အခန်း (၁၈၀၁-၁၈၀၅)

အခန်း ၁၈၀၁ မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှု၏ အဆုံးသတ်

အခြားနိုင်ငံများ၏ တုံ့ပြန်မှု မည်သို့ပင် ရှိစေကာမူ မြို့တော်တွင်မူ အခြေအနေများက လှုပ်ခတ်ဆဲ ဖြစ်သည်။ အင်ပါယာ သုံးဆယ်ကျော် သက်တမ်းတစ်လျှောက်တွင် မြို့တော်၏ ဗဟိုချက်အတွင်း၌ ဤကဲ့သို့သော ပုန်ကန်မှုမျိုး တစ်ခါမျှ မဖြစ်ခဲ့ဖူးပါ။

တာ့လီတရားရုံး၊ တော်ဝင်မျိုးနွယ်စုရေးရာ ဌာန ၊ စစ်ဘက်ရေးရာဌာနနှင့် အခြားဌာနများ အားလုံးသည် ပူးပေါင်းကာ အမှုစစ်ဆေးမှုကို အတူတကွ လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပြီး ရက်အနည်းငယ်အတွင်း အပြီးသတ် ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်ကာ တစ်နိုင်ငံလုံးသို့ ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့သည်။

-“ပထမမင်းသား လီယင်းသည် ဖခင်နှင့်သား ဆက်ဆံရေး ကျင့်ဝတ်များကို လျစ်လျူရှုကာ၊ တားမြစ်ထားသော တပ်ဖွဲ့များကို စုဆုံးပြီး ထိုက်ချီ နန်းတော်ကို ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ မြင့်မြတ်သော သူတော်စင်ဧကရာဇ်၏ ခွင့်ပြုချက်အရ ပထမမင်းသား၏ ရာထူးကို ရုပ်သိမ်း၍ သာမန်အရပ်သားအဖြစ် ချမှတ်ပြီး၊ တော်ဝင်မျိုးနွယ်စုရေးရာ ဌာန တွင် ထာဝရ ချုပ်နှောင်ထားရန်၊ နန်းတော်မှ ဘယ်သောအခါမျှ ထွက်ခွာခွင့်မပြုရန် အမိန့်ချမှတ်လိုက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဖခင်နှင့်သား ဆက်ဆံရေးသည် ထာဝရ ပြတ်တောက်သွားပြီ ဖြစ်သည်။”

-“ဒုတိယမင်းသား လီဂျူးနှင့် တတိယမင်းသား လီယောင်တို့သည် ဤနန်းတော် ပုန်ကန်မှု၏ အဓိက တရားခံများထဲမှာ အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ သူတို့နှစ်ဦး၏ မင်းသား ရာထူးများကို ရုပ်သိမ်းပြီး လင်နန်ဒေသသို့ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေး၍ တိုင်းပြည်အတွင်းပိုင်းသို့ ဘယ်သောအခါမျှ ဝင်ခွင့်မပြုတော့ပါ။”

-“ချီဘုရင် လီချီသည် ရည်မှန်းချက်ကြီးပြီး သူတော်စင်ဧကရာဇ်ကို သစ္စာဖောက်ကာ ပထမမင်းသားကို ပုန်ကန်ရန် လှုံ့ဆော်ခဲ့သည်။ သူ၏ အပြစ်ကို ခွင့်လွှတ်ရန် မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ပြစ်မှုရေးရာဌာနမှ သူ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို သိမ်းယူပြီး မင်းမျိုးမင်းနွယ် မှတ်တမ်းမှ ဖယ်ရှားကာ သာမန်အရပ်သားအဖြစ် လျှော့ချလိုက်ပြီး၊ သူ၏ မိသားစုဝင်အားလုံးကို စစ်တပ်သို့ အတင်းအကျပ် ပို့ဆောင်စေရမည်။”

-“ပေထင် နယ်ခြားစောင့်ဗိုလ်ချုပ်ကျန်းကျန့်နှင့် ပေထင် ဗိုလ်ချုပ် ဖူမုန့်လင်းချာ တို့သည် အရှေ့နန်းဆောင်မှ လူများနှင့် ပူးပေါင်းကာ မြင့်မြတ်သော သူတော်စင်ဧကရာဇ်၏ အမိန့်မရှိဘဲ စစ်တပ်ကို စုဆောင်း၍ ပုန်ကန်ခဲ့သည်။ သူတို့၏ အပြစ်ကို ခွင့်မလွှတ်နိုင်ပါ။ ကျန်းကျန့် မှာ ခေါင်းဖြတ် ကွပ်မျက်ခြင်း ခံရပြီး ဖြစ်သည်။ ကျန်ရှိသော ဖူမုန့်လင်းချာ ကို ပြစ်မှုရေးရာဌာန နှင့် တရားရုံးချုပ်တို့က ဥပဒေနှင့်အညီ ဆက်လက် ကိုင်တွယ်ရမည်။”

...

ရှည်လျားသော စာရင်းတစ်ခုလုံးသည် မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှု၏ အဓိက တရားခံများ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုသို့ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ထားသော စာချွန်လွှာများသည် မြို့တော်နှင့် နန်းတော် ပတ်ဝန်းကျင် နေရာအနှံ့အပြားတွင် ကပ်ထားခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ မဟာထန်တွင် ဆယ်စုနှစ်များစွာအတွင်း မကြုံဖူးသော ကြီးမားသည့် ကိစ္စဖြစ်ပြီး မြို့တော်ရှိ လူများစွာ၏ စိတ်ဝင်စားမှုကို ဆွဲဆောင်ခဲ့သည်။

“သစ္စာမဲ့မှု၊ သစ္စာမဲ့မှုပဲ”

“မြင့်မြတ်သော သူတော်စင်ဧကရာဇ်ဟာ ထက်မြက်ပြီး ဉာဏ်ပညာရှိတယ်။ ထောင်စုနှစ်မှာ တစ်ကြိမ်ပေါ်တဲ့ သူတော်စင်ဧကရာဇ်ပဲ။ သူတို့က မြင့်မြတ်သော သူတော်စင်ဧကရာဇ်ကို လုပ်ကြံရဲတယ်ဆိုတော့ တော်တော် သတ္တိရှိတာပဲ။ သူတော်စင်ဧကရာဇ်ကို ဆန့်ကျင်ပြီး ဖခင်ကို မလေးစားတဲ့ ဒီလို ပုန်ကန်သူတွေဟာ သေသင့်တယ်”

“နောက်လိုက်တွေလည်း ကျန်သေးတယ်။ တစ်ယောက်မှ မလွတ်စေနဲ့။ သူတို့က မြင့်မြတ်သော သူတော်စင်ဧကရာဇ်ကို လုပ်ကြံဖို့ ရဲရဲတင်းတင်း ကြိုးစားခဲ့ကြတယ်။ ဝက်နဲ့ ခွေးထက်တောင် ဆိုးတယ်။”

“မှန်တယ်။ ဒီလူတွေကို အကုန်ဖော်ထုတ်ပြီး တစ်ယောက်မှ မလွတ်စေရဘူး။ ဒီလူတွေကို မသတ်ရင် တစ်ကမ္ဘာလုံးက ဒေါသတွေ ပြေပျောက်မှာ မဟုတ်ဘူး”

“ပုန်ကန်တာက ကြီးလေးတဲ့ အပြစ်ပဲ။ ဒီလူတွေကို အကုန်ဖော်ထုတ်ပြီး အပြစ်ပေးမှ ကမ္ဘာပေါ်က လူတွေ အမှားအမှန် ခွဲခြားသိပြီး နောက်လူတွေအတွက်လည်း သတိပေးရာ ရောက်မယ်”

...

မြို့တော်နေရာအနှံ့အပြားတွင် ဒေါသထွက်နေသော လူအုပ်ကြီးဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ မြို့တော်နေ ပြည်သူများအတွက် ထိုညက ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့် အရာများသည် သူတို့၏ အမြင်များကို လုံးဝ ပြောင်းလဲပစ်ခဲ့ပြီး လူတိုင်းကို တုန်လှုပ်စေခဲ့သည်။

မင်းကျင့်တရား၊ ကိုယ်ကျင့်တရား၊ ဖခင်ကျင့်တရားနှင့် သားကျင့်တရားများသည် အင်ပါယာတစ်ခုလုံးနှင့် တရုတ်ယဉ်ကျေးမှု ဆက်လက်တည်ရှိရေးအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်များ ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ အုပ်ချုပ်သူသည် အကျင့်ပျက်ခြစားနေပါက ကိစ္စမရှိ၊ သို့သော် ယခုမူ ငြိမ်းချမ်းပြီး ခေတ်ကောင်းချိန်ဖြစ်နေပြီး မြင့်မြတ်သော သူတော်စင်ဧကရာဇ်သည်လည်း ကမ္ဘာပေါ်တွင် လူသိများသော ဉာဏ်ပညာရှိ အုပ်ချုပ်သူဖြစ်သည်။ သူ၏ လက်ထက်တွင် မဟာထန်သည် သမိုင်းတွင် မရှိခဲ့ဖူးသော အင်အားကြီးမားမှုကို ရရှိခဲ့သည်။ ဤလူများသည် မြင့်မြတ်သော သူတော်စင်ဧကရာဇ် ကိုပင် လုပ်ကြံရဲသောကြောင့် လူအများ၏ စိတ်ထဲတွင် ဒေါသများ ပေါက်ကွဲထွက်စေခဲ့သည်။

ဤကဲ့သို့သော စကားပြောဆိုမှုများသည် မြို့တော်နေရာအနှံ့အပြားတွင် ဖြစ်ပွားနေခဲ့သည်။

ကျူကွေ့ လမ်းမပေါ်တွင် လှပသော မြင်းရထားတစ်စီး ဖြည်းညှင်းစွာ ရွေ့လျားနေသည်။ မြင်းရထား အပြင်ဘက်တွင် ကျန်းချွယ်သည် အပြင်ဘက်မှ စုဝေးနေသော လူအုပ်ကြီးကို ကြည့်ကာ စိတ်ထဲတွင် အလွန် ပျော်ရွှင်နေခဲ့သည်။

“အရှင်… ဒီတစ်ခါတော့ ပထမမင်းသား ဘယ်တော့မှ ပြန်ထူမတ်နိုင်တော့ဘူး။ နောက်လိုက်တွေလည်း ကမ္ဘာပေါ်မှာ နေစရာနေရာ ရှိတော့မှာ မဟုတ်ဘူး နောက်ဆို ဘယ်သူကများ ပုန်ကန်ရဲမလဲ ကြည့်ရသေးတာပေါ့”

ကျန်းချွယ်သည် လှည့်၍ မြင်းရထားအတွင်းမှ ဝမ်ချောင် ကို ပြောသည်။

မြင်းရထား အတွင်းပိုင်းသည် တိတ်ဆိတ်နေသည်။ ဝမ်ချောင်သည် ငြိမ်သက်စွာ ထိုင်နေပြီး ကျန်းချွယ်၏ စကားကို ကြားသောအခါ အနည်းငယ် မျက်မှောင်ကြုတ်သွားပြီး စိုးရိမ်မှု အရိပ်အယောင်များ ပေါ်လာသည်။

အပြင်ဘက်မှ ဆွေးနွေးသံများကို သူ အားလုံးကြားနေရသည်။ မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှုသည် ပြီးဆုံးသွားပြီ ဖြစ်သော်လည်း ဤကိစ္စ၏ သက်ရောက်မှုမှာ အခုမှ စတင်နေပြီဖြစ်ပြီး မုန်တိုင်းကဲ့သို့ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာမည့် အခြေအနေကို ပြသနေသည်။

“ဒီလိုဆို မကောင်းဘူး”

ဝမ်ချောင်က စိတ်ထဲမှ တိုးတိုးလေး ပြောသည်။ မူလ သမိုင်းမှတ်တမ်းတွင် ပထမဦးစွာ ပထမမင်းသား၏အဖွဲ့သည် အခြားသူများကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီးနောက် မြင့်မြတ်သော သူတော်စင်ဧကရာဇ် အာဏာရသောအခါ အပြစ်ရှိသူများကို လိုက်လံစုံစမ်းကာ နောက်ထပ် လူအုပ်စုတစ်ခုကို ကွပ်မျက်ခဲ့ပြန်သည်။ လူအများ၏ဒေါသကို ငြိမ်သက်စေရန်အတွက် ရှေ့နှင့်နောက် နှစ်ကြိမ်စလုံးတွင် သတ်ဖြတ်မှုများသည် အလွန်ကျယ်ပြန့်ခဲ့ပြီး အင်ပါယာ၏ထက်မြက်သူ အများအပြားသည် ဤပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။

ဝမ်ချောင် မှတ်မိနေသည်မှာ ဤပြဿနာ အဆိုးရွားဆုံးအချိန်၌ ပုန်ကန်သူများနှင့် အနည်းငယ်မျှ ဆက်နွှယ်မှုရှိသူ၊ ဥပမာထင်းတစ်ထမ်း ပို့ပေးဖူးသူ၊ သူတို့၏ အိမ်သို့ တစ်ကြိမ်တစ်ခါမျှ ရောက်ဖူးသူ သို့မဟုတ် တစ်ခါတည်း တွေ့ဆုံဖူးသူပင်လျှင် အပြစ်ပေးခံခဲ့ရသည်။

ထိုအချိန်က လူတိုင်းသည် ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်နေကြပြီး မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှု ကိုယ်တိုင်ထက်ပင် ဤအခြေအနေသည် ပို၍ ဆိုးရွားသော သက်ရောက်မှုနှင့် ပျက်စီးမှုကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ဝမ်ချောင် စိုးရိမ်ဆုံး အရာဖြစ်သည်။

လူထု ဒေါသထွက်သည်ကို နားလည်နိုင်သော်လည်း ထိန်းချုပ်မှုမရှိဘဲ ဆက်လက် ကျယ်ပြန့်လာပါက ဒုတိယ အကြိမ် ထိခိုက်မှု ဖြစ်လာနိုင်သည်။

လက်ရှိ အင်ပါယာသည် တုန်လှုပ်ချောက်ချားဖွယ် အခြေအနေတွင် ရှိနေပြီး နောက်ထပ် ဘေးအန္တရာယ်ကြီးတစ်ခုလည်း ရောက်လာတော့မည်ဖြစ်သည်။ ဤကိစ္စ၏ သက်ရောက်မှုကို အတတ်နိုင်ဆုံး အနည်းဆုံး အတိုင်းအတာအတွင်း မထိန်းချုပ်နိုင်ပါက ကြီးမားသော ဘေးအန္တရာယ်ရှေ့တွင် မိမိကိုယ်ကို အင်အား လျှော့ချခြင်းနှင့် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။

ဝူး….ယွီ

တွေးနေစဉ်တွင် မြင်းရထားသည် တုန်ခါသွားပြီး ရပ်တန့်သွားသည်။ ဝမ်ချောင် မျက်မှောင်ကြုတ်ပြီး သတိမထားမိဘဲ ခေါင်းကို မော့ကြည့်လိုက်သည်။

“မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်၊ အတွင်းမှာ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင် ရှိနေတာလား။”

ရုတ်တရက် စိတ်လှုပ်ရှားနေသော အသံတစ်သံ မြင်းရထား ရှေ့ဘက်မှ ထွက်ပေါ်လာသည်။ မြို့တော်နေ အရပ်သူတစ်ဦးသည် ဝမ်ချောင်ကို ဘယ်အချိန်ကတည်းက သတိထားမိသည် မသိ၊ မြင်းရထား ရှေ့တွင် ပိတ်ရပ်နေခြင်း ဖြစ်သည်။

“ဘုန်း”

ကျောက်တုံးကြီးတစ်လုံး ပြုတ်ကျလာသကဲ့သို့ ချက်ချင်းပင် ဝမ်ချောင်၏ မြင်းရထားပတ်လည်တွင် ဆူညံသွားသည်။

“မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်၊ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင် ဒီမှာ။ အားလုံး မြန်မြန်လာကြ”

မည်သူ အော်ပြောလိုက်သည်မသိ၊ ရုတ်တရက် စိတ်လှုပ်ရှားနေသော ပြည်သူများ ဝမ်ချောင် ကို ဝိုင်းရံရန် လေးဘက်လေးလံမှ ပင်လယ်လှိုင်းများကဲ့သို့ အလျင်အမြန် ပြေးလာကြသည်။

အချိန်တိုအတွင်း ဝမ်ချောင်၏ မြင်းရထားပတ်လည်တွင် ရာနှင့်ချီသော မြို့တော်နေ ပြည်သူများက အလွှာသုံးထပ်၊ လေးထပ် ဝိုင်းရံထားခဲ့သည်။

“မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်၊ နောက်ဆုံးတော့ ခင်ဗျားကို တွေ့ရပြီ။ ခင်ဗျားဟာ မဟာထန် ရဲ့ သူရဲကောင်းပါပဲ”

“သူရဲကောင်းကြီး၊ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်က သူရဲကောင်းကြီးပဲ”

“မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်”

“မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်”

“မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်”

...

