အခန်း (၁၂၂၆-၁၂၂၈)

အခန်း (၁၂၂၆) လူထုအမြင်ကို လမ်းကြောင်းပြောင်းခြင်း

ဖုန်းယွီကို သုံးရက်အတွင်း အကြောင်းပြန်မည်ဟု ပြောဆိုထားသော်လည်း နောက်တစ်နေ့၌ပင် ချန်လျန်သည် ညွှန်ကြားချက်များကို ပြည်နယ်အသီးသီးသို့ ပေးပို့လိုက်လေသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့ (WTO) သို့ စတင်ဝင်ရောက်ထားချိန်ဖြစ်၍ နိုင်ငံ၏ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် အတုအပနှင့် အရည်အသွေးနိမ့် ကုန်စည်များ မရှိစေရန်အတွက် ပြည်နယ်အလိုက် ချက်ချင်းစစ်ဆေးကြရန် အကြောင်းပြချက်ပေးထားသည်။

ဤကဲ့သို့ ခိုင်လုံသော အကြောင်းပြချက်ရှေ့မှောက်တွင် မည်သူမျှ မကန့်ကွက်ရဲကြပေ။ သို့သော် လက်တွေ့တွင်မူ အချို့သော အတုအပကုန်စည်များမှာ ဒေသန္တရအစိုးရ၏ အကာအကွယ်ကို ရရှိထားကြပြီး အချို့မှာ ဒေသတွင်းရှိ နိုင်ငံပိုင်စက်ရုံများမှ ထုတ်လုပ်နေခြင်း ဖြစ်သည်။

၎င်းတို့၏ စိတ်ကူးမှာလည်း ရိုးရှင်းသည်။ အလုပ်သမားများအတွက် အလုပ်အကိုင် ဖန်တီးပေးခြင်းမှာ ဝမ်းရေးအတွက် မဟုတ်ပါလား။ "Songjiang" တံဆိပ်ကို ခိုးယူသုံးစွဲမိခြင်းမှာလည်း ထုတ်လုပ်မှုပိုင်းတွင် မှားယွင်းသွားခြင်းသာ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် "မင်းတို့ Songjiangတံဆိပ်က ဒီလောက် ပိုက်ဆံလေး လျော့သွားတာကို ဂရုစိုက်နေမှာ မဟုတ်ပါဘူး" ဟုလည်း တွေးတတ်ကြသေးသည်။

"အားလုံးက ညီနောင်လုပ်ငန်းတွေပဲဟာ၊ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ရိုင်းပင်းကူညီကြတာပေါ့" ဟု ဆိုတတ်ကြသည်။

အချို့သော စက်ရုံများတွင်မူ အကာအကွယ်ပေးမည့်သူများ ရှိနေကြသည်။ အထက်မှ လာစစ်မည်ဆိုလျှင် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားကြပြီး၊ စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ ရောက်လာချိန်တွင်မူ ၎င်းတို့သည် ကိုယ်ပိုင်တံဆိပ်ဖြင့် လျှပ်စစ်စက်ဘီး ထုတ်လုပ်နေသည့် စက်ရုံဖြစ်ကြောင်းနှင့် လုပ်ငန်းလိုင်စင် အပြည့်အစုံ ရှိကြောင်း ပြသကြသည်။

လုပ်ငန်းလိုင်စင် မပြည့်စုံသည့် စက်ရုံများမှာမူ စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့ မရောက်ခင်ကတည်းက ပိတ်ထားကြပြီး ဖြစ်သည်။ စက်ရုံထဲသို့ပင် ဝင်မရပါက ဘာကို စစ်ဆေးမည်နည်း။ ထပ်မံစုံစမ်းရန် ကြိုးစားပါကလည်း ကြားဝင်ညှိနှိုင်းပေးသည့် ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုများ ရောက်လာတတ်စမြဲ ဖြစ်သည်။

မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ ဒေသအသီးသီးရှိ စစ်ဆေးရေးဌာနများသည် အထက်၏ ညွှန်ကြားချက်ကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် နမူနာပြ အရေးယူမှုအချို့ကို ပြုလုပ်ကြသည်။ "Songjiang" လျှပ်စစ်စက်ဘီးအတုများအပြင် အခြားသော ကုန်စည်အတု ထုတ်လုပ်သည့် စက်ရုံငယ်လေးများကို ရွေးချယ်ဖမ်းဆီးကာ အထက်သို့ အစီရင်ခံစာ တင်ပြလိုက်ကြသည်။

ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ဤစက်ရုံများသည် ဒေသန္တရအစိုးရကို အခွန်ပေးဆောင်နေသည့် လုပ်ငန်းများ မဟုတ်ပါလား။ အခွန်မဆောင်ရဲသည့် လုပ်ငန်းများမှာမူ နောက်ခံအင်အား ပို၍ပင် တောင့်တင်းနေတတ်ကြသေးသည်။

နောက်တစ်နေ့တွင် ဒေသအသီးသီးရှိ ကိုယ်စားလှယ်များက ပင်းချန် စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းစုသို့ သတင်းပြန်ပို့လာကြသည်။ စစ်ဆေးရေးဌာနများက ဆင်းစစ်သော်လည်း၊ ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် အမည်မဖော်ဘဲ တိုင်ကြားထားသော်လည်း စက်ရုံငယ်လေး နှစ်ရုံသာ အပိတ်ခံရပြီး ကျန်သည့်စက်ရုံများမှာ ဘာမှမဖြစ်ဘဲ ရှိနေကြောင်း၊ ထို့ပြင် အများစုမှာ နိုင်ငံပိုင်စက်ရုံများ ဖြစ်နေကြောင်း သိလိုက်ရသည်။

လီမင်တေသည် ဖုန်းအချို့ကို ဆက်သွယ်ကြည့်ရာ အချို့သော စက်ရုံပိုင်ရှင်များကို သူသိနေသည်။ ပြောရလျှင် အများစုမှာ သူ့နောက်လိုက် အငယ်များပင် ဖြစ်ကြသည်။

သို့သော် ထိုသူများက သံယောဇဉ်ကို အသုံးချကာ ယခင်က မည်သို့ရှိခဲ့ကြောင်း အကြောင်းပြချက်မျိုးစုံ ပေးနေသဖြင့် လီမင်တေမှာ အကြပ်ရိုက်သွားရသည်။ ဒေါသထွက်ချင်သော်လည်း သူငယ်ချင်းဟောင်းများ၏မျက်နှာကို ထောက်ထားနေရသည်။ သို့သော် ဆက်လက်လွှတ်ထားမည်ဆိုလျှင် ကုမ္ပဏီ၏ အကျိုးစီးပွားကို ထိခိုက်ပေတော့မည်။

"စားရတဲ့ ထမင်းနဲ့ တန်အောင် အလုပ်လုပ်ရမယ်" ဟု သူတွေးမိသည်။ ဖုန်းယွီက သူ့ကို ဤမျှမြင့်မားသော ခံစားခွင့်များ ပေးထားသည်မှာ ကုမ္ပဏီအကျိုးစီးပွားကို သံယောဇဉ်နှင့် လဲလှယ်ရန် မဟုတ်ပေ။

လီမင်တေ စိတ်ကို ပြတ်ပြတ်သားသား ဆုံးဖြတ်လိုက်ပြီး ကုမ္ပဏီအရာရှိအချို့ကို ဦးဆောင်စေကာ ဒေသအသီးသီးသို့ သွားရောက်၍ အမည်ရင်းဖြင့် တိုင်ကြားခိုင်းလိုက်သည်။ အရေးယူပေးလျှင် ကိစ္စမရှိသော်လည်း အရေးမယူပါက အထက်သို့ တင်ပြကာ ပြည်နယ်အဆင့်မှ ထိုလုပ်ငန်းများနှင့် ညှိနှိုင်းခိုင်းမည်ဖြစ်သည်။ ပင်းချန် စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းစုတွင် ပင်းချန်မြို့တော်၏ ရှယ်ယာများ ပါဝင်နေသဖြင့် ၎င်းသည် ပြည်နယ်၏ အကျိုးစီးပွားကိုလည်း ကိုယ်စားပြုနေခြင်း ဖြစ်သည်။

