အခန်း (၁၀၇၅-၁၀၇၇)

အခန်း (၁၀၇၅) လန်နိုဗို စျေးကွက်ဝင်ခြင်း

ဘီလ် ဂိတ်စ်၊ ပေါလ် အယ်လန်၊ စတိဗ် ဘောလ်မာ သုံးဦးတို့သည် ဘီလ် ဂိတ်စ် ၏ ရုံးခန်းတွင် ထိုင်၍ စားပွဲပေါ်ရှိ ခေါင်းလောင်းတီးဖွင့်ပွဲဖိတ်စာကို ကြည့်ပြီး စကားတစ်ခွန်းမျှ မပြောကြပေ။

၎င်းသည် ဖုန်းယွီ နှင့် လျူချွမ်းကျစ်တို့၏ လက်မှတ် ပါသော ဖိတ်စာ ဖြစ်ပြီး၊ နယူးယောက် တွင် ကျင်းပမည့် Lenovo Group၏ စျေးကွက်ဝင် အခမ်းအနားသို့ ဖိတ်ကြား ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

Lenovo Groupကို အစိုးရက စျေးကွက်ဝင်ရန် အလျင်စလို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်မှာ ကြာပြီ၊ သို့သော် ဖုန်းယွီက အမြဲတမ်း တားဆီး ထားခဲ့သည်။ တစ်ချက်မှာ ဖုန်းယွီက ထိုအချိန်တွင် စျေးကွက်ဝင်ရန် မလိုအပ်ဟု ယူဆသည်၊ ကုမ္ပဏီ၏ ရန်ပုံငွေသည် လုံလောက်သည်၊ နောက်တစ်ခုမှာ ထိုအချိန်တွင် စျေးကွက်ဝင် ပါက ရန်ပုံငွေ များများစားစား မရရှိ နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ယခုအခါ Lenovo စျေးကွက်ဝင် လျှင် စျေးကွက်တန်ဖိုးသည် နှစ်ဆ အထိ တိုးလာနိုင်သည်၊ ဖုန်းယွီက စတင် ဖွင့်လှစ်သည်နှင့် အလွန်အမင်း တိုးတက်လာမည်ဟု ယုံကြည်မှု ရှိသည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် Lenovo Group သည် အာရှတွင် အကြီးဆုံး ကွန်ပျူတာ ထုတ်လုပ် ရောင်းချသူ ဖြစ်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ဤတစ်ကြိမ် စျေးကွက်ဝင်ခြင်း တွင် ဆော့ဖ်ဝဲလ် လုပ်ငန်း မပါဝင်ခဲ့ပါ၊ ဆိုလိုသည်မှာ Lenovo Kingsoftသည် မပါဝင်ခဲ့ပေ။ ဖုန်းယွီ၏ စီမံကိန်းမှာ Lenovo Kingsoftကို သီးခြား စျေးကွက်ဝင်စေရန် ဖြစ်သည်၊ ဤနည်းဖြင့် ရန်ပုံငွေ ပိုမိုစုဆောင်းနိုင်ပြီး နိုင်ငံတကာတွင် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင် နိုင်သည်။

ဤတစ်ကြိမ် လာရောက်သူများ အလွန်များပြား သည်၊ ဖုန်းယွီ က ပုံမှန်အတိုင်း ပါဝင်မည်၊ ဖူကွမ်းကျန့်၊ ကီရီလန်ကို၊ ကျုံးချင်းရှန်၊ ခါမီဒါ မာဆာအို စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ ဟုတ်တယ်၊ တရုတ် သိပ္ပံ အကယ်ဒမီမှ ခေါင်းဆောင် များလည်း ရှိသည်။

ဟောင်ကောင်တွင် စျေးကွက်ဝင်လျှင် အစိုးရမှစေလွှတ်သော ခေါင်းဆောင်များ ပိုမိုများပြားလာမည်မှာ သေချာသည်၊ သို့သော် ဖုန်းယွီက အမေရိကန်တွင်သာ စျေးကွက်ဝင် ရမည်ဟု အပြင်းအထန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။

အကြောင်းရင်းမှာ အလွန်ရိုးရှင်းသည်၊ ထိုအချိန်တွင် အမေရိကန်သည် ဤကဲ့သို့သော နည်းပညာ ရှယ်ယာများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် စိတ်အားထက်သန်နေသည်၊ ကွန်ပျူတာသည် သေချာပေါက် နည်းပညာမြင့်ကို ကိုယ်စားပြုသည်၊ ယခုနှစ် Microsoft၊ Intel စသည်တို့၏ ရှယ်ယာ စျေးနှုန်းကို ကြည့်လျှင် သိနိုင်သည်။

ဤသို့ဆိုလျှင် ရှယ်ယာအရေအတွက် အတူတူ ထုတ်ဝေခြင်းဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက် ရန်အတွက် ရန်ပုံငွေ ပိုမို စုဆောင်း နိုင်မည်။ Lenovoသည် ယခုအခါ ဥရောပ နှင့် အမေရိက စျေးကွက်ကို လုံးဝ ထိုးဖောက် ရန် ရည်ရွယ်ထားသည်၊ ရန်ပုံငွေ ပိုမို လိုအပ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ထုတ်ဝေပါက ပြည်တွင်းမှ လူများ ဝယ်ယူနိုင်မည် မဟုတ်၊ ငွေကို အမေရိကန် များကသာ ရှာသွားမည်ဟု ပြောဆိုသူများ ရှိသည်၊ ဖုန်းယွီကမူ ငြင်းဆိုခြင်း မပြုခဲ့ပေ။

ယာယီအားဖြင့်ကြည့်လျှင် အမေရိကန် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများအား ငွေရှာခွင့်ပေးလိုက်သလို ဖြစ်သည်၊ သို့သော် တစ်ချက်မှာ ဤတစ်ကြိမ် ထုတ်ဝေစျေးနှုန်းသည် အထူးသဖြင့် မြင့်မားသည်၊ နောက်တစ်ခုမှာ အမေရိကန်၏ စတော့ဈေးကွက်သည် ပြင်းထန်စွာ ကျဆင်းတော့မည် ဖြစ်သည်။

ထိုအချိန်တွင် စတော့ အညွှန်းကိန်းသည် လုံးဝ ကျဆင်းသွားမည်၊ ကွန်ရက် နည်းပညာ ရှယ်ယာများသည် ပထမဆုံး ခံရမည်၊ Lenovo Group ၏ ရှယ်ယာ စျေးနှုန်းသည်လည်း သေချာပေါက် ကျဆင်း လာမည်၊ ထုတ်ဝေစျေးနှုန်း အောက်ပင် ကျဆင်း သွားနိုင်သည်။

ထိုအချိန်တွင် ဖုန်းယွီတို့သည် ရှယ်ယာများကို ပြန်လည် ဝယ်ယူ နိုင်သည်၊ ရန်ပုံငွေ လုံလောက်ပါက ကိုယ်တိုင် စျေးကွက်မှ နုတ်ထွက် နိုင်သေးသည်။ ၎င်းသည် အမေရိကန် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ များထံမှ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက် ရန်အတွက် ငွေချေး ယူသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်၊ ပြီးတော့ အတိုး ပေးစရာလည်း မလိုပေ။

ယခုနှစ် ကုန်ဆုံးချိန်မှ လာမည့်နှစ် အစောပိုင်း အထိ Lenovo Group သာမက Lenovo Kingsoft လည်း စျေးကွက်ဝင်မည်၊ ထို့အပြင် ထိုအင်တာနက် ပေါ်တယ် ကုမ္ပဏီကြီး သုံးခု သည်လည်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် စျေးကွက်ဝင်မည်၊ နယူးယောက် စတော့အိတ်ချေိန်း (NYSE) က စည်းမျဉ်း များနှင့် မကိုက်ညီလျှင် ပိုမိုလွယ်ကူ သေ Nasdaq ရှိသေးသည် မဟုတ်လား။

