အခန်း (၁၈၀၆-၁၈၁၀)

အခန်း (၁၈၀၆) မဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေး ကုထိုက်ပိုင်

ခန်းမထဲမှ လူအများ လျင်မြန်စွာ ထွက်ခွာသွားပြီးနောက် ဝမ်ချောင်တစ်ဦးတည်းသာ ထိုင်လျက် အတွေးထဲ နစ်မြုပ်နေခဲ့သည်။

ကုထိုက်ပိုင် လား။

ဒီနာမည်ကို ဝမ်ချောင်အရမ်း ရင်းနှီးတယ်။ မှတ်ဉာဏ်ထဲကနဲ့ ယှဉ်ရင် ဒီလောကကြီးမှာ မတူညီတာတွေ အများကြီး ရှိနေတယ်။ အနည်းဆုံးတော့ ကုထိုက်ပိုင် ဆိုတဲ့ နာမည်ဟာ ဒီခေတ်၊ ဒီအချိန်မှာ ပေါ်လာဖို့ မဖြစ်သင့်ဘူး။ ... ဒါ့အပြင် မဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေးလို့လား။

ကုထိုက်ပိုင် ဟာ ဒီလို ဘွဲ့အမည် ရှိခဲ့ဖူးတာကို ဝမ်ချောင်လုံးဝ မမှတ်မိဘူး။

သို့သော် မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ မုန်တိုင်းတစ်ခု တိုက်ခတ်လာတော့မည်ဟု ဝမ်ချောင်ခံစားမိသည်။

...

အာရေဗျ အင်ပါယာ၏ မြို့တော် ဘဂ္ဂဒက်မှ မိုင်ရာပေါင်းများစွာ ကွာဝေးသော နေရာတွင် အဖြူရောင် နန်းတော်များသည် တောင်တန်းများကဲ့သို့ ရှည်လျားစွာ တည်ရှိနေသော်လည်း မြို့ထဲတွင် လူဦးရေ နည်းပါးသည်။

ဟာမူဟေဒို…

အာရေဗျ ဘာသာစကားတွင် ၎င်းသည် သူတော်စင်များ နေထိုင်ရာဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဤနေရာသည် မဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေး ကုထိုက်ပိုင် နေထိုင်ရာ နေရာဖြစ်သည်။ အာရေဗျ အင်ပါယာတွင် ကုထိုက်ပိုင် သည် အမြင့်ဆုံး အဆင့်အတန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားပြီး စစ်နတ်ဘုရား နှင့် စစ်သည် များထက်ပင် သူ၏ သြဇာအာဏာသည် ပို၍ ကျယ်ပြန့်သည်။

အာရေဗျ အင်ပါယာ၏ ဒဏ္ဍာရီဆန်ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည့်အတွက် သူ၏တပည့်များနှင့် ကျောင်းသားများမှာ လောကအနှံ့အပြားတွင် ရှိပြီး ဘုရင်ခံနှင့် အုပ်ချုပ်သူအများအပြားမှာ သူ၏ တပည့်များ ဖြစ်ကြသည်။ သူ၏ အထင်ရှားဆုံး တပည့်မှာ တာလာ့စ်တိုက်ပွဲတွင် ဝမ်ချောင်လက်ချက်ဖြင့် ကျဆုံးခဲ့သော အာရေဗျ စစ်နတ်ဘုရား ကုတိုင်ဗဟ် ဖြစ်သည်။

သို့သော်လည်း ကုထိုက်ပိုင်၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးများမှာ ယင်းမျှသာ မဟုတ်ပေ။ သူသည် ဘာသာရေး ဆရာအဖြစ် စစ်တပ်ထဲသို့ စတင်ဝင်ရောက်ခဲ့စဉ်က မူတာဆင်သုံးသည် မမွေးဖွားသေးပေ။ အာရေဗျအင်ပါယာသည် ယနေ့ခေတ်လောက် သြဇာအာဏာ ကြီးမားခြင်း မရှိသေးပေ။ ထိုအချိန်က အာရေဗျ အင်ပါယာသည် အင်အား အနည်းငယ်ရှိသော နိုင်ငံငယ်တစ်ခုမျှသာ ဖြစ်သည်။