ဖုန်းယွီကမူ အလွန်အမင်း စိုးရိမ်မနေဘဲ ချန်လျန်၏ အကြောင်းပြန်ကြားချက်ကိုသာ စောင့်နေသည်။ ချန်လျန်အနေဖြင့် မှန်ကန်သော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချလိမ့်မည်ဟု သူယုံကြည်သည်။ ဤရွေးချယ်မှုသည် အနည်းငယ် ဖိအားပေးရာ ရောက်သော်လည်း ချန်လျန် သို့မဟုတ် စစ်ဆေးရေးဌာနချုပ်မှ လူကြီးများသည် မည်သည့်လမ်းကို ရွေးချယ်ခြင်းက ပို၍ အကျိုးရှိမည်ကို နားလည်ကြလိမ့်မည်။

အကယ်၍ ဖုန်းယွီကသာ ဤကိစ္စကို လူသိရှင်ကြား ချပြလိုက်မည်ဆိုလျှင် ဖုန်းယွီအတွက် ထိခိုက်မှုရှိ၊ မရှိ မသေချာသော်လည်း စစ်ဆေးရေးဌာနချုပ်မှ လူကြီးအချို့မှာမူ အနားယူရပေတော့မည်။ ၎င်းတို့သည် မိမိတို့၏ အနာဂတ်ဖြင့် အလောင်းအစား လုပ်မည်မဟုတ်ပေ။

အကယ်၍ ၎င်းတို့ဘာသာ သဘောထား ထုတ်ဖော်ပြသမည်ဆိုပါက အလုပ်အပေါ် တာဝန်ကျေပွန်မှုကို ပြသရာရောက်သလို၊ လူထုအမြင်ကိုလည်း ဖန်တီးနိုင်မည်ဖြစ်ရာ အထက်လူကြီးများ၏ သတိပြုမိခြင်းကိုပင် ခံရနိုင်သေးသည်။

အများကြီး မမျှော်လင့်ထားသော်လည်း အကယ်၍ ဒေသတစ်ခုခုတွင် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းသို့ ရောက်သွားနိုင်မည်ဆိုပါက မိမိ၏ နှစ်ပေါင်းများစွာ နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက်များ အလဟဿ ဖြစ်မည်မဟုတ်ပေ။

ထင်သည့်အတိုင်းပင်၊ တတိယမြောက်နေ့တွင် ချန်လျန်က ဖုန်းယွီကို ဖုန်းဆက်လာသည်။ ဌာနတွင်း ဆွေးနွေးပြီးနောက် ဤဆောင်းပါးသည် သတိပေးချက်အနေဖြင့် အလွန်ထိရောက်သည်ဟု ယူဆသဖြင့် ဌာန၏အမည်ဖြင့် "ပြည်သူ့နေ့စဉ်သတင်းစာ"တွင် ဖော်ပြရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်ကြောင်းနှင့် အတွင်းရေးမှတ်တမ်းထဲသို့လည်း ထည့်သွင်းမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောလာသည်။

ထို့ပြင် ယခုတစ်ကြိမ်တွင် ချန်လျန်ကိုယ်တိုင် ဦးဆောင်ကာ အခြားလူကြီးများနှင့်အတူ ပြည်နယ်အသီးသီးသို့ ဆင်း၍ စစ်ဆေးမည်ဖြစ်ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၏ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းကဏ္ဍကို လမ်းမှန်ပေါ်သို့ ပြန်ရောက်အောင် ကြိုးပမ်းမည်ဖြစ်ကြောင်း ဆိုလေသည်။

...

"ဟေ့ လူကြီးမင်းကျောက်... မကောင်းတော့ဘူး၊ မင်း သတင်းစာ ဖတ်ပြီးပြီလား"

ရှန်းနန်ပြည်နယ်ရှိ လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးဖြစ်သူ ကျောက်ထျန်းပေါင် အိပ်ပျော်နေစဉ် ဖုန်းသံကြောင့် နိုးလာသည်။ သူသည် ရင်ခွင်ထဲမှ အမျိုးသမီးကို တွန်းဖယ်ကာ ဖုန်းကို ကောက်ကိုင်လိုက်ရာ တစ်ဖက်မှ အလျင်စလို ပြောဆိုသံများကို ကြားလိုက်ရသည်။

ကျောက်ထျန်းပေါင် ဖုန်းမျက်နှာပြင်ကို ကြည့်လိုက်ရာ ရှန်းပေ့ပြည်နယ်မှ ဝူကျုံး ဖြစ်နေသည်ကို မြင်လိုက်ရသည်။

"ဟောင်ဝူ... ဘာသတင်းစာ ကြည့်ရမှာလဲ။ မင်း ရှန်းနန်ကို ရောက်နေတာလား။ ဒီည ငါ ကျွေးမယ်၊ ငါတို့ ကောင်းကောင်းလေး သောက်ကြတာပေါ့... ပြီးရင် မင်းကို နိုက်ကလပ်တစ်ခု ခေါ်သွားမယ်၊ ပြန်ချင်စိတ်တောင် ပျောက်သွားစေရမယ်"

"ဟေ့လူ... အိပ်ရာက နိုးစမ်းပါဦး၊ ဘာအရက်သောက်မှာလဲ! 'ပြည်သူ့နေ့စဉ်သတင်းစာ' ကို အမြန်ကြည့်စမ်း။ စစ်ဆေးရေးဌာနချုပ်က 'ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းကဏ္ဍ၏ ကောင်းမွန်သော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု လမ်းစဉ်' ဆိုတဲ့ ဆောင်းပါးတစ်စောင် ထည့်ထားတယ်။ အထက်က အတုအပ ကုန်စည်တွေကို နှိမ်နင်းတော့မှာ။ မင်း အမြန်ဆုံး နည်းလမ်းမရှာရင် မနက်ဖြန်ကျရင် အချုပ်ထဲ ရောက်နေလိမ့်မယ်!"

ကျောက်ထျန်းပေါင် ချက်ချင်းပင် အိပ်ချင်စိတ်များ ပြယ်လွင့်သွားသည်။ ဘာ... အထက်က အတုအပတွေကို နှိမ်နင်းမယ်ဟုတ်လား။ ဒါ ဘယ်လိုဖြစ်နိုင်မှာလဲ။ ပြည်နယ်က ခုလေးတင် စစ်သွားတာ မဟုတ်ဘူးလား။

သူ ဖုန်းကို ချက်ချင်းချလိုက်ပြီး ကမန်းကတန်း အဝတ်အစား လဲတော့သည်။ ကုတင်ပေါ်မှ အမျိုးသမီးက လှမ်းဖက်ရင်း မေးသည်။ "အချစ်... ဒီလောက် စောစောစီးစီး ဘယ်သွားမလို့လဲ”

"လွှတ်စမ်း၊ ငါ့မှာ အရေးကြီးကိစ္စ ရှိတယ်။ ပြီးတော့ အိမ်မှာ ငွေသား ဘယ်လောက်ရှိလဲဆိုတာ အမြန်ကြည့်ထား၊ အကုန်ပြင်ထားလိုက်... ငါ အရေးပေါ် သုံးရမယ်!"

...