နေရာတိုင်းတွင် စိတ်လှုပ်ရှားနေသော လူအုပ်များ ပြည့်နှက်နေသည်။ မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှု ပြီးဆုံးသွားပြီဖြစ်ပြီး ဤနန်းတော်အပြောင်းအလဲအပြီး အသေးစိတ်အချက်အလက်များစွာ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က အလွန်ဆိုးရွားသော အခြေအနေတွင် အင်ပါယာတစ်ခုလုံးနီးပါးသည် ပထမမင်းသားနှင့် ချီဘုရင်တို့၏ လက်ထဲတွင် ရှိနေခဲ့ပြီး ထိုက်ဟယ် နန်းတော်မှ အမတ်များကိုပင် ထိုပုန်ကန်သူများက ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ထားခဲ့သည်။ ဝမ်ချောင်သာ အခြေအနေကို ပြန်လည် ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်း မရှိပါက ဤအင်ပါယာသည် နောက်ဆုံးတွင် မည်သို့ ဖြစ်သွားမည်ကို မည်သူမျှ မတွေးဝံ့ကြပေ။

မြင်းရထား အပြင်ဘက်တွင် ကျန်းချွယ်သည် ဤမြင်ကွင်းကို မြင်သောအခါ အလွန်ပျော်ရွှင်ခဲ့သည်။ ဤမျှကြီးမားသော ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးနောက် မင်းသားသုံးပါးပုန်ကန်မှု၏ အကျိုးဆက်များလည်း ဖြည်းဖြည်းချင်း ပေါ်လာခဲ့သည်။ ယခင်က မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်အပေါ်တွင် လူအများက အထင်အမြင်လွဲမှားမှုများ ရှိခဲ့ပြီး အထူးသဖြင့် စစ်ရေးဝါဒီနှင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း ဖြစ်ပွားစဉ်က သူ စိတ်အားထက်သန်စွာ ရေးသားခဲ့သော စာအုပ်များကိုပင် မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသဖြင့် အလွန်နာကျင်ရသည်။ သို့သော် ယခုအခါ အကြိမ်ကြိမ် လုပ်ဆောင်မှုများမှတစ်ဆင့် နန်းတော်နှင့် ပြည်သူများအားလုံးသည် မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်၏စေတနာကို တဖြည်းဖြည်း နားလည်လာကြပြီ ဖြစ်သည်။

ဤသည်မှာ ကြီးမားသော အကျိုးကျေးဇူးတစ်ခု ဖြစ်သည်ဟု ဆိုရပေမည်။

လူအုပ်သည် အလွန်အမင်း စိတ်အားထက်သန်နေကြသဖြင့် ဝမ်ချောင် ၏ မြင်းရထားသည် လူအုပ်ကြားမှ ရုန်းထွက်နိုင်ရန် နာရီဝက်ခန့် အချိန်ယူခဲ့ရပြီး လမ်းများအတိုင်း နန်းတော်တံခါးဝသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။

“ဒုန်း”

ဝမ်ချောင် ဝင်ရောက်သွားသည်နှင့် နောက်ဘက်မှ ကြီးမားသော နန်းတော်တံခါးသည် ခပ်လေးလေး ပိတ်သွားသည်။ မြင့်မြတ်သော သူတော်စင်ဧကရာဇ် နန်းတော်မှ ဆုတ်ခွာပြီး မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှု ဖြစ်ပွားပြီးနောက်ပိုင်းတွင် မဟာထန် နန်းတွင်း အစည်းအဝေးကို ပထမဆုံးအကြိမ် ပြန်လည်ကျင်းပခြင်း ဖြစ်သည်။

ကျယ်ဝန်းသော ထိုက်ဟယ် နန်းတော်တွင် ဝမ်ချောင်သည် ဘုရင့်ဝတ်ရုံ ဝတ်ဆင်၍ နန်းတော်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာသောအခါ ပတ်ဝန်းကျင်မှ အကြည့်ပေါင်းများစွာသည် သူ၏အပေါ်သို့ ကျရောက်လာခဲ့သည်။ ဝမ်ချောင်သည် မာန်ပါသော အကြည့်များ၊ လေးနက်သော အမူအရာဖြင့် ကြည့်နေခဲ့သည်။ အသက်နှစ်ဆယ်တောင် မပြည့်သေးသော်လည်း သူ့တွင် ရွယ်တူများ၏ ရင့်ကျက်မှု မရှိတော့ဘဲ တိုင်းပြည်နယ်ခြားစောင့်ဗိုလ်ချုပ်တစ်ဦး၏ လေးစားစရာ စွမ်းရည်များကို ဖော်ပြနေခဲ့သည်။

မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှုအပြီးတွင် ပထမမင်းသား ပြုတ်ကျပြီး ချီဘုရင်လည်း ပိုင်ဆိုင်မှုများ သိမ်းဆည်းခံရကာ သာမန်အရပ်သားအဖြစ် လျှော့ချခံလိုက်ရသောအခါ ဝမ်ချောင်နှင့် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်သူ နန်းတော်အတွင်း မရှိတော့ပေ။ ဝမ်ချောင်သည် အင်ပါယာတစ်ခုလုံး၏ အရေးအကြီးဆုံးသော ပထမဆုံးသောလူဖြစ်လာခဲ့သည်။

နန်းတော်ထဲတွင် လီလင်းဖူပင်လျှင် ဝမ်ချောင် ဝင်လာသည်ကို မြင်သောအခါ သူ့အကြည့်ကို အနည်းငယ် နှိမ့်ချကာ လေးစားမှု ပြသခဲ့သည်။

ခဏအကြာတွင် နန်းတွင်း အစည်းအဝေးကို တရားဝင် စတင်ခဲ့သည်။ လူအများ၏ အကြည့်များကြားတွင် မြင့်မြတ်သော သူတော်စင်ဧကရာဇ် သည် နဂါးဝတ်ရုံနှင့် သရဖူကို ဆောင်း၍ ပထမဆုံးအကြိမ် နန်းတော်ပေါ်သို့ ပေါ်လာပြီး အပေါ်ဆုံးရှိ နဂါးကိုးကောင်ပလ္လင်ပေါ်တွင် ထိုင်လိုက်သည်။

“အမတ်များ၊ အရေးကိစ္စရှိလျှင် စောစီးစွာ တင်ပြကြပါ။ ကိစ္စမရှိလျှင် နန်းတော်မှ ဆုတ်ခွာကြပါစေ”

ခပ်လေးလေး အသံတစ်သံ နန်းတော်တွင် ထွက်ပေါ်လာသည်။ အချိန်အတော်ကြာ ပျောက်ကွယ်နေပြီးနောက် မိန်းမဆိုးကောင်းသည် အဖြူရောင် ဝက်ဖီးမီးတံနှင့် လှပသော ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်၍ နောက်တစ်ကြိမ် မြင့်မြတ်သော သူတော်စင်ဧကရာဇ် ဘေးတွင် ပြန်ပေါ်လာခဲ့သည်။ မဟာထန်တွင် မြင့်မြတ်သော သူတော်စင်ဧကရာဇ် နှင့် မိန်းမဆိုးကောင်းတို့ နှစ်ဦးသာ ထိုက်ဟယ် နန်းတော်ပေါ်တွင် ရပ်နေခြင်းသည် ပင်လယ်ကြမ်းပြင်ကို ထိန်းညှိပေးသော ရေအောက်တိုင် နှစ်ခုကဲ့သို့ အင်ပါယာတစ်ခုလုံးကို တည်ငြိမ်စေခဲ့သည်။

မိန်းမဆိုးကောင်း၏အသံ ရပ်သွားသည်နှင့် နန်းတော်တစ်ခုလုံး တိတ်ဆိတ်သွားသည်။ လူတိုင်း တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ကြည့်နေကြပြီး မည်သူမျှ ရှေ့သို့ မတက်ကြပေ။ မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှု၏ အကျိုးဆက်များ မပြီးဆုံးသေးဘဲ တရားရုံးချုပ်၊ တော်ဝင်မျိုးနွယ်စုရေးရာ ဌာနနှင့် ဌာနခြောက်ခုတို့သည် အပြစ်ရှိသူများကို ဆက်လက် စုံစမ်းဆဲဖြစ်သည်။ ဤအချိန်တွင် လူတို့၏ စိတ်များသည် မတည်ငြိမ်သေးသဖြင့် မည်သူမျှ စကားစပြောရန် မလိုလားကြပေ။

“အရှင်မင်းကြီး၊ ကျွန်တော်မျိုး တင်ပြစရာ ရှိပါတယ်”

နန်းတော်တစ်ခုလုံး တိတ်ဆိတ်နေစဉ်တွင် ရုတ်တရက် အမတ်တစ်ဦးသည် လေးနက်သော အမူအရာဖြင့် အတန်းထဲမှ ထွက်လာရာ လူတိုင်း၏ အာရုံစိုက်မှုကို ဆွဲဆောင်ခဲ့သည်။

“နန်းတော် အပြောင်းအလဲအပြီးတွင် ပြည်သူများ စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းနေကြပြီး ပုန်ကန်မှုတွင် ပါဝင်သူများကို အပြစ်ပေးရန် တောင်းဆိုနေကြပါတယ်။ ပြည်သူတို့၏ စိတ်ကို တည်ငြိမ်စေရန်နှင့် နန်းတော်၏အုပ်ချုပ်မှုကို ပြန်လည် ထူထောင်ရန်အတွက် ကျွန်တော်မျိုးသည် အရှင်မင်းကြီးအား နန်းတော် အပြောင်းအလဲတွင် ပါဝင်သော ပုန်ကန်သူများကို အပြစ်ပေးရန်၊ အခြားသူများကို သတိပေးရန် အသနားခံအပ်ပါတယ်။”

“ယခု မြို့တော်နှင့် ပြည်နယ်အားလုံးတွင် ဤကိစ္စကို ဆွေးနွေးနေကြပြီး အစိုးရမှ ထိုလူဆိုးများကို ပြင်းထန်စွာ အပြစ်ပေးရန် မျှော်လင့်နေကြပါတယ်။ ကျွန်တော်မျိုး၏ လက်ထဲတွင် ပြည်သူ ထောင်ပေါင်းများစွာ၏ အသနားခံစာ တစ်စောင် ရှိပါတယ်။ အရှင်မင်းကြီးအား ကြည့်ရှုပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါတယ်။”

ထိုအမတ် စကားပြောပြီးသောအခါ နန်းတော်ရှိ လူအများ၏ မျက်နှာများသည် အရောင်ပြောင်းသွားခဲ့သည်။ နန်းတော် အပေါ်ပိုင်းတွင် မြင့်မြတ်သော သူတော်စင်ဧကရာဇ် ဘေးမှ ဗိုလ်ချုပ် အာပုစီပင်လျှင် မျက်ခုံးများ ထပ်ခါထပ်ခါ တွန့်သွားခဲ့သည်။

“မှန်ပါတယ်၊ အရှင်မင်းကြီး၊ ပြင်းပြင်းထန်ထန် အပြစ်ပေးပါ”

ထိုလူ၏စကားများ ရပ်သွားသည်နှင့် နန်းတော်ထဲရှိ အမတ်များစွာကလည်း ထောက်ခံလိုက်ကြသည်။ မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှုကြောင့် အမတ်တော်များစွာသည် ထိုက်ဟယ် နန်းတော်တွင် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခြင်း ခံခဲ့ရပြီး သူတို့၏ ဇနီးမယားနှင့် ဆွေမျိုးများပင် ချုပ်နှောင်ခံခဲ့ရသဖြင့် လူတိုင်း၏ စိတ်ထဲတွင် နာကြည်းမှုများ ပြင်းပြနေခဲ့သည်။ ယခုအခါ စတင်မေးမြန်းသူ ပေါ်လာသောအခါ မည်သူမျှ လွှတ်ပေးလိုခြင်း မရှိဘဲ တစ်ယောက်ပြီးတစ်ယောက် ခေါင်းညိတ်၍ ထောက်ခံခဲ့ကြသည်။

နန်းတော်တွင် ထောက်ခံသူများ ပိုများလာပြီး အပြစ်ပေးရန် တောင်းဆိုသံများ ပို၍ ကျယ်လာသောအခါ ရုတ်တရက်…

“အရှင်မင်းကြီး၊ ကျွန်တော်မျိုး မလုပ်သင့်ဘူးလို့ ထင်ပါတယ်”

လူအုပ်ကြီး စိတ်အားထက်သန်လာပြီး အပြစ်ပေးမှုများ ကျယ်ပြန့်လာသောအခါ ရုတ်တရက် အသံတစ်သံ နန်းတော်တွင် ထွက်ပေါ်လာကာ လူတိုင်း၏ စကားကို ဖြတ်တောက်လိုက်သည်။ ဝမ်ချောင်သည် ဘုရင့်ဝတ်ရုံ ဝတ်ဆင်၍ မှတ်တမ်းကိုင်ကာ အတန်းထဲမှ ခပ်လှမ်းလှမ်း ထွက်လာခဲ့သည်။

“မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှုသည် အဓိက တရားခံများ၏ အပြစ်သာဖြစ်ပြီး ကျန်သူများမှာ ခြိမ်းခြောက်ခံရသူများသာ ဖြစ်ပါသည်။ ယခု အဓိက တရားခံများအားလုံး ပြစ်ဒဏ်ပေးပြီး ဖြစ်သောကြောင့် အရှင်မင်းကြီးသည် ကျန်သူများကို ခွင့်လွှတ်ပေးပြီး ပတ်သက်မှု ကျယ်ပြန့်ခြင်းကို ရှောင်ရှားသင့်ပါသည်။”

ဝမ်ချောင်သည် ခိုင်မာသော အမူအရာဖြင့် ပြတ်သားစွာ ပြောဆိုလိုက်သည်။

ဝူး…

ဝမ်ချောင်၏အသံ ရပ်သွားသည်နှင့် မိုးကြိုးပစ်ချလိုက်သကဲ့သို့ နန်းတော်ရှိ လူတိုင်း၏ အာရုံစိုက်မှုကို ဆွဲဆောင်လိုက်သည်။ နန်းတော်တစ်ခုလုံး တိတ်ဆိတ်သွားပြီး နန်းတော်ပေါ်ရှိ မြင့်မြတ်သော သူတော်စင်ဧကရာဇ်ပင်လျှင် ဝမ်ချောင်ကို ကြည့်နေခဲ့သည်။

ဤနန်းတော် အပြောင်းအလဲတွင် အခြေအနေကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သော အကြီးမားဆုံးသော သူရဲကောင်း ဝမ်ချောင်သည် ထိုပုန်ကန်သူများအတွက် အသနားခံပေးလိမ့်မည်ဟု မည်သူမျှ မထင်မှတ်ခဲ့ကြပေ။

...

******

အခန်း (၁၈၀၂) ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း၏ လှုပ်ရှားမှုများ

အချိန်က တဖြည်းဖြည်း ကုန်လွန်သွားခဲ့သည်။ မဟာထန်၏ ပထမဆုံးအကြိမ် နန်းတွင်းအစည်းအဝေးသည် လူပေါင်းများစွာ၏ အာရုံစိုက်မှုကို ခံရမည်မှာ သေချာပါသည်။ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် တစ်နာရီခန့်ကြာပြီးနောက် ဖလပ်ဖလပ်ဟူသော အသံနှင့်အတူ စာပို့ငှက်တစ်ကောင်သည် နန်းတော်ဘက်မှ ပျံသန်းထွက်ခွာလာပြီး အတားအဆီးများကို ကျော်ဖြတ်ကာ နန်းတော် အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ ပန်းမန်များ စုရုံးနေသော မေပယ်လ်တော အတွင်းသို့ ဆင်းသက်လာခဲ့သည်။

“သခင်လေး ခုနကပဲ သတင်းရတာက ဒီနေ့ နန်းတွင်းအစည်းအဝေးမှာ ဝမ်ချောင်က စစ်သူကြီးတွေထဲက ပထမမင်းသား၊ ဒုတိယမင်းသား၊ တတိယမင်းသားစတဲ့ အဓိကပြစ်မှုကျူးလွန်သူတွေကို ချန်လှပ်ပြီး ကျန်လူအားလုံးကို လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးဖို့ သူတော်စင်ဧကရာဇ်ထံ စာတင်လျှောက်ထားခဲ့ပါတယ်။ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်ရဲ့ အလွန်အမင်း တောင်းဆိုမှုကြောင့် သူတော်စင်ဧကရာဇ်က သဘောတူပြီး ဝန်ကြီးချုပ် လီလင်းဖူကို သက်ဆိုင်ရာ စာရွက်စာတမ်းတွေ ပြင်ဆင်ခိုင်းထားပါတယ်။ လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် အမိန့်စာကို မကြာခင် ထုတ်ပြန်တော့မယ်လို့ ထင်ပါတယ်”

မြက်ခင်းပြင်အိမ်အပြင်ဘက်တွင် ကျန်းကွေ့သည် စာလွှာကို လက်ခံပြီးနောက် ချက်ချင်းပင် ရှေ့သို့ ဒူးထောက်၍ ဦးညွတ်ကာ ပြောကြားလိုက်သည်။

မြက်ခင်းပြင်အိမ် အတွင်းပိုင်းက ကျယ်ဝန်းပြီး တောက်ပနေကာ ရှင်းလင်းသပ်ရပ်နေသည်။ အိမ်ရဲ့ မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက် နေရာများတွင် ကျူးဇီနှင့် လီကျွင်းရှန်းတို့သည် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝတ်စုံများ ဝတ်ဆင်၍ မြေပြင်ပေါ်တွင် ထိုင်နေကြသည်။ ကျန်းကွေ့၏စကားကို ကြားသောအခါ လီကျွင်းရှန်း၏ မျက်ခုံးများ ချက်ချင်းပင် တွန့်ချိုးသွားသည်။

“အခြေအနေက ပြောင်းလဲသွားပြီ။ ငါ မင်းကို သူတော်စင်ဧကရာဇ်ဆီ တက်လျှောက်ပြီး လူတွေကို လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် ပေးဖို့ တောင်းဆိုခိုင်းချင်ခဲ့တာ။ ဒါပေမဲ့ မင်းရဲ့ ရာထူးက မလုံလောက်ဘူး။ အခုလက်ရှိ သူတော်စင်ဧကရာဇ်ကလည်း အသတ်သမားတစ်ယောက်လို အာဏာကြီးတဲ့ ရှင်ဘုရင်ဖြစ်တော့ နားထောင်မယ်လို့ မထင်ဘူး။”

ဘေးနားတွင် ထိုင်နေသော ကျူးဇီက ခါးကို မတ်မတ်ထား၍ စိတ်ဓာတ်တက်ကြွနေပြီး အသက်ရာကျော်အရွယ် လူကြီးတစ်ယောက်နှင့် လုံးဝမတူပေ။

“ဒါပေမဲ့ ဝမ်မိသားစုရဲ့ သားအငယ်လေးက ငါတို့ထက်တောင် ပိုပြီး လျင်မြန်တဲ့ တုံ့ပြန်မှု ရှိလိမ့်မယ်လို့ ငါ မထင်ခဲ့မိဘူး။ သူက စစ်သူကြီးတွေရဲ့ ခေါင်းဆောင်လည်းဖြစ်တယ်၊ ပုန်ကန်မှုနှိမ်နင်းရာမှာ အောင်မြင်ခဲ့တဲ့ သူရဲကောင်းလည်း ဖြစ်တယ်။ ဒီနေ့ သူ့ရဲ့စကားတွေကြောင့် သူ့ကို ဖိနှိပ်ဖို့ ငါတို့အတွက် ပိုပြီး ခက်ခဲလာလိမ့်မယ်။”

လီကျွင်းရှန်းက စကားမပြောသော်လည်း သူ့ရဲ့ခန့်ညားသော ဓားသဏ္ဌာန် မျက်ခုံးမွေးများက ပိုမိုတွန့်ချိုးလာသည်။

ဒီနန်းတွင်းအရေးအခင်းမှာ ဝမ်ချောင်က လူအများရဲ့ အာရုံစိုက်မှုကို အပြည့်အဝ ရရှိခဲ့တယ်။ သူတော်စင်ဧကရာဇ်က အပြောင်းအလဲများစွာရှိပေမယ့် လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်များက သူဟာ စစ်ကို အားပေးတဲ့ ခိုင်မာတဲ့ ဘုရင်တစ်ပါး ဖြစ်ခဲ့တယ်။ အဲဒါကြောင့် ဒီနေ့ နန်းတွင်းအစည်းအဝေးကို လီကျွင်းရှန်း မတက်ရောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဒါပေမဲ့ သူ့ကို စိုးရိမ်ပူပန်စေဆုံးကတော့ ကျန်းကွေ့ ခုနက ပြောခဲ့တဲ့ သတင်းပဲ ဖြစ်တယ်။

နန်းတွင်းအရေးအခင်းဆိုတာ အထိမခံနိုင်ဆုံး ကိစ္စတစ်ခု ဖြစ်တယ်။ အထူးသဖြင့် ပထမမင်းသားနဲ့ ပူးပေါင်းထားတဲ့ အင်အားစုတွေက မြို့တော်ကနေ နယ်ခြားဒေသတွေအထိ ကျယ်ပြန့်နေပြီး အထက်တန်းလွှာမျိုးနွယ်စု တွေလည်း ပါဝင်နေတာမို့ ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ ဘယ်သူက သူတို့အတွက် စကားပြောပေးရဲပါ့မလဲ။ စစ်တပ်နဲ့ ပုန်ကန်မှုမှာ ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့တယ်လို့ စွပ်စွဲခံရနိုင်ပါတယ်။ မဟာထန်တစ်ခွင်မှာ ဒီကိစ္စ ပိုပြီးမကြီးထွားလာအောင် တားဆီးနိုင်တာ ဝမ်ချောင် တစ်ဦးပဲ ရှိတယ်။

ဒါ့အပြင် ထိုက်ဟယ်နန်းဆောင်မှာ ပထမမင်းသားက နန်းတွင်းအရာရှိအများအပြားကို ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးမှာ ဝမ်ချောင်က သူတို့ကို ကယ်ထုတ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ လူတိုင်းရဲ့ ရင်ထဲက အမုန်းတရားတွေကို ငြိမ်းအေးစေဖို့ ဝမ်ချောင်တစ်ဦးတည်းသာ လုပ်ဆောင်နိုင်မှာပါ။

“တကယ်ပဲ... နောက်ဆုံးတော့ သူ အနိုင်ရသွားလိမ့်မယ်လို့ မထင်ခဲ့ဘူး”

လီကျွင်းရှန်းဟာ အချိန်အတော်ကြာ တိတ်ဆိတ်နေပြီးမှ သက်ပြင်းချလိုက်သည်။ မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှုမှာ ဝမ်ချောင်အနိုင်ရဖို့ အခွင့်အရေး အလွန်နည်းပါးခဲ့ပြီး သူနဲ့ ဝမ်မိသားစု တစ်ခုလုံး ဖျက်ဆီးခံရမယ့် အန္တရာယ်က ပိုများခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နောက်ဆုံးတော့ သူ အောင်မြင်ခဲ့ပြီး အဆုံးသတ် အနိုင်ရရှိခဲ့ပါတယ်။