Lenovo Group စျေးကွက်ဝင် စတင်ချိန်မှစ၍ ဖုန်းယွီ၏ ပိုင်ဆိုင်မှု မြင့်တက် လာမည့် အစပင် ဖြစ်သည်။

လာမည့်နှစ်တွင် ဘီလ် ဂိတ်စ် ၏ ပိုင်ဆိုင်မှု သည် Microsoft ၏ ရှယ်ယာ စျေးနှုန်း ကျဆင်းမှုနှင့်အတူ ပြင်းထန်စွာ လျော့ကျ သွားမည်၊ ထိုအချိန်သည် ဖုန်းယွီက ဘီလ် ဂိတ်စ်ကို ကျော်ဖြတ် ပြီး ထိပ်ဆုံး နေရာကို ခိုင်မြဲစွာ သိမ်းပိုက်မည့် အချိန်ပင် ဖြစ်သည်။

Lenovo Group စျေးကွက်ဝင်တော့မည်ဖြစ်ရာ ပြည်တွင်းမှ လူများကိုသာ ဖိတ်ကြားသည်မဟုတ်၊ နိုင်ငံခြားမှ ကုမ္ပဏီကြီး အချို့မှကိုယ်စားလှယ် များကိုလည်း ဖိတ်ကြားထားသည်။ ဥပမာ Intel၊ AMD (Supermicro Semiconductor)၊ Nvidia၊ Samsung Group စသော ဟာ့ဒ်ဝဲ ထုတ်လုပ်သူ များ၊ Microsoft ကဲ့သို့သော ဆော့ဖ်ဝဲလ် ထောက်ပံ့သူ များလည်း ပါဝင်သည်၊ ပွဲသည် အလွန် ကြီးမားသည်။

Lenovo Group တစ်ခုတည်းကတော့ ဒီလောက် အရေးပါတဲ့ ဧည့်သည်များစွာကို ဖိတ်ကြားနိုင်မည် မဟုတ်၊ သို့သော် ဖိတ်စာ ပေါ်တွင် ဖုန်းယွီ & လျူချွမ်းကျစ် ၏ လက်မှတ် ပါရှိလျှင်တော့ ကွာသွားသည်။

ဖုန်းယွီသည် ကမ္ဘာ့ ဒုတိယ အချမ်းသာဆုံး ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည်၊ကိုယ်တိုင် ဖိတ်စာ ပေးပို့ပါက သာမန် လူများ မျက်နှာပေး ရမည်။ ဒါ့အပြင် Lenovo Group မှာ နိုင်ငံတော်နောက်ခံလည်း ရှိသည်၊ သူတို့နဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု များလည်း များသည်။

ထို့ကြောင့် မူလက သာမန်ကိုယ်စားလှယ် တစ်ဦးကိုစေလွှတ်ရန် စီစဉ်ထားသော ကုမ္ပဏီများက ယခုအခါ အနည်းဆုံး ဒါရိုက်တာ သို့မဟုတ် ရှယ်ယာရှင် တစ်ဦးကို စေလွှတ်ရန် ပြောင်းလဲခဲ့ကြသည်၊ ကုမ္ပဏီများစွာသည် ဥက္ကဋ္ဌကိုယ်တိုင် လာရောက်ကြသည်။

ဘီလ် ဂိတ်စ် တို့ သုံးဦး ဆွေးနွေးလိုက်ကြသည်၊ ပေါလ် အယ်လန်က လုံးဝမသွားတော့ကြောင်း တိုက်ရိုက် ပြောလိုက်သည်၊ သူ ဘာလို့ ဖုန်းယွီကို ချီးမြှောက် ပေးရမှာလဲ။ အင်း၊ ကျွန်တော့် အသင်းက အခု ရာသီနောက်ဆုံးပွဲ ကစားနေသည်၊ ကျွန်တော် ပွဲကိစ္စနဲ့ အလုပ်များ နေတယ်။

ဘီလ် ဂိတ်စ် စဉ်းစားပြီး အလုပ်များသော အကြောင်းပြချက် ဖြင့် မလာခဲ့၊ နောက်ဆုံးတွင် Microsoftကို ကိုယ်စားပြု၍ တက်ရောက်ခဲ့သူမှာ စတိဗ် ဘောလ်မာ ဖြစ်သည်။

ဘီလ် ဂိတ်စ်သည် ယခုနှစ်တွင် ကုမ္ပဏီ၏ ဥက္ကဋ္ဌ သို့မဟုတ် CEO ရာထူးကို ဘောလ်မာအား ပေးရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်၊ သူ့၏ အားအင်များ လျော့နည်း လာပြီ၊ အခြားသူအား ကြီးမားသော တာဝန်ကို ခွဲဝေယူစေရန် အချိန်ရောက် ပြီ။

မည်သို့ပင်ဆိုစေ သူသည် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်နေဆဲ၊ ဘောလ်မာသည် ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်လာလျှင်တောင် သူ့ကို နားထောင် ရဦးမည်။ သူ ဘောလ်မာကို တက်စေနိုင်သလို ဆင်းစေနိုင်သေးသည်။

...

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ မီဒီယာ အများစု၊ အထူးသဖြင့် စီးပွားရေး မီဒီယာ များသည် ယနေ့ နယူးယောက် တွင် စုဝေးနေကြသည်၊ နယူးယောက် စတော့အိတ်ချေိန်း (NYSE) သို့ စုဝေးရောက်ရှိနေကြသည်။ ဟုတ်တယ်၊ တရုတ် မီဒီယာများ၊ အာရှနှင့် ဥရောပမီဒီယာများစွာလည်း ရှိသည်၊ ၎င်းတို့သည် Lenovo Group ၏ စျေးကွက်ဝင်ခြင်းကို အလွန် စိတ်ဝင်စားပြီး အလေးထား နေကြသည်။

အထူးသဖြင့် ဤတစ်ကြိမ် Lenovo Group စျေးကွက်ဝင်ခြင်း အတွက် ကုမ္ပဏီကြီးကိုယ်စားလှယ် အများအပြားကို ဖိတ်ကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်၊ ၎င်းသည် သေချာပေါက် ကမ္ဘာ့ အကြီးဆုံး ကုမ္ပဏီ ၅၀၀ စုဝေးပွဲပင် ဖြစ်သည်။

“ဒေါ်နယ်လ်၊ ဒါတွေ စီစဉ်ပေးရတာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်” ဖုန်းယွီက ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်အား ကျေးဇူးတင်စကား ပြောသည်။

“ဟားဟားဟား၊ မခက်ခဲပါဘူး” ဒေါ်နယ်လ် သိသည်၊ သူ မကူညီခဲ့လျှင်တောင် ဖုန်းယွီသည် ဤအရာအားလုံးကို စနစ်တကျ စီစဉ်နိုင်မည့်သူကို ရှာနိုင်သည်မှာ သေချာသည်။ သို့သော် သူ ကူညီခဲ့သောကြောင့် အနည်းဆုံး ဖုန်းယွီ နှင့် ဆက်ဆံရေး ပိုမိုနီးကပ်လာနိုင်သည်။

စင်ပေါ်တွင် လျူချွမ်းကျစ် သည် Lenovo Groupကို ကိုယ်စားပြု၍ မိန့်ခွန်း ပြောကြားနေသည်၊ လျူချွမ်းကျစ်သည် ငယ်ရွယ်သူ မဟုတ်တော့သော်လည်း ခန္ဓာကိုယ်တွင် အဆီပိုများ ရှိနေသော်လည်း မီးမောင်းထိုး မှုအောက်တွင် ထူးခြားသော ဆွဲဆောင်မှု ရှိနေသည်။

