အခန်း (၁၁၆၈-၁၁၇၀)

အခန်း ၁၁၆၈ Andersen သာ တရားခံ

WorldCom အရှုပ်တော်ပုံ ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက် Andersen ကုမ္ပဏီက စာရင်းစစ်များ၏ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုသည် စီမံခန့်ခွဲမှု အဖွဲ့ဝင်များ၏ ရိုးသားမှုနှင့် ဖြောင့်မတ်မှုအပေါ် မှီခိုနေရသည်ဟု ကြေညာခဲ့သော်လည်း မည်သူမျှ လက်မခံနိုင်ခဲ့ပေ။

အားလုံးက စီမံခန့်ခွဲမှု အဖွဲ့ဝင်များ၏ ရိုးသားမှုနှင့် ဖြောင့်မတ်မှုအပေါ် မှီခိုနေရလျှင် စာရင်းစစ် ကုမ္ပဏီကို ဘာကြောင့် ငှားရမ်းတော့မည်နည်း။ ဤမျှ ထင်ရှားသော စာရင်းပြဿနာကို အခြား စာရင်းစစ် ကုမ္ပဏီသာဆိုလျှင် ချက်ချင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိနိုင်ပေလိမ့်မည်။ Andersenသည် ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း စာရင်းစစ် ကုမ္ပဏီဟု အမည်ခံထားပြီး မတွေ့ရှိခဲ့သည်မှာ မဖြစ်နိုင်ပေ။

လူအများစုက Andersenသည် မတွေ့ရှိခြင်း မဟုတ်ဘဲ WorldCom၊ Enron စသည့် ကုမ္ပဏီများ၏ စီမံခန့်ခွဲမှု အဖွဲ့ဝင်များနှင့် ပူးပေါင်း ကြံစည်ခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။ သက်သေအထောက်အထား ခိုင်လုံစွာ မရှိသေးသော်လည်း Andersenသည် တရားရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဟန့်တားသည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်ဖြင့် ဒေါ်လာ ၅ သိန်း ဒဏ်ရိုက်ခံခဲ့ရသည်။

ဒေါ်လာ ၅ သိန်းဟူသော ပမာဏသည် Andersenကဲ့သို့ ထိပ်တန်း စာရင်းစစ် ကုမ္ပဏီကြီးအတွက် နွားတစ်ကောင်မှ အမွေးတစ်ပင်လောက်သာ ရှိသည်။ ၎င်းတို့၏ နှစ်စဉ် စာရင်းစစ် လုပ်ငန်း တစ်ခုတည်းမှ ဝင်ငွေသည်ပင် ဤပမာဏထက် များစွာ ပိုသည်။ ၎င်းတို့သည် ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း စာရင်းစစ် ကုမ္ပဏီဖြစ်ပြီး မြောက်အမေရိက တစ်ခုတည်းမှာပင် ပုံသေ ဖောက်သည်ပေါင်း မြောက်မြားစွာ ရှိနေသည်။

အရေးအကြီးဆုံးမှာ ဒုတိယ ပြစ်ဒဏ်ဖြစ်သည်။ Andersenအား ငါးနှစ်အတွင်း အမေရိကန်တွင် သက်ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ခွင့် ပိတ်ပင်လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် Andersenသည် အမေရိကန်ရှိ စာရင်းစစ် လုပ်ငန်းအားလုံးကို စွန့်လွှတ်လိုက်ပြီး စာရင်းစစ် လုပ်ငန်းမှ တရားဝင် နုတ်ထွက်ကြောင်း အသိတရားရှိရှိ ကြေညာခဲ့ရသည်။ ငါးနှစ်လုံး ဖောက်သည် မရှိဘဲ ဤလုပ်ငန်းကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းထားပြီး ဘာလုပ်မည်နည်း။

ထို့နောက် အမေရိကန်ရှိ Andersen ရုံးခွဲများ စတင် ပိတ်သိမ်းခဲ့ပြီး ကုမ္ပဏီ ဝန်ထမ်းများကို အကြီးအကျယ် လျှော့ချခဲ့သည်။ ဝန်ထမ်း သုံးသောင်းနီးပါးမှ သုံးထောင်အောက်သို့ လျော့ကျသွားခဲ့သည်။ ယခင်က ရှိခဲ့သော ပုံသေ ဖောက်သည် ၁၃၀၀ ခန့်သည်လည်း စာချုပ်များကို ဖျက်သိမ်းပြီး အခြား စာရင်းစစ် ကုမ္ပဏီများသို့ ပြောင်းရွှေ့သွားခဲ့ကြသည်။

Enron ကိစ္စ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ၎င်းတို့သည် Andersenအပေါ် သံသယ ဝင်ခဲ့ကြသည်။ ယခု WorldCom ကိစ္စ ထပ်မံ ဖြစ်ပွားလာသောအခါ Andersen စစ်ဆေးသော ကုမ္ပဏီများ၏ စာရင်းဇယားများ အားလုံး ပြဿနာ ရှိသည်ဟု လူတိုင်းက ပြောဆိုနေကြရာ မည်သူက Andersenကို ဆက်လက် ငှားရမ်းရဲတော့မည်နည်း။

တကယ်တော့ Andersenသည် လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ခွင့် ပိတ်ပင်မခံရလျှင်တောင် ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း အဆင့်မှ သာမန် အဆင့်သို့ ကျဆင်းသွားမည်သာ ဖြစ်သည်။ ယခုမူ ပို၍ဆိုးရွားသွားခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတကာ ကျော်ကြားမှုမှ နာမည်ဆိုးဖြင့် ကျော်ကြားမှုသို့ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။

Andersenသည် ၎င်းတို့၏ စာရင်းစစ် ပြဿနာများကို ဖုံးကွယ်ရန်အတွက် Enron နှင့် WorldCom ကုမ္ပဏီများ၏ စာရင်းစစ် အချက်အလက် အချို့ကို ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည်။ စာရွက်စာတမ်းများသာမက အီလက်ထရွန်နစ် ဖိုင်များကိုပါ ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အားလုံးသည် အလွန် အရေးကြီးသော အချက်အလက်များ ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ တရားရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဟန့်တားခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားပြီး ယနေ့ ကျဆုံးမှုသည် ၎င်းတို့ ကိုယ်တိုင် ဖန်တီးခဲ့သော ရလဒ်သာ ဖြစ်သည်။

WorldCom ကုမ္ပဏီ ပျက်စီးသွားပြီ ဖြစ်သည်။ ယခုနှစ်တွင် ရှယ်ယာဈေးနှုန်း အနည်းငယ် ပြန်တက်လာမည့် အလားအလာ ရှိနေသော်လည်း ယခု ပြန်လည် ကျဆင်းသွားပြီ ဖြစ်သည်။ WorldCom ဒေဝါလီခံရတော့မည် ဖြစ်သဖြင့် WorldCom နှင့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်း အများအပြား ဆက်စပ်နေသော ကုမ္ပဏီများ၏ ရှယ်ယာဈေးနှုန်းများလည်း ဆက်တိုက် ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။

ဥပမာအားဖြင့် Nasdaq သည် WorldCom ၏ ဖောက်သည်ကြီးများထဲမှ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ Time Warner နှင့် အမေရိကန် အစိုးရ ဌာန အများအပြားလည်း ပါဝင်သည်။

WorldCom ၏ မြီရှင်များလည်း များစွာ ရှိသည်။ သူတို့ WorldCom ကို ချေးငှားထားသော ငွေများသည် လုံးဝ ပြန်မရနိုင်တော့ပေ။