ဤကဲ့သို့ အခြေအနေမျိုးသည် ပြည်နယ်အသီးသီးရှိ လုပ်ငန်းရှင်များ၊ ပိုင်ရှင်များထံတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ ၎င်းတို့သည် စစ်ဆေးမှုပြီးသွားလျှင် အေးဆေးဖြစ်သွားမည်ဟု ထင်ထားကြသော်လည်း ယခုမူ မပြီးသေးပေ။

အထက်လူကြီးများက ပြည်နယ်၏ စစ်ဆေးမှုရလဒ်ကို မယုံကြည်ဘဲ ကိုယ်တိုင်ဆင်းစစ်မည်ဆိုသဖြင့် ဒုက္ခရောက်ကုန်ကြပြီ။ သူတို့၏ နည်းလမ်းများမှာ အထက်မှ အသေအချာ စစ်မည်ဆိုပါက လုံးဝလွတ်လမ်းမရှိပေ။ သို့သော် သူတို့၏ စိတ်ထဲတွင် "ပိုက်ဆံအနည်းငယ် ပိုသုံးလိုက်ရင်တော့ အဆင်ပြေသွားမှာပါ" ဟူသော ကံကောင်းလိုစိတ်ဖြင့် မျှော်လင့်နေကြဆဲ ဖြစ်သည်။

ဤဆောင်းပါး ထွက်လာပြီးနောက် အင်တာနက်ပေါ်တွင်လည်း အုန်းအုန်းကျွက်ကျွက် ဖြစ်သွားသည်။ အားနေသည့် နိုင်ငံသားများသည် တစ်ယောက်တစ်ပေါက် မှတ်ချက်ပေးကြလေသည်။

"ဒီတစ်ခါတော့ စစ်ဆေးရေးဌာနချုပ်က အတည်လုပ်တော့မယ် ထင်တယ်၊ အောက်ကလူတွေတော့ ဒုက္ခရောက်တော့မှာပဲ။ WTO ထဲ စဝင်တာဆိုတော့ တစ်ခုခုတော့ လုပ်ပြသင့်တာပေါ့။ အရင်က ငါတို့ ဒီအဖွဲ့ထဲဝင်ဖို့ ကြိုးစားတာ မအောင်မြင်တာကလည်း မူပိုင်ခွင့်ကို သေချာ မကာကွယ်နိုင်ဘဲ အတုအပတွေ များနေလို့ မဟုတ်လား"

"အပိုတွေ ပြောမနေပါနဲ့... အပေါ်ကလူက လျှောက်တွေးနေတာ။ မင်းပြောတဲ့ အကြောင်းပြချက်တွေ ရှိနိုင်ပေမဲ့ အဓိကကတော့ ဥရောပနဲ့ အမေရိကန်က ငါတို့ တရုတ်နိုင်ငံ ဖွံ့ဖြိုးလာမှာကို ကန့်သတ်ချင်နေကြတာ။ အခု ကန့်သတ်လို့ မရတော့မှဘဲ မျက်နှာသာ ပေးချင်ယောင် ဆောင်နေတာ"

"အဲဒါတွေ ပြောနေလို့ ဘာထူးမှာလဲ။ ငါ ကြားတာတော့ ဒီတစ်ခါ ပင်းချန် စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းစုက အမည်ရင်းနဲ့ တိုင်ကြားလိုက်လို့တဲ့။ စျေးကွက်ထဲမှာ Songjiang လျှပ်စစ်စက်ဘီးအတုတွေ အများကြီး ထွက်နေလို့ Songjiangရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို အများကြီး ထိခိုက်နေတယ်လေ"

"လျှောက်ပြောမနေပါနဲ့၊ အခုခေတ်မှာ ဘယ်သူက အမည်ရင်းနဲ့ တိုင်ရဲမှာလဲ။ ပြည်နယ်တွေ အများကြီးနဲ့ ရန်သူဖြစ်သွားမှာပေါ့။ ပြီးတော့ Songjiangက ဒီလောက် ချမ်းသာတာ၊ ဒါလေးကို ဂုဏ်သိက္ခာ ထိခိုက်တယ်လို့ ဂရုစိုက်နေမှာလား"

"ခြင်ခြေထောက်လောက် ရှိလည်း အသားပဲလေ။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် အတုလုပ်တဲ့လူတွေက မှားတာပဲ။ ပြီးခဲ့တဲ့လက ငါ့အမေအတွက် Songjiang လျှပ်စစ်စက်ဘီးတစ်စီး ဝယ်ပေးလိုက်တာ၊ ၁၀ ရက်ပဲခံတယ် ပျက်သွားရော။ ပြင်တဲ့နေရာ သွားပြတော့မှ ဒါက အတုကြီးဖြစ်နေတာ၊ သူတို့ မပြင်ပေးဘူးတဲ့။ ရောင်းတဲ့ဆိုင်ကို သွားပြောတော့လည်း သူတို့က အသိအမှတ်မပြုဘူး၊ တခြားဆိုင်က လာနှောင့်ယှက်တာဆိုပြီး ပြန်ပြောသေးတယ်။ အစကတည်းက စျေးပေါတာကို မမက်ဘဲ Songjiangဆိုင်မှာပဲ သွားဝယ်သင့်တာ။ Songjiangဆိုင်မှာက ရာဂဏန်းလောက် ပိုစျေးကြီးပေမဲ့ စိတ်ချရတယ်လေ။ အခုတော့ စျေးသက်သာတာလေး ဝယ်မိပြီး ပျက်သွားတော့ စိတ်ညစ်ရတာပဲ အဖတ်တင်တယ်!"

"ဒါပေမဲ့ စစ်ဆေးရေးဌာနချုပ်ကလည်း ဘာမှမလုပ်တာ ကြာပြီ။ သူတို့သာ အစကတည်းက အလေးအနက်ထားရင် ဒီလိုတွေ ဖြစ်ပါ့မလား”

ဖုန်းယွီသည် အင်တာနက်ပေါ်မှ မှတ်ချက်အမျိုးမျိုးကို ကြည့်ရင်း စစ်ဆေးရေးဌာနချုပ်၏ စိုးရိမ်မှုကို နားလည်သွားသည်။ လူတွေက အကောင်းအဆိုးကို မခွဲခြားနိုင်ဘဲ အကောင်းလုပ်တာကို အဆိုးမြင်သွားမည်ကို စိုးရိမ်နေကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ဆိုလျှင် လူထုအမြင်ကို လမ်းကြောင်းမှန်ပေါ် ရောက်အောင် သူ လမ်းညွှန်ပေးလိုက်ရုံသာ ရှိတော့သည်။

...

******

အခန်း (၁၂၂၇) မကောင်းတာကနေ အကောင်းဖြစ်သွားခြင်း

“ညွှန်ကြားရေးမှူးချန်ခင်ဗျာ... ရှင်းလန် သတင်းစာမျက်နှာမှာ ကျွန်တော်တို့ဌာနက ထုတ်ပြန်လိုက်တဲ့ ဆောင်းပါးအပေါ် တုံ့ပြန်ချက်အနေနဲ့ ဝေဖန်ချက်ဆောင်းပါးတစ်စောင် တက်လာပါတယ်” ချန်လျန်၏ လက်အောက်ငယ်သားတစ်ဦးက လာရောက်အစီရင်ခံလေသည်။

“ဪ... အဲဒီမှာ ဘာတွေရေးထားလို့လဲ”

“ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဆောင်းပါးဟာ အတုအပနဲ့ အရည်အသွေးနိမ့်ကုန်စည်တွေကို နှိမ်နင်းဖို့ ခိုင်မာတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဖော်ပြနေသလို၊ ကျွန်တော်တို့ဌာနဟာ တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုရှိပြီး ပြည်သူတွေရဲ့ ဝေဖန်စောင့်ကြည့်မှုကိုလည်း ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ရင်ဆိုင်ရဲတဲ့ စံပြလုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို ပြသနေတယ်လို့ ရေးထားပါတယ်ခင်ဗျာ။ ဒါမှသာ ပြည်သူတွေရဲ့ စိတ်ထဲမှာ တကယ့်ပြည်သူ့အစေခံတွေ ဖြစ်တယ်လို့လည်း ချီးကျူးထားပါတယ်” ထိုလက်အောက်ငယ်သားက စိတ်လှုပ်ရှားစွာ ပြောဆိုလိုက်သည်။