ဘေးတွင် စောင့်နေသော ခေါင်းဆောင်မှာ စိတ်မရှည်တော့ပေ၊ ဒီ လျူချွမ်းကျစ် ဘာလုပ်နေတာလဲ၊ ဒီလို အရေးကြီးတဲ့ အခမ်းအနားမှာ မင်း စကားပြောတာ မပြီးဆုံး နိုင်ဘူးလား၊ စည်းကမ်းကို သိသေးလား၊ ငါက ခေါင်းဆောင် နော် သိရဲ့လား။

နောက်ဆုံးတွင် ခေါင်းလောင်းတီးသည့်အခါ ခေါင်းဆောင် လိုက်ပါသွားသည်။

မူလက ဖုန်းယွီက ခေါင်းလောင်းတီးရန် လျူချွမ်းကျစ် တစ်ဦးတည်း သွားရန် ပြောခဲ့သည်၊ သို့သော် ခေါင်းဆောင်လည်း စင်ပေါ် တက်ချင်သည်၊ ထို့ကြောင့် တရုတ် သိပ္ပံ အကယ်ဒမီမှ ခေါင်းဆောင်၊ လျူချွမ်းကျစ်၊ ကျုံးချင်းရှန်နှင့် ဖူကွမ်းကျန့် အပါအဝင် လူအချို့ အတူတူ ခေါင်းလောင်းတီးခဲ့ကြသည်၊ ကျုံးချင်းရှန်သည် Taihua Holding Group (ထိုက်ဟွာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အဖွဲ့)ကို ကိုယ်စားပြုသည်။

ဖုန်းယွီကမူ ထောင့် တစ်နေရာတွင် ရှန်ပိန်ကိုကိုင်ကာ ပြုံးရယ် နေခဲ့သည်၊ ဒီလို လူသိများတဲ့ အခွင့်အရေးမျိုးကို သူ ဘယ်တော့မှ မလို ချင်ခဲ့ပေ။

“ဖုန်း၊ ခေါင်းလောင်းတီးတဲ့ ဒီလို ဂုဏ်ယူစရာ အခိုက်အတန့်မှာ မင်း ဘာလို့ မတက်တာလဲ” ကီရီလန်ကိုက မေးသည်။

“ဂုဏ်ယူ စရာလား။ တစ်နေ့ Lenovo စျေးကွက်ကနေ နုတ်ထွက် သွားရင် ဘယ်လောက် ရှက်စရာ ကောင်းမလဲ”

ကီရီလန်ကို မျက်လုံး ပြူး သွားသည်၊ “ဘာပြောလိုက်တာလဲ။ စျေးကွက်ကနေ နုတ်ထွက် မယ်။ Lenovo က ဘယ်လိုလုပ် စျေးကွက်ကနေ နုတ်ထွက် မှာလဲ။ စီမံခန့်ခွဲမှု မှာ ပြဿနာ တစ်ခုခု ရှိလို့လား”

“မဟုတ်ဘူး၊ စီမံခန့်ခွဲမှုမှာ ပြဿနာ မရှိပါဘူး၊ ဒါပေမဲ့ အနာဂတ်ကိစ္စကို ဘယ်သူ ပြောနိုင်မှာလဲ” ဖုန်းယွီ၏ နှုတ်ခမ်းထောင့်တွင် နက်နဲသော အပြုံး တစ်ခု ရှိနေသည်။

ကီရီလန်ကို ပခုံးတွန့်လိုက်သည်၊ ဖုန်းယွီ ဘာကို ဆိုလိုသည်ကို သူ နားမလည် ပေ။ မူလက သူသည် Lenovo၏ ရှယ်ယာအချို့ကို တိုက်ရိုက် ဝယ်ယူရန် ပြောခဲ့သည်၊ သို့သော် ဖုန်းယွီက သူ့ကို တခြားဟာ ဝယ်ရန် အကြံပြုခဲ့သည်၊ Lenovo ရှယ်ယာသည် ရေရှည်ကိုင်ဆောင်ရန် မသင့်လျော် ဟူဆို၏၊ အင်း၊ အနည်းဆုံး ဒီနှစ်နှစ်မှာတော့ မသင့်လျော်ဘူး။

ကီရီလန်ကိုသည် ကိုယ့်ကုမ္ပဏီ စျေးကွက်ဝင်ခြင်းကို ဒီလို မယုံကြည် သူကို ပထမဆုံးအကြိမ် ကြားဖူးခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် သူသည် ဖုန်းယွီကို ယုံကြည် ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်၊ ဒီအထဲမှာ အဓိပ္ပာယ် တစ်ခုခု ရှိနိုင်သည်၊ ဥပမာ လုပ်ငန်း ခွဲထုတ်ခြင်း စသည်တို့သည် ရှယ်ယာစျေးနှုန်းကို သက်ရောက်မှု ရှိနိုင်သည် မဟုတ်လား။

Lenovo ဖွင့်လှစ်သောအခါ ထိုနေ့တွင် စျေးနှုန်းသည် သုံးဆယ်ကိုး ရာခိုင်နှုန်း တက်ခဲ့သည်၊ ဖုန်းယွီ၏မျက်နှာပေါ်မှ အပြုံးသည် ပိုမိုနက်ရှိုင်း လာခဲ့သည်။

...

******

အခန်း ၁၀၇၆ အသီးသီး ဈေးကွက်ဝင်လာခြင်း

ဤအချိန်တွင် အမေရိကန် စတော့ရှယ်ယာဈေးကွက်ရှိ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများသည် ဤကဲ့သို့သော ရှယ်ယာများအပေါ် စိတ်ဝင်စားမှု မြင့်မားနေဆဲဖြစ်ရာ ဖုန်းယွီသည် စိတ်ထဲတွင် လုံခြုံမှုကြီးစွာ ခံစားနေရသည်။ ထို့ကြောင့် Sina စသည့် ကုမ္ပဏီများ ဈေးကွက်ဝင်ပြီးနောက် ရှယ်ယာဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာမည်ဟု ခန့်မှန်းရသည်။

ယခင်ဘဝက Sina အပါအဝင် တရုတ်ဘာသာစကားသုံး စာမျက်နှာပေါင်းစုံ ဆက်သွယ်ရေးကွန်ရက်ကြီး သုံးခု ဈေးကွက်ဝင်ပြီးနောက် ရှယ်ယာဈေးနှုန်းများသည် ရေတိုကာလအတွင်း အရှိန်အဟုန်ဖြင့် မြင့်တက်ခဲ့ပြီး၊ တည်ထောင်သူ သုံးဦးစလုံးသည်လည်း တရုတ်ပြည်၏ အချမ်းသာဆုံး စာရင်းဝင်ခဲ့ကြသည်ကို မှတ်မိသည်။ ၎င်းတို့သည် “Forbes မဂ္ဂဇင်း” တွင်ပင် ခေတ္တခဏ ဝင်ရောက်ခဲ့သေးသော်လည်း ရလဒ်အနေဖြင့် လအနည်းငယ်အတွင်း ဘုန်းမီးနေလ အခြေအနေမှ ပြန်လည် ကျဆင်းခဲ့ရသည်။

သူတို့သည် တရုတ်ပြည် အချမ်းသာဆုံးစာရင်းတွင် ဆက်လက် ရှိနေသေးသော်လည်း နှစ်အတော်ကြာသည်အထိ “Forbes မဂ္ဂဇင်း” သို့ ပြန်လည် မဝင်ရောက်နိုင်ခဲ့ပေ။

အင်တာနက်နည်းပညာသည် ဒဏ္ဍာရီဆန်သော သူဌေးကြီးများစွာကို ဖန်တီးခဲ့သော်လည်း တစ်ချိန်တည်းမှာပင် လူအများအပြားသည်လည်း ပန်းတစ်ပွင့်လို ခေတ္တခဏမျှသာ ထွန်းကားခဲ့ကြသည်။ အချိန်မီ ရပ်တန့်ရန် နားလည်သူများသည် ငွေကြေးအမြောက်အမြား ရရှိခဲ့ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ NBA Mavericks အသင်းပိုင်ရှင် မာ့ခ် ကျူးဘန်း (Mark Cuban) သည် အင်တာနက် နည်းပညာ ရှယ်ယာများ၏ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် မြင့်တက်မှုကြောင့် သူ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုသည် နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၂၀၀၀ ကျော်အထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