ဤအချက်သည် ဘဏ်လုပ်ငန်း ရှယ်ယာများ ကျဆင်းခြင်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အဖွဲ့အစည်းများ၏ ရှယ်ယာများ ကျဆင်းခြင်းတို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး ဆင့်ကဲ သက်ရောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ကာ အမေရိကန် စတော့ဈေးကွက်သည် တစ်ဖန် ကံဆိုးမိုးမှောင်ကျပြန်သည်။

ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ ကံဆိုးသည်အပြင် ဂျော့ချ် ဒဗလျူ ဘုရှ်လည်း အလွန်ကံဆိုးသည်ဟု ခံစားနေရသည်။

သေစမ်း… သူ စီးပွားရေးကို အနည်းငယ် ပြန်လည် ဦးမော့လာအောင် လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့ပြီ။ အမေရိကန် ကုမ္ပဏီများနှင့် နိုင်ငံခြား ကုမ္ပဏီများ စာချုပ်များ ချုပ်ဆိုခြင်းဖြင့် စတော့ဈေးကွက်ကို တည်ငြိမ်အောင် ထိန်းထားနိုင်ခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ သူ နိုင်ငံခြား ခရီးစဉ် သွားရောက်နေစဉ်မှာပင် ပြဿနာ ထပ်ဖြစ်ပြန်ပြီ။

Enron ပဲ ဖြစ်ဖြစ် WorldCom ပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ အစောပိုင်းက သူ့ပြိုင်ဘက်များကို ထောက်ခံခဲ့ကြပြီး ကလင်တန်၏ သစ္စာရှိ ထောက်ခံသူများ ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့ ငွေလိမ်ယူသုံးစွဲပြီး အခုကျမှ ငါ့ကို ခေါင်းခံခိုင်းနေတာလား။

ပြည်နယ် အများအပြား၏ ပင်စင်လစာ ရန်ပုံငွေများသည် Enron၊ WorldCom စသည့် ကုမ္ပဏီများ၏ ရှယ်ယာများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားကြသည်။ ဤကုမ္ပဏီများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်း မရှိဘဲ အခြား ကုမ္ပဏီများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားလျှင်လည်း စတော့ဈေးကွက် ကျဆင်းမှုကြောင့် အရှုံးပေါ်နေမည်သာ ဖြစ်သည်။

ပြည်နယ် ပင်စင်လစာ ရန်ပုံငွေ အများဆုံး ဆုံးရှုံးမှုမှာ ဒေါ်လာ သန်းရာချီ ရှိပြီး အနည်းဆုံး ဆုံးရှုံးမှုမှာ ဒေါ်လာ သန်းဆယ်ချီ ရှိသည်။ ဤအရာများသည် ဂျော့ချ် ဒဗလျူ ဘုရှ်၏ ရာထူးကို လှုပ်ခါစေနိုင်သော ကိစ္စကြီးများ ဖြစ်သည်။

ဂျော့ချ် ဒဗလျူ ဘုရှ်သည် WorldCom ကို အရေးယူချင်သော်လည်း WorldCom တွင် အရေးယူစရာ မကျန်တော့ပေ။ ပျက်စီးရန် သေချာနေပြီ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဂျော့ချ် ဒဗလျူ ဘုရှ်သည် Andersen၏ အခြား ဖောက်သည်များကို ပစ်မှတ်ထားလိုက်သည်။

ယခင် အစိုးရ လက်ထက်က စီးပွားရေး ကောင်းမွန်မှုသည် အတုအယောင် ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်လျှင် သူ၏ ထောက်ခံမှုနှုန်း အနည်းငယ် တက်လာနိုင်ပေမည်။

ဂျော့ချ် ဒဗလျူ ဘုရှ်၏ တင်းကျပ်သော စစ်ဆေးမှု အမိန့်အောက်တွင် Andersen၏ ဖောက်သည်များထဲမှ အမှန်တကယ် ပြဿနာ အချို့ကို စစ်ဆေး တွေ့ရှိခဲ့သည်။

အားလုံးသည် ဘဏ္ဍာရေး ပြဿနာများ ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့ ထိပ်တန်း ၅၀၀ ဝင် ကုမ္ပဏီ အများအပြားလည်း ပါဝင်သည်။ ဥပမာ- Tyco International၊ Kmart။၊ General Electric၊ Xerox စသည့် ကုမ္ပဏီ ၁၀ ခုကျော် ပါဝင်ပြီး ဖုန်းယွီ မမျှော်လင့်ထားသည်မှာ Microsoft လည်း ပါဝင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။

ကမ္ဘာ့ ထိပ်တန်း ၅၀၀ ပြင်ပ ကုမ္ပဏီများလည်း အများအပြား ပါဝင်သည်။

ဤသတင်း ပေါက်ကြားလာပြီးနောက် Microsoft စသည့် ကုမ္ပဏီများ၏ ရှယ်ယာဈေးနှုန်း ကျဆင်းရုံသာမက အမေရိကန် စတော့ဈေးကွက် တစ်ခုလုံးနှင့် အာရှ၊ ဥရောပ စတော့ဈေးကွက်များပါ ထိုနေ့တွင် ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။

အမေရိကန်ဘက်တွင် အဆိုးရွားဆုံး ကျဆင်းခဲ့ပြီး ဥရောပက ဒုတိယ၊ အာရှက တတိယ ဖြစ်သည်။ အာရှတွင် ပျမ်းမျှ ကျဆင်းမှုနှုန်းမှာ ၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့်၊ ဥရောပတွင် ၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်နှင့် အမေရိကန်တွင် ၈ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ကျဆင်းခဲ့သည်။

ဤသည်မှာ တစ်ရက်တည်းသာ ရှိသေးသည်။ ကြည့်ရသည်မှာ ဤကျဆင်းမှုသည် အချိန်အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိ ဆက်လက် ဖြစ်ပွားနေဦးမည် ဖြစ်သည်။

ဂျော့ချ် ဒဗလျူ ဘုရှ် ကြောင်အသွားခဲ့သည်။ သူသည် ကျောက်တုံးကို မပြီး ကိုယ့်ခြေထောက် ကိုယ်ထုမိသကဲ့သို့ ခံစားလိုက်ရသည်။ မူလက သူသည် ပြည်သူလူထု၏ ဝေဖန်မှုများကို သူ့ရှေ့က သမ္မတ ကလင်တန်ဆီသို့ လွှဲပြောင်းပေးချင်ရုံသာ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယခု အရှုပ်တော်ပုံများ အများအပြား ပေါက်ကွဲထွက်လာသည်။ ဘဏ်များ၏ ကိုယ်ကျိုးရှာမှု၊ ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသူများ၏ စားသုံးသူများကို တမင် လမ်းမှားပို့ဆောင်မှု စသည်တို့ အားလုံး သတင်းဖော်ပြခံလိုက်ရသည်။

ဤအချိန်တွင် အမေရိကန်သည် စီးပွားရေး ပြန်လည် ဦးမော့လာစေရန် တွန်းအားသစ် လိုအပ်နေချိန် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကုမ္ပဏီများ၏ ဘဏ္ဍာရေး အရှုပ်တော်ပုံများ၊ ဘဏ်နှင့် ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ် ကုမ္ပဏီများ၏ အရှုပ်တော်ပုံများ ဆက်တိုက် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းသည် အမေရိကန် စီးပွားရေး ပြန်လည် နာလန်ထူမှုကို ပြင်းထန်စွာ ရိုက်ခတ်စေခဲ့သည်။

ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ အများအပြားသည် အမေရိကန် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဈေးကွက် တစ်ခုလုံးအပေါ် ယုံကြည်မှု ပျောက်ဆုံးသွားကြသည်။ ဤရန်ပုံငွေများ မရှိဘဲ စတော့ဈေးကွက် ပြန်လည် နာလန်ထူရန် ခက်ခဲမည် ဖြစ်ပြီး စီးပွားရေး မည်သို့ ပြန်လည် ဦးမော့လာမည်နည်း။ အစိုးရ ငွေတိုက်စာချုပ်များပင် အများအပြား ထုတ်ရောင်းခံနေရသည်။

အမေရိကန် စတော့ဈေးကွက်သည် အဆိုးရွားဆုံး ဝက်ဝံဈေးကွက်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။(Bear Market ဆိုသည်မှာ စတော့ရှယ်ယာဈေးကွက် သို့မဟုတ် ငွေကြေးဈေးကွက်တွင် ဈေးနှုန်းများ ဆက်တိုက် ကျဆင်းနေသော ကာလကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။)

ဥရောပနှင့် အာရှ စတော့ဈေးကွက်များမှာမူ ရက်အနည်းငယ် ကျဆင်းပြီးနောက် တည်ငြိမ်သွားခဲ့သည်။ အမေရိကန်မှ ပြန်လည် ဆွဲထုတ်လိုက်သော ရန်ပုံငွေများသည် ဤနေရာများသို့ ရောက်ရှိလာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ဂျော့ချ် ဒဗလျူ ဘုရှ်၏ ဤစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုကြောင့် အထိနာဆုံးမှာ အမေရိကန်ပင် ဖြစ်သည်။

ယခုအခါ လူများ ပြောနေကြသည်မှာ အမေရိကန် ကုမ္ပဏီ CEO များကို မယုံကြည်ရ၊ စာရင်းစစ် ကုမ္ပဏီများကို မယုံကြည်ရ၊ ငွေချေးသက်သေခံလက်မှတ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသူများကို မယုံကြည်ရ၊ ယုံကြည်ရမည့်သူမှာ ဘုရားသခင်သာ ရှိတော့သည်ဟု ဆိုကြသည်။

ဘဏ္ဍာရေး ပြဿနာရှိသော ကုမ္ပဏီများ၏ CEO အများစုတွင်လည်း ပြဿနာ ရှိကြသည်။ လူအများ ပြောကြသည်မှာ ကုမ္ပဏီ အချို့သည် အမှန်တကယ် အမြတ်ရနေသော်လည်း စာရင်းလိမ်ကြသည်။ ဥပမာ Microsoft ကဲ့သို့သော ကုမ္ပဏီမျိုး ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ အမေရိကန် လူ့အဖွဲ့အစည်းက CEO များကို ကိုးကွယ်မှု၊ တစ်ကိုယ်တော် သူရဲကောင်းဝါဒကို ကိုးကွယ်မှုကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤအရာသည် မဖြစ်သင့်ဘဲ ပြုပြင်ရန် လိုအပ်သည်။

ဈေးကွက်ကို ကယ်တင်ရန်အတွက် ဂျော့ချ် ဒဗလျူ ဘုရှ် အစိုးရသည် မူဝါဒ အသစ်တစ်ခု ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယမန်နှစ်က ဝင်ငွေ ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံကျော်သော ကုမ္ပဏီများ၏ CEO နှင့် CFO (ဘဏ္ဍာရေး အရာရှိချုပ်) တို့သည် ကုမ္ပဏီ၏ နောက်ဆုံး ဘဏ္ဍာရေး ရှင်းတမ်း မှန်ကန်ကြောင်း စာဖြင့် ရေးသား အာမခံရမည် ဖြစ်သည်။ ဤသို့ဖြင့် ဘဏ္ဍာရေး ရှင်းတမ်း မှားယွင်းနေပါက ၎င်းတို့သည် လိမ်လည်မှုဖြင့် အရပ်ဘက် တရားစွဲဆိုခြင်း ခံရမည် ဖြစ်ပြီး အစိုးရ၏ ရာဇဝတ်မှု တရားစွဲဆိုခြင်းကိုပင် ခံရနိုင်သည်။

ဝေါလ်စထရိသည် ဤလုပ်ရပ်ကို ထောက်ခံခဲ့သည်။ ဤမူဝါဒ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် ထိုနေ့တွင် Dow Jones ညွှန်းကိန်းသည် အမှတ် ၃၀၀ ကျော် မြင့်တက်ခဲ့သည်။

သို့သော် ဖုန်းယွီသည် ဤကိစ္စများကို သိပ်စိတ်မဝင်စားပေ။ သူသည် ရဲလ်ဖ်နှင့်အတူ AMD (Advanced Micro Devices) ကုမ္ပဏီ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တွေ့ဆုံနေသည်။

******

အခန်း ၁၁၆၉ မာနကြီးသော ဆန်ဒါစ်

ဆံပင်နှင့် မုတ်ဆိတ်များ ဖြူဖွေးနေသော်လည်း သပ်ရပ်စွာ ပြင်ဆင်ထားသော အမေရိကန်လူမျိုး လူဖြူတစ်ဦးသည် ဖုန်းယွီ၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်တွင် ထိုင်နေလေသည်။ ထိုသူ၏ မျက်နှာထက်တွင် ယုံကြည်မှုအပြည့် လျှံပယ်နေပြီး မျက်နှာချင်းဆိုင်တွင် ကမ္ဘာ့ ဒုတိယ အချမ်းသာဆုံး ဖုန်းယွီ ရှိနေသော်လည်း သူ၏ စိတ်ခံစားမှုကို လွှမ်းမိုးနိုင်ပုံ မပေါ်ပေ။

ရဲလ်ဖ်က စကားစပြောလိုက်သည်။

“မစ္စတာ ဆန်ဒါစ်၊ ကျွန်တော့် သူဌေးက ခင်ဗျားရဲ့ ကုမ္ပဏီကို အရမ်း စိတ်ဝင်စားနေပါတယ်။ ကျွန်တော် ခင်ဗျားနဲ့ ဆက်သွယ်တာ ဒါ ပထမဆုံးအကြိမ် မဟုတ်ပါဘူး။ အရင်ကလည်း အကြိမ်ကြိမ် တွေ့ဆုံခဲ့ဖူးပါတယ်။ အဲဒီတုန်းက ခင်ဗျားတို့ ကုမ္ပဏီရဲ့ ဈေးကွက်တန်ဖိုးက ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ၇၀ ကျော် ရှိခဲ့ပေမဲ့ အခုတော့ ဒေါ်လာ ဘီလီယံ ၂၀ ကျော်လောက်ပဲ ရှိတော့တယ် ထင်ပါတယ်”

ဆိုလိုရင်းမှာ ဂျယ်ရီ ဆန်ဒါစ် နောင်တရပြီလား။ ယခင်က ပေးခဲ့သော ဈေးနှုန်းဖြင့်ဆိုလျှင် ရှယ်ယာ ၅၁ ရာခိုင်နှုန်းလောက်သာ လိုချင်ခဲ့ပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လျှော့ချကာ ရှယ်ယာဝင်ရုံလောက်သာ လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ယခုမူ မူလက ပေးခဲ့သော ဈေးနှုန်းဖြင့် AMD (Advanced Micro Devices) ကုမ္ပဏီတစ်ခုလုံးကို ဝယ်ယူနိုင်ပြီး ပိုလျှံနေဦးမည် ဖြစ်သည်။