ယခင်ကဆိုလျှင် စစ်ဆေးရေးဌာနသည် ပြည်သူများ၏ အမြဲတမ်း အဆဲခံရသည့် ပစ်မှတ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ အတုအပရောင်းသည့် ဆိုင်များကို စစ်ဆေးလျှင်လည်း “လူရိုးတွေကို နှိပ်စက်တယ်၊ ပစ္စည်းသိမ်းပြီး ဒဏ်ရိုက်တတ်တာပဲ သိတယ်” ဟု အပြောခံရတတ်သည်။ သူတို့သည် ပြည်သူများ အလိမ်မခံရအောင် မှောင်ခိုလုပ်ငန်းပေါင်း မည်မျှကို ပိတ်သိမ်းပေးခဲ့သည်ကိုမူ မည်သူမျှ မမြင်ကြပေ။

အချို့သူများမှာမူ အတုမှန်း သိသိကြီးနှင့် စျေးပေါ၍ ဝယ်ယူကြပြီးမှ ပြဿနာတက်လျှင် စစ်ဆေးရေးဌာနက ဘာမှမလုပ်ပေးဟု ပြန်လည်အပြစ်တင်တတ်ကြသဖြင့် အတော်လေး ခေါင်းခဲရသည့် အလုပ်ဖြစ်သည်။

ဤကဲ့သို့ အတုအပများကို လွှတ်ထားလျှင်လည်း တာဝန်ပျက်ကွက်ရာ ရောက်မည်ဖြစ်၍ မဖြစ်ပေ။ သို့သော် အနည်းငယ် ပေါ့ဆမိ၍ အတုရောင်းသူများကို မမြင်လိုက်ပါကလည်း “မျက်နှာသာပေးတယ်၊ အကာအကွယ်ပေးတယ်” ဟု ပြည်သူများ၏ ကွယ်ရာတွင် လက်ညှိုးထိုး ကဲ့ရဲ့ခြင်းကို ခံရပြန်သည်။

အမြဲတမ်း အဆဲခံနေရသည်မှာ ကြာပြီဖြစ်၍ ၎င်းတို့မှာ ကျင့်သားပင် ရနေကြပြီဖြစ်သည်။ လုပ်ငန်းရှင်များ၏ရှေ့မှောက်တွင် ရိုသေမှုကို ခံရသော်လည်း အလုပ်ကိစ္စ မရှိပါက မည်သူမျှ သူတို့နှင့် မိတ်ဆွေမဖြစ်လိုကြဘဲ အလုပ်လုပ်ရသည်မှာလည်း စိတ်မချမ်းမြေ့စရာ ကောင်းလှသည်။

ယခုမူ လူသိရှင်ကြား ချီးကျူးခြင်း ခံလိုက်ရသဖြင့် ၎င်းတို့အတွက် တစ်သက်တွင် တစ်ခါမှ မကြုံဖူးသည့် ထူးခြားသော အဖြစ်အပျက်တစ်ခု ဖြစ်နေပြီး အတိုင်းမသိ ဝမ်းသာနေကြခြင်း ဖြစ်သည်။

ချန်လျန်ကမူ ဤသည်မှာ ဖုန်းယွီက သူတို့အတွက် လော်စပီကာကိုင်ကာ အားပေးကူညီလိုက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ရိပ်မိလိုက်သည်။

ထို့နောက်တွင်လည်း အခြားသော နာမည်ကြီး အင်တာနက် သတင်းဌာနများက ဤဝေဖန်ချက်ဆောင်းပါးကို ပြန်လည်ဖော်ပြကြရာ အင်တာနက်ပေါ်တွင် သဘောထား နှစ်မျိုး ကွဲပြားလာသည်။ တစ်မျိုးမှာ ဤဆောင်းပါးသည် အလွန်ယုတ္တိရှိပြီး စစ်ဆေးရေးဌာနက လူတွေမှာလည်း မလွယ်ကူကြောင်း နားလည်ပေးကြသူများ ဖြစ်သည်။ အခြားတစ်မျိုးမှာမူ အင်တာနက် ကုမ္ပဏီများသည်လည်း စစ်ဆေးရေးဌာန၏ လက်အောက်တွင် ရှိနေသဖြင့် ဖားနေခြင်းသာ ဖြစ်သည်ဟု မြင်ကြသူများ ဖြစ်သည်။

“ဟေ့၊ စစ်ဆေးရေးဌာနက လုပ်တာမှန်တယ်လို့ ပြောတဲ့သူ ရှိနေသေးတယ်လား။ ဟာသလုပ်မနေနဲ့။ ဒါက အစကတည်းက သူတို့ဘာမှမလုပ်လို့ အခုလို အတုတွေ ဒီလောက်များနေတာကို သက်သေပြနေတာပဲ မဟုတ်လား”

“အဲဒီလိုလည်း ပြောလို့မရဘူးလေ။ အတုမှန်းသိသိနဲ့ စျေးပေါ်လို့ ဝယ်နေကြတာပဲ။ အားလုံးကသာ မဝယ်ဘူးဆိုရင် အတုတွေလည်း ပျောက်သွားမှာပေါ့။ ခိုးမယ့်လူကို တစ်သက်လုံး စောင့်ကြည့်နေဖို့ဆိုတာ ဘယ်လွယ်မလဲ”

“လျှောက်ပြောမနေနဲ့။ မင်းရဲ့ ဆွေမျိုးတွေများ စစ်ဆေးရေးဌာနမှာ ရှိနေလို့လား။ ငါပြောပြမယ်၊ အဲဒီ စစ်ဆေးရေးဌာနက ကောင်တွေက တစ်ကောင်မှ မကောင်းဘူး၊ အကုန် အောက်ဆွဲတွေချည်းပဲ”

“မင်း မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့လား။ အဲဒါဆို ဘာလို့ မတိုင်တာလဲ”

“သူတို့အချင်းချင်းက အကာအကွယ်ပေးထားတာ၊ ငါတိုင်တော့ ဘာထူးမှာလဲ”

“တော်စမ်းပါကွာ၊ မင်းက ကိုယ့်ဘာသာ လျှောက်တွေးနေတာ။ မင်း အင်တာနက်သုံးတတ်ပြီး စာရိုက်တာ ဒီလောက်မြန်နေတာ ကြည့်ရင် အနည်းဆုံးတော့ အခြေခံပညာ တတ်မြောက်ထားတာပဲ မဟုတ်လား။ ဘာလို့ ဒီလောက် ခေါင်းမရှိတာလဲ! မင်းရဲ့ စိတ်နေစိတ်ထားက အရမ်းအဆိုးမြင်လွန်းတယ်။ မင်း ကုမ္ပဏီမှာလည်း အမြဲတမ်း ညည်းတွားနေတဲ့ လူစားမျိုး ဖြစ်မှာပဲ”

“အလကားကောင်... ငါ့ကုမ္ပဏီမှာ ဘယ်လိုနေနေ မင်းနဲ့ ဘာဆိုင်လဲ @#$%...!”