ကုထိုက်ပိုင် ၏ လက်ထက်တွင် ဤအင်ပါယာသည် မကြုံစဖူး စည်းလုံးမှုကို ပြသခဲ့ပြီး ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော စစ်ယန္တရားအဖြစ် လျင်မြန်စွာ ပြောင်းလဲကာ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နိုင်ငံငယ်များအားလုံးကို ရှင်းလင်း၍ အနောက်လောကတစ်ခုလုံးတွင် အကြီးဆုံးအင်ပါယာ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး အကြောက်ဆုံးသော တိုက်ခိုက်ရေးစွမ်းအားကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။

မူတာဆင်သုံးသည်လည်း ကုထိုက်ပိုင် ၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ပေါ်တွင် ထပ်မံ ချဲ့ထွင်ခဲ့မှသာ ယခု လက်ရှိ စတုရန်းကီလိုမီတာ တစ်ဆယ်သန်းကျော် ကျယ်ဝန်းသော အင်ပါယာအဖြစ် အောင်မြင်မှု ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ကုထိုက်ပိုင် မရှိလျှင် ယနေ့ခေတ် အာရေဗျ အင်ပါယာလည်း မရှိနိုင်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့်ပင် ကုထိုက်ပိုင် ကို မဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေးဟု ခေါ်ဆိုကြပြီး အမြင့်ဆုံး အဆင့်အတန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားကာ ဘုရားကျောင်းတော်၏ မဟာပုရောဟိတ်ကဲ့သို့ပင် အင်ပါယာ၏ ဒဏ္ဍာရီဆန်ပြီး အစွမ်းအထက်ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်များထဲမှ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။

သို့သော်လည်း ကုထိုက်ပိုင် ၏ ကြီးမားသော သြဇာအာဏာသည် နန်းတော်အင်အားကို ပြင်းထန်စွာ ခြိမ်းခြောက်နေသောကြောင့် မူတာဆင်သုံးအပါအဝင် ယခင် အာရေဗျ အုပ်ချုပ်သူများသည် သူ့ကို အလွန် ကြောက်ရွံ့ခဲ့ကြသည်။

အချိန်အတော်ကြာသည့်အထိ ဘုရင်ခံနှစ်ဆက်စလုံးသည် ကုထိုက်ပိုင် ကို အစွမ်းကုန် ရှောင်ဖယ်ခဲ့ကြပြီး စစ်တပ်မှ သူ၏ သြဇာအာဏာကို ဖယ်ရှားရန် အတတ်နိုင်ဆုံး ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။

သို့သော် ကုထိုက်ပိုင် သည် လူတိုင်း ထင်ထားသည်ထက် များစွာမာနကြီးသည်။ လောကီ ဘုရင်အာဏာသည် လူအများစုအတွက် ဆွဲဆောင်မှုရှိနိုင်သော်လည်း ကုထိုက်ပိုင် ကမူ အလေးအနက် မထားပေ။

လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်များစွာက အာရေဗျ အင်ပါယာ၏ နယ်မြေကို လက်ရှိ နယ်မြေ၏ ရှစ်ဆယ်ရာခိုင်နှုန်းခန့်အထိ ချဲ့ထွင်ပြီးနောက် သူသည် ရာထူးအားလုံးကို သူ့ဘာသာ ရပ်စဲခဲ့ပြီး စစ်တပ်မှလည်း ထွက်ခွာခဲ့သည်။ မြို့တော်ဘဂ္ဂဒက်၏ အနောက်တောင်ဘက် မိုင်ရာပေါင်းများစွာ ကွာဝေးသော နေရာတွင် ယခု တွေ့ရသည့် အဖြူရောင်သူတော်စင်မြို့ ဟာမူဟေဒိုကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး သူ၏ သြဇာအာဏာကို အသုံးပြုကာ ထိုနေရာကို တားမြစ်နယ်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