ထို့နောက်တွင် သူသည် ကုမ္ပဏီကို တွန့်ဆုတ်မနေဘဲ ရောင်းချကာ ငွေသားနှင့် အခြားရှယ်ယာများအဖြစ် ပြောင်းလဲပြီး သူအနှစ်သက်ဆုံး ဘတ်စကက်ဘောတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံကာ သူ၏ ဇာတိမြေမှ Mavericks အသင်းကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။

အနာဂတ်တွင် သူ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုသည် အကြီးအကျယ် ထပ်မံ မြင့်တက်ခဲ့ခြင်း မရှိသော်လည်း ကြီးမားစွာ ကျဆင်းခဲ့ခြင်းလည်း မရှိပေ။ ဖြည်းဖြည်းနှင့် မှန်မှန် တိုးတက်နေခဲ့သည်။ ငွေကြေးမပြတ်လပ်ဘဲ သူအနှစ်သက်ဆုံး ဘတ်စကက်ဘော လုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်နိုင်ခဲ့ပြီး အနာဂတ်တွင် ချန်ပီယံဆုကိုပင် ရရှိခဲ့သော မာ့ခ် ကျူးဘန်းသည် ဘဝတွင် အောင်မြင်သူဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။

ယခုအခါ Yahoo ၏ ရှယ်ယာဈေးနှုန်းသည်လည်း မြင့်တက်နေသောကြောင့် ဖုန်းယွီသည် ပျော်ရွှင်နေသည်။ အကယ်၍ ဤကုမ္ပဏီများ၏ ရှယ်ယာများကို ယခုနှစ်ကုန်မှ လာမည့်နှစ်အစောပိုင်း ဈေးအမြင့်ဆုံးအချိန်တွင် ရောင်းချပါက၊ သူသည် AMD ကို ဝယ်ယူရန် လိုအပ်သော ငွေကြေးကို စုဆောင်းနိုင်မည်ဟု သူ တွေ့ရှိခဲ့သည်။

Microsoft နှင့် Yahoo ၏ သာမန်ရှယ်ယာများကို ရောင်းချခြင်းမှပင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ၄၀ ရရှိနိုင်ပါသည်။

ထိုငွေသည် AMD ၏ ရှယ်ယာ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို ဝယ်ယူရန် လုံလောက်ပြီး အကြီးဆုံး ရှယ်ယာရှင် ဖြစ်လာနိုင်ကာ ကုမ္ပဏီကိုလည်း သူ့စိတ်ကြိုက် လည်ပတ်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။

အကယ်၍ မလုံလောက်သေးပါက၊ AIWA စသည့် အခြားကုမ္ပဏီများကိုလည်း ဈေးကွက်ဝင်စေကာ ဤအခွင့်အရေးကို အသုံးပြု၍ ဦးစွာ ငွေရှာမည် ဖြစ်သည်။

...

“ဘီလ်၊ ဖုန်းရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုက ဒီကာလအတွင်း အတော်လေး မြင့်တက်လာခဲ့တာပဲ၊ သူ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားတဲ့ ကုမ္ပဏီတွေဟာ အသီးသီး ဈေးကွက်ဝင်လာပြီး ရှယ်ယာဈေးနှုန်းတွေက တစ်ခုထက်တစ်ခု ပိုမို မြင့်တက်နေတယ်” ပေါလ် အယ်လန်က ဆေးပြင်းလိပ်ကို ဖွာရင်း ဘီလ် ဂိတ်စ်ကို ကြည့်၍ ပြောသည်။

“သူ့ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုက အရမ်း မြင့်တက်နေတာ မှန်ပါတယ်၊ နှစ်အစပိုင်းကထက် အများကြီး တက်လာတယ်။ ဒါပေမဲ့ ခင်ဗျားနဲ့ ကျွန်တော့် ပိုင်ဆိုင်မှုတွေလည်း တက်နေတာပဲ၊ သူ ကျွန်တော်တို့ကို ကျော်တက်ဖို့ လုံးဝ အခွင့်အရေး မရှိဘူး!” ဘီလ် ဂိတ်စ်က ယုံကြည်မှု အပြည့်ဖြင့် ပြောသည်။

Microsoft ၏ ရှယ်ယာဈေးနှုန်းများ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် မြင့်တက်လာမှုကြောင့် ယခုအခါ ဘီလ် ဂိတ်စ်၏ ပိုင်ဆိုင်မှုသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ၇၀ ကျော်သွားပြီဖြစ်ရာ သူ့ကို လိုက်မီချင်သူ အများအပြားကို စိတ်ပျက်အားငယ်စေခဲ့သည်။

ဖုန်းယွီ တစ်ဦးတည်းသာလျှင် ၎င်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုသည်လည်း လျင်မြန်စွာ တိုးတက်နေပြီး ဘီလ် ဂိတ်စ်ကို အမီလိုက်နိုင်ဆုံးသူအဖြစ် “ဖော့ဘ်” စသည့် မဂ္ဂဇင်းများစွာက သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။

သို့သော် မဂ္ဂဇင်းအချို့၏ အဆိုအရ ဘီလ် ဂိတ်စ်နှင့် ထပ်တူပင် ဖုန်းယွီသည် ဘီလ် ဂိတ်စ်၏ နောက်မှသာ လိုက်နိုင်ပြီး မည်သည့်အခါမှ ကျော်တက်နိုင်မည် မဟုတ်ပေ။

ယခုအခါ အင်တာနက် အသုံးပြုသူ အများအပြားသည်လည်း ဆွေးနွေးမှုတွင် ပါဝင်လာကြပြီး အချို့က ဘီလ် ဂိတ်စ်သည် ကမ္ဘာ့အချမ်းသာဆုံး နေရာကို အမြဲတစေ သိမ်းပိုက်ထားမည်ဖြစ်ပြီး ဖုန်းယွီ၊ ဝါရန် ဘတ်ဖက် (Warren Buffett) စသူများသည် မည်သည့်အခါမှ အမီလိုက်နိုင်မည် မဟုတ်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။

အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ ဖုန်းယွီသည် မကြာမီ ဘီလ် ဂိတ်စ်ကို အမီလိုက်နိုင်မည်ဟု ယုံကြည်ကြသူ အများအပြားလည်း ရှိသည်။ အကြောင်းမှာ ဖုန်းယွီ၏ လက်အောက်ခံ ကုမ္ပဏီခွဲများသည် အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဈေးကွက်ဝင်နေကြပြီး ဤကောင်းမွန်သော စတော့ဈေးကွက် မြင့်တက်မှုကာလနှင့် ကြုံကြိုက်နေသောကြောင့် ရှယ်ယာဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာမည်မှာ သေချာပါသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုကုမ္ပဏီခွဲများ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုသည် အနည်းဆုံး အဆများစွာ တိုးလာနိုင်ပြီး ဖုန်းယွီ၏ပိုင်ဆိုင်မှုသည်လည်း နှစ်ဆကျော် တိုးလာမည်ဖြစ်သည်။

ဖုန်းယွီနှင့် ဘီလ် ဂိတ်စ် နှစ်ဦးစလုံးက မည်သည့်ထုတ်ပြန်ချက်မှ မပြုလုပ်သော်လည်း အင်တာနက် အသုံးပြုသူများသည် အငြင်းပွားနေကြသည်။ ထိုအင်တာနက် အသုံးပြုသူများသည် သူတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အလုပ်အကိုင်ထက် ဤသတင်းများကို ပို၍ စိတ်ဝင်စားနေပုံရသည်။