၎င်းတို့နှစ်ဦး အခြေအတင် ငြင်းခုံရာမှ ဆဲဆိုခြင်းသို့ ကူးပြောင်းသွားသဖြင့် ဤပို့စ်ကို စောင့်ကြည့်နေသည့် မော်ဒရေတာက ထိုနှစ်ဦး၏ အကောင့်ကို ခေတ္တပိတ်လိုက်လေသည်။

ယနေ့တွင် ၎င်းတို့သည် အထက်မှ တာဝန်တစ်ခု လက်ခံရရှိထားသည်။ ကဏ္ဍအသီးသီးရှိ ဆွေးနွေးမှုများကို ဂရုတစိုက် စောင့်ကြည့်ရန်နှင့် လူထုအမြင်ကို လမ်းကြောင်းမှန်သို့ ပို့ဆောင်ပေးရန် ဖြစ်သည်။ အထက်မှ အတုအပများကို တကယ်နှိမ်နင်းနေသည်ကို လူများယုံကြည်လာအောင် လုပ်ဆောင်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ စိတ်ဓာတ်မကောင်းသည့် လူအချို့ကြောင့် အကောင်းလုပ်နေသည့် ကိစ္စများ အဆိုးမဖြစ်သွားစေရန် တားဆီးရမည် ဖြစ်သည်။

ယခုအခါ အင်တာနက်မှာ စတင်ခေတ်စားလာခါစဖြစ်ရာ လူအများစုက အင်တာနက်ပေါ်တွင် မိမိဖြစ်ကြောင်း မည်သူမျှမသိနိုင်သဖြင့် မိမိစိတ်ကြိုက် ရေးသားနိုင်သည်ဟု ထင်မြင်နေကြသည်။ ကလောင်အမည်များ သုံးစွဲကာ ကောလာဟလများကို လျှောက်လွှာဖြန့်ဝေကြလေသည်။

အခြားသူများကို လှည့်စားနိုင်ခြင်းနှင့် အာရုံစိုက်ခံရခြင်းအပေါ် ၎င်းတို့က ကျေနပ်နေကြခြင်း ဖြစ်သည်။ စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ်အတွက် လုပ်ဆောင်သည့် အဆင့်ထိမူ မရောက်သေးပေ။

သို့သော် ဤကဲ့သို့ လူမျိုးများသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ မည်သည့်နိုင်ငံ၏ အင်တာနက်တွင်မဆို ရှိနေတတ်ပြီး ၎င်းတို့ ချက်ချင်း ပျောက်ကွယ်သွားရန်မှာ မဖြစ်နိုင်ပေ။ နောင်တစ်ချိန်တွင် အမည်ရင်းဖြင့် အကောင့်ဖွင့်ရသည့် စနစ်ကို ကျင့်သုံးလျှင်ပင် အကောင့်အခိုးခံရသည်ဟူသော အကြောင်းပြချက်မျိုးဖြင့် ရှိနေကြဦးမည်သာ ဖြစ်သည်။

အင်တာနက်ပေါ်တွင် ဤအကြောင်းအရာနှင့် ပတ်သက်၍ အငြင်းပွားမှုများ ပိုမိုပြင်းထန်လာသော်လည်း ဝက်ဘ်ဆိုက်ဘက်မှ လမ်းကြောင်းပေးမှုများ (ဥပမာ - ချီးကျူးသည့် ပို့စ်များကို ထိပ်ဆုံးတွင် တင်ထားခြင်း၊ တိုက်ခိုက်သည့် ပို့စ်များကို အောက်သို့ ပို့ထားခြင်းနှင့် ရိုင်းစိုင်းသူများကို ပိတ်ပင်ခြင်း) ကြောင့် တဖြည်းဖြည်းနှင့် လူအများစုသည် ‘ရှင်းလန်’ သတင်းစာ၏ အမြင်ကို လက်ခံလာကြသည်။

အမှန်တကယ်တော့ ထိုဆောင်းပါးသည် စစ်ဆေးရေးဌာနချုပ်ကို အကုန်လုံးမှန်သည်ဟု ဖားထားခြင်း မဟုတ်ဘဲ ၎င်းတို့၏ လိုအပ်ချက်များကိုလည်း ထောက်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။

၎င်းသည် အတော်လေး မျှတပြီး အချက်အလက်ကျသော ဝေဖန်ချက်ဖြစ်သော်လည်း အနည်းငယ်တော့ ဘက်လိုက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤဆောင်းပါးကို နောက်တစ်နေ့တွင် ‘ပြည်သူ့နေ့စဉ်သတင်းစာ’ ကပါ ပြန်လည်ဖော်ပြလိုက်ရာ လူအများအပြား ပိုမိုမြင်တွေ့သွားကြသည်။

အထက်လူကြီးများက မီဒီယာများကို မိမိလက်ထဲတွင် အဘယ်ကြောင့် ထိန်းချုပ်ထားသနည်းဆိုလျှင် လူထုအမြင်ကို လမ်းကြောင်းပေးရန်အတွက် ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံခြား မီဒီယာများတွင် လွတ်လပ်စွာ ရေးသားခွင့်ရှိသည်ဟု လူအများက ပြောကြသော်လည်း ၎င်းတို့ဆီတွင်လည်း သတင်းအတုများစွာ ရှိနေသည် မဟုတ်ပါလား။ ယနေ့ သမ္မတ X လုပ်ကြံခံရသည်၊ မနက်ဖြန် ဝန်ကြီးချုပ် Y က လိင်တူချစ်သူဖြစ်သည် စသည့် သတင်းမျိုးစုံ ရှိနေသည်။ ဟောင်ကောင်မှ အဝါရောင်သတင်းစာငယ်များတွင်လည်း သတင်းများကို အမှားအယွင်းဖြစ်အောင် ဖန်တီးရေးသားကြသည်မှာ အများအပြားပင်။

ယခုအခါ တရုတ်နိုင်ငံသည် မီဒီယာများကို တဖြည်းဖြည်း ဖွင့်ပေးနေပြီး ပုဂ္ဂလိက မဂ္ဂဇင်းနှင့် မီဒီယာများကို ခွင့်ပြုပေးရန် စမ်းသပ်နေသည်။ အင်တာနက် လူမှုကွန်ရက်များ ထွက်ပေါ်လာခြင်းကလည်း သတင်းဖြန့်ဝေရာတွင် လမ်းကြောင်းသစ်တစ်ခု ဖြစ်လာစေသည်။

အင်တာနက် အသုံးပြုသူတိုင်းသည် ဆင်ခြင်တုံတရား ရှိကြသည်မဟုတ်ပေ။ အချို့မှာ စိတ်လိုက်မာန်ပါဖြင့် သတင်းမှားများကို ယုံကြည်သွားတတ်ကြပြီး၊ နောက်မှ မိမိမှားမှန်း သိလျှင်ပင် ဝန်မခံလိုကြသူများ ရှိသည်။

ယခုအခါ အထက်လူကြီးများသည် ‘ရှင်းလန်’ ဝက်ဘ်ဆိုက်အပေါ် အမြင်ကောင်းသွားကြသည်။ ဤကဲ့သို့သော အင်တာနက် မီဒီယာများတွင်လည်း အခြေအနေကို နားလည်သည့် လူတော်များ ရှိနေသည်ဟု မြင်သွားကြခြင်း ဖြစ်သည်။

အုပ်ချုပ်သူ လူကြီးမင်းများသည် ဘာမှမလုပ်ဟု လူအများက ပြောနေကြသော်လည်း ၎င်းတို့ လုပ်ဆောင်နေသည့် အရာအများစုကို ပြည်သူများ မသိကြခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် အချို့သော ကိစ္စရပ်များမှာလည်း အလွဲအမှားဖြင့် ကောက်ယူခြင်း ခံရတတ်သည်။

လူအများစုသည် ကိစ္စတစ်ခုကို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် အမှန်တရားထက် မိမိ၏ ပုဂ္ဂလိက အမြင်ကိုသာ အခြေခံတတ်ကြသည်။ လမ်းဘေးတွင် စျေးသည်တစ်ဦး၏ လှည်းကို အသိမ်းခံရသည်ကို မြင်လျှင် သနားစရာဟု ထင်မြင်တတ်ကြသော်လည်း၊ ထိုစျေးသည် လမ်းပိတ်ပြီး ရောင်းနေသဖြင့် မိမိတို့ ကွယ်ရာတွင် ဆဲဆိုခဲ့သည်ကိုမူ မေ့နေတတ်ကြသည်။ ထို့ပြင် ထိုစျေးသည်က မိမိကို ငွေလိမ်သွားပြီး ပြန်ရှာမရသည့် အချိန်မျိုးကိုလည်း မေ့နေတတ်ကြသည်။