ဟာမူဟေဒိုမြို့တစ်ခုလုံးသည် စတုရန်းကီလိုမီတာ ရှစ်ရာခန့် ကျယ်ဝန်းပြီး ကုထိုက်ပိုင် စတင် ယူဆောင်လာခဲ့သော အထက်တန်းစား အစောင့်အရှောက် နှစ်သောင်းကျော်၊ နေ့စဉ် အစေခံ အမျိုးသမီးများနှင့် ကျွန်များမှလွဲ၍ ပြင်ပလူ မည်သူကိုမျှ မြို့ထဲသို့ ဝင်ခွင့်မပြုပေ။

အမိန့်ကို ဖီဆန်သူ သေရမည်။

ထိုအချိန်မှစ၍ ကုထိုက်ပိုင် သည် အပြင်ပန်းအားဖြင့် ကွယ်ဝှက်နေထိုင်သည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ကုထိုက်ပိုင် သည် အတွင်း၌ အဘယ်အရာများ လုပ်ဆောင်နေသည်ကို မည်သူမျှ မသိသလို၊ ဤ ဟာမူဟေဒိုမြို့ကို အဘယ်ကြောင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည်ကိုလည်း မသိပေ။ လူတိုင်း သိထားသည်မှာ ဟာမူဟေဒို၏ ဗဟိုရှိ အိမ်များ စက်ဝိုင်းတစ်ဝက်သည် မီးလောင်ထားသကဲ့သို့ မဲနက်နေပြီး ညဉ့်နက်ပိုင်းတိုင်းတွင် ထူထဲသော မီးခိုးငွေ့များနှင့် ကြယ်ပွင့်များကဲ့သို့ မီးပွားများစွာသည် ဟာမူဟေဒို၏ ဗဟိုမှ ကောင်းကင်သို့ ပန်းထွက်လေ့ရှိသည်ဟူ၍သာ ဖြစ်သည်။

ထို့အပြင် လပြည့်ညတွင် အာရေဗျ ကုန်သည်များအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် ဟာမူဟေဒိုမြို့အပြင်ဘက်မှ ဖြတ်သွားခဲ့ရာ မိုးခြိမ်းသံကဲ့သို့ ကြီးမားသော လူမဆန်သည့် ဟိန်းသံကို ကြားခဲ့ရသည်။ မြင်းများအားလုံးသည် အလွန်အမင်း ကြောက်လန့်တကြားဖြစ်ကာ ထွက်ပြေးသွားကြပြီး ကုန်သည်များအားလုံးလည်း တုန်ယင်လျက် ကြီးမားသော ကြောက်ရွံ့မှုကို အလိုအလျောက် ခံစားခဲ့ကြရသည်။

ထိုအချိန်မှစ၍ ထိုကဲ့သို့သော အဖြစ်အပျက်များ မကြာခဏ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ဟာမူဟေဒိုမြို့နှင့် ပတ်သက်သော ကောလာဟလ အမျိုးမျိုးသည် အာရေဗျ အင်ပါယာတွင် ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်။

ဟာမူဟေဒိုမြို့ထဲတွင် မည်သည့်လျှို့ဝှက်ချက်များ ဝှက်ထားသည်ကို မည်သူမျှ မသိသော်လည်း ကောလာဟလများ ပိုများလာသည်ကိုသာ သိရှိရသည်။ သို့သော်လည်း မည်သူမျှ အသက်ဆုံးရှုံးမည့် အန္တရာယ်ကို မစွန့်စားဘဲ ဤမဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေး၏ မြို့တော်သို့ ခိုးဝင်ရန် မရဲရပေ။