“ဘီလ်၊ ကျွန်တော်တို့ ဖုန်းနဲ့ စကားပြောသင့်သလား။ ဖုန်း Microsoft က ထွက်သွားရင် ရှယ်ယာပိုင်ဆိုင်ခွင့်ကို Microsoft ရဲ့ မူရင်း ရှယ်ယာရှင်တွေဆီကို ဦးစားပေး ရောင်းချရမယ်ဆိုပြီး အဲဒီ ၂ ရာခိုင်နှုန်း မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ ရှယ်ယာတွေကို ဖုန်းနဲ့ လဲလှယ်တုန်းက ခင်ဗျား မှတ်ချက်ပြုခဲ့တာ မှတ်မိတယ်” ပေါလ် အယ်လန်က မျက်လုံးမှိတ်ပြရင်း မေးမြန်းခဲ့သည်။

ဘီလ် ဂိတ်စ်က ပေါလ် အယ်လန်ကို ကြည့်ကာ ပြောသည်။ “ခင်ဗျား အဲဒီရှယ်ယာတွေကို လိုချင်ရင် ဖုန်းနဲ့ ကိုယ်တိုင် ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ အခု ဖုန်းက အသေးစိတ် တာဝန်တွေ မယူတော့ပေမဲ့ သူက Microsoft ရဲ့ ရှယ်ယာရှင်ဖြစ်နေတုန်းပဲ၊ Microsoft ရှယ်ယာတွေကို ရောင်းချဖို့လည်း အစီအစဉ် မရှိသေးဘူး။ အဲဒီရှယ်ယာတွေကို ခင်ဗျားဆီ ရောင်းချဖို့ ကျွန်တော်တို့မှာ အကြောင်းပြချက် မရှိဘူး”

ကုမ္ပဏီ စတင်တည်ထောင်သည့် အချိန်မှစ၍ ပေါလ် အယ်လန်သည် ၎င်း၏ ရှယ်ယာများ နည်းပါးလွန်းသည်ကို မကျေနပ်ခဲ့ပေ။ သို့သော် ထိုအချိန်က ဘီလ် ဂိတ်စ်သည် ပိုမိုခိုင်မာသော နောက်ခံရှိခဲ့သည်။ ဘီလ် ဂိတ်စ်သည် တကယ်ပင် အောက်ခြေမှ စတင်ခဲ့သည်ဟု မထင်ပါနှင့်။ ဝါရန် ဘတ်ဖက် စသူများအပါအဝင် သူတို့အားလုံးသည် ခိုင်မာသော နောက်ခံများ ရှိကြပါသည်။

ရစ်ချက်လီ ကို စဉ်းစားကြည့်ပါ၊ သူသည်လည်း အောက်ခြေမှ စတင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသော်လည်း လီကာရှင် (Li Ka-shing) က မည်မျှ အားထုတ်ခဲ့သနည်း။

ပေါလ် အယ်လန်သည် မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အများစုတွင် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး အနည်းငယ်သာ အမြတ်ရခဲ့သည်။ သူသည် Microsoft ရှယ်ယာများကို ငွေသား ပြောင်းလဲခဲ့သည်ကို အနည်းငယ် နောင်တရကာ ယခုအခါ ရှယ်ယာများ ထပ်မံဝယ်ယူလိုနေသည်။ ထပ်မံဝယ်ယူမည်ဆိုပါက မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသော ရှယ်ယာများကို ဝယ်ယူခြင်းသည် အမြတ်အစွန်း အများဆုံး ဖြစ်မည်မှာ သေချာပါသည်။

သို့သော် မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသော ရှယ်ယာများကို မည်သူမျှ ရောင်းချလိုခြင်း မရှိပေ။

ပေါလ် အယ်လန်သည် အနည်းငယ် ရှက်ပြုံးပြပြီး စကားမပြောတော့ပေ။ ဘီလ် ဂိတ်စ်သည် သူ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ဖောင်ဒေးရှင်းတစ်ခုသို့ လွှဲပြောင်းရန် စီစဉ်နေကြောင်း သူ ကြားသိခဲ့ရသည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် အနာဂတ်တွင် အမွေဆက်ခံခွန် အများအပြား ပေးဆောင်ခြင်းမှ ကင်းဝေးစေမည်ဖြစ်သည်။ ယခုအချိန်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ အမွေဆက်ခံခွန်သည် အမြင့်ဆုံး ၅၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိပြီး အနိမ့်ဆုံးမှာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်သည်။

ဤအခွန်တွင် လက်ဆောင်ပေးခြင်း၊ မျိုးဆက်ခြား ပိုင်ဆိုင်မှု လွှဲပြောင်းခြင်း စသည့် နည်းလမ်းများ ပါဝင်သည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ ၎င်းသည် သင် အသက်ရှင်နေစဉ် ငွေကြေးအားလုံးကို သုံးစွဲရန် လှုံ့ဆော်ပေးသည့် နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ လူသည် အသက်ရှင်လျက် ငွေမရှိတော့ပါက မည်သို့လုပ်ဆောင်မည်နည်း။ ချေးငွေယူနိုင်သည်။

အကြွေးဝယ်ကတ်များစွာဖြင့် ထပ်ခါတလဲလဲ ငွေသားထုတ်ယူခြင်းသာ လုပ်ဆောင်ရမည်။

သို့သော် ပရဟိတဖောင်ဒေးရှင်းများသည် အခွန်ရှောင်ရှားရန် အလွန်ကောင်းမွန်သော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ အလှူငွေများက အခွန်သက်သာစေသည့်အပြင် အမွေဆက်ခံခွန်ကဲ့သို့သော အချို့သော အခွန်များမှလည်း ကင်းလွတ်ခွင့် ရရှိစေသည်။

ဘီလ် ဂိတ်စ်သည် ရှယ်ယာများကို ငွေသားပြောင်းလဲရန် စီစဉ်ပါက၊ ပေါလ် အယ်လန်သည် အကြီးဆုံး ရှယ်ယာရှင် ဖြစ်လာရန်၊ အနည်းဆုံး မဲပေးပိုင်ခွင့်တွင် ပထမဆုံး ဖြစ်လာရန် အခွင့်အရေး ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ အနာဂတ်တွင် Microsoftသည် မည်သူ့စကားကို နားထောင်ရမည်ကို မသေချာတော့ပေ။

သို့သော် ယနေ့ သူပြောဆိုပုံအရ ဘီလ် ဂိတ်စ်သည် ရှယ်ယာများကို ငွေသားပြောင်းလဲရန် အစီအစဉ် မရှိသေးပုံရသည်။

“ဘီလ်၊ ခင်ဗျားရဲ့ ဖောင်ဒေးရှင်းက ဘယ်လိုလဲ။ ဘတ်ဖက်က နောက်ထပ် အလှူငွေ ထပ်ထည့်လိုက်တယ်လို့ ကျွန်တော် ကြားတယ်”

“ဟုတ်တယ်၊ ဘတ်ဖက်က အကြံဉာဏ်တွေ အများကြီး ပေးတယ်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမှာ သူ့ရဲ့ အကြံဉာဏ်တွေက အလွန် သင့်လျော်တယ်လို့ ကျွန်တော် ထင်တယ်” ဘီလ် ဂိတ်စ်က ဝန်ခံခဲ့သည်။ သူသည် မိမိကိုယ်ကို အထင်ကြီးသော်လည်း မိုက်မဲသူ မဟုတ်ပေ။ ဆော့ဖ်ဝဲလ်စသည်တို့တွင် သူသည် ကမ္ဘာ့အဆင့်တွင် ရှိသည်ဟု ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သတ်မှတ်ထားသော်လည်း ဘဏ္ဍာရေး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွင်မူ ဘတ်ဖက်ကို မမီနိုင်သေးပေ။