ဆန်ဒါစ်၏ မျက်နှာတွင် အပြုံးဖျော့ဖျော့ ဆက်လက် တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။

“ဖုန်း၊ မင်း ငါတို့ AMD ကို ဝယ်ချင်နေတယ်ဆိုတာ ငါ တစ်ခါမှ သံသယ မဝင်ခဲ့ဘူး။ မင်း နာမည် ကြားတာနဲ့တင် မင်း ငါ့ကို သင့်တော်တဲ့ ဈေးနှုန်း ပေးမယ်ဆိုတာ ငါ ယုံကြည်တယ်။ ဒါပေမဲ့ AMD က ငါ ကိုယ်တိုင် တည်ထောင်ခဲ့တာကွ၊ သံယောဇဉ် အများကြီး ရှိတယ်။ မင်း တည်ထောင်ခဲ့တဲ့ ကုမ္ပဏီကို မင်း ရောင်းပစ်မှာလား။ ကုမ္ပဏီ ဈေးကွက်တန်ဖိုး ကျဆင်းနေပေမဲ့ ကုမ္ပဏီက အမြတ်ရနေတုန်းပဲ မဟုတ်လား”

ဤလူကြီးကို ကိုင်တွယ်ရ ခက်ခဲလှပေသည်။ မှန်သည်၊ AMD ၏ ဈေးကွက်တန်ဖိုးသည် အခြား ကုမ္ပဏီများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အလွန်အမင်း ကျဆင်းသွားသော်လည်း ဆန်ဒါစ် ပြောသကဲ့သို့ပင် AMD သည် အမြတ်ရနေဆဲ ဖြစ်သည်။ ယမန်နှစ်က အမြတ်ငွေ ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံကျော် ရှိခဲ့ပြီး ယခုနှစ်တွင် ဒေါ်လာ ၃ ဘီလီယံကျော် ရရှိမည်ဟု ယုံကြည်မှု ရှိနေသည်။ ယခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့ စီးပွားရေး မကောင်းမွန်သော်လည်း ကွန်ပျူတာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် အရှိန်အဟုန်မြင့် ကာလသို့ ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။

သူ့ကုမ္ပဏီသည် ငွေရှာနေဆဲဖြစ်ရာ ရှယ်ယာဈေး တက်သည်ဖြစ်စေ၊ ကျသည်ဖြစ်စေ သူ ရောင်းမည် မဟုတ်ပေ။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ သူ ဘာမှ မရှုံးပေ၊ ရှုံးသည်မှာ ရှယ်ယာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများသာ ဖြစ်သည်။ ရှယ်ယာဈေး တက်လာလျှင် ဆုအဖြစ် ရထားသော မဲပေးခွင့်မရှိသည့် ရှယ်ယာများကို ထုတ်ရောင်းပြီး ငွေရှာနိုင်သည်။ သို့မဟုတ် ဆက်လက် ကိုင်ဆောင်ထားပြီး ဈေးတက်လာမှ ပြန်ရောင်းမည်၊ သို့တည်းမဟုတ် အမြတ်ဝေစု စောင့်စားမည် ဖြစ်သည်။

AMD သည် ရှယ်ယာဈေး ထိုးကျနေသော အင်တာနက် ကုမ္ပဏီများနှင့် မတူပေ။ ၎င်းတို့တွင် ကိုယ်ပိုင် စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံများ ရှိပြီး လုပ်ငန်း လည်ပတ်မှုလည်း မဆိုးလှပေ။ CPU နယ်ပယ်တွင် Intel ၏ ပြင်းထန်သော ဖိအားပေးမှုကို ခံရပြီး ဈေးကွက်ဝေစု ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် ၉၀ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်နေသော်လည်း ဘာဖြစ်သနည်း။ Intel သည်လည်း AMD ကို ဒေဝါလီခံခွင့် ပြုရဲမည် မဟုတ်ပေ။ ထိုသို့ဖြစ်ပါက လက်ဝါးကြီးအုပ်မှု ဖြစ်ပေါ်သွားမည် ဖြစ်ပြီး ကြီးလေးသော ဒဏ်ကြေးများ ပေးဆောင်ရမည်၊ အတင်းအကြပ် ခွဲထုတ်ခြင်း ခံရမည် ဖြစ်သည်။

“ဆန်ဒါစ်၊ AMD က မနှစ်ကမှ အမြတ်စရတာပါ။ အရင်က အမြဲတမ်း အရှုံးပေါ်နေခဲ့တာ။ စတော့ဈေးကွက် ပူဖောင်းသာ မရှိရင် ခင်ဗျား ကုမ္ပဏီ ဒေဝါလီခံရတာ ကြာပြီ။ ခင်ဗျားကို ပြောပြလိုက်မယ်၊ ကုမ္ပဏီ ရှယ်ယာတချို့ကို ကျွန်တော်တို့ တိတ်တဆိတ် ဝယ်ယူထားပြီးပြီ။ အရောင်းအဝယ် မလုပ်ရသေးပေမဲ့ စာချုပ် ချုပ်ဆိုပြီးပြီ။ ဒီရှယ်ယာတွေက ခင်ဗျားကလွဲရင် ကျွန်တော်တို့ကို ကုမ္ပဏီရဲ့ အကြီးဆုံး ရှယ်ယာရှင် ဖြစ်လာစေဖို့ လုံလောက်တယ်”

ရဲလ်ဖ်၏ နှုတ်ခမ်းထောင့်တွင် လှောင်ပြောင်သော အပြုံးတစ်ခု ပေါ်လာသည်။

ကုမ္ပဏီကို သူ တည်ထောင်ခဲ့သည်မှာ မှန်သော်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန် ငွေကြေး မရှိသဖြင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အကြိမ်ကြိမ် လက်ခံခဲ့ရသည်။ မဟုတ်ပါက AMD ဒေဝါလီခံရသည်မှာ ကြာပြီဖြစ်သည်။

သူက ရှယ်ယာ မရောင်းချင်သော်လည်း အခြားသူများ ရောင်းချခြင်းကို တားဆီး၍ မရပေ။ အထူးသဖြင့် ဘဏ်များကဲ့သို့သော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အဖွဲ့အစည်းများ ဖြစ်သည်။ စတော့ဈေးကွက် ပူဖောင်းကြောင့် ၎င်းတို့ အများအပြား ဆုံးရှုံးထားရသဖြင့် ငွေပြန်ဖော်ပြီး အရှုံးသက်သာအောင် အလျင်အမြန် လုပ်ဆောင်ချင်နေကြသည်။

ဤအခွင့်အရေးကို အသုံးချပြီး ရဲလ်ဖ်သည် ဖုန်းယွီ၏ ညွှန်ကြားချက်ဖြင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အဖွဲ့အစည်း အများအပြားနှင့် စာချုပ် ချုပ်ဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ထံမှ ရှယ်ယာများကို အရောင်းအဝယ် ပြုလုပ်မည့်နေ့ရက်၏ ပေါက်ဈေး ၁၂၀ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ဝယ်ယူမည်ဟု သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။