သို့သော် ယခုအချိန်တွင် ဟာမူဟေဒိုမြို့၏ တံခါးများသည် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖွင့်ထားသည်။ စစ်တပ်ကြီးသည် မိုင်ရာပေါင်းများစွာ ရှည်လျားသော တန်းစီနေသည့် စစ်ကြောင်းဖြင့် မြို့ပြင်တွင် တန်းစီနေကြပြီး အလံများသည် သစ်တောများကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။ ဘဂ္ဂဒက်မြို့တော်မှစ၍ ဟာမူဟေဒိုမြို့တံခါးဝအထိ ရှည်လျားပြီး လှပသော အနီရောင် ကော်ဇောကို ခင်းထားသည်။

ဤအရာအားလုံးသည် ယနေ့ ဤအမြင့်မြတ်ဆုံး မဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေးကို ကြိုဆိုရန်အတွက် ဖြစ်သည်။

“လေးနာရီတောင် ရှိပြီ၊ မဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေးက မထွက်လာသေးဘူးလား”

ဟာမူဟေဒိုမြို့ဗဟိုတွင် နန်းတွင်းအရာရှိများနှင့် အာရေဗျ မြင့်မြတ်သူများ ဝန်းရံထားသည့် အာရေဗျ ဘုရင်ခံ မူတာဆင်သုံးသည် ရုတ်တရက် ပြောလိုက်သည်။ သူ၏ မျက်ခုံးများ တွန့်ချိုးလျက် နက်မှောင်သော မျက်လုံးများဖြင့် ရှေ့ရှိ အချင်း မီတာနှစ်ဆယ်ခန့်ရှိသော ကြီးမားသော မီးလောင်ထားသည့် ရေတွင်းကြီးကို စိုက်ကြည့်နေသည်။

ဤကြီးမားသော ရေတွင်းသည် မဲနက်နေပြီး မြေမျက်နှာပြင် အပိုင်းကို အုတ်နှင့် ကျောက်တုံးများဖြင့် တည်ဆောက်ထားကာ ပြင်ပတွင် ထူထပ်သော၊ ခွဲခြားမရနိုင်သော လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်သော စာလုံးများ ရှိနေပြီး မီးခိုးနှင့် မီးလောင်ကျွမ်းခြင်း အမှတ်အသားများ ရှိနေသည်။

ရေတွင်းဟု ဆိုသော်လည်း အတွင်း၌ ခြောက်သွေ့နေပြီး အောက်ခြေကို မမြင်ရပေ။ ဟာမူဟေဒိုမြို့သည် ရေတွင်းအောက်မှ ရေကို တစ်ခါမျှ မယူဖူးဘဲ ရေခပ်ရန် ကိရိယာ၊ ကြိုးလုံးနှင့် ဘီးများ မရှိပေ။

ဟာမူဟေဒိုမှ အစောင့်အရှောက်များက ကုထိုက်ပိုင် သည် ရေတွင်းထဲတွင် ရှိနေပြီး အချိန်အတော်ကြာ မထွက်လာသေးဟု ပြောသည်ကို သတိရကာ မူတာဆင်သုံးသည် ဖော်ပြမရသော ထူးဆန်းသည့် ခံစားမှုတစ်ခု ရရှိခဲ့သည်။

အာရေဗျ အင်ပါယာ၏ ဘုရင်ခံ ဖြစ်သော်လည်း မူတာဆင်သုံးသည် ဤမြို့ထဲတွင် ကုထိုက်ပိုင် လျှို့ဝှက် လုပ်ဆောင်နေသည့် ကိစ္စများကို လုံးဝ မသိပေ။ တကယ်တော့ ခိုရာစန်းမှာ ကြီးမားတဲ့ ရှုံးနိမ့်မှု မဖြစ်ခဲ့ဘူးဆိုရင် သူဟာ ဒီမဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေး အကြောင်း ဘာမှ မကြားချင်ခဲ့ဘူး။