ထိုအဖိုးကြီးကို စတော့ရှယ်ယာနတ်ဘုရားဟု ခေါ်ကြသည်။ သူ ဘီလ် ဂိတ်စ်ကိုမူ ဆော့ဖ်ဝဲလ်နတ်ဘုရားဟု မခေါ်သေးပေ။

ဘီလ် ဂိတ်စ်က စကားမပြောဘဲ နေလိုက်သောအခါ ပေါလ် အယ်လန်သည် ဖောင်ဒေးရှင်းသို့ အလှူငွေ ထည့်ဝင်ရန် စိတ်ကူးကို စွန့်လွှတ်လိုက်သည်။ ပေါလ် အယ်လန်သည် အလှူငွေ ထည့်ဝင်ရန် မေးမြန်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ကို ဘီလ် ဂိတ်စ် သိခဲ့ပါက နောင်တရနေမည် ဖြစ်သည်။

သို့သော် သူ၏ စိတ်ထဲတွင် ဖုန်းယွီ၏ ကုမ္ပဏီများ ဈေးကွက်ဝင်ပြီးနောက် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် မြင်ကွင်းများသာ ရှိနေသည်။ Legend Golden Hill Software ကုမ္ပဏီ၊ Sina ကုမ္ပဏီ၊ Sohu ကုမ္ပဏီ၊ NetEase ကုမ္ပဏီတို့ ဈေးကွက်ဝင်ပြီးနောက် တစ်ခုထက်တစ်ခု ပို၍ နာမည်ကြီးလာသည်။ ထိုကုမ္ပဏီများတွင် အလားအလာရှိပါသလား။ ရှိသည်၊ သို့သော် ဤမျှလောက် ရေပန်းစားလိမ့်မည်ဟု သူ မမျှော်လင့်ခဲ့ပေ။

၎င်းတို့သည် တရုတ်ကုမ္ပဏီများ ဖြစ်သောကြောင့်လား။

ထို စတော့ရှယ်ယာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများသည် တရုတ်ပြည်သည် အမေရိကန်၏ လမ်းကြောင်းဟောင်းကို လိုက်နာနေပြီး အင်တာနက် နည်းပညာကို အဓိက လုပ်ငန်းအဖြစ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမည်ဟု ယူဆသောကြောင့်လား။

ဘီလ် ဂိတ်စ်က ပို၍ စဉ်းစားမိသည်မှာ ယခင်က ဖုန်းယွီ၏ ကုမ္ပဏီများသည် ဈေးကွက်ဝင်နိုင်သော်လည်း ဈေးကွက်မဝင်ခဲ့ဘဲ ယခုမှ ရုတ်တရက် ဈေးကွက်ဝင်လာသည်၊ အဘယ်ကြောင့်နည်း။

******

အခန်း ၁၀၇၇ ငွေသားထုတ်ရန် ပြင်ဆင်ခြင်း

“ညီလေးကီ၊ မင်းရဲ့လူတွေကို အင်တာနက် နည်းပညာဆိုင်ရာ ရှယ်ယာတွေကို ငွေသားထုတ်ယူဖို့ အကြောင်းကြားလိုက်ပါ” ဖုန်းယွီက ကီရီလန်ကိုအား ဖုန်းဆက် အကြောင်းကြားသည်။

“ဘာလို့ ဒီလောက် စောရတာလဲ၊ မင်းက လာမဲ့နှစ် အစောပိုင်းလောက်မှ မဟုတ်ဘူးလား” ကီရီလန်ကိုက အံ့သြစွာ မေးသည်။

“အခု ငွေသားထုတ်လိုက်ရင် အမေရိကန် stock index futures (စတော့အညွှန်း ကိန်းနှုန်းအနာဂတ်ရောင်းဝယ်ရေး) ကို စတော့ဈေးကစားဖို့ ရန်ပုံငွေ စုဆောင်းနိုင်တယ်။ အများကြီး အမြတ်မရနိုင်ရင်တောင် ရှယ်ယာဈေးတက်တာထက်တော့ မနည်းပါဘူး”

ငွေသားထုတ်ယူခြင်းသည် ဖြည်းဖြည်းချင်း လုပ်ဆောင်ရမည့် ကိစ္စဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် Microsoft စသည့် ကုမ္ပဏီများ၏ ရှယ်ယာများကို အများအပြား ရောင်းချပါက ဈေးနှုန်း ကျဆင်းသွားနိုင်သောကြောင့် ဖြည်းဖြည်းချင်း ရောင်းချရန် လိုအပ်သည်။

ဖုန်းယွီ၏ စီမံကိန်းမှာ သုံးလမှ ငါးလအတွင်း Yahoo၊ Microsoft စသည့် ကုမ္ပဏီများ၏ ရှယ်ယာများကို အားလုံး ရောင်းချကာ ငွေသားထုတ်ယူပြီးနောက် အမေရိကန် စတော့ဈေးကွက်ကို short-selling လုပ်ရန် ပြင်ဆင်ရန် ဖြစ်သည်။

ယခုနှစ်တွင် အမေရိကန် စတော့ဈေးကွက်သည် ဆက်လက် စည်ပင်သာယာနေဦးမည်ဖြစ်သော်လည်း လာမည့်နှစ်တွင် ဈေးကွက်သည် တစ်လျှောက်လုံး ကျဆင်းသွားမည်မှာ သေချာသည်။ ထို့အပြင် ၂၀၀၁ ခုနှစ်တွင် ထိုအဖြစ်အပျက် ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ကမ္ဘာ့စတော့ဈေးကွက်သည် ကြီးမားစွာ ထိုးကျခဲ့သည်။

ယခုအချိန်အထိပင် အင်တာနက် နည်းပညာ ရှယ်ယာများကို အားလုံးက ကောင်းသည်ဟု မမြင်ကြသေးပေ။ ရှယ်ယာနတ်ဘုရားဟု ကျော်ကြားသည့် ဝါရန် ဘတ်ဖက်သည် အင်တာနက် နည်းပညာဆိုင်ရာ ရှယ်ယာများကို မထိတွေ့ရန် အမြဲတမ်း ဆုပ်ကိုင်ထားသည်။ အမေရိကန်၏ နောက်ထပ် ငွေကြေးဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူ ရှီလာသည် “ဆင်ခြင်တုံတရားမဲ့ စည်ပင်ဝပြောမှု” (Irrational Exuberance) အမည်ရှိ စာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး အမေရိကန် စတော့ဈေးကွက် ပူဖောင်းသည် ပေါက်ကွဲတော့မည်ဖြစ်ကာ အမေရိကန် စတော့ဈေးကွက်သည် ၈၇ ခုနှစ်ကဲ့သို့ ထပ်မံ ထိုးကျလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းခဲ့သည်။

သို့သော် ရှီလာကို ယုံကြည်သူ အနည်းငယ်သာ ရှိသည်။ သို့မဟုတ် ယုံကြည်သူ အချို့ရှိသော်လည်း ၎င်းတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်တိုင် ထိုမျှ ကံမဆိုးနိုင်ဟု ပို၍ ယုံကြည်ကြပြီး နောက်ထပ် အနည်းငယ် ပိုမိုအမြတ်ရရန် စဉ်းစားကာ ပူဖောင်း တကယ် ပေါက်ကွဲသည့်အခါမှ နုတ်ထွက်ရန် စဉ်းစားကြသည်။

လူအများအပြားသည် ဆင်ခြင်တုံတရားဖြင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု စသည်တို့ကို အော်ဟစ်နေကြသော်လည်း တကယ်တမ်း လုပ်ဆောင်နိုင်သူ မည်မျှရှိသနည်း။ လွန်ခဲ့သည့်နှစ်နှစ်က အာရှဘဏ္ဍာရေး မုန်တိုင်းပေါက်ကွဲမှုနှင့်အတူ ငွေကြေးရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ ပိုမိုများပြားလာပြီး အမေရိကန် စတော့ဈေးကွက်ကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။