ယခုတစ်ကြိမ်တွင်မူ စစ်ဆေးရေးဌာနချုပ်သည် လူအများကြား ရေပန်းစားသော အကြောင်းအရာ ဖြစ်လာသည်။ အမှန်စင်စစ် ဤကိစ္စသည် နိုင်ငံအတွင်း အတုအပများ များပြားနေကြောင်း ဖော်ပြသည့် အရှုပ်တော်ပုံတစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း လူထုအမြင်ကို ကောင်းမွန်စွာ လမ်းကြောင်းပေးနိုင်ခဲ့သဖြင့် လူထုက လက်ခံလာပြီး အထက်၏ စီမံချက်ကို ဝိုင်းဝန်းပူးပေါင်းလာကြသည်။ စစ်ဆေးရေးအဖွဲ့များ ဆင်းလာသည့်အခါ ဒေသန္တရအစိုးရက ဖုံးဖိထားသော်လည်း ပြည်သူများက တိုက်ရိုက် လာရောက်တိုင်ကြားကြလေသည်။

ထို့နောက်တွင် အတုအပလုပ်သည့် စက်ရုံငယ်များ၊ အရည်အသွေးမပြည့်မီသော စက်ရုံများနှင့် လိုင်စင်မရှိသော စက်ရုံများအားလုံး ဖော်ထုတ်ဖမ်းဆီးခြင်း ခံလိုက်ရသည်။

ဤလုပ်ဆောင်ချက်များ ပြီးဆုံးသွားသည့်အခါ ပြည်သူများက ဝမ်းသာအားရ ထောက်ခံကြလေသည်။

ဟုတ်သည်၊ အပြစ်တင်သံအချို့ ရှိနေဦးမည် ဖြစ်သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် စစ်ဆေးရေးဌာန၏ အောင်မြင်မှုများကို ဖော်ပြသည့် ဝေဖန်ချက်ဆောင်းပါးများနှင့် ဓာတ်ပုံများ ဆက်တိုက် ထွက်ပေါ်လာသဖြင့် ထိုအသံများ တဖြည်းဖြည်း ပျောက်ကွယ်သွားရသည်။

အထက်လူကြီးများကပင် ဤအချက်ကို သတိထားမိသွားပြီး ချီးကျူးလိုက်ကြလေတော့သည်။ “စစ်ဆေးရေးဌာနချုပ်က ရဲဘော်တွေ တော်တော်လေး လုပ်နိုင်တာပဲ”

...

******

အခန်း (၁၂၂၈) လျှပ်စစ်စကူတာ

ဆယ်ရက်ခန့်အတွင်းမှာတင် ဈေးကွက်ထဲက Songjiangတံဆိပ် လျှပ်စစ်စက်ဘီးအတုတွေဟာ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။ ဟုတ်သည်၊ လုံးဝဥဿုံ ပျောက်ကွယ်သွားမည်မဟုတ်ဘဲ အချို့မှာ လွတ်မြောက်သွားနိုင်သည်ကို ဖုန်းယွီ သိသော်လည်း ထိုသူတို့သည် ယခင်ကလို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်းတော့ မလုပ်ရဲကြတော့ပေ။

ကုမ္ပဏီမှ လူကြီးများသည်လည်း ပင်းချန် စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းစု၏ မူပိုင်ခွင့်ကို သုံးစွဲပြီး မူပိုင်ခွင့်ခ မပေးဆောင်သည့် စက်ရုံများကို တရားစွဲရန် ထွက်ခွာသွားကြပြီ ဖြစ်သည်။ "အင်အားကြီးတဲ့နဂါးဟာ ဒေသခံမြွေကို နှိမ်နင်းနိုင်တယ်" ဆိုသည်မှာ ဤသို့ပင် ဖြစ်သည်။

ဖုန်းယွီသည် လမ်းပေါ်တွင် လျှောက်လာရင်း အလယ်တန်းကျောင်းသားအချို့ စကိတ်စီးနေသည်ကို ရုတ်တရက် တွေ့လိုက်ရသည်။ ထိုအခါ သူ၏ အရင်ဘဝက အငှားယာဉ်မောင်းများအသုံးပြုလေ့ရှိသည့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးယာဉ် လျှပ်စစ်စကူတာကို သတိရသွားသည်။

လျှပ်စစ်စကူတာသည် မူလက အမေရိကန်မှ စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုနိုင်ငံမှ လူငယ်အများစုသည် စကိတ်စီးရသည်ကို နှစ်သက်ကြပြီး ၎င်းတို့နိုင်ငံ၏ လမ်းမကြီးများမှာ ပို၍ကျယ်ဝန်းကာ ကောင်းမွန်ခြင်းနှင့်လည်း ဆက်စပ်နေသည်။

နောက်ပိုင်းတွင် ကုမ္ပဏီအချို့က လျှပ်စစ်စကိတ်များကို တီထွင်ခဲ့ကြသည်။ မော်တာအသေးလေး တပ်ဆင်ထားသဖြင့် ခြေထောက်နှင့် ကန်ရန်မလိုဘဲ ကောင်းမွန်သော အရှိန်တစ်ခုဖြင့် သွားလာနိုင်ရာ လူငယ်များအကြား အလွန်ရေပန်းစားခဲ့သည်။

သို့သော် တရုတ်နိုင်ငံတွင်မူ စကိတ်စီးသူဦးရေမှာ အလွန်မများလှပေ။ တစ်ချက်မှာ တရုတ်နိုင်ငံ၏ လမ်းတည်ဆောက်မှုမှာ ထိုမျှမကောင်းခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပြီး ပန်းခြံများ ရှိသော်လည်း လူများလွန်းသဖြင့် စိတ်ကြိုက်စီးရန် မလွယ်ကူပေ။ ထို့ကြောင့် စကိတ်စီးဘီးတပ်ဖိနပ် စီးသူများက ပို၍များပြားသည်။

စတင်လေ့လာသူများအတွက် စကိတ်စီးခြင်းမှာ အတော်လေး ခက်ခဲသည်။ အကြောင်းမှာ ဟန်ချက်ထိန်းရန် မလွယ်ကူဘဲ လဲကျတတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဒီဇိုင်နာအချို့က စကိတ်ပြားပေါ်တွင် စက်ဘီးလက်ကိုင် တပ်ဆင်ပေးလိုက်ရာ အသုံးပြုရသည်မှာ များစွာ ပိုမိုလွယ်ကူသွားသည်။

လက်နှစ်ဖက်နှင့် ခြေထောက်တို့ဖြင့် ထောက်ထားနိုင်သဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ဟန်ချက်ကို ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းထားနိုင်ပြီး လဲကျခြင်း မရှိတော့ပေ။

သို့သော် ယခုတွေ့နေရသည့် လျှပ်စစ်စကူတာမှာ ဖုန်းယွီ အရင်ဘဝက မြင်တွေ့ခဲ့သည့် ယာဉ်များနှင့် ကွာခြားချက်အချို့ ရှိနေသေးသည်။ ထိုအရာမှာ ထိုင်ခုံမပါရှိခြင်းနှင့် ဘက်ထရီကို ဖြုတ်၍မရခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