ထိုစဉ်က အမေရိကန် စတော့ဈေးကွက် အနည်းငယ် ပြန်တက်လာပြီး AMD ရှယ်ယာဈေးလည်း အနည်းငယ် တက်လာသဖြင့် ထိုအဖွဲ့အစည်းများက အမြတ်ထွက်သည်ဟု ထင်မြင်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ဤရက်ပိုင်း WorldCom အရှုပ်တော်ပုံ၊ Andersen အရှုပ်တော်ပုံများ ပေါ်ပေါက်လာပြီး အမေရိကန် ကုမ္ပဏီ အများအပြား ပါဝင်ပတ်သက်လာရာ စတော့ဈေးကွက် တစ်ခုလုံး ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ AMD ရှယ်ယာဈေးလည်း ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။

Intel ရှယ်ယာဈေးတောင် ဒေါ်လာ ၃၀ ဘီလီယံကျော်လောက်ပဲ ရှိတော့သည်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်ကုန်တုန်းက ဒေါ်လာ ၅၀၀ ဘီလီယံကျော် ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ယခု ပြန်ကြည့်လျှင် အမြတ်ထွက်မည် ထင်ခဲ့သော ရှယ်ယာရှင်များက အရှုံးပေါ်သွားကြပြီ ဖြစ်သည်။ ယခု ပေါက်ဈေး၏ ၁၂၀ ရာခိုင်နှုန်း ဆိုလျှင်တောင် ယခင်က ဈေးထက် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် လျော့နည်းနေသေးသည်။

ကံမကောင်းစွာဖြင့် စာချုပ်များ ချုပ်ဆိုပြီးပြီ ဖြစ်သည်။ ဤလကုန်လျှင် အရောင်းအဝယ် ပြုလုပ်ရတော့မည်။ သူတို့က အမြန်ဆုံး ပြီးစေချင်နေကြသော်လည်း ရဲလ်ဖ်ကမူ မလောတော့ပေ။ အရောင်းအဝယ် နေ့ရက် သတ်မှတ်စဉ်က သူတို့က ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ် ဖြစ်ချင်ခဲ့ကြသည် မဟုတ်ပါလော။ ထို့ကြောင့် ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ် ဖြစ်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ တစ်ရက် ကြာလေ ဖုန်းယွီ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အုပ်စုက ပိုမို အမြတ်ရလေ ဖြစ်သည်။

သို့သော် ဆန်ဒါစ်ကဲ့သို့ ရှယ်ယာ မရောင်းသော ရှယ်ယာရှင်များ ရှိနေသေးသည်။ မဟုတ်ပါက အခြား ရှယ်ယာရှင်များထံမှ မဲပေးခွင့်ရှိသော ရှယ်ယာများ အကုန် ဝယ်ယူလိုက်လျှင် ၄၉ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရရှိနိုင်သည်။ ဆန်ဒါစ်၏ ၅၁ ရာခိုင်နှုန်းကို မမီသော်လည်း ဖုန်းယွီ၏ နာမည်ဂုဏ်သတင်းဖြင့်ဆိုလျှင် ဆန်ဒါစ်ကို ယှဉ်ပြိုင်ရန် လုံလောက်ပေသည်။

မဲပေးခွင့်မရှိသော ရှယ်ယာများကိုမူ ရဲလ်ဖ်သည် သဘောတူညီချက်အရ မဲပေးခွင့်ရှိသော ရှယ်ယာရှင်များထံမှ နည်းနည်းပါးပါး ဝယ်ယူခဲ့သည်မှလွဲ၍ ဈေးကွက်ထဲမှ ရှယ်ယာများကို လုံးဝ မဝယ်ယူခဲ့ပေ။ ဈေးနှုန်း ကျဆင်းနေခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ မဲပေးခွင့်အတွက်သာ မဟုတ်လျှင် ယခု AMD ၏ မဲပေးခွင့်ရှိသော ရှယ်ယာများကို ဝယ်ယူရန် မတန်ပေ။

ရဲလ်ဖ်က သူတို့သည် ဒုတိယ အကြီးဆုံး ရှယ်ယာရှင် ဖြစ်လာတော့မည်ဟူသော သတင်းကို ပြောလိုက်လျှင် ဆန်ဒါစ် အနည်းငယ် အံ့အားသင့်သွားမည်ဟု ထင်ခဲ့သော်လည်း ဆန်ဒါစ်က လုံးဝ ဂရုမစိုက်ပုံ ပေါ်နေသည်။

“ဪ၊ ဒါဆို ဘာဖြစ်လဲ။ ငါက ကုမ္ပဏီရဲ့ ၅၁ ရာခိုင်နှုန်း ပိုင်ဆိုင်ထားတဲ့ အဓိက ရှယ်ယာရှင် ဖြစ်နေတုန်းပဲ မဟုတ်လား။ မင်း ပြောသလိုပဲ မနှစ်ကစပြီး ကုမ္ပဏီက အမြတ်ရလာပြီ။ အရင်တုန်းက ရှယ်ယာဈေး မြင့်နေတုန်းကတောင် ငါ မရောင်းခဲ့တာ၊ အခု ဈေးကျနေမှ ရောင်းပါ့မလား။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေနဲ့ ငါ အခု ကုမ္ပဏီ ရှယ်ယာတွေကို ဝယ်ယူဖို့ ပြင်ဆင်နေတယ်။ မင်းကို ပြောပြဖို့ မေ့နေတာ၊ နောက်ရက်နည်းနည်း ကြာရင် ငါ့ရဲ့ မဲပေးခွင့်က ၅၁ ရာခိုင်နှုန်းထက် ပိုများလာနိုင်တယ်”

ရဲလ်ဖ် မျက်နှာပျက်သွားသည်။ သူ စည်းရုံး၍ မရခဲ့သော ရှယ်ယာရှင်ကို ဆန်ဒါစ်က စည်းရုံးလိုက်နိုင်ပုံ ရသည်။ သို့သော် သူ ပေးသော ဈေးနှုန်းက အလွန် ကောင်းမွန်နေပြီ ဖြစ်သည်။ ဆန်ဒါစ်က ဒီထက် ပိုပေးနိုင်၍လား။

ရဲလ်ဖ် စဉ်းစားလိုက်သည်။ အရင်က အခြား ရှယ်ယာရှင်များထံမှ ရှယ်ယာ ဝယ်ယူခဲ့ခြင်းက ဤရှယ်ယာရှင်ကို သတိထားမိစေပြီး မကျေမနပ် ဖြစ်စေခဲ့ပုံ ရသည်။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ထိုရှယ်ယာရှင်များသည် ရဲလ်ဖ်၏ လှည့်ကွက်ထဲ မိသွားခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ သူတို့၏ လောဘကြောင့် ဆိုသော်လည်း ဖြစ်သည်။

သို့သော် ဆန်ဒါစ်က ထိန်းချုပ်နိုင်သော အဓိက ရှယ်ယာရှင် ဖြစ်လာလျှင် ကိုင်တွယ်ရ ခက်ခဲသွားပြီ ဖြစ်သည်။ ရဲလ်ဖ်က မဲပေးခွင့် ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ ရရှိထားသေးသည်။

ဖုန်းယွီ ရုတ်တရက် ပြုံးလိုက်သည်။

“ဆန်ဒါစ်၊ ခင်ဗျား အိုမင်းသွားပြီ”

ဆန်ဒါစ်၏ ယုံကြည်မှု ရှိသော မျက်နှာထား ရုတ်တရက် ပြောင်းလဲသွားသည်။

“ဖုန်း၊ မင်း ဘာသဘောလဲ။ ဒါ ငါ့ကို လှောင်ပြောင်နေတာလား”