၉၇ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်၌ အွန်လိုင်း ရှယ်ယာ အရောင်းအဝယ် အကောင့် သုံးသန်း ခုနစ်သိန်းခန့်သာ ရှိခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ ၉၅သိန်းကျော်သွားပြီဖြစ်ပြီး ဆက်လက် တိုးလာနေကာ ယခုနှစ်တွင် ဆယ်သန်းကျော်ရန် မျှော်မှန်းထားသည်။ ထို့အပြင် ယခုအချိန်တွင် အမေရိကန်၌ မိသားစုတိုင်းတွင် ရှယ်ယာရှင် နှစ်ဦးရှိသည်ဟု ဆိုကြပြီး ရှယ်ယာများ၊ ရန်ပုံငွေများ စသည်တို့သည် အမေရိကန် မိသားစုတိုင်း၏ အတွင်းပိုင်းအထိ နက်ရှိုင်းစွာ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်သည်။

အကယ်၍ အွန်လိုင်းအရောင်းအဝယ်များ လျင်မြန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု မရှိခဲ့ပါက စတော့ဈေးကွက်သည် ဤမျှ လျင်မြန်စွာ၊ ဤမျှ စည်ပင်သာယာစွာ ဖွံ့ဖြိုးလာမည် မဟုတ်ပေ။

လူတိုင်း အင်တာနက် ချိတ်ဆက်ထားသော ကွန်ပျူတာတစ်လုံးရှိရုံမျှဖြင့် ဧည့်ခန်းတွင် ထိုင်ကာ ကော်ဖီသောက်ရင်း ရှယ်ယာဈေးနှုန်းကို အချိန်မရွေး သိရှိနိုင်ပြီး အရောင်းအဝယ်လုပ်သည့်အခါ အလုပ်ချိန်ကိုလည်း ယူစရာမလိုသောကြောင့်၊ ထို့အပြင် အမေရိကန် စတော့ဈေးကွက်သည် လွန်ခဲ့သော နှစ်နှစ်အတွင်း အမှန်တကယ် ကောင်းမွန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခဲ့သောကြောင့် အမေရိကန် စတော့ဈေးကွက်ကို ပိုမို၍ လူအများ စိတ်ဝင်စားလာကြသည်။

ယခုအခါ အမေရိကန် စတော့အညွှန်း ကိန်းနှုန်းသည် တစ်သောင်းနီးပါးအထိ တက်လာခဲ့ပြီး တစ်သောင်းကျော်၊ တစ်သောင်း တစ်ထောင်အထိ ရောက်ရှိရန် မျှော်လင့်ချက် ရှိနေသည်။

အမေရိကန်တွင် လူအများအပြားသည် ရှယ်ယာများကို ဘဏ်အတိုးထက် ပိုမိုမြင့်မားသော၊ နှစ်ဆအထိ ဖြစ်နိုင်သော၊ အချိန်မရွေး ငွေသား ထုတ်ယူနိုင်သော အပ်ငွေတစ်မျိုးအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။

ဖုန်းယွီသည် ကီရီလန်ကိုနှင့် ဖုန်းပြောပြီးနောက် ၎င်း၏ စီးပွားရေး မိတ်ဖက်ဖြစ်သူ ဖူမိသားစုကိုလည်း သေချာပေါက် အကြောင်းကြားခဲ့သည်။ ဖူမိသားစုသည် အမေရိကန် စတော့ဈေးကွက်တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားသော ရန်ပုံငွေသည်လည်း နည်းသော ပမာဏ မဟုတ်ပေ။

ဖုန်းယွီ စောစီးစွာ စတင် လှုပ်ရှားတော့မည်ကို သိရှိသောအခါ သူတို့လည်း အနည်းငယ် အံ့အားသင့်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ဖုန်းယွီသည် လက်ရှိ ဈေးကွက်တန်ဖိုး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ၇၀ နီးပါးရှိသော ကုမ္ပဏီတစ်ခုကို စိတ်ဝင်စားနေကြောင်း၊ ငွေသားထုတ်ပြီးနောက် ထိုကုမ္ပဏီကို ဝယ်ယူရန် ရည်ရွယ်နေခြင်း ဟုတ်မဟုတ်ကိုလည်း သူတို့ သိရှိခဲ့ကြသည်။

ထို့အပြင် ဖုန်းယွီက သူသည် ရောင်းချရန် အသင့်ဖြစ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း တိုက်ရိုက်ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ အကယ်၍ သူတို့ အဆင်သင့် မဖြစ်သေးပါက ဆုံးရှုံးမှုများအတွက် သူ့(ဖုန်းယွီ)ကို အပြစ်မတင်ရန် ပြောခဲ့သည်။

ကီရီလန်ကိုသည် အပြတ်သားဆုံး ဖြစ်သည်။ ဖုန်းယွီ၏ အကြောင်းကြားချက်ကို လက်ခံရရှိပြီးနောက် ၎င်း၏ ဘဏ္ဍာရေး အကျိုးဆောင် အဖွဲ့ကို ချက်ချင်း အကြောင်းကြားပြီး အမေရိကန် စတော့ဈေးကွက်မှ ထိုရှယ်ယာများကို ရောင်းချကာ အရန်ငွေအဖြစ် ငွေသား ထုတ်ယူရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။

ကီရီလန်ကိုသည် ပြောပြီးလျှင် မပြောင်းလဲတတ်သော စရိုက်ရှိသည်။ ငွေရှာရန် အချိန်ကောင်းဖြစ်နေချိန်တွင် ငွေသားထုတ်ယူခြင်းသည် အလွန်အကျိုးမရှိဟု ငွေကြေးအကျိုးဆောင် အများအပြားက ယူဆကြသည်။ အကယ်၍ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံလိုပါက သူတို့သည် အချိန်မရွေး ငွေသားထုတ်ယူရန် အဆင်သင့် လုပ်ပေးနိုင်ကြောင်း ပြောကြသည်။

သို့သော် ကီရီလန်ကို ဆုံးဖြတ်ပြီးသောအခါ သူတို့သည် လုပ်ဆောင်ရုံမှတစ်ပါး အခြား မရှိပေ။ သို့သော် သီးသန့်အနေဖြင့် မကျေမနပ် ပြောဆိုမှုများ ရှိခဲ့ကြသည်။ ဝန်ထမ်းအချို့ကလည်း ကီရီလန်ကိုသည် သူတို့ကို ငှားရမ်းထားသော်လည်း အရေးကြီးသော ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်ရာတွင် ဖုန်းယွီ၏ အကြံဉာဏ်ကို အဘယ်ကြောင့် အမြဲတမ်း တောင်းခံရသနည်းဟု တိတ်တဆိတ် ပြောဆိုကြသည်။

မှန်သည်၊ ဖုန်းယွီသည် အလွန် အစွမ်းထက်ပြီး သူတို့ထက် ငွေပိုရှာကာ၊ ၎င်း၏ သမိုင်းကြောင်းသည်လည်း အလွန်ထူးခြားသည်။ သို့သော် မည်သူမျှ အမှားမကင်းနိုင်ပေ။ သူတို့ကို ငှားရမ်းထားသည်ဖြစ်ရာ သူတို့၏ အကြံဉာဏ်များကိုလည်း နားထောင်သင့်သည်။

အကယ်၍ အလုပ်ရှင်က သင့်၏ အကြံဉာဏ်များကို နားထောင်ရန် စိတ်မဝင်စားပါက ရာထူးတိုးမြှင့်ခြင်းနှင့် လစာတိုးမြှင့်ခြင်းကို မည်သို့ ရရှိနိုင်မည်နည်း။ သူတို့ ထိုသို့ စဉ်းစားခြင်းသည် သူတို့ကိုယ်တိုင်အတွက် ဖြစ်သည်။