“ငါတို့ အကောင်းဆုံး အခွင့်အရေးကို လွဲချော်သွားခဲ့ပြီ။ အခု ငါစိုးရိမ်တာက မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှုဟာ အစပဲ ရှိသေးတယ်ဆိုတာပဲ။ ဒီနောက်မှာ သူတို့က ဒီအရှိန်အဟုန်ကို အသုံးချပြီး စစ်တပ်ကို ထပ်မံချဲ့ထွင်ကာ စစ်ရေးဝါဒီရဲ့အာဏာကို ချဲ့ထွင်ဖို့ ကြိုးစားလိမ့်မယ်။ ဒါဆိုရင် ငါတို့ရဲ့ အရင်က ကြိုးပမ်းမှုတွေ အားလုံးက အချည်းနှီးဖြစ်သွားလိမ့်မယ်”

ကျူးဇီသည် ခဏမျှ တိတ်ဆိတ်သွားပြီးနောက် စကားစပြောသည်။

“ဖြစ်နိုင်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါဟာ သေချာပေါက် ဖြစ်လာမှာပဲ”

“ဒီလုပ်ရပ်ကြောင့် ငါတို့က စစ်တပ် အင်အား သုံးသိန်းကို ဖျက်သိမ်းပစ်ခဲ့တယ်၊ နယ်ခြားစောင့်စစ်တပ်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့တယ်၊ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ခေါင်းဆောင်တွေ အများအပြားကိုလည်း အစားထိုးခဲ့တယ်။ ဝမ်မိသားစုရဲ့ သားငယ်လေးရဲ့ ပုံစံအရဆိုရင် သူက ဒီအခွင့်အရေးကို အသုံးချပြီး စစ်တပ်ကို ပြန်ချဲ့ထွင်ဖို့နဲ့ မူလ စစ်တပ် အင်အားကို ပြန်လည် ထူထောင်ဖို့ သေချာပေါက် ကြိုးစားပါလိမ့်မယ်။ ထူးခြားတဲ့ အခြေအနေ မရှိဘူးဆိုရင် နောက်တစ်ဆင့်က ငါတို့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းက ကာကွယ်ရေးဘက်ကနေ ရပ်တည်ရမယ့် အလှည့်ပဲ။”

မြက်ခင်းပြင်အိမ်အတွင်းပိုင်းက အေးစက်တိတ်ဆိတ်နေပြီး အပြင်ဘက်က ကျန်းကွေ့ရဲ့ မျက်ခုံးတွေတောင် တွန့်ချိုးနေပြီး စိတ်ထဲမှာ အလွန်လေးလံနေသည်။

“စီနီယာအစ်ကိုကြီး၊ တခြားနည်းလမ်းတွေ မရှိတော့ဘူးလား”

လီကျွင်းရှန်းက မေးသည်။

“အခုဆိုရင် တိုက်ခိုက်ဖို့ တစ်ခုတည်းသော လမ်းပဲ ကျန်တော့တယ်”

ကျူးဇီက ပေါ့ပေါ့ပါးပါး ပြောလိုက်ပြီး ဒီစကားတစ်ခွန်းက လီကျွင်းရှန်းနဲ့ ကျန်းကွေ့တို့ရဲ့ အာရုံကို ချက်ချင်း ဆွဲဆောင်လိုက်သည်။

“အစ်ကိုကြီး၊ အစ်ကိုကြီးဆိုလိုတာက...”

လီကျွင်းရှန်းက စမ်းသပ်သည့်အနေဖြင့် မေးသည်။

“အခုလို အခြေအနေမျိုးမှာ အရင်က လုပ်ခဲ့တဲ့ အရာတွေ အချည်းနှီးမဖြစ်စေဖို့၊ သူတော်စင်ဧကရာဇ်ကို ဝမ်မိသားစုရဲ့သားငယ်လေးဘက်ကို မယိုင်သွားစေဖို့ဆိုရင် လူတိုင်းရဲ့ အာရုံစူးစိုက်မှုက မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှုမှာ ရှိနေတုန်း ငါတို့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းရဲ့အနေအထားကို မြဲမြံအောင် တိုက်ခိုက်ဖို့ပဲ လိုတော့တယ်။ ဒါဟာ နောက်ဆုံး အခွင့်အရေးပဲ”

ကျူးဇီ က ပြောသည်။

“ကျွင်းရှန်း၊ မင်း မျိုးနွယ်ခြားတွေမှာလည်း အောင်မြင်မှုတွေ ရရှိထားပြီ မဟုတ်လား”

ကျူးဇီ က ပြောပြီး လီကျွင်းရှန်းကို လှမ်းကြည့်လိုက်သည်။

လီကျွင်းရှန်းရဲ့ ရင်ထဲမှာ တုန်လှုပ်သွားပြီး ရုတ်တရက် နားလည်သွားသည်။

“အစ်ကိုကြီးလမ်းညွှန်ပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ကျွင်းရှန်းနောက်ဘာလုပ်ရမယ်ဆိုတာ သိပါပြီ။”

လီကျွင်းရှန်းက ဦးညွှတ်ပြီး အရိုအသေပေးကာ မြက်ခင်းပြင်အိမ်မှ ချက်ချင်း ထွက်ခွာသွားသည်။

ဝမ်ချောင်၏တိုက်တွန်းချက်သည် အကျိုးသက်ရောက်မှု ကြီးမားခဲ့ပြီး ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် တရားရုံးတော်က အမိန့်စာတစ်စောင်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထိုအမိန့်စာမှာ နိုင်ငံတစ်ဝှမ်း လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ပေးခဲ့ပြီး မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှုမှ ပါဝင်ပတ်သက်သူများကို ပေါ့ပေါ့တန်တန် ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ကာ အရင်ကျူးလွန်ခဲ့သည့် ပြစ်မှုများကို ခွင့်လွှတ်ခဲ့သည်။ သူတော်စင်ဧကရာဇ်၏အမိန့်အရ တာ့လီမျိုးနွယ်တော်များရုံးနှင့် တော်ဝင်တရားရုံးတို့သည် ဆက်လက် စုံစမ်းထောက်လှမ်းခြင်း မပြုတော့ဘဲ နောက်ထပ် ဖမ်းဆီးအပြစ်ပေးခြင်းများကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်။

အရာအားလုံး ဖြည်းဖြည်းချင်း မှေးမှိန်သွားသည်။ ဝမ်ချောင်၏ အပြင်းအထန် တွန်းအားပေးမှုကြောင့် မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှု၏ ဆိုးကျိုးများ အနည်းဆုံးဖြစ်အောင် လျှော့ချနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ရက်အနည်းငယ်ကြာပြီးနောက် လူအများက ပုန်ကန်မှု၏ နောက်ဆက်တွဲ အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို ဆွေးနွေးနေကြစဉ် အခြားကိစ္စတစ်ခုက မြို့တော်ရှိ လူပေါင်းများစွာ၏ အာရုံစိုက်မှုကို လျင်မြန်စွာ ဖမ်းစားနိုင်ခဲ့သည်။

“ရှောင် ရှောင်”

မြို့တော်နေရာအနှံ့အပြားတွင် ကွန်ဖြူးရှပ်ကျောင်းသားများသည် ပုန်ကန်မှုဆိုင်ရာ အမိန့်စာများ ဘေးတွင် လူအုပ်ကို ဖယ်ရှားကာ ၎င်းတို့၏ ကြီးမားသော အမိန့်စာအသစ်များကို အများပြည်သူရှေ့တွင် ကပ်လိုက်ကြသည်။

ထိုသူများသည် လျင်မြန်စွာ ရောက်လာသလို လျင်မြန်စွာ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။

ပတ်ဝန်းကျင် အရပ်ရပ်မှ ပြည်သူအများအပြားသည် အမိန့်စာအောက်သို့ အလျင်အမြန် စုဝေးရောက်ရှိလာကြသည်။

“နောက်ဆုံးသတင်းကောင်း.. မဟာညီညွတ်ရေးရဲ့ နောက်ဆုံးတိုးတက်မှုများ၊ ပျော်ရွှင်စွာ ဆင်နွှဲကြပါစို့”

လူအုပ်ထဲမှ စာတတ်သည့် ကုန်သည်တစ်ဦးက အမိန့်စာ၏ ခေါင်းစဉ်ကို ဖတ်ပြလိုက်သည်။ ထိုစကားများကို ကြားရသောအခါ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လူအများ စိတ်လှုပ်ရှားသွားကြပြီး ပိုမိုများပြားသော လူအုပ်ကြီး စုဝေးလာသည်။

“အဲဒီမှာ ဘာတွေ ရေးထားလဲ။ ငါ့ကို ဘယ်သူဖတ်ပြနိုင်မလဲ”

စိတ်ဝင်စားသူအချို့က ကျယ်လောင်စွာ အော်ပြောကြသည်။ စစ်ရေးဝါဒီနှင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းအကြား ပဋိပက္ခ၊ အထူးသဖြင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် လီကျွင်းရှန်း ရာထူးတက်လာပြီးနောက် ပတ်ဝန်းကျင်နိုင်ငံများတွင် ဟန်ဘာသာစကားကို အပြင်းအထန် မြှင့်တင်ခဲ့ခြင်းသည် လူတိုင်းသိသော ကိစ္စဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သည့် မကြာသေးမီက လူဦးရေ ထောင်ပေါင်းများစွာသော ဟူလူမျိုး ကျား၊မ မရွေး မြို့တော်သို့ လာရောက်လည်ပတ်ခဲ့သည့် ပွဲကြီးပွဲကောင်းလည်း ရှိခဲ့သည်။

ယခုအခါ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းမှ တိုးတက်မှုအသစ်များ ရရှိလာသဖြင့် လူအများ စိတ်ဝင်စားမှု ချက်ချင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

“မဟာညီညွတ်ရေးကို အကောင်အထည်ဖော်ပြီးနောက်၊ တော်ဝင်တရားရုံးတော်နဲ့ အခြားနိုင်ငံတွေကြား ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ် ချုပ်ဆိုခဲ့သည်မှာ ရက်ပေါင်း (၂၁၆)ရက်ရှိပြီ။ ယခုအချိန်အထိ တရားရုံးတော်က ကြီးမားတဲ့ တိုးတက်မှုတွေ ရရှိခဲ့တဲ့အတွက် လောကကို ကြေညာလိုက်ပါတယ်”

လူအုပ်ထဲမှ ပညာရှိတစ်ဦးက အမိန့်စာပါ အကြောင်းအရာများကို စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီ ဖတ်ပြသည်။

“ပထမအချက်၊ သဘောတူညီချက်များ လက်မှတ်ရေးထိုးပြီးကတည်းက တော်ဝင်တရားရုံးတော်နှင့် အခြားနိုင်ငံများကြား ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုရှိခဲ့ပြီး ကြီးမားသော စစ်ပွဲများ အခြေခံအားဖြင့် မဖြစ်ပွားခဲ့ပါ။ ထို့အပြင် တရားရုံးတော်နှင့် နိုင်ငံများက ဆက်သွယ်မှု မြှင့်တင်ရန်၊ နားလည်မှု တိုးပွားစေရန်နှင့် စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် ရည်ရွယ်၍ ကုန်သွယ်ရေးဆိပ်ကမ်း အများအပြားကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ဂိုဂူလျောတွင် သုံးနေရာ၊ ကျူဟန်နိုင်ငံတွင် နှစ်နေရာ၊ အနောက်တာ့ခ်နိုင်ငံတွင် လေးနေရာ၊ ယွီစန်းအင်ပါယာတွင် သုံးနေရာ၊ မန့်ရှယ်ကျောင်းတွင် နှစ်နေရာနှင့် အာရေဗျအင်ပါယာတွင် တစ်နေရာ အသစ်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။”

“ကုန်သွယ်ရေးဆိပ်ကမ်းများမှတစ်ဆင့် နှစ်ဖက်ကုန်သွယ်မှု ပမာဏ များစွာ တိုးလာခဲ့ပြီး နိုင်ငံအသီးသီးမှ တိရစ္ဆာန်များ၊ ဆားနှင့် သံထည်များ၊ ဝါဂွမ်းထည်များနှင့် လျှော်ထည်များ၊ သစ်သီးများ၊ ငွေနှင့် ရွှေ စသည်တို့သည် အလယ်ပြည်သို့ အများအပြား စီးဝင်လာခဲ့ပြီး ပြည်သူများ၏ သာယာဝပြောမှုကို တိုးမြှင့်ပေးခဲ့သည်။”

“ဒုတိယအချက်၊ တော်ဝင်တရားရုံးတော်၏ ခိုင်မာသော ပံ့ပိုးမှုဖြင့်၊ အခြားနိုင်ငံများနှင့် ချစ်ကြည်ရင်းနှီးစွာ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးနောက် တရားရုံးတော်က ၎င်းတို့၏ နယ်မြေများတွင် ကျောင်းများကို အများအပြား တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ယခုအချိန်အထိ တရားရုံးတော်က ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော ကျောင်းပေါင်း ခြောက်ထောင် တစ်ရာကျော် ရှိပြီဖြစ်ပြီး ထန်ဘာသာစကား သင်ယူသည့် ကျောင်းသားဦးရေသည်လည်း အများအပြား တိုးပွားလာခဲ့သည်။”

“ထိုကျောင်းသားများထဲတွင် ဂိုဂူလျောမှ နှစ်သောင်းကျော်၊ ကျူဟန် နိုင်ငံမှ တစ်သောင်းခြောက်ထောင်ကျော်၊ အနောက်တာ့ခ်မှ တစ်သောင်းရှစ်ထောင်ကျော်၊ အာရေဗျအင်ပါယာမှ ငါးသောင်းကျော်၊ ယွီစန်းအင်ပါယာ မှ လေးသောင်းကျော်... စသဖြင့် နယ်ခြားဒေသများမှ ထန်ဘာသာစကား သင်ယူနေသော ကျောင်းသား စုစုပေါင်း တစ်သိန်းငါးသောင်းမှ တစ်သိန်းခြောက်သောင်း ကြား ရှိသည်။”

“နားလည်မှု တိုးပွားလာမှသာ စစ်ပွဲကို ရှောင်ရှားနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် မဟာထန်အတွက် အကျိုးရှိပြီး ဆိုးကျိုးမရှိပါ။”

“တတိယအချက်၊ စစ်ပွဲကို ရှောင်ရှားနိုင်ခြင်းကြောင့် နှစ်ဖက်စလုံးကြား ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုရှိခဲ့ပြီး မဟာထန်မှ နယ်ခြားဒေသများသို့ ဝင်ရောက်သူဦးရေလည်း အများအပြား တိုးလာခဲ့သည်။ လက်ရှိ စာရင်းဇယားများအရ ကုန်သွယ်မှုပြုလုပ်ရန် သွားရောက်သူ ပြည်သူဦးရေမှာ တစ်သိန်း ရှိသည်။”

“စတုတ္ထအချက်၊ အကြိမ်ပေါင်း မရေမတွက်နိုင်သော တိုက်တွန်းပြောဆိုမှုများ ပြုလုပ်ပြီးနောက် နိုင်ငံများက ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းနှင့် ထန်ဘာသာကို အပြည့်အဝ လက်ခံခဲ့ကြသည်။ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒနှင့် ထန်ဘာသာစကားကို ပြန့်ပွားစေရာတွင် နိုင်ငံအသီးသီးမှ တော်ဝင်မိသားစုများ၏ ပံ့ပိုးမှုများကိုလည်း ရရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံများမှ တော်ဝင်မိသားစုဝင်အချို့သည် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း၏ တပည့်များပင် ဖြစ်လာကြသည်။ ၎င်းတို့အနက် အာရေဗျအင်ပါယာ၏ မင်းသား အဗ်ဒူလ္လာဟ်နှင့် မင်းသမီး ရှာဂျီကလီ၊ ယွီစန်းအင်ပါယာ၏ တတိယမင်းသား ဂျမ်ပါနမ်ခါး၊ အနောက်တာ့ခ်၏ ဆဋ္ဌမမင်းသားနှင့် သတ္တမမင်းသား၊ ကျူဟန် နိုင်ငံ၏ တတိယမင်းသား၊ သတ္တမမင်းသားနှင့် ဒဿမမင်းသား၊ ဂိုဂူလျော၏ စတုတ္ထမင်းသား တို့အားလုံးသည် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းသို့ ဝင်ရောက်ပြီး တပည့်များ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။”

“နိုင်ငံများမှ တော်ဝင်မိသားစုဝင်များသည် အဆင့်အတန်းမြင့်မားပြီး သြဇာအာဏာ ကြီးမားသည်။ ၎င်းတို့အား ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒကို လေ့လာရန် ဆွဲဆောင်နိုင်ခြင်းသည် ကျွန်ုပ်တို့ မဟာထန်၏ တောက်ပသော ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နက်နဲသော အမွေအနှစ်ကို ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအနေဖြင့် မဟာထန်နှင့် အခြားနိုင်ငံများကြား နားလည်မှုကို မြှင့်တင်ရာတွင်လည်း အကျိုးကျေးဇူးများစွာ ရှိစေပါသည်။”

ရှေ့ပိုင်းအချက်အလက်များကို ကြားရသည်မှာ ပြဿနာမရှိသော်လည်း နောက်ဆုံးအချက်ကို ကြားသောအခါ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လူအုပ်ကြီး မျက်လုံးများ ပြူးကျယ်ကာ အံ့သြဝမ်းသာ ဖြစ်သွားကြသည်။

“ဘာ.. တခြားတိုင်းပြည်က တော်ဝင်မိသားစုတွေပါ ငါတို့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းရဲ့ တပည့်တွေ ဖြစ်လာကြတာလား”

“အရမ်းကောင်းတာပဲ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းမှာ ဒီလောက်ထိ ဩဇာအာဏာ ရှိလိမ့်မယ်လို့ မထင်ခဲ့ဘူး။ အချိန်ကြာလာရင် လောကပေါ်က လူတွေအားလုံး ငါတို့ မဟာထန်ရဲ့ ဘာသာစကားကို ပြောဆိုကြတော့မှာလား”

“တကယ်ပဲ စစ်ရေးဝါဒီ၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်နဲ့ ထိုက်တန်ပါတယ်။ ခြောက်လအတွင်းမှာ ဒီလောက်ကြီးတဲ့ တိုးတက်မှုတွေ ရရှိခဲ့တာ၊ မျိုးနွယ်ခြားတွေရဲ့ တော်ဝင်မိသားစုတွေပါ ငါတို့ကို အရေးပေးလာတာဟာ ငါတို့နိုင်ငံရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို အများကြီး မြှင့်တင်လိုက်တာပဲ”

ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လူအုပ်ကြီး လှုပ်ရှားလာကြသည်။

“ဘာ ငါ့ကို ကြည့်ပါရစေ ကြည့်ပါရစေ”

ဒီစကားတွေကို ကြားလိုက်ရတော့ လူအများအပြား စုဝေးလာကြပြီး လူအုပ်ထဲက အရိပ်တစ်ခုကတော့ ဒီနေရာကို အဝေးကနေ စိတ်ပူပန်သော အမူအရာနဲ့ စောင့်ကြည့်နေခဲ့သည်။ မျက်စိတစ်မှိတ်အတွင်းမှာပဲ ထိုသူက လှည့်ထွက်သွားပြီး လူအုပ်ကြားထဲ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။

မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်ရဲ့ စံအိမ်တော်

“အရှင် မကောင်းပါဘူး၊ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းဘက်က နောက်ထပ် လှုပ်ရှားမှုတွေ လုပ်ပြန်ပြီ”

ခဏအကြာမှာပင် ကျန်းချွယ်ဟာ ဖုန်မှုန့်တွေနဲ့အတူ ဝမ်ချောင်ရဲ့ စာကြည့်ဆောင်ထဲကို ဝင်လာခဲ့သည်။