“အရှင်မင်းကြီး စိတ်မပူပါနဲ့။ ကုထိုက်ပိုင် က ဒီနေ့ ထွက်လာမယ်လို့ ပြောထားရင် သူ ပေါ်လာမှာ သေချာပါတယ်။”

ထိုအချိန်တွင် အသံတစ်သံက နားထဲသို့ ဝင်လာသည်။ ဘုရားကျောင်းတော်၏ မဟာပုရောဟိတ်သည် အနက်ရောင်ဝတ်စုံနှင့် ရုတ်တရက် စကားစပြောသည်။

မဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေးထွက်လာခြင်းသည် မကြာသေးမီက အင်ပါယာတစ်ခုလုံးတွင် အကြီးမားဆုံးသော ကိစ္စ ဖြစ်သည်။ မဟာပုရောဟိတ်သာမက မူတာဆင်သုံးနှင့် မဟာပုရောဟိတ်တို့၏ နောက်ဘက်တွင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၊ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ အများအပြားလည်း ရပ်နေသည်ကို ကောင်းကင်မှ ကြည့်လျှင် တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ လူတိုင်း သံချပ်ကာဝတ်စုံများ ဝတ်ဆင်ထားပြီး ကြီးမားသော အော်ရာသည် တောင်များနှင့် ပင်လယ်များကဲ့သို့ ကောင်းကင်သို့ တိုက်ရိုက် တက်သွားသည်။

သေချာကြည့်လျှင် အဝေးတွင် စစ်ရှုံးခဲ့သော အရှေ့ပိုင်း ဘုရင်ခံ အဗူမူစလင်ပင်လျှင် သူတို့ထဲတွင် ပါဝင်နေသည်။

“ဟိန်း”

မူတာဆင်သုံး စိတ်မရှည်ဖြစ်လာချိန်တွင် ရုတ်တရက် မြေကြီး တုန်ခါသွားပြီး အဖြူရောင်သူတော်စင်မြို့တော် ဟာမူဟေဒိုတစ်ခုလုံး ပြင်းထန်စွာ တုန်ခါသွားသည်။ ထို့အပြင် ရှေ့ရှိ မဲနက်နေသော ရေတွင်းကြီးထဲမှ ထူထဲသော မီးခိုးငွေ့များနှင့် ကြီးမားသော အပူလှိုင်းများ ရုတ်တရက် ပန်းထွက်လာပြီး ကောင်းကင်သို့ တည့်တည့် တက်သွားသည်။

“ဒါ၊ ဒါ ဘာဖြစ်တာလဲ”

မူတာဆင်သုံးမျက်လုံးများ ပြူးကျယ်သွားပြီး တုန်လှုပ်မှု အပြည့်ဖြင့် ကြည့်နေသည်။

“ဟီးးးးးး”

မူတာဆင်သုံးဘာဖြစ်နေသည်ကို နားမလည်မီ မြို့ပြင်ဘက်တွင် မြင်းများ အော်ဟစ်သံများဖြင့် ရှုပ်ထွေးမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ကြောက်လန့်တကြား အော်သံများ ထွက်လာသည်။ ထိုအချိန်တွင် ကြိုးဖြုတ်ထားသော မြင်းမည်မျှသည် ဟာမူဟေဒိုမြို့ပြင်မှ စစ်ကြောင်းများကြားမှ ထွက်ပြေးသွားသည်ကို မသိပေ။

ဤမြင်ကွင်းကြောင့် မူတာဆင်သုံးအံ့အားသင့်ခဲ့ရသော်လည်း ဤအရာအားလုံး မပြီးဆုံးသေးပေ။

“အရှင်မင်းကြီး သတိထားပါ”

မူတာဆင်သုံး၏နောက်ကွယ်တွင် နာမည်ကြီးပြီး အစွမ်းရှိသည့် အုပ်ချုပ်သူများနှင့် အရာရှိများသည် ကြီးမားသော ရေတွင်းကြီးက ရုတ်တရက် ကြောက်မက်ဖွယ် ဘီလူးတစ်ကောင် ဖြစ်သွားသကဲ့သို့ နောက်သို့ ဆုတ်ခွာသွားကြသည်။