“မဟုတ်ပါဘူး၊ ခင်ဗျားမှာ တိုးတက်လိုစိတ် ပျောက်ဆုံးသွားပြီလို့ ပြောတာပါ။ ခင်ဗျား ဦးဆောင်မှုအောက်မှာ AMD ဟာ Intel ရဲ့ အရိပ်အောက်မှာပဲ အမြဲတမ်း ရှင်သန်နေရလိမ့်မယ်။ ဟုတ်တယ်၊ ဒီနှစ် AMD ရဲ့ အမြတ်အစွန်း ကောင်းမွန်ပါလိမ့်မယ်။ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ ပရိုဆက်ဆာ အသစ်တွေ ရောင်းအား မဆိုးပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ခင်ဗျား စဉ်းစားဖူးလား၊ အခု ခင်ဗျားတို့နဲ့ Intel ရဲ့ ကွာခြားချက်က ဆယ်ဆကျော် ရှိနေတုန်းပဲ။ ဈေးကွက်တန်ဖိုးအရပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ ရောင်းအားအရပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ အမြတ်အစွန်းအရပဲ ဖြစ်ဖြစ် ဒီအတိုင်းပါပဲ။ ဈေးကွက်ရဲ့ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် ရတာနဲ့ ခင်ဗျား ကျေနပ်နေပြီလား”

“မကြာသေးခင်ကမှ ကျွန်တော် ဘီလ်ဂိတ်စ်နဲ့ ဂိမ်းစက် လုပ်ငန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့တယ်။ အရင်တုန်းက ဈေးကွက်ဝေစု ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် ရရှိထားတဲ့ Sega ဆိုတဲ့ ကုမ္ပဏီ ရှိခဲ့ဖူးတယ်။ ခင်ဗျား ကြားဖူးမယ် ထင်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ လကုန်တုန်းက Sega က သူတို့ရဲ့ ဂိမ်းလုပ်ငန်းကို Nintendo ဆီ ရောင်းချလိုက်ရတယ်လို့ ကြေညာခဲ့တယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သူတို့ ဆက်လက် မလည်ပတ်နိုင်တော့လို့လေ။ ဈေးကွက်ဝေစု ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းရဲ့ နိဂုံးက ဒီလိုပါပဲ”

******

အခန်း ၁၁၇၀ လဲလှယ်ခြင်း

ဆန်ဒါစ်သည် ဖုန်းယွီကို စကားမပြောနိုင်စွာ ကြည့်နေလေသည်။

“ဈေးကွက်ဝေစု ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ရရှိထားရုံနဲ့ အဝယ်ခံရဖို့ သေချာနေပြီလား။ Intelက လက်ဝါးကြီးအုပ်မှု ဥပဒေကြောင့် ကျွန်တော်တို့ AMD ကို မဝယ်ရဲပါဘူး။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ AMD က ခင်ဗျားပြောတဲ့ ဂိမ်းစက်တွေနဲ့ လုံးဝ မတူပါဘူး”

“ဖုန်း ငါ့ သဘောထားက ရှင်းပါတယ်။ မင်း ရှယ်ယာဝင်ချင်တာ ပြဿနာ မရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ငါ့ ရှယ်ယာတွေကိုတော့ မင်းကို လုံးဝ ရောင်းမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ရှယ်ယာဈေး ကျလို့ ငါ့ပိုင်ဆိုင်မှုတွေ လျော့နည်းသွားပေမဲ့ ကိစ္စမရှိပါဘူး။ အရေးကြီးတာက ဒီ AMD ကုမ္ပဏီကို ငါပဲ စီမံခန့်ခွဲခွင့် ရှိနေဖို့ပါပဲ”

ဆန်ဒါစ်က ခိုင်မာစွာ ပြောဆိုလိုက်သည်။

ဖုန်းယွီက ခေါင်းခါလိုက်သည်။

“တကယ်ပဲ ဒီလို ဖြစ်နေလို့လား။ AMD က Intel လမ်းစဉ်အတိုင်း လိုက်နေတာကို ခင်ဗျား မတွေ့မိဘူးလား။ Intel သတ်မှတ်ထားတဲ့ စံနှုန်းတွေကို ကျော်လွန်ပြီး ကိုယ်ပိုင် စံနှုန်းတွေ သတ်မှတ်ဖို့ ခင်ဗျား မစဉ်းစားဖူးဘူးလား။ တစ်နေ့ကျရင် Intelက AMD နောက်ကနေ လိုက်ရအောင် လုပ်မယ်လို့ ခင်ဗျား မစဉ်းစားဖူးဘူးလား”

ဆန်ဒါစ်က မိမိကိုယ်ကို လှောင်ပြောင်သော အပြုံးဖြင့် ပြုံးလိုက်သည်။

“စဉ်းစားဖူးတာပေါ့။ ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့ကျရဲ့လား။ ငွေကြေး အင်အား တစ်ခုတည်းနဲ့တင် Intelက ကျွန်တော်တို့ AMD ထက် အများကြီး သာလွန်နေတယ်။ ပြီးတော့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်တဲ့ ကုမ္ပဏီတွေကလည်း Intelကို ပိုပြီး ကြီးထွားလာစေတယ်။ Intelက ဆော့ဖ်ဝဲလ်လောကက Microsoft လိုပဲ နေရာ ရွှေ့လို့ မရနိုင်တဲ့ အနေအထား ရောက်နေပြီ”

ဖုန်းယွီက ခေါင်းခါလိုက်ပြန်သည်။

“အဲဒါ မသေချာပါဘူး။ တစ်ချိန်တုန်းက ဆော့ဖ်ဝဲလ်လောကရဲ့ ခေါင်းဆောင်က IBM ပါ။ ဒါပေမဲ့ အခု Microsoft ဖြစ်သွားပြီ မဟုတ်လား။ ငါးနှစ်အတွင်း Microsoft ရဲ့ ကွန်ပျူတာ စက်လည်ပတ်ရေး စနစ်၊ ရုံးသုံး ဆော့ဖ်ဝဲလ်တွေက စိန်ခေါ်မှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ရလိမ့်မယ်။ ကျွန်တော့် အစီအစဉ်က AMD ကိုလည်း ငါးနှစ်အတွင်း ဈေးကွက်ဝေစု နှစ်ဆ တိုးလာအောင်၊ နောက်ထပ် ငါးနှစ်အတွင်း ထပ်ပြီး နှစ်ဆ တိုးလာအောင် လုပ်မယ်။ ၁၅ နှစ် ကြာတဲ့အခါ Intelနဲ့ ရင်ဘောင်တန်းနိုင်ပြီး Intelကို ဖိအားပေးနိုင်တဲ့ အနေအထား ရောက်အောင် လုပ်မယ်”

ဆန်ဒါစ်က ဖုန်းယွီကို အရူးတစ်ယောက်လို ကြည့်လိုက်သည်။

“ငါးနှစ်အတွင်း ဈေးကွက်ဝေစု နှစ်ဆ တိုးလာအောင် လုပ်နိုင်မယ်ဆိုတာ ကျွန်တော် ယုံတယ်။ ဒါပေမဲ့ နောက်ထပ် ငါးနှစ်အတွင်း ထပ်ပြီး နှစ်ဆ တိုးလာအောင် လုပ်နိုင်မယ်လို့ ခင်ဗျား တကယ် ထင်နေတာလား”

Intelနှင့် ရင်ဘောင်တန်းနိုင်သည့် အနေအထား ရောက်ရှိရန်မှာ ပို၍ မဖြစ်နိုင်ဟု သူ ထင်သည်။ အကယ်၍ AMD သာ Intel နေရာတွင် ရှိနေပါက ပြိုင်ဘက်ကို ကြီးထွားလာခွင့် ပေးမည် မဟုတ်ပေ။