လောလောဆယ်တွင် ဤပစ္စည်းကို ပြည်ပမှသာ တင်သွင်းနေရသေးသည်။ တစ်ချက်မှာ ကုန်ကြမ်းပစ္စည်း အရည်အသွေး ကောင်းမွန်ရန် လိုအပ်ပြီး သာမန်ပစ္စည်းဖြင့် လုပ်ပါက အလွယ်တကူ ပျက်စီးနိုင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ အခြားတစ်ချက်မှာ ဘက်ထရီ၏ စွမ်းဆောင်ရည် ကောင်းမွန်ရန် လိုအပ်ပြီး မဟုတ်ပါက ခရီးဝေး သွားလာနိုင်စွမ်း အလွန်နည်းပါးနေလိမ့်မည် ဖြစ်သည်။

ဖုန်းယွီသည် လီတာဖူကို ခေါ်ယူကာ သူ၏ စိတ်ကူးကို ပြောပြလိုက်သည်။

"လျှပ်စစ်စကူတာလား... အဲဒါကို ကျွန်တော်တို့ ကုမ္ပဏီမှာ လေ့လာနေတာ ရှိပါတယ်၊ စမ်းသပ်ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ ပစ္စည်းတောင် ရှိနေပါပြီ။ ဘက်ထရီပိုင်းမှာတော့ ကျွန်တော်တို့က စွမ်းအင်မြင့် လီသီယမ်ဘက်ထရီကို သုံးထားတယ်၊ အားအပြည့်သွင်းရင် ကီလိုမီတာ သုံးဆယ်လောက် သွားနိုင်တယ်။ အားကုန်သွားရင်တောင် သာမန်စကိတ်လိုပဲ စီးလို့ရတယ်၊ အရမ်းလည်း မလေးပါဘူး" လီတာဖူက ရှင်းပြသည်။

"မော်တာပိုင်းမှာလည်း ကျွန်တော်တို့ ပြောင်းလဲမှုတချို့ လုပ်ထားပါတယ်။ အပူစွန့်ပြား တပ်ဆင်လိုက်ရင် မော်တာက အလွယ်တကူ မပျက်စီးတော့ဘူးဆိုတာ တွေ့ရှိခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒါကြောင့် ကုန်ကျစရိတ်ကလည်း ထပ်တိုးသွားတာပေါ့"

"တုန်ခါမှုလျှော့ချတဲ့ စနစ်ပိုင်းမှာတော့ ပြည်ပက ပစ္စည်းတွေက နောက်ဘီးတစ်ခုတည်းမှာပဲ တစ်ခုတည်း သုံးကြတယ်။ လမ်းကောင်းရင်တော့ လုံလောက်ပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့ ဒါကိုဝယ်တဲ့လူတွေက လူသွားလမ်းပေါ်မှာပဲ စီးရတာ ပိုကြိုက်ကြတယ်၊ ကားလမ်းပေါ် မတက်ရဲကြဘူးလေ။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့က နောက်ဘီးမှာ နှစ်ခု တပ်ပေးဖို့ စီစဉ်ထားတယ်၊ ဒါဆိုရင် ပိုပြီးတော့ သက်သောင့်သက်သာ ရှိမှာပါ"

"ယာဉ်ကိုယ်ထည်ကိုတော့ အင်အားမြင့် အလူမီနီယမ်အလွိုင်းနဲ့ လုပ်ထားတယ်၊ ပေါ့ပါးပြီး ခိုင်ခံ့တယ်။ အလွယ်တကူ အက်ကွဲတာ၊ ပုံပျက်တာမျိုး မဖြစ်ဘူး။ အေးတဲ့ဒဏ်လည်း ခံနိုင်ရည်ရှိတယ်၊ ကျွန်တော်တို့ ပင်းချန်ရဲ့ ဆောင်းရာသီမှာတောင် သုံးလို့ရတယ်။ ပြီးတော့ ကျွန်တော်တို့က ခေါက်လို့ရအောင် ဒီဇိုင်းဆွဲထားတယ်၊ ခေါက်လိုက်ရင် လက်ဆွဲအိတ်အရွယ်လောက်ပဲ ရှိတော့လို့ လက်က ကိုင်သွားရုံပဲ။ ဘတ်စ်ကား၊ မြေအောက်ရထားတွေ ပေါ်ကိုလည်း သယ်သွားလို့ရတယ်၊ လူတော်တော်များများရဲ့ သွားလာရေး အခက်အခဲကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်မှာပါ"

"တချို့လူတွေက အိမ်နဲ့ကုမ္ပဏီ ဝေးကြတယ်၊ ဘတ်စ်ကားစီးဖို့ ရာဂဏန်းလောက် လမ်းလျှောက်ရတယ်။ ဒါကြောင့် သူတို့က စက်ဘီးကို ဘတ်စ်ကားဂိတ်မှာ အပ်ထားကြရတယ်၊ အဲဒါက နေ့တိုင်း အပ်ခပေးရသလို အဆင်လည်း သိပ်မပြေဘူး။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဒီလျှပ်စစ်စကူတာကို သုံးရင်တော့ အဲဒီဒုက္ခတွေ ကင်းဝေးသွားမယ်၊ ဘတ်စ်ကားပေါ် တိုက်ရိုက်သယ်သွားလို့ရသလို ကုမ္ပဏီအထိပါ ယူသွားလို့ရတယ်လေ။ နောက်ဆုံး... ကုမ္ပဏီမှာတောင် ခိုးပြီး အားသွင်းလို့ ရသေးတယ်"

ဖုန်းယွီသည် သဘောကျစွာဖြင့် ဟားဟားတိုက် ရယ်မောလိုက်သည်။ လူတော်တော်များများ ထိုသို့လုပ်ကြလိမ့်မည်ဟု သူ ယုံကြည်သည်။ ရုံးခန်းစာပွဲအောက်မှာ ထားလိုက်လျှင် အထက်လူကြီးလည်း မြင်နိုင်မည်မဟုတ်ပေ။

ဖုန်းယွီသည် ကုမ္ပဏီမှ ဤအရာကို မစတင်ရသေးဟု ထင်ထားသော်လည်း ကုမ္ပဏီက ကြိုတင်စဉ်းစားထားပြီးဖြစ်သည့်အပြင် ထုတ်ကုန်အချောကိုပင် ဒီဇိုင်းဆွဲထားပြီးဖြစ်နေသည်။

စကိတ်ပြား၏ အကျယ်ပေါ်မူတည်၍ မော်ဒယ်နှစ်မျိုး ခွဲခြားထားသော်လည်း ဖုန်းယွီသည် မျက်မှောင်ကြုတ်လိုက်မိသည်။ ဘာဖြစ်လို့ အကုန်လုံးက မတ်တပ်စီးရတာတွေချည်းပဲလဲ၊ ထိုင်ခုံပါတဲ့ အမျိုးအစား မရှိဘူးလား။

"မင်းပြောတော့ ဒီလျှပ်စစ်စကူတာက စကိတ်ပြားနဲ့ လျှပ်စစ်စက်ဘီးကို ပေါင်းစပ်ထားတာဆို... ဒါဆို ဘာလို့ ထိုင်ခုံမပါတာလဲ”

"ဗျာ... ထိုင်ခုံလား" လီတာဖူ အနည်းငယ် ကြောင်သွားသည်။ ဤအရာသည် စကူတာ မဟုတ်ပါလား၊ စကိတ်ပြားပေါ်မှာ ထိုင်ခုံပါတာ ဘယ်တုန်းက တွေ့ဖူးလို့လဲ။

ဖုန်းယွီသည် ဒီဇိုင်းပုံစံတစ်ခုပေါ်တွင် ခေါက်လို့ရသည့် ထိုင်ခုံတစ်ခုကို ဘောပင်ဖြင့် တိုက်ရိုက်ဆွဲပြလိုက်သည်။ "ဒီလိုမျိုး လုပ်ရမယ်၊ ထိုင်ခုံကလည်း ခေါက်လို့ရရမယ်၊ ပြီးတော့ ဖြုတ်လို့လည်း ရရမယ်။ လူတွေ ရုံးတက်ရုံးဆင်း သွားလာဖို့ ဒါမှမဟုတ် အနီးနား သွားလာဖို့ အဆင်ပြေအောင် လုပ်တာလို့ မင်းပြောတယ် မဟုတ်လား။ ခရီးအကွာအဝေး ကီလိုမီတာ သုံးဆယ်လောက် သွားနိုင်တယ်ဆိုပါစို့... သုံးဆယ်ကို ထားလိုက်ဦး၊ ဆယ်ကီလိုမီတာလောက် မတ်တပ်ရပ်ပြီး စီးကြည့်မလား”