စာကြည့်ခန်းထဲမှာ ဝမ်ချောင်က စာအုပ်တစ်အုပ်ကို ဖတ်နေခဲ့ပြီး ကျန်းချွယ်ရဲ့ စကားကို ကြားတဲ့အခါ မျက်ခုံးတွန့်ကာ ချက်ချင်း မော့ကြည့်လိုက်သည်။

ကျန်းချွယ်က တွေဝေမနေဘဲ ဝမ်ချောင်ကို ဘာမှမမေးစေဘဲ စုဆောင်းလာခဲ့တဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေကို အသေးစိတ် ပြောပြလိုက်သည်။

“အရှင်၊ မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှုက ခုမှ ငြိမ်သက်သွားတာပါ။ ဒီအချိန်မှာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းက သူတို့ရဲ့ နယ်ခြားဒေသတွေက တိုးတက်မှုတွေကို ကြေညာတဲ့ ဒီလို အမိန့်စာမျိုး ထုတ်ပြန်တာဟာ နောက်ကွယ်မှာ ရည်ရွယ်ချက်ရှိပုံ ရပါတယ်”

ကျန်းချွယ်က လေးနက်သော အသံဖြင့် ပြောသည်။

ဝမ်ချောင်သည် ထိုစကားကို ကြားသောအခါ လက်ထဲမှ စာအုပ်ကို ချလိုက်ပြီး မျက်မှောင်ကြုတ်လိုက်သည်။ မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှုဖြစ်ပြီးနောက် စစ်ရေးဝါဒီ၏ ဂုဏ်သတင်းသည် များစွာ တိုးလာခဲ့သည်။ လီကျွင်းရှန်းနှင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း တို့သည် သူ့ကို ခုခံရန် လုပ်ဆောင်မှုများ ပြုလုပ်လာမည်ဟု ဝမ်ချောင်က ကြိုတင်ခန့်မှန်းထားပြီးဖြစ်သည်။ သို့သော် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းက ဒီလောက် မြန်မြန်ဆန်ဆန် လုပ်ဆောင်လာလိမ့်မည်ဟု ဝမ်ချောင်ပင် မမျှော်လင့်ခဲ့ပေ။

“အရှင် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းက စာအုပ်တွေကိုပဲ ဖတ်တတ်တဲ့ ခေတ်နောက်ကျသူတွေချည်းပဲ။ သူတို့က စစ်ရေးဗျူဟာတွေပဲ သိပြီး နိုင်ငံတော်ရေးရာတွေအတွက် အကျိုးအမြတ် သိပ်မရှိပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ မဟာထန်ရဲ့ စစ်အင်အားက အများကြီး မရှိသလို နိုင်ငံအများကြီးကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း တိုက်ခိုက်နေရတယ်။ အခု နယ်ခြားစောင့်စစ်တပ်ကို ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီ၊ နယ်ခြားဒေသတွေက စစ်အင်အားကိုလည်း တစ်ဝက်ကျော် လျှော့ချလိုက်ပြီ။ ဒီလို ဆက်သွားရင် ဘယ်လောက် ဒုက္ခရောက်မယ်ဆိုတာ မသိဘူး။ အရှင် ၊ သူတို့ကို ဒီထက် ပိုပြီး ဆက်မလုပ်ခိုင်းသင့်ပါဘူး”

ကျန်းချွယ်က ပြောသည်။

ဝမ်ချောင်က စကားမပြောဘဲ ခေါင်းကို အနည်းငယ် မော့ပြီး မျက်လုံးများကို ဖြည်းဖြည်းချင်း မှိတ်လိုက်သည်။ သူ၏ လက်ညှိုးတစ်ချောင်းက စားပွဲပေါ်တွင် ခပ်ဖွဖွ ခေါက်နေပြီး တဖြည်းဖြည်း အတွေးနက်နက်ထဲ နစ်မြောသွားတော့သည်။

******

အခန်း (၁၈၀၃) စာတင်ခြင်း၊ အပြိုင်အဆိုင် ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်ခြင်း

ကျန်းချွယ်ပြောတာ မှန်တယ်။ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းက ဒီအချိန်မှာ အမိန့်စာကပ်ပြီး မဟာညီညွတ်ရေးရဲ့ နောက်ဆုံးတိုးတက်မှုတွေကို ကြေညာတာဟာ အခြားရည်ရွယ်ချက်ရှိနေတာ ထင်ရှားတယ်။ သံသယဖြစ်စရာ မလိုပါဘူး၊ သူတို့ဟာ ဝမ်ချောင်က မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှုကို နှိမ်နင်းရာမှာ အောင်မြင်ခဲ့တဲ့အတွက် ကြီးမားတဲ့ ဖိအားကို ခံစားနေရတာ ဖြစ်တယ်။

ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းဘက်က ဒီအခွင့်အရေးကို အသုံးချပြီး ပြည်သူတွေရဲ့ စိတ်ထဲမှာ သူတို့ရဲ့ ပုံရိပ်ကို ခိုင်မာအောင် လုပ်ချင်နေတာ ထင်ရှားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့လည်း….

“ဒီကိစ္စကိုတော့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း အဆုံးသတ်ရတော့မယ်”

ဝမ်ချောင်သည် စားပွဲပေါ်ကို လက်ညှိုးဖြင့် ခပ်ဖွဖွ တစ်ချက်ခေါက်လိုက်ပြီး မျက်လုံးများကို ဖြည်းညှင်းစွာ ဖွင့်လိုက်သည်။

ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းဟာ နွေဦးနဲ့ ဆောင်းဦးကာလမှာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး နှစ်ပေါင်းတစ်ထောင်ကျော် သမိုင်းတစ်လျှောက်မှာ သူတို့ရဲ့ မဟာညီညွတ်ရေးအိပ်မက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ အခွင့်အရေးတွေကို အဆက်မပြတ် စောင့်ဆိုင်းခဲ့ကြတာ။ ဒီတစ်ကြိမ်မှာ အခွင့်အရေးကို ရရှိထားတော့ သူတို့ ဆန္ဒအလျောက် ဆုတ်ခွာသွားဖို့ဆိုတာ လုံးဝ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ လီကျွင်းရှန်းရဲ့ လုပ်ရပ်တွေဟာ သူတို့ရဲ့ ရပ်တည်ချက်ကို မဆုတ်မနစ် ကာကွယ်ဖို့ ကြိုးပမ်းနေတာ ထင်ရှားတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဒီနောက်ပိုင်းမှာ မဟာထန်အတွက် အန္တရာယ်တွေ တစ်ခုပြီးတစ်ခု ရောက်လာမှာကို ဝမ်ချောင်လောက် ကောင်းကောင်းနားလည်တဲ့သူ မရှိပါဘူး။ ဒီလောကကြီးရဲ့ အဆုံးသတ်ခေတ်မှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ကာကွယ်နိုင်ဖို့ဆိုတာ အားကောင်းတဲ့ စစ်အင်အား တစ်ခုတည်းသာ ဖြစ်တယ်။

ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းနဲ့ ဖြစ်နေတဲ့ ပဋိပက္ခကိုလည်း အဆုံးသတ်ဖို့ လိုအပ်နေပြီး အခုအချိန်ဟာ အကောင်းဆုံး အခွင့်အရေးပါပဲ။

“ကျန်းချွယ် ၊ မင်ရည်သွေးဖို့ ငါ့ကို ကူညီပါဦး။”

ဝမ်ချောင်က ပြောသည်။

“ဟုတ်ကဲ့”

ကျန်းချွယ်ဝမ်းသာအားရ ဖြစ်သွားပြီး စာရေးစားပွဲကို ပတ်ကာ ဝမ်ချောင်ရဲ့ ဘေးနားကို အမြန်သွားပြီး စားပွဲပေါ်က မင်ချောင်းကို ယူကာ သေချာ ဂရုတစိုက် သွေးပေးလိုက်သည်။

ဝမ်ချောင်သည် စားပွဲရှေ့တွင် ထိုင်၍ ခဏမျှ စဉ်းစားပြီးနောက် ဘောပင်ကို ကိုင်လိုက်သည်။ ကျန်းချွယ် မင်ရည်သွေးပြီးနောက် ဝမ်ချောင်သည် စက္ကူဖြူကို ဖြန့်ကာ မင်ကိုတို့ပြီး စာရေးလိုက်သည်။

“ဧကရာဇ်မင်း ကျွန်တော်မျိုး ဝမ်ချောင်က အစီရင်ခံစာ တင်ပြလိုပါတယ်။”

“ယနေ့ လောကမှာ နယ်ခြားဒေသများစွာ ပေါ်ထွက်လာပြီး ခေါင်းဆောင်အများအပြားဟာ မဟာထန်ကို မျက်စိကျနေကြပါတယ်။ မဟာထန်ဟာ စစ်အင်အားနဲ့ နိုင်ငံထူထောင်ထားတာ ဖြစ်ပြီး အားကောင်းတဲ့ စစ်အင်အားကြောင့်သာ မျိုးနွယ်ခြားတွေကို ကြောက်ရွံ့စေကာ အရှေ့တိုင်းလောကရဲ့ အင်အားအကြီးဆုံး အင်ပါယာဖြစ်လာခဲ့တာပါ။”

“အခုအချိန်မှာ မဟာထန်က နယ်ခြားစောင့်စစ်တပ်ကို ဖျက်သိမ်းလိုက်တယ်၊ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်ရေးမှတွေရဲ့ စစ်အင်အားကိုလည်း လျှော့ချလိုက်တယ်။ ဒါ့အပြင် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း က စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးရေးမှူးတွေ ခန့်အပ်ပြီး နယ်ခြားဒေသတွေကို ထိန်းချုပ်ထားတယ်။ ဒါဟာ ကိုယ့်ရဲ့မျှော်စင်ကို ဖျက်ဆီးပြီး ကိုယ့်ရဲ့ စစ်အင်အားကို မျိုးနွယ်ခြားတိုင်းပြည်တွေရှေ့မှာ ဖျက်ဆီးပစ်တာနဲ့ တူပါတယ်။”

“ရှေးဆိုရိုးစကားရှိပါတယ်။ 'တိုင်းခြားသားတွဟာ ထန်တွေနဲ့ မတူဘဲ အာဏာကို ကြောက်ပြီး ကျေးဇူးတရားကို မသိတတ်ကြဘူး။' အခု မဟာထန်က စစ်အင်အားကို ဖျက်ဆီးပစ်လိုက်တဲ့အတွက် မျိုးနွယ်ခြားတွေရဲ့ လောဘကို ဆွဲဆောင်မိမှာ သေချာပါတယ်။ မကြာခင်မှာ မဟာထန်နဲ့ တခြားနိုင်ငံတွေကြား နယ်ခြားပဋိပက္ခတွေ ထပ်ဖြစ်လာမှာကို စိုးရိမ်ရပါတယ်။”

“ပြည်သူတွေနဲ့တိုင်းသူတိုင်းသားများရဲ့အကျိုးအတွက် ကျွန်တော်မျိုးက နယ်ခြားစောင့်စစ်တပ်ကို ပြန်လည် ထူထောင်ဖို့၊ စစ်သည်တွေ ထပ်မံ စုဆောင်းဖို့နဲ့ စစ်အင်အားကို အများအပြား ချဲ့ထွင်ဖို့ တောင်းဆိုပါတယ်”

...

စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီသည် စက္ကူဖြူပေါ်တွင် ချောမွေ့စွာ ရေးသားထားသည်။

မျက်နှာက စိတ်ထဲက ပေါ်လာသလို၊ စိတ်ကလည်း ပတ်ဝန်းကျင်အခြေအနေပေါ် မူတည်ပြီး ပြောင်းလဲတတ်တယ်။ ဝမ်ချောင် ပထမဆုံး စာရေးတုန်းက စာလုံးတွေက ကြက်ခြေရာတွေလို လိမ်ကောက်နေခဲ့ပေမယ့် အကြိမ်ပေါင်းများစွာ သေလုနီးပါး ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး အတွေ့အကြုံများစွာ ရရှိခဲ့တဲ့အတွက် သူ့ရဲ့စိတ်နေသဘောထား ပြောင်းလဲလာတာနဲ့အမျှ စာရေးပုံလည်း ပြောင်းလဲလာခဲ့တယ်။ အခြားပညာရှင်ကြီးများလို မဟုတ်ပေမယ့် သူ့ရဲ့စာလုံးတွေမှာ ကိုယ်ပိုင်ဟန်တစ်ခု ရှိနေပြီး ရင့်ကျက်တဲ့ အရည်အသွေးကို ဖော်ပြနေတယ်။

“ကျန်းချွယ် ၊ ငါ့အတွက် မြင်းရထားလုံးတစ်စီး ပြင်ပေးပါ။ ငါ နန်းတော်ထဲကို ခဏသွားရမယ်”

ဝမ်ချောင်သည် သူ၏ လက်ဖြင့် အင်္ကျီလက်ကို တစ်ချက်ဝှေ့ယမ်းလိုက်ရာ မင်ရည်များ ခြောက်သွားပြီး ချက်ချင်း ထရပ်လိုက်သည်။

ခဏအကြာတွင် နန်းတော်တံခါးကို ဖြတ်ပြီးနောက် ဝမ်ချောင်သည် ထိုက်ဟယ်နန်းဆောင်သို့ မသွားဘဲ ဦးတည်ရာကို ပြောင်းကာ ထိုက်ကျိနန်းဆောင် ဘက်သို့ သွားလိုက်သည်။

“မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်၊ ငါတို့ ထပ်တွေ့ပြန်ပြီ။”

ဝမ်ချောင်အနားပင် မရောက်မီ အဝေးမှ ခန့်ညားပြီး ခိုင်မာသော အသံတစ်သံက ထိုက်ကျိနန်းဆောင်ဘက်မှ လွင့်မျောလာသည်။ ဝမ်ချောင်သည် မော့ကြည့်လိုက်ရာ မြင့်မားပြီး ထည်ဝါသော ပုံရိပ်တစ်ခုက ထိုက်ကျိနန်းဆောင် လှေကားထစ်များပေါ်တွင် မြင့်မားစွာ ရပ်နေပြီး သူ့ကို လှမ်းကြည့်နေသည်ကို တွေ့လိုက်ရသည်။

“မိန်းမစိုးကောင်း ”

ဝမ်ချောင်သည် ခါးကို ကိုင်းညွှတ်၍ လှေကားထစ် ဆယ်ဂဏန်းများစွာကို ခြားပြီး ရိုသေစွာ အရိုအသေ ပေးလိုက်သည်။

“ဧကရာဇ်မင်းနဲ့ တွေ့ဖို့ ကိစ္စရှိလို့ လာတာလား”

မိန်းမစိုးကောင်းသည် ပိုးထည်ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ထားပြီး လှေကားထစ်ပေါ်တွင် အဖြူရောင် မြင်းမြီးကျာပွတ်ကို ကိုင်ဆောင်ကာ အပြုံးနှင့် ရပ်နေသည်။ ဝမ်ချောင်နန်းတော်တံခါးကို ဝင်လိုက်သည်နှင့် သူ၏အော်ရာကို ခံစားမိပြီး အပြင်သို့ အထူးထွက်၍ ကြိုဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ဒီလူငယ်လေးကို ကောင်းလီရှီက အလွန် ချီးကျူးဂုဏ်ယူတယ်။ အရှေ့နန်းဆောင်က လှည့်စားပြီး သူ့ကို မြေအောက်ခန်းထဲမှာ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ထားတုန်းက နောက်ဆုံးမှာ ဝမ်ချောင်ကပဲ သူ့ကို ရှာတွေ့ခဲ့ပြီး သူတော်စင်ဧကရာဇ်ကို ပစ်မှတ်ထားတဲ့ ဒီပုန်ကန်မှုကို တွန်းလှန်ကာ အခြေအနေကို ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်ခဲ့တာပါ။

“ဟုတ်ပါတယ်။ ဝမ်ချောင်မှာ အစီရင်ခံစာ တင်ပြစရာရှိပြီး ဧကရာဇ်မင်းနဲ့ တွေ့ခွင့်ရဖို့ အမိန့်ရှိကူညီပေးပါ။”

ဝမ်ချောင်ခေါင်းညိတ်ပြီး အလေးအနက် ပြောသည်။

“ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းရဲ့ကိစ္စကြောင့်လား”

မမျှော်လင့်ဘဲ မိန်းမစိုးကောင်းက လှေကားထစ်ပေါ်မှာ ရပ်နေပြီး ရွေ့လျားမယ့် အရိပ်အယောင် မပြပါဘူး။

“ဧကရာဇ်မင်း သိနှင့်ပြီးပြီလား”

ဝမ်ချောင်ရင်ထဲ တုန်လှုပ်သွားပြီး ချက်ချင်း မေးလိုက်သည်။

“လောကပေါ်မှာ ဧကရာဇ်မင်း မသိတဲ့ ကိစ္စ ဘယ်လောက်များ ရှိလို့လဲ။ အထူးသဖြင့် ဒီမြို့တော်ထဲမှာပေါ့”

မိန်းမစိုးကောင်းက ပြုံးပြလိုက်သည်။ ဒီစကားတွေက ဝမ်ချောင်ရဲ့ထင်မြင်ချက်ကို အတည်ပြုလိုက်တာနဲ့ အတူတူပါပဲ။

“ဧကရာဇ်မင်းက ကြိုပြောထားပြီးသားပါ။ မင်း လာမယ်ဆိုတာ သိတဲ့အတွက်ကြောင့် ကြိုပြီး မှာထားတာ ရှိပါတယ်။ မင်း အစီရင်ခံစာ တင်မယ်ဆိုရင် ဒီကျွန်တော်မျိုးကို ပေးအပ်လိုက်ပါ။ ဧကရာဇ်မင်းကို လွှဲပေးပါ့မယ်။”

ဒီစကားကို ကြားလိုက်ရတော့ ဝမ်ချောင်ရင်ထဲ တစ်ချက်ခုန်သွားတယ်။ ဒီတစ်ခေါက် နန်းတော်ထဲ ဝင်လာတုန်းက သူ စိတ်ထဲမှာ ပြတ်သားတဲ့ အစီအစဉ် ရှိခဲ့ပေမယ့် ဒီအချိန်မှာတော့ သူတော်စင်ဧကရာဇ်ရဲ့စိတ်ဆန္ဒကို ခန့်မှန်းရခက်သွားတယ်။

ဒီအတွေးတွေ ခေါင်းထဲမှာ လျှပ်တစ်ပြက် ဖြတ်သန်းသွားပြီး မကြာခင်မှာပဲ စိတ်ကို ငြိမ်သက်သွားအောင် လုပ်လိုက်တယ်။

ဝမ်ချောင်ရှေ့သို့ တက်လာပြီး ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားသော အစီရင်ခံစာကို မိန်းမစိုးကောင်းလက်ထဲသို့ ပေးလိုက်သည်။

“မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်၊ မင်း ပင်ပန်းရပါတယ်။ ဧကရာဇ်မင်းက အရာအားလုံးကို သူ့ဘာသာသူ စဉ်းစားဆုံးဖြတ်ပါလိမ့်မယ်။”

မိန်းမစိုးကောင်းက အစီရင်ခံစာကို လက်ခံယူပြီး ပြောသည်။

ဝမ်ချောင်အံ့အားသင့်သွားပြီး ခေါင်းညိတ်ကာ ချက်ချင်း ထွက်ခွာသွားသည်။

နယ်ခြားစောင့်စစ်တပ်ကို ပြန်လည် ထူထောင်ရန်၊ စစ်သည်အင်အား စုဆောင်းရန်နှင့် နယ်မြေချဲ့ထွင်ရန်…

မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှုပြီးဆုံးပြီး ဝမ်ချောင်သည် ချီရှီကာကွယ်ရေးမဟာဗိုလ်ချုပ် ရာထူးကို ပြန်လည်ရရှိပြီး မကြာမီမှာပဲ သူ၏ ပထမဆုံး အစီရင်ခံစာကို သူတော်စင်ဧကရာဇ်ကြည့်ရှုပြီးနောက် တော်ဝင်တရားရုံးတော်တွင် ချက်ချင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး တစ်နိုင်ငံလုံးကို လှုပ်ခတ်သွားစေခဲ့သည်။

“ဘာ”

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း၏အကြံပေးရုံးတွင် လောင်စုန်း၊ ကျန်းကွေ့၊ ကျူကျင့်အပါအဝင် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းမှ လူအများ သတင်းကြားသောအခါ အလွန်ဒေါသထွက်သွားကြသည်။

“ဒီလိုဖြစ်လာမယ်ဆိုတာ ငါသိပြီးသား။ ဒီလူယုတ်မာတွေ… နန်းတော်ထဲမှာ လူတွေ အများကြီး သေခဲ့တာကို သူတို့ ကိုယ်တိုင် မြင်ခဲ့ရတယ်။ စစ်ပွဲရဲ့ထိခိုက်မှုတွေ မလုံလောက်သေးဘူးလား”

“အခု မျိုးနွယ်ခြားတွေက ငါတို့အပေါ် အားလုံး အာရုံစိုက်နေကြတယ်။ ငါတို့ ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်ကို ခက်ခက်ခဲခဲ ချုပ်ဆိုထားတာ။ သူက နယ်ခြားစောင့်စစ်တပ်ကို ပြန်လည် ထူထောင်ပြီး စစ်အင်အားကို ထပ်ချဲ့မယ်ဆိုရင် ပတ်ဝန်းကျင်က နိုင်ငံတွေအားလုံးကို လှုံ့ဆော်မိမှာ သေချာတယ်။ အဲဒီအခါကျရင် ငါတို့ရဲ့ အရင်ကြိုးပမ်းမှုတွေ အားလုံး အချည်းနှီးဖြစ်သွားလိမ့်မယ်”

“ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် သူ့ကို တားရမယ်”

“သူက အတော်လေး မြန်တယ်။ ငါတို့ အမိန့်စာ ကပ်ပြီး မကြာခင်မှာပဲ သူက သူတော်စင်ဧကရာဇ်ကို စာတင်လိုက်ပြီ။ ပြီးတော့ သူက အခု လွှမ်းမိုးနေတဲ့ အခြေအနေမှာ ရှိနေတယ်။ ကျန်းချိုးကျန့်ချုံးနဲ့ နယ်စပ်က စစ်သူကြီးတွေရဲ့ထောက်ခံမှုလည်း ရှိနေတယ်။ သူတို့ကို ဖိနှိပ်ဖို့ မလွယ်ဘူး”

ခန်းမထဲမှာ လူတိုင်း စိတ်လှုပ်ရှားနေကြသည်။

“အဆိုးဆုံးကတော့ အခု တရားရုံးတော်ကို သူတော်စင်ဧကရာဇ်က ကိုင်တွယ်နေတာ။ ပထမမင်းသား မဟုတ်တော့ဘူး။ ငါတို့ သူတော်စင်ဧကရာဇ်ရဲ့စိတ်ဆန္ဒကို လုံးဝ ခန့်မှန်းလို့ မရဘူး။”

ဘေးနားက လောင်စုန်းက သက်ပြင်းချလိုက်သည်။ သူ့အသံ ဆိတ်သွားသောအခါ အခန်းထဲက လေထုက ပိုပြီး လေးလံသွားသည်။

အရင်က ပထမမင်းသားဟာ ရာထူးတက်ဖို့နဲ့တရားရုံးတော်ကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းနဲ့ အပြန်အလှန် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ ရှိခဲ့တယ်။ ဒါဟာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း တိုးတက်ဖို့ အကြီးမားဆုံး အထောက်အကူ ဖြစ်ခဲ့ပေမယ့် သူတော်စင်ဧကရာဇ်ကတော့ ဒီလိုမျိုး မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။

“ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အဲဒီလူရဲ့အစီရင်ခံစာကို တော်ဝင်တရားရုံးတော်က အတည်ပြုတာကို ငါတို့ လက်မခံနိုင်ဘူး။ ဘယ်လို အဖိုးအခ ပေးရပါစေ၊ ငါတို့ ဒါကို လုပ်ဆောင်ရမယ်။”

ဘေးနားမှာ ရပ်နေတဲ့ ကိုယ်ခန္ဓာသွယ်လျတဲ့ အဖြူရောင်ဝတ် မိန်းကလေးက လေးနက်သော အမူအရာနဲ့ ပြောသည်။

“စီနီယာအစ်ကိုကြီး အခု ငါတို့ ဘာလုပ်ရမလဲ”

နောက်ဆုံး စကားမှာ အဖြူရောင်ဝတ် မိန်းကလေးက နောက်ဘက် မနီးမဝေးမှာ ထိုင်နေတဲ့ လီကျွင်းရှန်းဘက်ကို လှည့်ကြည့်လိုက်သည်။

လီကျွင်းရှန်းဟာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝတ်စုံကို ဝတ်ထားပြီး အစကတည်းက မျက်မှောင်ကြုတ်ကာ အဲဒီနေရာမှာ ထိုင်နေခဲ့ပြီး လုံးဝ မလှုပ်မယှက်ပါဘူး။

“အခု အခြေအနေက ငါတို့အတွက် အလွန်ဆိုးရွားနေတယ်။”

အချိန်အတန်ကြာမှ လီကျွင်းရှန်း စကားစပြောသည်။

“အနောက်တောင်ပိုင်း၊ အနောက်မြောက်ပိုင်းမှာ ရရှိခဲ့တဲ့ အောင်မြင်မှုတွေနဲ့ ဧကရာဇ်မင်းကို ကယ်တင်ခဲ့တဲ့ ဂုဏ်ပုဒ်တွေကြောင့် သာမန်အားဖြင့်ဆိုရင် ငါတို့ သူ့ကို ယှဉ်ပြိုင်ဖို့ ခက်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အရင်က နန်းတွင်းအရေးအခင်းမှာ ငါတို့ ပထမမင်းသားနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှုမှာ မပါဝင်ခဲ့တာဟာ အမှန်ကန်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက် ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ထိုက်ကျိနန်းဆောင်ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်ရဲ့ စံအိမ်တော်ပဲဖြစ်ဖြစ် ငါတို့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းကို အပြစ်တင်စရာ မရှိဘူး။”

“ဒါ့အပြင် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းနဲ့ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒဟာ မူလကတည်းက တစ်ခုတည်းသော အရာဖြစ်ပြီး ညာဘက်နဲ့ ဘယ်ဘက် လက်နှစ်ဖက်လိုပါပဲ။ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒဟာ နွေဦးနဲ့ ဆောင်းဦးကာလမှာ စတင်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာကြာခဲ့ပြီ။ သူ့ရဲ့ သြဇာအာဏာဟာ လောကီ ဘုရင်အာဏာထက် ကျော်လွန်ပြီး လူမျိုးအသီးသီးရဲ့ စိတ်နှလုံးထဲ နက်ရှိုင်းစွာ စွဲမြဲနေခဲ့ပြီးသားပါ။ ဒါကြောင့် ငါတို့ အမှားမကျူးလွန်သရွေ့တော့ သူတော်စင်ဧကရာဇ်တောင်မှ ငါတို့ကို လွယ်လွယ်ကူကူ အပြစ်မတင်နိုင်ပါဘူး။”

“ဒီအချက်ကနေ ကြည့်မယ်ဆိုရင် ငါတို့မှာ အခွင့်အရေး ရှိပါသေးတယ်။”

နောက်ဆုံးစကားကို ပြောချိန်မှာ လီကျွင်းရှန်းရုတ်တရက် ခေါင်းကို မော့လိုက်ရာ သူ့မျက်လုံးတွေက အလွန်နက်နဲနေခဲ့သည်။

“ကျန်းကွေ့၊ ငါ့အတွက် စုတ်တံ၊ မင်၊ စက္ကူနဲ့ မင်ကျောက် ပြင်ပေးပါ။ ငါ သူတော်စင်ဧကရာဇ်ဆီ ကိုယ်တိုင် အစီရင်ခံစာ တင်ရမယ်။ ဒါ့အပြင် ငါတို့ရဲ့ အင်အားစုအားလုံးကို အသုံးပြုပြီး သြဇာလွှမ်းမိုးမှုတွေ ပေးပါ။ တရားရုံးတော်နဲ့ ပြည်သူတွေအားလုံး ငါတို့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းဘက်ကနေ ရပ်တည်လာအောင် ကြိုးစားပါ။”

“မဟာညီညွတ်ရေးဆိုတာ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအတွက် မဟုတ်ဘဲ အများပြည်သူအတွက် ဖြစ်တယ်။ ဒီစစ်တပ်အင်အားချဲ့ထွင်တဲ့ စစ်သည်တွေ လက်ထဲမှာ လောကသူ လောကသားတွေရဲ့ ကံကြမ္မာ ပျက်စီးမသွားအောင် ဘယ်လိုနည်းနဲ့မှ ခွင့်မပြုနိုင်ဘူး။”

“ဟုတ်ကဲ့”

ကျန်းကွေ့သည် ထိုစကားကို ကြားသောအခါ စိတ်အားထက်သန်သွားပြီး လက်သီးကို ကျစ်ကျစ်ပါအောင် ဆုပ်လိုက်သည်။

ခဏအကြာမှာပဲ စားပွဲငယ်လေးကို စုတ်တံ၊ မင်၊ စက္ကူနဲ့တကွ လီကျွင်းရှန်းရှေ့ကို ယူလာပေးသည်။ လီကျွင်းရှန်းသည် ခဏမျှ အာရုံစူးစိုက်ပြီးနောက် တန်းပေါ်မှ စုတ်တံကို ယူကာ ဖြန့်ထားသော စက္ကူဖြူပေါ်တွင် စတင်ရေးသားလိုက်သည်။

“ကျွန်တော်မျိုး လီကျွင်းရှန်းက သူတော်စင်ဧကရာဇ်ထံ လျှောက်တင်အပ်ပါသည်— ပညာရှင်များက ပြောဖူးသည်။ 'ဂုဏ်ကျေးဇူးဖြင့် လူတွေကို အုပ်စိုးရင်၊ လောကက ဝမ်းမြောက်စွာ ထောက်ခံလိမ့်မယ်။ အင်အားနဲ့ အုပ်စိုးရင်၊ လောကက မကျေမနပ် ဖြစ်လိမ့်မယ်။' စစ်အင်အားနဲ့သာ လောကကို ပေါင်းစည်းနိုင်မယ်ဆိုရင် လောကက ကြာကြာကတည်းက ငြိမ်းချမ်းနေမှာပါ။ စစ်ပွဲနဲ့စစ်ပွဲကို ရပ်တန့်ခြင်းဟာ စစ်ပွဲကို ဆက်လက်ဖြစ်ပွားစေတယ်။ ဒီအချက်ကို သိရှိနားလည်တဲ့အတွက် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းဟာ မျိုးဆက်တစ်ခုပြီးတစ်ခု စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံကာ လောကသူ လောကသားတွေကို သနားကြင်နာမှု၊ တရားမျှတမှုနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတွေနဲ့ လွှမ်းမိုးပြီး လောကပေါ်မှာ စစ်ပွဲတွေ မရှိဘဲ ထာဝရ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ခံစားရစေဖို့ မျှော်လင့်ခဲ့ပါတယ်။”

“မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်က 'နယ်ခြားသားတွေရဲ့ယဉ်ကျေးမှုဟာ ထန်ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ ကွဲပြားပြီး သူတို့ဟာ အာဏာကို ကြောက်ပြီး ကျေးဇူးတရားကို မသိတတ်ကြဘူး' လို့ ပြောပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အကယ်၍ ဒီလိုဆိုရင် ချီပီဟယ်လီက ဘာလို့ ထိုက်ကျုံးဧကရာဇ်ကို ဆယ်စုနှစ်များစွာ အမှုထမ်းခဲ့ပြီး ထိုက်ကျုံးနတ်ရွာစံပြီးနောက်မှာတောင် သူ့ရဲ့ ဂူသင်္ချိုင်းကို စောင့်ရှောက်ဖို့ ဆန္ဒရှိခဲ့ပြီး သူ့ရဲ့ရည်မှန်းချက်ကို မပြောင်းလဲခဲ့တာလဲ။ ချီပီဟယ်လီက ဟူလူမျိုး မဟုတ်ဘူးလား”

“သမိုင်းတစ်လျှောက်မှာ သစ္စာရှိတဲ့ ဟူလူမျိုးစစ်သူကြီးတွေ အနည်းငယ်မှ မဟုတ်ပါဘူး။ လူတွေမှာ ချောတာ၊ ရုပ်ဆိုးတာ၊ ဝတာ၊ ပိန်တာ၊ ရှည်တာ၊ ပုတာ ရှိနိုင်သလို ဟူလူမျိုးနဲ့ ထန်လူမျိုးတွေ ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စိတ်နှလုံးဟာ ထန်စိတ်၊ ဟူစိတ်လို့ ခွဲခြားလို့ရပါ့မလား။ 'လူသားတိုင်းရဲ့ စိတ်နှလုံးသားက အတူတူပဲ၊ စိတ်နှလုံးသားချင်း တူရင် အကြောင်းပြချက်တွေလည်း တူညီရမယ်' ဆိုတဲ့ ဆိုရိုးစကားလည်း ရှိပါတယ်။”

“ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း လုပ်နေတာဟာ သနားကြင်နာမှု၊ တရားမျှတမှုနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတို့နဲ့ မျိုးနွယ်ခြားသားအားလုံးကို လွှမ်းမိုးပြီး နောက်ဆုံးမှာ မျိုးဆက်တွေအတွက် ထာဝရ ငြိမ်းချမ်းမှုကို ရရှိစေဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။”

...

နောက်ဆုံးစကားလုံးကို ရေးသားပြီးနောက် လီကျွင်းရှန်းသည် ခေါင်းကို မော့လိုက်ပြီး သူ့မျက်နှာမှာ အလွန်လေးနက်နေသည်။

“ပြင်ဆင်လိုက်ပါ။ ဒီတစ်ခါ ငါ ကိုယ်တိုင် နန်းတော်ထဲကို ဝင်ပြီး တော်ဝင်တရားရုံးတော်မှာ ငါတို့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းရဲ့အမြင်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ဖော်ပြမယ်”

“ဟုတ်ကဲ့”

...

ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း၏အစီရင်ခံစာတင်သွင်းမှုနှင့်အတူ လီကျွင်းရှန်းနှင့် ဝမ်ချောင်တို့ နှစ်ဦးစလုံး၏ အပြိုင်အဆိုင် ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်သော အမြင်များသည် တရားရုံးတော်အတွင်းနှင့် အပြင်ဘက်တွင် ထပ်မံ၍ လှုပ်လှုပ်ရှားရှား ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

အရင်က မှေးမှိန်သွားခဲ့တဲ့ စစ်ရေးဝါဒီနဲ့ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းအကြား ပဋိပက္ခဟာ လူတိုင်းရဲ့ အမြင်ထဲကို ပြန်ရောက်လာခဲ့တယ်။

“မြို့တော်မှာ စစ်ပွဲက ခုမှ ပြီးဆုံးတာ၊ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်က နယ်ခြားပဋိပက္ခတွေ ထပ်ဖြစ်အောင် လှုံ့ဆော်ချင်နေတာလား။ ဒီလူတွေရဲ့ စစ်အင်အားချဲ့ထွင်တဲ့ အပြုအမူတွေ ဘယ်တော့မှ ပြီးဆုံးမှာလဲ”

“စစ်သည်တွေက နိုင်ငံကို ပျက်စီးစေတယ် ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် ငါ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းဘက်က ရပ်တည်တယ်။ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်ဆိုတဲ့ လူယုတ်မာ၊ သူတို့ မဟာထန်ကို သွေးချောင်းစီးစေချင်နေတာလား”

******

အခန်း (၁၈၀၄) ဧကရာဇ်မင်း၏ အမျက်တော်သည် ခန့်မှန်းရခက်၏။

“ပါးစပ်ပိတ် မင်း ဘယ်သူ့ကို ပြောချင်ပြော၊ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်ကို ဒီလို မစွပ်စွဲနဲ့ မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှုမှာ သူသာမရှိရင် နန်းတွင်းအရာရှိတွေနဲ့ နယ်ခြားစစ်သူကြီးတွေ အားလုံး အသတ်ခံရမှာ။ ပထမမင်းသားလိုလူမျိုးက သူတော်စင်ဧကရာဇ်ကိုတောင် သတ်ရဲတာ၊ အဲဒီလို လူမျိုး….၊ ဖခင်ကို မရိုသေတဲ့သူသာ အာဏာရသွားရင် ဘာဖြစ်မယ်ဆိုတာ မင်းသိလား”

“မှန်တယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေးကို စဉ်းစားနေတုန်းပဲလား။ မြို့တော်ဟာ မဟာထန်ရဲ့ မြို့တော်၊ ဧကရာဇ်ရဲ့ခြေတော်ရင်းမှာတောင် စစ်ဘေးဒဏ်ကနေ မလွတ်မြောက်ခဲ့ဘူးဆိုရင် တခြားနေရာတွေဆိုရင် ပိုဆိုးမှာပေါ့”

“မြို့တော်မှာ စစ်ပွဲဖြစ်ခဲ့ရင် ဒါမှမဟုတ် ဒီလိုကိစ္စမျိုး ထပ်ဖြစ်ခဲ့ရင် မင်း အဲဒီ ပုန်ကန်သူတွေကို သွားပြီး ဆင်ခြင်တုံတရားနဲ့ ပြောနေမှာလား”

“အင်အားကသာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ကာကွယ်နိုင်တယ်၊ မဟာထန်နဲ့ မင်းနဲ့ငါတို့လို ပြည်သူတွေကို ကာကွယ်နိုင်တယ်။ အချည်းနှီး စဉ်းစားနေတာဟာ တိုင်းပြည်နဲ့ ပြည်သူကိုသာ ပျက်စီးစေလိမ့်မယ်။ ငါ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်ကို ထောက်ခံတယ်။ မဟာထန်ဟာ စစ်တပ်ကို ချဲ့ထွင်ရမယ်”

“မင်းတို့ ဘာငြင်းခုန်ငြင်းခုန် ငါဂရုမစိုက်ဘူး။ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်ကို စော်ကားတဲ့သူတိုင်း ငါ့ရဲ့ ရန်သူပဲ”

...