ပြီးတော့ ဖုန်းယွီက ဘာပြောလိုက်တာလဲ။ ငါးနှစ်အတွင်း Microsoft ရဲ့ ကွန်ပျူတာ စက်လည်ပတ်ရေး စနစ်၊ ရုံးသုံး ဆော့ဖ်ဝဲလ်တွေ စိန်ခေါ်မှု ခံရမယ် ဟုတ်လား။ ဒါ နောက်နေတာလား။ ဘယ်ကုမ္ပဏီက လုပ်မှာလဲ။ IBM လား၊ Apple လား။ ဒါမှမဟုတ် ဥရောပက ကုမ္ပဏီ တစ်ခုခုလား။

ဘယ်ကုမ္ပဏီမှ မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ ဆန်ဒါစ် ထင်သည်။

“ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံက ကွန်ပျူတာ အမှတ်တံဆိပ် Lenovo လေ။ တစ်ချိန်တုန်းက လူအများစုက ဒီကုမ္ပဏီဟာ တရုတ်ဈေးကွက်မှာတောင် နောက်ဆုံးလောက်ပဲ ရောက်နေပြီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အလားအလာ မရှိဘူးလို့ ထင်ခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ရလဒ်က ဘာလဲ။ ငါးနှစ်အတွင်း အာရှမှာ နံပါတ်တစ် ဖြစ်လာတယ်။ ကမ္ဘာမှာလည်း ထိပ်တန်း ငါးခု စာရင်းဝင်လာတယ်။ နောက်ထပ် ငါးနှစ်ဆိုရင် ကမ္ဘာ့ နံပါတ်တစ် ဖြစ်လာလိမ့်မယ်”

ဆန်ဒါစ် မျက်မှောင်ကြုတ်လိုက်သည်။ Lenovo ကို သူ သိတာပေါ့။ AMD ရဲ့ ဖောက်သည်တွေထဲက တစ်ယောက်ပဲလေ။ Lenovo ရဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှုန်း မြန်ဆန်တာကို သူ ဝန်ခံရမယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒါက တရုတ်အစိုးရ ထောက်ပံ့မှုကြောင့် မဟုတ်ဘူးလား။

AMD ကျတော့ ပြည်နယ်အစိုးရရဲ့ ထောက်ပံ့မှုလောက်ပဲ ရတာ။ ဖုန်းယွီ ဆိုလိုချင်တာက Lenovo ကို နောက်ပိုင်း AMD ရဲ့ CPU တွေပဲ သုံးခိုင်းတော့မယ်လို့ ပြောချင်တာလား။

အကယ်၍ ထိုသို့သာဆိုလျှင် AMD အတွက် အလွန် ကောင်းမွန်သော ကိစ္စဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုသို့ဖြစ်လျှင်တောင် သူက ဖုန်းယွီနှင့် ထိုရှယ်ယာရှင်၏ မဲပေးခွင့်ရှိသော ရှယ်ယာများကို မလုယူတော့ဘဲ မိမိဘာသာ ၅၁ ရာခိုင်နှုန်း မဲပေးခွင့်ကို ထိန်းသိမ်းထားမည် ဖြစ်သည်။

“ဆန်ဒါစ်၊ ရိုးရှင်းတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခု မေးမယ်။ ကွန်ပျူတာ တစ်လုံးမှာ ဘယ်အစိတ်အပိုင်းတွေ ပါဝင်သလဲ”

ဆန်ဒါစ်က ဖုန်းယွီကို နားမလည်နိုင်စွာ ကြည့်လိုက်သည်။ ဒါ ဘာမေးခွန်းလဲ။ သူတို့ AMD က ကွန်ပျူတာ အလုံးလိုက် မထုတ်လုပ်ပေမဲ့ ဒီလောက် ရိုးရှင်းတဲ့ မေးခွန်းကို မသိဘဲ နေမလား။

ဖုန်းယွီ ပြုံးလိုက်ပြီး ဆန်ဒါစ် အဖြေကို မစောင့်ဘဲ လက်ချောင်းလေးများ ချိုးကာ ရေတွက်ပြလိုက်သည်။

“မော်နီတာ၊ ဒါက ကျွန်တော်တို့ ဖုန်းယွီ အီလက်ထရွန်းနစ်နဲ့ Philips ပူးပေါင်း ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ LCD မော်နီတာ၊ အခု ရောင်းအား အရမ်းကောင်းတယ်။ ဈေးကွက်ဝေစု ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းလောက် ရှိတယ်။ အရမ်း မများပေမဲ့ ကမ္ဘာ့ နံပါတ်တစ် ဖြစ်နေပြီ”

“Optical Drive၊ ကျွန်တော်တို့ ဖုန်းယွီ အီလက်ထရွန်းနစ်က DVD ဖိုရမ်ကို စတင် တည်ထောင်သူ ဖြစ်ပြီး မူပိုင်ခွင့် အများဆုံး ပိုင်ဆိုင်ထားတယ်။ အခု ခေတ်စားနေတဲ့ DVD စံနှုန်းတွေကို ကျွန်တော်တို့က သတ်မှတ်တာ။ Hard Disk၊ ကျွန်တော် ကုမ္ပဏီတစ်ခုရဲ့ Hard Disk လုပ်ငန်းတစ်ခုလုံးကို ဝယ်ယူခဲ့ပြီး ခွဲထုတ်ကာ အားသာချက်ရှိတဲ့ အပိုင်းတွေကို တရုတ်ပြည် ပြန်သယ်သွားခဲ့တယ်။ အခု 160G Hard Disk နဲ့ External Hard Disk တွေကို ထုတ်လုပ်နိုင်နေပြီ”

“GPU (ဂရပ်ဖစ်ကတ်)၊ ကျွန်တော်က NVIDIA ရဲ့ အဓိက ရှယ်ယာရှင်ပါ။ NVIDIA ရဲ့ ဂရပ်ဖစ်ကတ်တွေက အခု ကမ္ဘာ့ ဈေးကွက်ဝေစု နံပါတ်တစ် ဖြစ်နေပြီ။ ပြီးတော့ NVIDIA မှာ APU (Accelerated Processing Unit) နည်းပညာလည်း ရှိတယ်၊ ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း နည်းပညာပဲ”

“Sound Card၊ AIWA နဲ့ Lenovo ပူးပေါင်း ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ Sound Card က လောလောဆယ် ဈေးကွက်ဝေစု ဒုတိယ နေရာမှာ ရှိနေပေမဲ့ ပထမ နေရာ ရောက်ဖို့ သိပ်မဝေးတော့ဘူး။ နားကြပ်၊ AIWA ရဲ့ ဈေးကွက်ဝေစုက ပထမ၊ ၂၉ ရာခိုင်နှုန်း ရှိတယ်၊ သုံးပုံတစ်ပုံ နီးပါးပဲ”

“မောက်စ်၊ ကီးဘုတ်၊ ဒါတွေလည်း Lenovo မှာ ကိုယ်ပိုင် အမှတ်တံဆိပ် ရှိတယ်။ ဈေးကွက်ဝေစု တတိယ နေရာမှာ ရှိပေမဲ့ ပြဿနာ မရှိပါဘူး။ နောက်ထပ် ဘာ အရေးကြီးတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေ ကျန်သေးလဲ။ CPU နဲ့ Memory (RAM) ပေါ့”