လီတာဖူ အနည်းငယ် ရှက်ကိုးရှက်ကန်း ဖြစ်သွားသည်။ ဤအချက်ကို သူတို့ မစဉ်းစားမိခဲ့ပေ၊ ယခင်က ပြည်ပထုတ်ကုန်များကိုသာ အတုယူပြီး အနည်းငယ် ပြုပြင်မွမ်းမံခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။

မန်နေဂျာဖုန်းဟာ မန်နေဂျာဖုန်း ပါပဲ၊ သူတို့ မစဉ်းစားမိတဲ့ အချက်တွေကို အမြဲတမ်း တွေ့မြင်တတ်ပါပေတယ်။

"ဒီလိုဆိုရင်တော့ လျှပ်စစ်စကူတာရဲ့ အလေးချိန်က ကီလိုဂရမ်အနည်းငယ် တိုးလာမှာပါ၊ ဒါပေမဲ့ သိပ်တော့ မများပါဘူး၊ တစ်စီးလုံး အလေးချိန်ကို ၁၅ ကီလိုဂရမ် ဝန်းကျင်မှာ ထိန်းထားနိုင်ပါတယ်။ လူကြီးတွေအတွက်တော့ ပြဿနာမရှိပေမဲ့ ကလေးတွေအတွက်တော့ နည်းနည်းလေး လေးသွားနိုင်တယ်"

"ဒါကြောင့် ထိုင်ခုံကို ဖြုတ်လို့ရအောင် လုပ်ရမှာပေါ့။ ကလေးတွေ ဆော့တဲ့အခါ ထိုင်စီးရတာကို မကြိုက်ဘူးလေ။ ပြီးတော့ ကလေးတွေက ခေါက်ပြီး သယ်သွားမှာလည်း မဟုတ်ဘူး။ အရေးကြီးဆုံးအချက်က ဘရိတ်က သေချာပေါက် ကောင်းရမယ်၊ နောက်မီးလည်း ပါရမယ်။ ဘက်ထရီ နည်းပညာက အဆင့်မီတယ်ဆိုရင် ရှေ့မီးလည်း ပါသင့်တယ်။ ညဘက် ရုံးဆင်းချိန်တွေမှာ မိုးချုပ်နေတတ်တာမျိုး ရှိတယ်လေ"

"ဒါတွေကို ကျွန်တော်တို့ ထည့်သွင်းစဉ်းစားထားပါတယ်၊ ပါဝါစားနည်းတဲ့ မီးသီးတွေကို သုံးပါ့မယ်"

"အင်း... မှတ်ထားပါ၊ လျှပ်စစ်ယာဉ်ဆိုတာ ဒီထုတ်ကုန်တွေတင် မဟုတ်ဘူး၊ လျှပ်စစ်ကားဘက်က သုတေသနတွေကိုလည်း လျှော့မချနဲ့။ အနာဂတ်မှာ လျှပ်စစ်ကားဈေးကွက်က ပိုပြီးပွင့်လင်းလာမှာ၊ ကျွန်တော်တို့ နောက်ကျကျန်ခဲ့လို့ မဖြစ်ဘူး"

"မန်နေဂျာဖုန်း... လျှပ်စစ်ကားတွေက အစောကြီးကတည်းက ရှိနေတာပါ၊ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံမှာတောင် လျှပ်စစ်ဘတ်စ်ကားတွေ ရှိဖူးတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘက်ထရီလိုအပ်ချက်က အရမ်းမြင့်သလို၊ အင်ဂျင်လိုအပ်ချက်ကလည်း အရမ်းမြင့်တယ်။ အဓိကကတော့ ဒီကားတွေက အားသိပ်မရှိတာပဲ၊ ဘယ်သူက ဝယ်စီးမှာလဲ”

"တချို့လူတွေ ကားဝယ်တာက သွားလာရုံသက်သက်ပဲ၊ မြန်လွန်းတာက သူတို့အတွက် အဆင်မပြေဘူး။ ဒီလျှပ်စစ်စကူတာရဲ့ အရှိန်ကိုလည်း ထိန်းထားရမယ်၊ တစ်နာရီ ၁၀ ကီလိုမီတာကနေ ၁၅ ကီလိုမီတာလောက်ဆို လုံလောက်ပြီ၊ လျှပ်စစ်စက်ဘီးထက်တော့ မမြန်စေနဲ့။ ပြီးတော့ သက်ဆိုင်ရာ လိုင်စင်တွေလည်း သေချာယူထားဦး၊ ဒါကို ကစားစရာပစ္စည်းလို့ သတ်မှတ်မခံရစေနဲ့"

လျှပ်စစ်ကားကို ဘယ်သူမှ မဝယ်ဘူးဟုတ်လား။ သူ၏ အရင်ဘဝက လူကြီးပိုင်းတော်တော်များများမှာ ဤကဲ့သို့ လျှပ်စစ်ကားလေးများကို ဝယ်စီးခဲ့ကြသည်။ ဘီးသုံးဘီးကားတင် မကဘဲ လေးဘီးကားလေးတွေကိုပါ သွားလာရေးအတွက် သုံးစွဲခဲ့ကြသည်။ စျေးလည်း မကြီးသလို၊ မောင်းရတာလည်း လွယ်ကူသည်၊ အရှိန်မမြန်သော်လည်း လုံလောက်မှု ရှိသည်။

"ဟုတ်ကဲ့ပါ၊ ဒီဘက်ကိုလည်း ကျွန်တော်တို့ လျှော့မထားပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ လောလောဆယ်တော့ ကစားစရာ ကားတွေအနေနဲ့ပဲ ထုတ်လုပ်နေတာပါ။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လျှပ်စစ်ကစားစရာကားတွေက ရောင်းအား တော်တော်ကောင်းတယ်ခင်ဗျ။ အခုခေတ် လူနေမှုဘဝတွေက တကယ်ကို ပိုကောင်းလာတာပဲ၊ ကျွန်တော် ငယ်ငယ်တုန်းကဆို စီးလို့ရတဲ့ ကစားစရာကား မပြောနဲ့၊ မော်တော်ဆိုင်ကယ်တောင် အတွေ့ရခဲတာ"

"ဟားဟားဟား... ကမ္ဘာကြီးက အမြဲတမ်း တိုးတက်နေတာပဲ၊ အရှိန်ကလည်း ပိုမြန်လာလိမ့်မယ်။ အနာဂတ်မှာ ကားလေးတွေဟာ အိမ်တိုင်းစေ့ ရောက်သွားလိမ့်မယ်၊ တချို့အိမ်တွေမှာ တစ်စီးထက်မကတောင် ရှိလာနိုင်တယ်။ ငါ မင်းကို ပြောဖူးတာ မှတ်မိလား... ထုတ်ကုန်တစ်ခုက အဓိကအချက်ကို ပေါ်လွင်စေရမယ်၊ ရည်ရွယ်တဲ့ ဈေးကွက်က ရှင်းလင်းရမယ်၊ အရည်အသွေးက ခိုင်မာရမယ်။ ဒါတွေ ကောင်းကောင်းလုပ်နိုင်ရင် ငါတို့ရဲ့ အမှတ်တံဆိပ်နဲ့ ကြော်ငြာတွေ ပေါင်းစပ်လိုက်ရင် ရောင်းအားက သေချာပေါက် ကောင်းမှာပဲ!"