ကျူချွဲလမ်းမကြီးပေါ်ရှိ စားသောက်ဆိုင်ရှေ့တွင် လူအများအပြား စုဝေးပြီး စိတ်ခံစားမှု ပြင်းထန်နေကြသည်။ အလားတူ အဖြစ်အပျက်မျိုးသည် မြို့တော်ရှိ ရွှမ်းဝူလမ်းမ၊ ချင်လုံလမ်း၊ ပိုင်ယွီလမ်းမ စသည့် နေရာအနှံ့အပြားအပြင် ပြည်နယ်နှင့် ခရိုင်အသီးသီးတို့တွင်လည်း ဖြစ်ပွားနေသည်။ သို့သော် အရင်က ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒဘက်သို့ တဖက်သတ် ယိမ်းခဲ့ခြင်းနှင့် မတူဘဲ လမ်းပေါ်နှင့် ရပ်ကွက်များတွင် ဝမ်ချောင်ကို ထောက်ခံသူများသည် တိတ်တဆိတ်ဖြင့် တစ်ဝက်ကျော်အထိ တိုးလာခဲ့သည်။

ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းပင်လျှင် စစ်ပွဲများ အကြိမ်ကြိမ်ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း၊ အထူးသဖြင့် အရင်က နယ်ခြားဒေသကိစ္စရပ်များနှင့် မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှုတို့ကြောင့် မြို့တော်မှ ပြည်သူများအတွက် စစ်ပွဲသည် သူတို့နှင့် ဝေးကွာနေသည်ဟု မခံစားရတော့ဘဲ လက်တွေ့ကျကျ ခံစားလာရသည်ကို မမျှော်လင့်ခဲ့ကြပေ။

လူတိုင်း၏ အသက်သည် တစ်ကြိမ်သာ ဖြစ်သည်။ တိုက်ပွဲရောက်လာသောအခါ တကယ်ပဲ စကားလုံးများဖြင့် တစ်ဖက်လူကို ဆွဲဆောင်စည်းရုံးရမှာလား။ ဒါမှမဟုတ် လက်မြှောက် အရှုံးပေးရမှာလား။

ပြည်သူများအကြား ဆွေးနွေးမှုများ ပိုမိုပြင်းထန်လာခဲ့ပြီး မသိစိတ်မှပင် ပထမဆုံး စစ်ရေးဝါဒီနှင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းပဋိပက္ခနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက လူထု၏ သဘောထား အပြောင်းအလဲများစွာ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဝမ်ချောင်၏ သီအိုရီကို ထောက်ခံသူများလည်း ပိုမိုများပြားလာခဲ့သည်။

နန်းတော်၊ ထိုက်ကျိနန်းဆောင်။

သူတော်စင်ဧကရာဇ်သည် လီကျွင်းရှန်း၏ စာကို စားပွဲပေါ်သို့ ပစ်ချလိုက်သည်။

စားပွဲပေါ်တွင် ဝမ်ချောင်နှင့် လီကျွင်းရှန်းတို့၏ အစီရင်ခံစာများ နှစ်စောင်ကို ဘယ်ဘက်နှင့် ညာဘက်တွင် ချထားသည်။

“အရှင်ဧကရာဇ်မင်း၊ ဒီကိစ္စက အရင်ကတည်းက ကြီးမားတဲ့ သက်ရောက်မှုတွေ ရှိခဲ့ပါတယ်။ အခု စစ်ရေးဝါဒီနဲ့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း ပဋိပက္ခက ပိုပြီးပြင်းထန်လာနေပါတယ်။ ဒီအတိုင်း ဆက်ဆွဲနေရင် ကြီးမားတဲ့ မငြိမ်မသက်မှုတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။”

နောက်ဘက်တွင် မိန်းမစိုးကောင်းသည် အဖြူရောင်မြင်းမြီးကျာပွတ်ကို ကိုင်ဆောင်ကာ ရိုသေစွာဖြင့် ပြောသည်။

“ငါ့စိတ်ထဲမှာ ငါ့ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် ရှိပြီးသားပါ။”

သူတော်စင်ဧကရာဇ်သည် မျက်လုံးများကို မှိတ်ထားပြီး ဤအချိန်တွင် သူ ဘာကို တွေးနေသည်ကို မည်သူမျှ မသိနိုင်ပေ။ ဧကရာဇ်၏စိတ်သည် ခန့်မှန်းရခက်သည်။ သူတော်စင်ဧကရာဇ်ကို ဆယ်စုနှစ်များစွာ အမှုထမ်းခဲ့သော မိန်းမစိုးကောင်းပင်လျှင် ဧကရာဇ်၏ စစ်မှန်သော အတွေးများကို မကြာခဏ ခန့်မှန်းနိုင်ခြင်း မရှိပေ။

လူနှစ်ဦးစလုံး (ဝမ်ချောင်နှင့် လီကျွင်းရှန်း)သည် အရည်အချင်းရှိသူများဖြစ်ပြီး မည်သည့်ရှုထောင့်မှ ကြည့်သည်ဖြစ်စေ နိုင်ငံတော်၏ အားကိုးရာများဖြစ်သည်။ စစ်ဖြစ်စေ၊ ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်စေ နှစ်ဦးစလုံးသည် နန်းတွင်းနှင့် ပြည်သူများအကြား ထောက်ခံသူ အများအပြား ရှိသည်။

သို့သော်လည်း အမှန်တကယ် ဆုံးဖြတ်ချက်ချမည့်သူမှာ သူတော်စင်ဧကရာဇ်သာ ဖြစ်သည်။

သူတော်စင်ဧကရာဇ်၏ မျက်လုံးများ ပြန်ပွင့်လာပြီး အလင်းရောင်တစ်ချက် ဖြတ်သွားသည်။ သူသည် ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု ချထားပြီးပုံရသည်။

မကြာမီပင် ဧကရာဇ်၏တံဆိပ်တုံး ခတ်နှိပ်ထားသော လျှို့ဝှက်စာနှစ်စောင်ကို နန်းတော်မှ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။

မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်၏ စံအိမ်တော်။ ခန်းမကြီးထဲတွင် မှောင်မည်းနေပြီး ဝမ်ချောင်သည် အပေါ်ပိုင်းတွင် မလှုပ်မယှက် ထိုင်နေသည်။

ဒါဟာ ဝမ်ချောင် တစ်ယောက်တည်း စဉ်းစားတဲ့အခါ သူ့ရဲ့အလေ့အထတစ်ခု ဖြစ်သည်။

“သူတော်စင်ဧကရာဇ်က နောက်ဆုံးမှာ ဘယ်လို ဆုံးဖြတ်ချက် ချမလဲ မသိဘူး။”

မှောင်မိုက်ထဲမှာ ဝမ်ချောင်ကိုယ်ခန္ဓာ လှုပ်ရှားသွားပြီး သူ့စိတ်ထဲမှာ အတွေးတစ်ခု ဖြတ်သန်းသွားသည်။

နယ်ခြားစောင့်တပ်ကို ပြန်လည် ထူထောင်ရန်နှင့် စစ်အင်အား ချဲ့ထွင်ရန်အတွက် အစီရင်ခံစာကို သူ တင်ပြခဲ့သည်မှာ အချိန်အနည်းငယ် ကြာနေပြီ။ လီကျွင်းရှန်းနှင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းဘက်မှ အစီရင်ခံစာကိုလည်း သူ မြင်တွေ့ခဲ့ပြီး မြို့တော် လမ်းများပေါ်ရှိ ဆွေးနွေးငြင်းခုံမှုများကိုလည်း ကျန်းချွယ်က နေ့စဉ် သတင်းပို့နေသည်။

သို့သော်လည်း ဤအင်ပါယာ၏ အမြင့်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သော သူတော်စင်ဧကရာဇ်သည် ဤစစ်ရေးဝါဒီနှင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းပဋိပက္ခတွင် သူ၏ သဘောထားကို ယခုအချိန်အထိ ထုတ်ဖော်ခြင်း မရှိသေးပေ။

ဒီရက်ပိုင်းအတွင်း ဝမ်ချောင်ဟာ နန်းတွင်းအစည်းအဝေး အများအပြားကို တက်ရောက်ခဲ့ရပြီး နန်းတွင်းမှာ ဝမ်ချောင်နဲ့ လီကျွင်းရှန်း နှစ်ဦးစလုံးရဲ့ လူတွေက ဒီကိစ္စကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ကြပေမယ့် အစည်းအဝေးတိုင်းမှာ ဒီကိစ္စကို ပြောဆိုလာသည်နှင့် တပြိုင်နက် သူတော်စင်ဧကရာဇ်က ရုတ်တရက် ထွက်ခွာသွားခဲ့ပြီး အစည်းအဝေးကို တစ်ဝက်တစ်ပျက်ဖြင့် ရပ်ဆိုင်းခဲ့ရသည်။

သူတော်စင်ဧကရာဇ်၏ သဘောထားက အမြဲတမ်း မရေမရာဖြစ်နေပြီး မည်သူမျှ ခန့်မှန်း၍ မရပေ။

“သူတော်စင်ဧကရာဇ်ရဲ့ အခြေအနေအရ ကြည့်မယ်ဆိုရင် မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှုပဲဖြစ်ဖြစ်၊ စစ်ရေးဝါဒီနဲ့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းပဋိပက္ခပဲဖြစ်ဖြစ် သူ အားလုံးကို ကြိုသိနှင့်ပြီးသား ဖြစ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတော်စင်ဧကရာဇ်က အခြေအနေကို ပုံမှန်အတိုင်း ဖြစ်ခွင့်ပေးခဲ့ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းကို ကြီးထွားလာအောင် သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် ကူညီပေးခဲ့တယ်။ နောက်ဆုံးမှာ မဟာထန်ရဲ့ စစ်အင်အား လျှော့ချမှုကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့တယ်။ ဒီအချက်ကနေ ကြည့်ရင် သူတော်စင်ဧကရာဇ်က ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းကို အသိအမှတ်ပြုထားတယ်လို့ ဆိုလိုတယ်။တကယ်ပဲ ခန့်မှန်းရ ခက်ခဲလှတယ်”

ဝမ်ချောင်သည် မေးစေ့ကို လက်ဖြင့် ထောက်၍ စိတ်ထဲမှာ အတွေးများ ပေါ်လိုက် ပျောက်လိုက် ဖြစ်နေသည်။

အပေါ်ယံအားဖြင့် ကြည့်မည်ဆိုလျှင် သူတော်စင်ဧကရာဇ်သည် ခိုင်မာသော၊ စစ်ကို အားပေးသော ဧကရာဇ်တစ်ပါးအနေဖြင့် သူ့ဘက်မှ ရပ်တည်လာမည်မှာ သံသယဖြစ်စရာ မလိုပေ။ ဤစစ်ရေးဝါဒီနှင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းပဋိပက္ခတွင် သူ အနိုင်ရရန် အခွင့်အရေး ကြီးမားသော်လည်း ဤကိစ္စတွင် သူတော်စင်ဧကရာဇ်၏ သဘောထားသည် အပေါ်ယံထက် ပိုမိုနက်နဲသည်ကို ဝမ်ချောင်သိသည်။

ယခုဆိုလျှင် နှစ်ပေါင်းတစ်ထောင်အတွင်း တစ်ကြိမ်သာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော ဧကရာဇ်အဖြစ် လူတိုင်း အသိအမှတ်ပြုထားသည့် မဟာထန်တစ်ခုလုံး၏ အမြင့်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သော သူတော်စင်ဧကရာဇ်၏ စိတ်ထဲတွင် ဘာတွေ တွေးနေသည်ကို ဝမ်ချောင်ပင် ခန့်မှန်း၍ မရတော့ပေ။

သို့သော်လည်း သူတော်စင်ဧကရာဇ်၏သဘောထားသည် ဤစစ်ရေးဝါဒီနှင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းပဋိပက္ခ၏ အဓိကသော့ချက် ဖြစ်နေသည်။

“အစီရင်ခံစာ ”

ဝမ်ချောင်စဉ်းစားနေစဉ် ရုတ်တရက် အလျင်အမြန် လှမ်းလာသော ခြေသံများ အခန်းမကြီးထဲ ဝင်လာသည်။ သတင်းပို့သူတစ်ဦးသည် တံခါးကို အလျင်အမြန် တွန်းဖွင့်ပြီး ဝင်လာသည်။

“အရှင်ဘုရင်၊ တော်တရားရုံးတော်က လူရောက်လာပါတယ်။ အရှင်ဘုရင်မှာ အမိန့်တော်ရှိလို့ အရှင်ဘုရင်ကို ထိုက်ကျိနန်းဆောင်ကို ချက်ချင်း လာရောက်ပြီး မျက်နှာချင်းဆိုင် တွေ့ဆုံဖို့ ခေါ်လိုက်ပါတယ်။”

ဝမ်ချောင်ကိုယ်ခန္ဓာ တုန်လှုပ်သွားပြီး ရုတ်တရက် ခေါင်းမော့လိုက်သည်။ သူသည် အလွန် အံ့အားသင့်သွားခဲ့သည်။

ရေချိုးပြီး အဝတ်အစားလဲပြီးနောက် ဘုရင်ဝတ်ရုံကို ဝတ်ဆင်၍ ဝမ်ချောင်သည် စံအိမ်တော်မှ ထွက်ခွာကာ နန်းတော်ထဲသို့ အလျင်အမြန် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။

“သူတော်စင်ဧကရာဇ်က ဘာကိစ္စကြောင့် ခေါ်တွေ့တာလဲ မသိဘူး”

မြင်းရထားလုံးထဲတွင် ဝမ်ချောင် သည် တည်ငြိမ်စွာ ထိုင်နေသော်လည်း သူ့စိတ်ထဲတွင် အတွေးများက ပေါ်လိုက် ပျောက်လိုက် ဖြစ်နေသည်။ သူတော်စင်ဧကရာဇ်ရဲ့အမိန့်တော်ဟာ ရုတ်တရက် ထွက်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ဘာကိစ္စကြောင့်မှန်း ဝမ်ချောင်ပင် မသိခဲ့ပေ။

မြင်းရထားလုံးဘီးများ လည်နေပြီး ခဏအကြာမှာပဲ ဝမ်ချောင်သည် ထိုက်ကျိနန်းဆောင်ရှေ့သို့ ရောက်လာသည်။

ကောင်းကင်မှာ တိမ်မည်းတွေ ဖုံးလွှမ်းနေပြီး မှောင်မည်းနေသည်။ သို့သော် ဝမ်ချောင်ထိုနေရာသို့ ရောက်သောအခါ ထိုက်ကျိနန်းဆောင်ရှေ့တွင် ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့သော ပုံရိပ်တစ်ခုသည် သူ့ထက် အရင်ရောက်နှင့်နေသည်ကို တွေ့လိုက်ရသည်။

လီကျွင်းရှန်း

ဝမ်ချောင်တစ်ချက်ကြည့်လိုက်ရုံနှင့်ပင် သူ၏ မျက်နှာအမူအရာ အနည်းငယ် ပြောင်းလဲသွားသည်။

“မင်း”

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အသံတစ်သံက နားထဲသို့ ဝင်လာသည်။ လီကျွင်းရှန်းသည်လည်း ရုတ်တရက် လှည့်ကြည့်လိုက်ပြီး နောက်ဘက်မှ ဝမ်ချောင်ကို သတိပြုမိသွားသည်။

လူနှစ်ဦး မျက်လုံးချင်းဆုံမိပြီး လေထုက ချက်ချင်းပင် လေးနက်သွားသည်။

သူတော်စင်ဧကရာဇ်က လူနှစ်ဦးကို တစ်ပြိုင်နက် ခေါ်တွေ့ခြင်း

ထိုအခိုက်အတန့်တွင် လူနှစ်ဦး၏ စိတ်ထဲ၌ လျှပ်စီးတစ်ချက် ဖြတ်သွားပြီး အရာအားလုံးကို တစ်ပြိုင်နက် နားလည်သွားကြသည်။

“ဝမ်ချောင် ၊ မင်း ခုထိ လမ်းမှားနေတုန်းပဲ။ မင်း ဒီအင်ပါယာကို ငရဲထဲ ဆွဲချချင်နေတာ တကယ်လား”

လီကျွင်းရှန်းသည် ရုတ်တရက် စကားစပြောလိုက်ရာ သူ့မျက်နှာအမူအရာက အေးစက်သွားသည်။

“ငါ့မှာ ငါ့လမ်းရှိတယ်၊ မင်းမှာ မင်းလမ်းရှိတယ်။ မင်းကို ရှင်းပြနေစရာ မလိုဘူး။”

“မင်း ဘာလုပ်ချင်ချင် ငါ လုံးဝ အောင်မြင်ခွင့်ပေးမှာ မဟုတ်ဘူး”

ဝမ်ချောင်သည် အသံလေးဖြင့် ပြောသည်။

ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းကြောင့် ဤအင်ပါယာသည် အလွန် အားနည်းနေပြီဖြစ်သည်။ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် ဒီအခြေအနေကို ဆက်ဖြစ်ခွင့် ပေးလို့မရတော့ဘူး။

နှစ်ယောက်သား မျက်လုံးချင်းဆုံပြီး မည်သူမျှ နောက်မဆုတ်ကြပေ။

“ဝမ်ချောင် ”

“လီကျွင်းရှန်း ”

ရုတ်တရက် အသံတစ်သံသည် ခမ်းမထဲမှ ထွက်ပေါ်လာသည်။ ထိုအသံသည် အလွန်ခန့်ညားပြီး မြင့်မြတ်သည်။ ထိုအခိုက်အတန့်တွင် ကောင်းကင်တစ်ခုလုံးပင် တုန်ခါသွားသလို ခံစားရသည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဝမ်ချောင်နှင့် လီကျွင်းရှန်းတို့၏ မျက်နှာအမူအရာများ ပြောင်းလဲသွားပြီး နှစ်ဦးစလုံးသည် စိတ်ဝိညာဉ်၏ အနက်ရှိုင်းဆုံးနေရာမှ လာသည့် ဖိအားကို ခံစားလိုက်ရသည်။

“ကျွန်တော်မျိုး ဝမ်ချောင် အရှင်မင်းကြီးကို ဂါရဝပြုပါတယ်”

“ကျွန်တော်မျိုး လီကျွင်းရှန်း၊ အရှင်မင်းကြီးကို ဂါရဝပြုပါတယ်”

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် နှစ်ဦးစလုံးသည် ထိုက်ကျိနန်းဆောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူကာ ခါးကိုင်းညွှတ်၍ ရိုသေစွာဖြင့် အရိုအသေပြုလိုက်သည်။

“ခလပ်”

မြေကြီး ကွဲအက်သွားသလို ကြီးမားသော အော်ရာသည် လေမုန်တိုင်းကဲ့သို့ ရုတ်တရက် နှစ်ဦးစလုံး၏ ခံစားမှုထဲသို့ ဝင်လာသည်။ နောက်တစ်ခဏတွင် အရာအားလုံးထက် သာလွန်သော ကြီးမားသည့် စွမ်းအင်တစ်ခုသည် ရာဇပလ္လင်မှ ထရပ်ကာ သူတို့နှစ်ဦးထံသို့ လျှောက်လာသည်ကို ခံစားလိုက်ရသည်။ ထိုကြီးမားသော စွမ်းအင် နီးကပ်လာသည်နှင့်အမျှ လေထုပင်လျှင် ပိတ်ဆို့သွားသလို ဖြစ်နေသည်။

ဝမ်ချောင်နှင့် လီကျွင်းရှန်းတို့သည် စိတ်ကို ထိန်းချုပ်ထားပြီး အလွန်ရိုသေသော အမူအရာဖြင့် နေခဲ့ကြသည်။

ဤအင်ပါယာ၏ အစွမ်းအထက်ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည့်အပြင် အလယ်ပြည်၏ သာယာဝပြောသောခေတ်ကို ဖန်တီးသူအနေဖြင့် သူတော်စင်ဧကရာဇ်သည် မည်သူမဆို၏ လေးစားမှုကို ခံယူထိုက်သည်။

ခဏအကြာတွင် ထိုက်ကျိနန်းဆောင်၏ တံခါးဝတွင် ရွှေရောင်အလင်းများ တောက်ပလာပြီး ကြီးမားသော ပုံရိပ်တစ်ခုသည် နတ်ဘုရားတစ်ပါးကဲ့သို့ တံခါးခုံကို ဖြတ်ကျော်ကာ ဝမ်ချောင်နှင့် လီကျွင်းရှန်းတို့၏ မျက်စိရှေ့သို့ ရုတ်တရက် ရောက်ရှိလာသည်။

ထိုအခိုက်အတန့်တွင် ထိုပုံရိပ်သည် ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီး၏ အလယ်ဗဟို ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အရာဝတ္ထုအားလုံးပင် အလင်းမဲ့သွားခဲ့သည်။

“ငါ မင်းတို့ကို ဘာကြောင့် ခေါ်တွေ့တယ်ဆိုတာ သိလား”

သူတော်စင်ဧကရာဇ်သည် အထက်စီးမှ ကြည့်ကာ သူ၏ ခန့်ညားသော အသံသည် ကောင်းကင်တစ်ခုလုံး ပဲ့တင်ထပ်သွားသည်။

“ကျွန်တော်မျိုး မသိပါဘူး။ အရှင်မင်းကြီး၏ ဆုံးမဩဝါဒကို နာခံရန် စောင့်မျှော်နေပါတယ်”