“Memory အတွက် သတင်းတစ်ခု ပြောပြမယ်။ Kingston ကုမ္ပဏီရဲ့ ရှယ်ယာရှင် တစ်ယောက်ဆီက မဲပေးခွင့်ရှိတဲ့ ရှယ်ယာတချို့ ဝယ်ယူထားပြီးပြီ။ ပြီးတော့ NVIDIA ရှယ်ယာတချို့နဲ့ Kingston ကုမ္ပဏီက တူကျိချွမ်းနဲ့ စွန်းတာဝေတို့ရဲ့ ရှယ်ယာတချို့ကို လဲလှယ်လိုက်တယ်။ အခု Kingston ကုမ္ပဏီရဲ့ အကြီးဆုံး ရှယ်ယာရှင်က ကျွန်တော်ပဲ”

“အခု ကျွန်တော့်မှာ CPU တစ်ခုပဲ လိုတော့တယ်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ Intelနဲ့ AMD ပဲ CPU ထုတ်နိုင်တာ မဟုတ်ဘူး။ အိန္ဒိယ၊ ထိုင်ဝမ်၊ ဂျပန်၊ Samsung တို့လည်း CPU ထုတ်နိုင်ကြတယ်။ သူတို့က AMD ထက် နည်းနည်း နောက်ကျနေတာပဲ ရှိတာ။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်က နောက်ကျနေတဲ့ ကုမ္ပဏီ အများအပြားကို ရှေ့ရောက်အောင် ဆွဲတင်ပေးနိုင်ခဲ့ပြီပဲ။ တခြား CPU ထုတ်လုပ်တဲ့ ကုမ္ပဏီတွေကို AMD ကို ကျော်တက်အောင် ကျွန်တော် လုပ်ပေးနိုင်မလား ခင်ဗျား ခန့်မှန်းကြည့်လေ။ ဒေါ်လာ သန်း ၁၀၀ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံလို့ မလောက်ရင် သန်း ၁၀၀၀၊ သန်း ၁၀၀၀၀ ဆိုရင်ရော”

ဆန်ဒါစ် အံ့အားသင့်သွားသည်။ ကွန်ပျူတာ တစ်လုံးအတွက် လိုအပ်သော အစိတ်အပိုင်း အားလုံးနီးပါးကို ဖုန်းယွီ ကိုယ်တိုင် ထုတ်လုပ်နိုင်နေပြီ ဖြစ်ကြောင်း သူ မထင်မှတ်ထားခဲ့ပေ။ စက်လည်ပတ်ရေး စနစ်နှင့် CPU သာ လိုတော့သည်။ သို့သော် ဤနှစ်ခုသည် ကွန်ပျူတာ တစ်လုံး၏ အဓိက အသက်သွေးကြောများ ဖြစ်သည် မဟုတ်ပါလော။

သို့သော် ဖုန်းယွီ ပြောသည်မှာလည်း အဓိပ္ပာယ် ရှိသည်။ CPU ထုတ်လုပ်နိုင်သည်မှာ Intelနှင့် AMD သာ မဟုတ်ပေ။

Kingston နှင့် NVIDIA ရှယ်ယာ လဲလှယ်သည့် အကြောင်း ကြားလိုက်ရသောအခါ ဆန်ဒါစ် စိတ်ကူးသစ် တစ်ခု ရရှိသွားသည်။ မူလက ဆန်ဒါစ်သည် ဂရပ်ဖစ်ကတ်နှင့် Memory နယ်ပယ်သို့ ဝင်ရောက်ရန် စိတ်ကူးရှိသော်လည်း ကုမ္ပဏီတွင် ရန်ပုံငွေ ရှာဖွေရန် ခက်ခဲနေသည်။ ယခုအချိန်တွင် အင်တာနက် ကွန်ပျူတာ ကုမ္ပဏီများ ရန်ပုံငွေ ရှာဖွေရန် အလွန် ခက်ခဲသည်။

ဂရပ်ဖစ်ကတ် ကုမ္ပဏီတစ်ခုကို ဝယ်ယူချင်သော်လည်း တွက်ခြေမကိုက်ဟု ထင်နေသည်။ ဝယ်ယူပြီးသည်နှင့် တန်ဖိုး ကျဆင်းသွားမည် ဖြစ်သည်။ ဥပမာ ATI ကုမ္ပဏီကို သူ မျက်စိကျနေသည်မှာ ကြာပြီဖြစ်သည်။

NVIDIA က Kingston နဲ့ ရှယ်ယာ လဲလှယ်နိုင်ရင် AMD ရဲ့ ရှယ်ယာတွေကိုလည်း Kingston နဲ့ NVIDIA ရဲ့ ရှယ်ယာတွေနဲ့ လဲလှယ်လို့ ရနိုင်တာပေါ့။

ဆန်ဒါစ်၏ အတွေးကို ရိပ်မိပုံရသော ရဲလ်ဖ်သည် သူ မပြောမီ စာရွက်စာတမ်း တစ်စောင်ကို ကမ်းပေးလိုက်သည်။

“ဆန်ဒါစ်၊ ဒါက သူဌေး ပေးတဲ့ နောက်ဆုံး ကမ်းလှမ်းချက်ပါ။ ကျွန်တော်တို့ကလွဲရင် ဘယ်သူမှ ပေးနိုင်မှာ မဟုတ်တဲ့ ကမ်းလှမ်းချက်ပါ။ ခင်ဗျားသာ လက်မခံရင် Intel ရှယ်ယာရှင် နှစ်ယောက် သုံးယောက်လောက်က ရှယ်ယာ ထုတ်ရောင်းချင်နေတယ် ဆိုတာ ကျွန်တော် သိထားတယ်”

ဆိုလိုရင်းမှာ ခင်ဗျားသာ လက်မခံရင် ကျွန်တော်တို့ Intelနဲ့ သွားပူးပေါင်းလိုက်မယ်။ ရှယ်ယာရှင် အသေးစားလေးပဲ ဖြစ်နေဦးတော့ Intelရဲ့ အမြတ်ရနိုင်စွမ်းက AMD ထက် အများကြီး သာလွန်တယ်။

ဆန်ဒါစ်သည် စာရွက်စာတမ်းကို ယူပြီး သေသေချာချာ ဖတ်ရှုလိုက်သည်။ မျှော်လင့်ထားသည့်အတိုင်း ရှယ်ယာ လဲလှယ်ရေး ကိစ္စများ ပါဝင်သည်။ လဲလှယ်မည့် အထဲတွင် NVIDIA နှင့် Kingston တို့ ပါဝင်ပြီး NVIDIA ရှယ်ယာ ပိုများကာ Kingston ရှယ်ယာ နည်းပါးသည်။

ဤသို့ဆိုလျှင် AMD အပါအဝင် ဤကုမ္ပဏီ သုံးခုစလုံး၏ အဓိက ရှယ်ယာရှင်၊ မဲပေးခွင့် ၅၁ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ပိုင်ဆိုင်သော ရှယ်ယာရှင်သည် ဖုန်းယွီ ဖြစ်လာမည်။ သို့သော် AMD ၏ ဥက္ကဋ္ဌနှင့် CEO ရာထူးကို ဆန်ဒါစ် ဆက်လက် ရယူထားနိုင်မည်ဟု ကတိပြုထားသည်။

ဆန်ဒါစ်သည် စာရွက်စာတမ်းကို ပိတ်လိုက်ပြီး မော့ကြည့်လိုက်သည်။

“ဖုန်း၊ ကျွန်တော်တို့ ဘယ်တော့ စာချုပ် ချုပ်ကြမလဲ”

******