သို့သော် သူတို့သည် သီးသန့်သာ မကျေမနပ် ပြောဆိုဝံ့ကြသည်။ အစပိုင်းတွင် ထင်ပေါ်လိုသူ အချို့က ကန့်ကွက်ခဲ့ကြသော်လည်း အားလုံး အလုပ်မှ ထုတ်ပစ်ခံခဲ့ရသည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ကီရီလန်ကို၏ အကြံဉာဏ်များကို မည်သူမျှ ထပ်မံကန့်ကွက်ခြင်း မရှိတော့ပေ။

ဖုန်းယွီသည် ဟယ်ကျောင်းကျီကို Microsoft ရှယ်ယာများ ရောင်းချရန် နည်းလမ်းများ စတင် စဉ်းစားခိုင်းနေစဉ် ဖူရုန်ချီထံမှ ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုကို လက်ခံရရှိခဲ့သည်။

“တူလေး ဖုန်း၊ အခု ရောင်းချတာ စောနေသေးလား။ အားလုံးကို ရောင်းထုတ်ဖို့ လိုအပ်လား” ဖူရုန်ချီက မေးသည်။ ဖုန်းယွီသည် အလွန်အစွန်းရောက်သည်ဟု သူ ယူဆသည်။ စတော့ဈေးကွက် ပူဖောင်း၏ အရိပ်အယောင်များ ပေါ်လာပြီး မည်သည့်အချိန်မဆို ပြိုကျနိုင်သော်လည်း ရှယ်ယာအားလုံး ပြိုကျမည် မဟုတ်ပေ။

“အန်ကယ်ဖူ၊ ခင်ဗျား ဘယ်ရှယ်ယာတွေကို ဆက်ထားချင်လဲ။ ထိပ်တန်း ရှယ်ယာတွေကိုလား။ ကျွန်တော် ရောင်းချနေတာက Microsoft ရှယ်ယာတွေပါ၊ ဒါတွေကလည်း ထိပ်တန်း ရှယ်ယာတွေဆိုတာ မမေ့ပါနဲ့။ လာမဲ့ တစ်နှစ် ဒါမှမဟုတ် နှစ်နှစ်အတွင်း ထိပ်တန်း ရှယ်ယာတွေက စတင်ပြီး ဈေးအကျဆုံး ဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ ကျွန်တော် ပြောရင်ရော”

“ဘာ… စတင်ပြီး ဈေးအကျဆုံး… ထိပ်တန်း ရှယ်ယာတွေရဲ့ ကျဆင်းမှုက အညွှန်းကိန်း ကျဆင်းမှုထက် ပိုများလိမ့်မယ်လို့ ပြောတာလား။ မင်း အမေရိကန်ရဲ့ မူဝါဒအသစ်တစ်ခုခုကို ကြားထားတာလား”

ဒီလိုအဖြစ်မျိုး ဖြစ်လာနိုင်ခြေ အများဆုံးက မူဝါဒ လှုပ်ရှားမှုတွေ ဖြစ်တယ်။

ကလင်တန်က အင်တာနက် နည်းပညာ ကုမ္ပဏီတွေကို ထောက်ခံခဲ့တာကြောင့် ဒီလိုကုမ္ပဏီတွေက အမေရိကန် စတော့ဈေးကွက်ကို ဦးဆောင်ပြီး တက်ခဲ့ကြတာပါ။ ကလင်တန်ရဲ့ ရာထူးသက်တမ်း ကုန်ဆုံးတော့မှာဖြစ်ပြီး ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေအရ နောက်တစ်ကြိမ် ဆက်လက် အရွေးခံလို့ မရပါဘူး။ အသစ် တက်လာမဲ့ သမ္မတက မူဝါဒအသစ်တွေကို ကျိန်းသေ ဆောင်ရွက်မှာဖြစ်ပြီး ဒါက မီးပွားဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

ယခင်ဘဝတွင် အမေရိကန်၏ ထိပ်တန်း ရှယ်ယာများသည် စတင် ကျဆင်းသည့် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။ Microsoft၊ Intel၊ AT&T၊ General Electric၊ HP၊ Citigroup၊ Coca-Cola၊ IBM စသည်တို့သည် ကမ္ဘာ့အဆင့် ကုမ္ပဏီကြီးများ ဖြစ်ကြပြီး ထိပ်တန်း ရှယ်ယာများ မဟုတ်ပါလား။

သို့သော် ၎င်းတို့၏ ကျဆင်းမှုသည် အညွှန်းကိန်းထက် ကျော်လွန်ခဲ့သည်။ လူအများအပြားက ထိုထိပ်တန်း ရှယ်ယာများ၏ အကြီးအကျယ် ကျဆင်းမှုသည် herd effect ကို ဖန်တီးခဲ့ပြီး အမေရိကန် စတော့ဈေးကွက်ကို ထပ်ခါတလဲလဲ ကျဆင်းစေကာ ရပ်တန့်ရန် ခက်ခဲစေသည်ဟု နောက်ပိုင်းတွင် ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။

ဝါရန် ဘတ်ဖက်က တစ်ချိန်က ပြောခဲ့ဖူးသည်– “ဦးနှောက်ရှိသူတွေက အစမှာ လုပ်တဲ့အရာကို၊ လူအ လေးတွေက အဆုံးမှာမှ လုပ်ကြလိမ့်မယ်” ဟူ၍ ဖြစ်သည်။

ဦးနှောက်ရှိသူများမှာ အစားအသောက် ကွင်းဆက်၏ ထိပ်ဆုံးတွင် ရပ်တည်သူများ ဖြစ်ကြပြီး၊ သူ ပြောသော လူအများမှာ သာမန် နောက်လိုက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ ဖြစ်ကြပြီး အစားအသောက် ကွင်းဆက်၏ နောက်ဆုံး အဆင့်တွင် ရှိသူများ ဖြစ်သည်။

“အန်ကယ်ဖူ၊ ကျွန်တော် မူဝါဒ လှုပ်ရှားမှု ဘာမှ မသိပါဘူး၊ ဒါပေမဲ့ ဒါက ကျွန်တော့်ရဲ့ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက်ပါ။ ရှစ်ဆယ်ခုနှစ်များ နှောင်းပိုင်းက စတော့ဈေးကွက် အကျပ်အတည်းကို စဉ်းစားကြည့်ပါ၊ အဲဒီတုန်းက ထိပ်တန်း ရှယ်ယာတွေကပဲ စတင် ကျဆင်းခဲ့တာ၊ ဒီတစ်ခါလည်း အတူတူပဲ ဖြစ်လိမ့်မယ်”

ဖူရုန်ချီသည် အတွေးထဲတွင် ခေါင်းညိတ်လိုက်သည်။ ဒီလိုဆိုရင် ‘bear market’ ပေါ်လာရင် ထိပ်တန်း ရှယ်ယာတွေက ဈေးကွက်ကို ထိန်းထားနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အခုအချိန်မှာ အဲဒီ ထိပ်တန်း ရှယ်ယာတွေရဲ့ ဈေးနှုန်းတွေက အရမ်း မြင့်မားနေပြီး ထိန်းထားနိုင်မဲ့ ရန်ပုံငွေ အလုံအလောက် မရှိဘူး။(bear market =ဈေးကွက်ကျဆင်းမှုကာလ)

စတော့ဈေးကွက် စည်ပင်ဝပြောမှုမှာ ထိပ်တန်း ရှယ်ယာတွေက ဦးဆောင် အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်ခဲ့ပေမဲ့ စတော့ဈေးကွက် ရုတ်တရက် ကျဆင်းလာရင် ထိပ်တန်း ရှယ်ယာတွေကပဲ ဦးဆောင် ကျဆင်းတတ်ကြပါတယ်။

“ကောင်းပြီ၊ ငါ နားလည်ပါပြီ။ ဒါဆို မနက်ဖြန်ကစပြီး ငါတို့လည်း ငွေသားထုတ်ဖို့ ပြင်ဆင်ပါမယ်”

...

******