နှစ်ယောက်စလုံး ခေါင်းငုံ့ထားပြီး အသက်ပင် မရှူဝံ့ကြပေ။

“မင်းတို့နှစ်ယောက်ရဲ့ အစီရင်ခံစာတွေကို ငါ ဖတ်ပြီးပြီ။ မင်းတို့ရဲ့ မူလ ရည်ရွယ်ချက်က ဘာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ မင်းတို့နှစ်ယောက်ရဲ့ ပဋိပက္ခက နိုင်ငံတော်တစ်ခုလုံးရဲ့လူထုကို စိတ်ဝိညာဉ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပိုင်းဖြတ်မှု ဖြစ်စေခဲ့တယ်။”

သူတော်စင်ဧကရာဇ်၏ အသံသည် ပေါ့ပေါ့ပါးပါးနှင့် ကြီးမားသည်။ သူ၏စိတ်ခံစားချက် အတက်အကျကို လုံးဝမကြားရပေ။ ကောင်းကင်တွင် ဖုံးလွှမ်းနေသော ရွှေရောင်အလင်းနှင့် ကြီးမားသော ဖိအားကြောင့် သူတော်စင်ဧကရာဇ်၏ မျက်နှာအမူအရာကိုလည်း လုံးဝ မမြင်ရပေ။

“ဒီအခြေအနေကို ဆက်ပြီး ရှိနေလို့ မရဘူး။ အခု ငါ မင်းတို့ကို အခွင့်အရေးပေးမယ်။ စစ်ရေးဝါဒီနဲ့ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းကြားမှာ တစ်ယောက် အနိုင်ရသွားအောင် ဆုံးဖြတ်လိုက်ပါ။”

“ဝုန်း”

သူတော်စင်ဧကရာဇ်၏ စကားကို ကြားသောအခါ နှစ်ဦးစလုံး စိတ်ထဲမှာ တင်းမာသွားကြသည်။ သို့သော် ဝမ်ချောင်ရော လီကျွင်းရှန်းရော စကားမပြောကြပေ။ စစ်ရေးဝါဒီနှင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းပဋိပက္ခသည် အချိန်အတော်ကြာခဲ့ပြီဖြစ်ပြီး သူတော်စင်ဧကရာဇ်က အမြဲတမ်း သဘောထားမပြခဲ့ပေ။ ဤတစ်ကြိမ်တွင် နှစ်ဦးစလုံးကို နန်းတော်သို့ တစ်ပြိုင်နက် ခေါ်တွေ့ခြင်းမှာ သူ၏ စိတ်ထဲတွင် ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု ချထားပြီးဖြစ်သည်ကို သူတို့ ကောင်းကောင်းသိသည်။

“စစ်ရေးဝါဒီနဲ့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းပဋိပက္ခဟာ မင်းတို့နှစ်ယောက်ကြောင့် စတင်ခဲ့တာမို့ မင်းတို့နှစ်ယောက်နဲ့ပဲ အဆုံးသတ်ရမယ်။ နောက်ဆုံး သက်ရောက်မှုတွေနဲ့ ပျက်စီးမှုတွေဟာ မင်းတို့နှစ်ယောက်ကြားမှာပဲ ကန့်သတ်ထားရမယ်။ ဆယ်ရက်ကြာရင် မြို့တော် စစ်ရေးလေ့ကျင့်ရေးကွင်းမှာ အနိုင်အရှုံး ဆုံးဖြတ်ကြဖို့ ငါ မင်းတို့ကို အခွင့်အရေးပေးမယ်။ ဒီစစ်ရေးဝါဒီနဲ့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း ပဋိပက္ခကို အဆုံးသတ်လိုက်ပါ။”

“မင်းတို့နှစ်ယောက်ထဲက အနိုင်ရတဲ့သူဟာ ဒီပဋိပက္ခရဲ့ နောက်ဆုံးအောင်ပွဲကို ရရှိလိမ့်မယ်”

သူတော်စင်ဧကရာဇ်၏ ကြီးမားသော အသံသည် ထိုက်ကျိနန်းဆောင်တစ်ခုလုံး ပဲ့တင်ထပ်သွားသည်။

ခန်းမရှေ့တွင်ကျောက်တုံးတစ်လုံးက လှိုင်းလုံးထောင်ပေါင်းများစွာကို လှုပ်ခတ်လိုက်သလို နှစ်ဦးစလုံး ကိုယ်ခန္ဓာ တုန်ခါသွားပြီး စိတ်ထဲမှာ ကြီးမားသော လှိုင်းလုံးများ ထလာသည်။

သူတော်စင်ဧကရာဇ်၏ နောက်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်မှာ နှစ်ဦးစလုံးကို ကိုယ်ခံပညာဖြင့် အနိုင်အရှုံး ဆုံးဖြတ်ခိုင်းခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းကို ဤစစ်ရေးဝါဒီနှင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းပဋိပက္ခ၏ နောက်ဆုံးရလဒ်အဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်ခြင်းကို မည်သူမျှ မထင်မှတ်ခဲ့ပေ။

ဝမ်ချောင်စိတ်ထဲမှာ ရုတ်တရက် အလွန် အံ့အားသင့်သွားပြီး အခြားတစ်ဖက်မှ လီကျွင်းရှန်းသည်လည်း အလွန်ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်သွားသည်။ ၎င်းသည် သူ ကြိုတင်ခန့်မှန်းထားသော ရလဒ် လုံးဝ မဟုတ်ပေ။

“အရှင်မင်းကြီး ၊ ဒါက...”

လီကျွင်းရှန်းရင်ထဲ တုန်လှုပ်သွားပြီး ပြောမည့်စကား ဆုံးသွားခဲ့သည်။

“ဟုတ်တယ်၊ မင်းတို့ ငြင်းပယ်လို့ ရတယ်။ ဒါပေမဲ့ ငြင်းပယ်မယ်ဆိုရင် လီကျွင်းရှန်း၊ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းဟာ နန်းတွင်းကနေ ချက်ချင်း ထွက်ခွာရမယ်။ နယ်ခြားနယ်မြေတွေ အပါအဝင် နိုင်ငံခြားတွေနဲ့ ချုပ်ဆိုထားတဲ့ သဘောတူညီချက်အားလုံးကို အကျိုးသက်ရောက်မှု ပျက်ပြယ်စေရမယ်။”

“မင်းအတွက်ကတော့ ဝမ်ချောင်၊ ဒီစစ်ရေးဝါဒီနဲ့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းပဋိပက္ခမှာ မင်းမှာလည်း တာဝန်ရှိတဲ့အတွက် ငြင်းပယ်မယ်ဆိုရင် မင်းရဲ့ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့နဲ့ မင်းရဲ့ ဘုရင်ဘွဲ့အားလုံးကို ငါ ရုပ်သိမ်းမယ်။ မကြာသေးခင်က ရရှိထားတဲ့ ချီရှီကာကွယ်ရေးဗိုလ်ချုပ် ရာထူးလည်း ပါဝင်တယ်။ ဒါ့အပြင် မင်းလက်အောက်ခံ စစ်သည်တွေ အားလုံးကို ရာထူးကနေ ဖယ်ရှားပြီး ငါ့ရဲ့ အုပ်ချုပ်မှုကာလမှာ ဘယ်တော့မှ အမှုထမ်းခွင့် မရစေရဘူး။ မင်း ထွက်သွားပြီးနောက်မှာ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနဟာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းရဲ့ ထိုးနှက်မှုကို နောက်တစ်ကြိမ် ခံရလိမ့်မယ်။”

“ဒီနည်းလမ်းက နောက်ဆုံး ဖြေရှင်းနည်း မဟုတ်ပေမယ့် စစ်ရေးဝါဒီနဲ့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းပဋိပက္ခဟာ မင်းတို့နှစ်ယောက်ကြောင့် စတင်ခဲ့တာမို့ မင်းတို့နှစ်ယောက်ကို ရာထူးလျှောချလိုက်ခြင်းဖြင့် လူထုရဲ့ဝေဖန်မှုတွေကို အတတ်နိုင်ဆုံး လျှော့ချနိုင်ပြီး ဒီပဋိပက္ခရဲ့ သက်ရောက်မှုတွေကို အနိမ့်ဆုံးအဆင့်အထိ လျှော့ချနိုင်ပါလိမ့်မယ်”

သူတော်စင်ဧကရာဇ်၏ အသံသည် ခန့်ညားပြီး ကျယ်လောင်စွာ နှစ်ဦးစလုံး၏ နားထဲတွင် အဆက်မပြတ် မြည်ဟည်းနေသည်။

ထိုက်ကျိနန်းဆောင်ရှေ့တွင် လေတိုက်ခတ်သံမှလွဲ၍ တိတ်ဆိတ်နေသည်။ ဝမ်ချောင်နှင့် လီကျွင်းရှန်းတို့သည် ခါးကိုင်းညွှတ်လျက် မလှုပ်မယှက် ရပ်နေကြပြီး နှစ်ဦးစလုံး၏ စိတ်ထဲမှာ ကြီးမားသော လှိုင်းလုံးများ ထနေသည်။

ဧကရာဇ်မင်း၏ အမျက်တော်သည် ခန့်မှန်းရခက်၏။

ထိုအခိုက်အတန့်တွင် ဝမ်ချောင်၏ စိတ်ထဲ၌ ဤအတွေးတစ်ခုသာ ရှိတော့သည်။ ဤဆုံးဖြတ်ချက်သည် သူ နန်းတော်သို့ မဝင်မီက လုံးဝ မတွေးထားခဲ့သော ရလဒ်တစ်ခုဖြစ်သည်။

သို့သော်လည်း ဧကရာဇ်၏ဉာဏ်ပညာရှုထောင့်မှ ကြည့်ပါက သူတော်စင်ဧကရာဇ် ပြောခဲ့သလိုပင်၊ ဤရလဒ်သည် အကောင်းဆုံး ဖြစ်နေပြန်သည်။

******

အခန်း (၁၈၀၅) မဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေး ကုထိုက်ပိုင်

“ကြည့်ရတာ သူတော်စင်ဧကရာဇ်ရဲ့ သဘောထား ခိုင်မာနေပြီး ရွေးချယ်စရာ လမ်းမရှိတော့ဘူး ထင်တယ်။”

ဝမ်ချောင်စိတ်ထဲမှာ တိုးတိုးလေး ပြောလိုက်သည်။

ဂုဏ်ကျေးဇူးနှင့် ရာထူးစည်းစိမ်ဆိုတာ ဝမ်ချောင်အတွက် အရေးမကြီးဆုံး အရာတွေ ဖြစ်သည်။ သူတော်စင်ဧကရာဇ်က သူ့ကို ပေးထားတဲ့ အရာအားလုံးကို ပြန်သိမ်းသွားရင်တောင် ဝမ်ချောင်ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ ဘာမှ ထူးခြားမှု မရှိပေမယ့် ဝမ်ချောင်ကတော့ သူ့ကို အစဉ်တလျှောက် လိုက်ပါလာခဲ့တဲ့ နောက်လိုက်များအတွက်တော့ စဉ်းစားပေးရမည် ဖြစ်သည်။

အရေးအကြီးဆုံးကတော့ လီကျွင်းရှန်းကို ရာထူးလျှောချလိုက်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းက နန်းတော်မှာ ကျန်နေတဲ့ အရာရှိတွေအားလုံးကို ဖယ်ရှားလိုက်ရင်၊ နိုင်ငံခြားတွေနဲ့ ချုပ်ဆိုထားတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်တွေ ပျက်ပြယ်သွားရင်တောင် ဒီနည်းလမ်းက ရောဂါလက္ခဏာကိုသာ ကုသပြီး အရင်းအမြစ်ကို မကုသနိုင်သလို ဖြစ်နေသည်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဒီလို စီမံခန့်ခွဲမှုမျိုးက ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းရဲ့ စွမ်းအားကို လုံးဝ ဖယ်ရှားနိုင်မှာ မဟုတ်လို့ပင်။

ပိုအရေးကြီးတာကတော့ သူတော်စင်ဧကရာဇ်က ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းနဲ့ သူတို့ရဲ့မဟာဗျူဟာကို ငြင်းပယ်ခြင်း မရှိသေးတာပဲ။

စစ်ရေးဝါဒီနဲ့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းပဋိပက္ခဟာ အချိန်အတော်ကြာခဲ့ပြီဖြစ်ပြီး သက်ရောက်မှုတွေကလည်း အလွန်နက်ရှိုင်းနေခဲ့ပြီ။ အနိုင်အရှုံး ဆုံးဖြတ်ချက် မချနိုင်ဘူးဆိုရင် နောင်အနာဂတ်မှာ ဒီလို အခြေအနေမျိုး ထပ်ဖြစ်လာဦးမှာဖြစ်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းဟာလည်း အရင်ထက် ပိုမြန်တဲ့အချိန်မှာ ပြန်ပေါ်လာဦးမှာပဲ။

အင်ပါယာဟာ ပြည်တွင်း ပုန်ကန်မှုတွေကို ခုမှ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး နောက်ထပ် ပြည်တွင်း ထိခိုက်မှုတွေကို မခံနိုင်တော့ဘူး။ စစ်ရေးဝါဒီနဲ့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းပဋိပက္ခမျိုး နောက်တစ်ခါ ထပ်ဖြစ်လာရင် ဒီအင်ပါယာ ဘယ်လိုဖြစ်သွားမလဲဆိုတာ ဝမ်ချောင်စဉ်းစားလို့မရဘူး။

ဒီအတွေးတွေ ခေါင်းထဲမှာ လျှပ်တစ်ပြက် ဖြတ်သန်းသွားပြီး နောက်တစ်ခဏမှာ ဝမ်ချောင်ဟာ ချက်ချင်း ဆုံးဖြတ်ချက်ချလိုက်သည်။

“ကျွန်တော်မျိုး အမိန့်တော်အတိုင်း လိုက်နာပါ့မယ်”

“ကျွန်တော်မျိုး ကန့်ကွက်စရာ မရှိပါဘူး”

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ထိုက်ကျိနန်းဆောင်ရှေ့တွင် အသံနှစ်သံ တပြိုင်နက် ထွက်ပေါ်လာသည်။

လီကျွင်းရှန်း၏ အသံကို ကြားလိုက်ရသောအခါ ဝမ်ချောင်၏မျက်နှာတွင် မထင်မရှား အံ့အားသင့်မှု တစ်ချက် ပေါ်လာသော်လည်း ချက်ချင်းပင် စိတ်ကို ထိန်းချုပ်လိုက်သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် သူတော်စင်ဧကရာဇ်၏ ခန့်ညားသော အသံကို ကြားလိုက်ရသည်။

“ကောင်းပြီ၊ ဆယ်ရက်ကြာရင် ပဉ္စမမင်းသား လီဟန်၊ ဝန်ကြီးချုပ် လီလင်းဖူ၊ တိုက်ရှီနဲ့ တိုက်ဖူတို့ကို မင်းတို့နှစ်ယောက်ရဲ့ စစ်ထိုးပွဲကို ဦးဆောင်စေရမယ် ဒါဟာ ဒီစစ်ရေးဝါဒီနဲ့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းပဋိပက္ခကို အပြီးသတ်တဲ့ အမှတ်တစ်ခု ဖြစ်လိမ့်မယ်”

ခန့်ညားသော အသံသည် ကောင်းကင်ယံတွင် ပဲ့တင်ထပ် ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ သူတော်စင်ဧကရာဇ်၏အော်ရာသည်လည်း နှစ်ဦးစလုံး၏ ခံစားမှုမှ လျင်မြန်စွာ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။

သူတော်စင်ဧကရာဇ်ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် ဝမ်ချောင်လည်း ချက်ချင်း ထွက်ခွာသွားသည်။ လီကျွင်းရှန်းသာလျှင် ဝမ်ချောင် ထွက်ခွာသွားသည့်ဘက်ကို စိုက်ကြည့်ရင်း ရပ်နေခဲ့ပြီးနောက် လှေကားထစ်များအတိုင်း ဆင်းကာ ထိုက်ကျိနန်းဆောင်မှ ထွက်ခွာ၍ အခြားတစ်နေရာသို့ လျှောက်သွားခဲ့သည်။

“ဘာ”

အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်ရုံးတွင် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းမှ လူအားလုံး စုဝေးနေကြပြီး လောင်စုန်းအပြင် အခြားကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းအကြီးအကဲများလည်း ရောက်ရှိလာကြသည်။

“အင်အားနဲ့ အနိုင်အရှုံး ဆုံးဖြတ်ဖို့ သခင်လေးက ဘာလို့ သဘောတူရတာလဲ”

“ဝမ်ချောင်က မူလကတည်းက ကိုယ်ခံပညာမှာ ထူးချွန်သူပါ။ ငါတို့ စုဆောင်းထားတဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေအရ သူဟာ စကြဝဠာငယ် အဆင့်ကို ရောက်နေလောက်ပြီ။ ပြီးတော့ စစ်တပ်က လူတွေက အင်အားကိုးတယ်။ ဒီအပိုင်းမှာ သူတို့ကို အနိုင်ယူဖို့ ငါတို့ ခက်ခဲလိမ့်မယ်”

ထိုက်ကျိနန်းဆောင်ရှေ့တွင် လီကျွင်းရှန်းသည် သူတော်စင်ဧကရာဇ်ကို သဘောတူပြီး မြို့တော် စစ်ရေးလေ့ကျင့်ရေးကွင်းတွင် အနိုင်အရှုံး ဆုံးဖြတ်ရန် သဘောတူလိုက်သည့်သတင်းကို ကြားသောအခါ လူတိုင်း အလွန် တုန်လှုပ်သွားကြသည်။ ဤရလဒ်သည် မည်သူမျှ မမျှော်လင့်ထားခဲ့သောကြောင့် ခန်းမထဲရှိ လေထုမှာ ချက်ချင်းပင် လေးနက်သွားသည်။

“ငါတို့မှာ ရွေးစရာမရှိဘူး။ သူတော်စင်ဧကရာဇ်က ငါတို့ကို ရွေးစရာ လမ်းမပေးခဲ့ဘူး”

လီကျွင်းရှန်းသည် အသံလေးဖြင့် ပြောသည်။ သူ၏ မျက်နှာအမူအရာမှာ မမျှော်လင့်ဘဲ တည်ငြိမ်နေခဲ့သည်။

“ငါတို့ မျိုးဆက်ပေါင်းများစွာရဲ့ အားထုတ်မှုတွေ၊ စွန့်လွှတ်အနစ်နာခံမှုတွေနဲ့မှ ဒီမဟာညီညွတ်ရေး အခွင့်အရေးကို ရခဲ့တာ။ သူတော်စင်ဧကရာဇ်က နိုင်ငံခြားတွေနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်တွေကို ဖျက်သိမ်းဖို့ အမိန့်ပေးလိုက်တာနဲ့ ငါတို့ရဲ့ ကြိုးပမ်းမှုတွေ အားလုံး အချည်းနှီးဖြစ်သွားမယ်။ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် ငါ နောက်မဆုတ်နိုင်ဘူး”

လီကျွင်းရှန်း၏ စကားကို ကြားသောအခါ ခန်းမထဲရှိ လူအားလုံး တိတ်ဆိတ်သွားကြသည်။ တကယ်ပင် ဤအဖိုးအခသည် မည်သူမျှ မခံနိုင်သောအရာ ဖြစ်သည်။

“ဒါ့အပြင် အားလုံးသိကြတဲ့အတိုင်း သူတော်စင်ဧကရာဇ်ဟာ ရှေးတုန်းက ထိုက်ကျုံးဧကရာဇ်ကို အတုယူပြီး နယ်မြေချဲ့ထွင်ရာမှာ တက်ကြွခဲ့တယ်။ မဟာထန်က ပတ်ဝန်းကျင်က နိုင်ငံတွေကို နှိမ်နင်းပြီးမှ ဒီနေ့ရဲ့ သာယာဝပြောမှုနဲ့ ခိုင်မာမှု ရှိလာခဲ့တာ။ အရှင်မင်းကြီးက ဒီပဋိပက္ခရဲ့ အနိုင်အရှုံးကို ငါနဲ့ ဝမ်ချောင်လက်ထဲ ပေးအပ်ပြီး သူ့ကိုယ်သူ ရှောင်နေတာဟာ ငါတို့အတွက် အကြီးမားဆုံး အလျှော့အတင်းကို ရယူပေးလိုက်တာပဲ”

လီကျွင်းရှန်းခဏမျှ တိတ်ဆိတ်သွားပြီး ဆက်ပြောသည်။

“ဒါပေမဲ့ သခင်လေး၊ ရှုံးနိမ့်ရင် ဒီလို အဖိုးအခကို ငါတို့ လုံးဝ မခံနိုင်ဘူး။”

ဘေးနားက ကျန်းကွေ့က မျက်နှာတွင် စိုးရိမ်ပူပန်မှု အပြည့်ဖြင့် ပြောသည်။ သူသည် ဝမ်ချောင်နှင့် တိုက်ခိုက်ဖူးပြီး တစ်ဖက်လူ၏ အစွမ်းကို ကောင်းကောင်းသိသည်။ သခင်လေးဟာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းရဲ့ ခေါင်းဆောင်နေရာကို ဆက်ခံခဲ့ပြီး ဟောက်ရန် မြင့်မြတ်ဓားကိုလည်း ဆက်ခံခဲ့ပေမယ့် ဝမ်ချောင်ကို အနိုင်ယူနိုင်မယ်လို့ မထင်ခဲ့ပေ။

“မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်ရဲ့ တိုက်ခိုက်ရေး အဆင့်က အတော်မြင့်ပေမယ့် ဒီစစ်ထိုးပွဲမှာ ငါတို့ အနိုင်မရနိုင်ဘူးလို့ မဆိုလိုပါဘူး”

လီကျွင်းရှန်းရုတ်တရက် စကားစပြောလိုက်ရာ သူ့မျက်လုံးများတွင် အံ့အားသင့်စရာ အလင်းရောင်တစ်ချက် ဖြတ်သွားသည်။

“သခင်လေး”

ခန်းမထဲရှိ လူအများ အံ့အားသင့်သွားကြသည်။ ဤစစ်ထိုးပွဲသည် အလွန်အရေးကြီးပြီး လီကျွင်းရှန်းသည် ရုတ်တရက် ဒီလို ယုံကြည်မှုမျိုး ဘာကြောင့် ရရှိသွားသလဲဆိုတာ မည်သူမျှ မသိပေ။

“စီနီယာအစ်ကိုကြီး၊ မင်း စဉ်းစားနေတာက...”

ဘေးနားက အဖြူရောင်ဝတ် မိန်းကလေး၏ မျက်နှာမှာ စိုးရိမ်စိတ်ဖြင့် ပြည့်နေပြီး တစ်ခုခုကို တွေးမိသွားပုံရသည်။

“အင်း ဒီတိုက်ပွဲက ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းတစ်ခုလုံးရဲ့ အောင်မြင်မှုနဲ့ ကျရှုံးမှုနဲ့ သက်ဆိုင်တယ်။ အဲဒီအရာကို ထုတ်သုံးရမယ့်အချိန် ရောက်လာပြီ။”

လီကျွင်းရှန်းသည် လေးနက်စွာ ခေါင်းညိတ်ပြီး ပြောလိုက်သည်။ သူ၏ မျက်လုံးများတွင် နက်နဲသော အမူအရာတစ်ချက် ဖြတ်သွားသည်။

အခြားတစ်ဖက်တွင် ဝမ်ချောင်စံအိမ်တော်သို့ ပြန်ရောက်သောအခါ ရွှီခဲ့ယွီ၊ စုရွှတ်ရွှမ်း၊ ကျန်းချွယ်၊ သိန်းငှက်အို၊ ကော်ကျစ်ရီ၊ လီစီယီ အားလုံး လိုက်ပါလာကြသည်။ ရွှီချီချင်ပင်လျှင် ဝမ်ချောင်၏ စံအိမ်တော်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။

“အရမ်းကောင်းတယ်”

အကြံပေးရုံးတော်နှင့် မတူဘဲ ထိုက်ကျိနန်းဆောင်ရှေ့တွင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့် ကိစ္စကို ကြားသောအခါ လူအားလုံး မျက်နှာများမှာ အံ့အားသင့်ခဲ့ကြသော်လည်း ချက်ချင်းပင် ဝမ်းမြောက်စွာ အော်ဟစ်ကြပြီး အလွန် စိတ်လှုပ်ရှားနေခဲ့သည်။

“အရှင်ဘုရင်၊ သူတော်စင်ဧကရာဇ်က အမိန့်ပေးခဲ့ပြီ။ အရှင်ဘုရင်ဟာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းက လူယုတ်မာတွေကို လုံးဝ အလျှော့မပေးဘဲ ကောင်းကောင်း သင်ခန်းစာပေးရမယ်။”

“မှန်တယ် ဒီလူယုတ်မာတွေက အရမ်းလွန်နေပြီ။ အရှင်ဘုရင်က အဲဒီအချိန်မှာ လုံးဝ မညှာရဘူး။”

“ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းကို ရှင်းလင်းပစ်ဖို့ အချိန်တန်ပြီ”

...

ဒီအခိုက်အတန့်အတွက် သူတို့ အချိန်အကြာကြီး စောင့်ခဲ့ရတယ်။ ဒါဟာ ဒီအချိန်အတွင်း သူတို့ ကြားဖူးသမျှ သတင်းတွေထဲမှာ အကောင်းဆုံးသတင်း ဖြစ်သည်။

“ဒီလောက် မလွယ်ဘူး”

ထိုအချိန်တွင် နူးညံ့ပြီး ကြည်လင်သော အသံတစ်ခုက ရုတ်တရက် လူတိုင်း၏ နားထဲသို့ ဝင်လာသည်။ ရွှီချီချင်သည် အဖြူရောင် ပိုးထည် ဂါဝန်ရှည်ကို ဝတ်ဆင်ထားပြီး လှပသန့်ရှင်းကာ ကောင်းကင်ဘုံက နတ်သမီးတစ်ပါးလို ထင်ရသော်လည်း သူမ၏ လှပသော မျက်ခုံးမွှေးများကို အခုအချိန်မှာတော့ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း တွန့်ချိုးထားပြီး စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ရှိနေပုံရသည်။

ဒီစကားကို ကြားလိုက်သောအခါ ခန်းမထဲတွင် ချက်ချင်း တိတ်ဆိတ်သွားပြီး လူတိုင်း ရွှီချီချင်ကို လှမ်းကြည့်လိုက်ကြသည်။

“ရွှီမမလေး၊ ဒီစစ်ထိုးပွဲမှာ ဘာများ ပြောင်းလဲမှုတွေ ရှိနိုင်လို့လဲ”

ကျန်းချွယ်က မေးသည်။ လူတိုင်း ရွှီချီချင်နှင့် အချိန်အတန်ကြာ အတူရှိခဲ့ကြပြီး အထူးသဖြင့် တာလာ့စ်တိုက်ပွဲနှင့် မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှုတို့ကြောင့် ဒီ ရွှီမိသားစုရဲ့မမလေးမှာ ရှိတဲ့ ခံနိုင်ရည်၊ ဇွဲနဲ့ ဉာဏ်ပညာတို့ကို လူတိုင်း မြင်ခဲ့ကြရသည်။ ရွှီချီချင်၏ကိုယ်ခံပညာမှာ မမြင့်မားသော်လည်း သူမကို လေးစားမှုမှာ ဝမ်ချောင်ပြီးလျှင် ဒုတိယနေရာတွင် ရှိနေပါသည်။

“ဝမ်ချောင် ၊ မင်း ပြောဖူးတာ မှတ်မိတယ်။ သူတော်စင်ဧကရာဇ်က အဲဒီ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကြေညာပြီး မကြာခင်မှာပဲ လီကျွင်းရှန်းက သိပ်မစဉ်းစားဘဲ မင်းထက်တောင် စောပြီး ချက်ချင်း သဘောတူခဲ့တယ်နော်။ ဒီကိစ္စကို နည်းနည်း ထူးဆန်းတယ်လို့ မင်း မထင်ဘူးလား”

“ဆယ်ရက်ကြာရင် မင်းတို့ရဲ့ စစ်ထိုးပွဲက အလွန် အရေးကြီးတယ်။ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းရဲ့ နှစ်ပေါင်း တစ်ထောင်နီးပါး ကြိုးပမ်းမှုတွေနဲ့ စောင့်ဆိုင်းမှုတွေဟာ ဒီတိုက်ပွဲပေါ်မှာပဲ မူတည်နေတယ်။ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းမှာ နောက်ဆုတ်စရာ လမ်းမရှိဘူး၊ လီကျွင်းရှန်းမှာလည်း နောက်ဆုတ်စရာ လမ်းမရှိဘူး။ သူ လုံးဝ အာမခံချက် မရှိတဲ့ အရာတွေကို လုပ်မှာ မဟုတ်ဘူး။”

ရွှီချီချင်က ပြောပြီး သူမ၏ မျက်လုံးအလှများက ဝမ်ချောင်ဆီ ရောက်သွားသည်။

ချက်ချင်းပင် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လူတိုင်း တိတ်ဆိတ်သွားပြီး မျက်မှောင်ကြုတ်ကုန်ကြသည်။

“မှန်တယ်၊ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းပြသခဲ့တဲ့ ဇွဲနဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကြည့်ရင် မရှိမဖြစ် အာမခံချက် မရှိရင် သူတို့ ဒီစစ်ထိုးပွဲကို လွယ်လွယ်ကူကူ သဘောတူမှာ မဟုတ်ဘူး။”

“ဒါကလည်း ငါ စိုးရိမ်နေရတဲ့ အရာပဲ။”

ဝမ်ချောင်က ပြောသည်။ အခြားသူတွေနဲ့ မတူဘဲ ဝမ်ချောင်ဟာ အစကတည်းက စိတ်အေးလက်အေး မရှိခဲ့ပေ။

“ချီချင်၊ မင်းမှာ ဘာအတွေးတွေ ရှိလဲ”

“ပြောရခက်တယ်။ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းဟာ နှစ်ပေါင်း တစ်ထောင်ကြာ တည်ရှိခဲ့ပြီး ခေတ်အဆက်ဆက်မှာ အမြစ်တွယ်နေခဲ့တယ်။ သူတို့မှာ ထူးခြားတဲ့ အားသာချက်တွေ ရှိရမယ်။ လီကျွင်းရှန်းက ရှင်နဲ့ စစ်ထိုးဖို့ ဒီလောက် မြန်မြန် သဘောတူရဲတယ်ဆိုတာ ကျွန်မတို့ မသိသေးတဲ့ အားကိုးရာ တစ်ခုခု ရှိနေလို့ ဖြစ်ရမယ်လို့ ကျွန်မ ထင်တယ်။ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် ပြိုင်ပွဲနေ့မှာ သတိမပေါ့ဆပါနဲ့။”

ရွှီချီချင်သည် လေးနက်သော အမူအရာဖြင့် ပြောသည်။

“ဒီအချိန်အတွင်းမှာ ကျွန်မ အတတ်နိုင်ဆုံး မိသားစုရဲ့ အင်အားကို အသုံးပြုပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းရဲ့ သဲလွန်စတွေကို စုံစမ်းပြီး ရှင့်ကို အမြန်ဆုံး အဖြေပေးဖို့ ကြိုးစားမယ်။”

“ကျန်းချွယ် မင်း စုန့်ဘုရင်ရဲ့စံအိမ်တော်ကို သွားပြီး မဟာပညာရှင် လုတင်ကျစ်ကို ရှာလိုက်ပါ။ မင်းတို့နှစ်ယောက် ချီချင်နဲ့ပူးပေါင်းပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းရဲ့ နောက်ခံအချက်အလက်တွေကို အတတ်နိုင်ဆုံး စုံစမ်းပါ။”

ဝမ်ချောင်ခေါင်းညိတ်ပြီး ဘေးနားက ကျန်းချွယ်ကို လှမ်းကြည့်လိုက်သည်။

မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှုတုန်းက ဝမ်ချောင်ဟာ ကျန်းကျန့်ရဲ့ စာကို အတုလုပ်ပြီး အရှေ့နန်းဆောင်နဲ့ ဟိုကျွမ်းကျီတို့ကို လှည့်စားကာ ပုန်ကန်မှုကို စောစီးစွာ စတင်စေခဲ့တဲ့နေရာမှာ လုတင်ကျစ်ဟာ အလွန် အရေးပါခဲ့တယ်။ ပိုအရေးကြီးတာကတော့ လုတင်ကျစ်ဟာ အမျိုးမျိုးသော ရှေးဟောင်း စာအုပ်စာပေတွေနဲ့ ရှေးဟောင်း တံဆိပ်စာလုံးများမှာ ထူးချွန်တဲ့ အရည်အချင်းတွေ ရှိတဲ့အတွက် သူ့ရဲ့ အကူအညီက အများကြီး အဆင်ပြေစေမှာပါ။

“ဟုတ်ကဲ့”

ကျန်းချွယ်သည် ချက်ချင်း ခါးညွှတ် အရိုအသေပြုပြီး ရိုသေသော အမူအရာဖြင့် ပြောသည်။

“အစီရင်ခံစာ ”

ဒီလို အချိန်တိုအတွင်းမှာ ခန်းမထဲက လူတွေ ဆယ်ရက်ကြာရင် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းနဲ့ ဖြစ်မယ့် စစ်ထိုးပွဲအကြောင်း ဆွေးနွေးနေတုန်း ရုတ်တရက် ရွှေရောင်ဝတ်စုံဝတ် အစောင့်တစ်ဦးက လှံရှည်ကို ကိုင်ဆောင်ပြီး အလျင်အမြန် ပြေးဝင်လာသည်။

“အရှင်ဘုရင်၊ တာလာ့စ်ကနေ အရေးပေါ် သတင်းရထားပါတယ်။ အရှင် ကြည့်ရှုဖို့ တောင်းဆိုပါတယ်။”

“”

ဒီစကားတစ်ခွန်းကြောင့် ခန်းမထဲရှိ လူတိုင်း ချက်ချင်း မျက်နှာပျက်သွားကြသည်။ တာလာ့စ်ဟာ ပမ်မီရ်တောင်တန်းရဲ့ အနောက်ဘက်မှာရှိပြီး အင်ပါယာရဲ့ အနောက်ဘက်ဆုံး တံခါးပေါက်ဖြစ်သလို အာရေဗျ အင်ပါယာရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေကို စောင့်ကြည့်ဖို့ အရေးကြီးတဲ့ နေရာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ပိုအရေးကြီးတာကတော့ ဝမ်ချောင်နဲ့ ကောင်းရှန်းကျစ်တို့ ထွက်ခွာလာတုန်းက စည်းမျဉ်းတွေ ချမှတ်ခဲ့ပြီးသားပါ။

တာလာ့စ်ဟာ သာမန်အချိန်တွေမှာ အတွင်းပိုင်းနဲ့ နန်းတော်ကို ဆက်သွယ်စရာ မလိုပါဘူး။ အခွန်အားလုံးကို တာလာ့စ်က ကိုယ့်ဘာသာ ယူပြီး သုံးစွဲနိုင်ပါတယ်။ တကယ်တော့ ဝမ်ချောင်ရဲ့ ကြိုးပမ်းမှု မရှိခဲ့ရင် နန်းတော်ဟာ တာလာ့စ်ကို လက်လွှတ်လိုက်တာ ကြာပြီ။ ဒါပေမဲ့ ဝမ်ချောင်နဲ့ ကောင်းရှန်းကျစ်တို့က တာလာ့စ်ကို အရေးကြီးတဲ့ တာဝန်တစ်ခု ပေးခဲ့တယ်။ အာရေဗျ အင်ပါယာမှာ ကြီးမားတဲ့ အပြောင်းအလဲတွေ ဖြစ်လာရင် အရေးပေါ် သတင်းပို့ရမယ်ဆိုတာပဲ။

ဒီတစ်ကြိမ်ဟာ တာလာ့စ်ဘက်ကနေ အရေးပေါ် သတင်းပို့တဲ့ နည်းလမ်းကို ပထမဆုံးအကြိမ် အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်တယ်

ချက်ချင်းပင် ခန်းမထဲက လေထုဟာ အလွန် လေးနက်သွားသည်။

“ယူလာခဲ့”

ဒီအတွေးတွေ ခေါင်းထဲမှာ ဖြတ်သန်းသွားပြီးနောက် ဝမ်ချောင်သတိပြန်ဝင်လာပြီး ရွှေရောင်ဝတ်စုံဝတ် အစောင့်ကို လက်လှမ်းပြလိုက်သည်။

စာကို ရန်ဟုံချန်က ပို့လိုက်တာဖြစ်ပြီး စာကြောင်းအနည်းငယ်သာ ပါဝင်သည်။

“အာရေဗျ အင်ပါယာမှာ မမျှော်လင့်တဲ့ အခြေအနေတွေ ဖြစ်နေတယ်။ စစ်တပ်တွေ လှုပ်ရှားနေတယ်။ ဒါ့အပြင် အာရေဗျ အင်ပါယာရဲ့ မဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေး ကုထိုက်ပိုင်ဟာ နယ်မြေကနေ ထွက်လာပြီ။ အရှင်ဂရုစိုက်ပါ”

ရန်ဟုံချန်ရဲ့ အကြောင်းအရာက တိုတောင်းပေမယ့် စာရွက်ပေါ်က အကြောင်းအရာကို မြင်လိုက်ရတဲ့အခါ လူတိုင်း ဖိအားတစ်ခု ရုတ်တရက် ခံစားလိုက်ရပြီး အချိန်အတော်ကြာတဲ့အထိ ခန်းမထဲမှာ ဘယ်သူမှ စကားမပြောနိုင်ခဲ့ကြဘူး။

“အရှင်ဘုရင်၊ ကြည့်ရတာ အာရေဗျသူခိုးတွေဟာ စိတ်မသေနိုင်သေးဘူး။ ငါတို့ မဟာထန်ကို နောက်တစ်ကြိမ် ကြံစည်နေပြီ ထင်တယ်။”

အရင်က စကားသိပ်မပြောဖူးတဲ့ လီစီယီရုတ်တရက် စကားပြောလာသည်။ သူ၏ မျက်လုံးများက တောက်ပနေပြီး သံမဏိလို ခိုင်မာတဲ့ ဆန္ဒကို ဖော်ပြနေသည်။ ဝမ်ချောင်နှင့်အတူ တောင်ပိုင်း မြောက်ပိုင်း တိုက်ပွဲများစွာတွင် လီစီယီသည် အမျိုးမျိုးသော ပြိုင်ဘက်များကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသော်လည်း အာရေဗျ အင်ပါယာသည် သံသယဖြစ်စရာမလိုဘဲ အင်အားအကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး မဟာထန်အတွက် အကြီးမားဆုံး ခြိမ်းခြောက်မှုလည်း ဖြစ်သည်။

“ဒီအကြောင်း ပြောဖို့ စောနေသေးတယ်။ အနည်းဆုံးတော့ အာရေဗျ အင်ပါယာက အခုထိ တိုက်ခိုက်မှု မစတင်သေးဘူး။”

ဝမ်ချောင်သည် စာရွက်ကို လက်ထဲတွင် ကိုင်ထားပြီး လေးနက်သော အမူအရာဖြင့် ပြောသည်။

“ငါ့အမိန့်ကို ထုတ်ပြန်လိုက်၊ ဒီစာကို သုံးစောင်ကူးပြီး သူတော်စင်ဧကရာဇ်၊ တော်ဝင်ရုံးတော်နဲ့ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနကို အသီးသီး တင်ပြပါ။ ဒါ့အပြင် ရန်ဟုံချန်ကို အာရေဗျ အင်ပါယာရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်ဖို့ အမိန့်ပေးပါ။”

“ဒါ့အပြင် မဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေး ကုထိုက်ပိုင် အကြောင်း အချက်အလက် အားလုံးကို ငါ လိုအပ်တယ်။”

“ဟုတ်ကဲ့”