တကယ်လည်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်သည်။ အင်ပါယာ၏ အရေးပါသော အရာရှိများအနေဖြင့် သူတို့၏ အာရုံခံစားမှုများသည် အခြားသူများထက် များစွာပိုမိုထက်မြက်သည်။ မီးခိုးနက်များ ပန်းထွက်သည့်အခိုက်တွင် ရေတွင်းကြီးထဲ၌ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော စွမ်းအင်သည် မုန်တိုင်းတစ်ခုကဲ့သို့ မြေအောက်မှ မြေပြင်သို့ အံ့မခန်း မြန်နှုန်းဖြင့် တက်လာသည်ကို သူတို့ ခံစားမိသည်။

ထိုနေရာရှိ အုပ်ချုပ်သူများနှင့် အရာရှိများ အားလုံးသည် အလွန်အစွမ်းထက်သော ကျွမ်းကျင်သူများ ဖြစ်ကြသော်လည်း ထိုကြောက်မက်ဖွယ် စွမ်းအင်ရှေ့တွင် သူတို့သည် လမင်းရှေ့ရှိ ပိုးစုန်းကြူးများကဲ့သို့ ချက်ချင်းပင် သေးငယ်ပြီး မှိန်ဖျော့သွားကြသည်။ ပိုအရေးကြီးသည်မှာ လူတိုင်းသည် ထိုမုန်တိုင်းကဲ့သို့ စွမ်းအင်မှ စစ်မှန်သော၊ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖျက်ဆီးခြင်းစွမ်းအားကို ခံစားမိကြသည်။ ၎င်းသည် လောကပေါ်ရှိ အရာအားလုံးကို ဖျက်ဆီးရန်သာ တည်ရှိနေသည်ဟု ထင်ရသည်။

လူများ စကားပြောနေစဉ်အတွင်း မြေအောက်မှ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော သတ္တဝါသည် အံ့မခန်း အရှိန်ဖြင့် ရှေ့သို့ တိုးလာခဲ့သည်။ “ဟိန်း” ဒုတိယ အော်ဟစ်သံ ထွက်ပေါ်လာချိန်တွင် အပူလှိုင်းများ လှိမ့်တက်လာပြီး မြေအောက်နက်နက်မှ ပြင်းထန်ပြီး စူးရှသော မီးလျှံများသည် ချော်ရည်များကဲ့သို့ ထူထပ်စွာ ကောင်းကင်သို့ ပန်းထွက်လာသည်။

မီးလျှံများ၏လောင်ကျွမ်းမှုကြောင့် အာကာသပင် ပုံပျက်သွားပြီး အနက်ရောင် အချိန်နှင့်နေရာ အက်ကြောင်းများကို ဖော်ပြနေသည်။

“ဒုန်း”

မျက်စိတစ်မှိတ်အတွင်းတွင် လေထု၏ပေါက်ကွဲသံနှင့်အတူ ကြီးမားသော လက်တံဒါဇင်ပေါင်းများစွာသည် ရေတွင်းကြီးထဲမှ ရုတ်တရက် ထွက်ပေါ်လာပြီး ကောင်းကင်သို့ တက်သွားသည်။

ထိုလက်တံများအားလုံးသည် စစ်မှန်သော၊ ချော်ရည်ကဲ့သို့သော မီးလျှံများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး မျက်နှာပြင်သည် နေမင်းကဲ့သို့ တောက်ပနေပြီး မျက်စိစူးနေသည်။ သာမန်မီးလျှံများနှင့် မတူဘဲ ထိုမီးလျှံလက်တံများ၏ ပြင်ပနှင့်အစွန်းပိုင်းများသည် အဖြူရောင် မီးလျှံများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားပြီး အလွန်အမင်း အန္တရာယ်ရှိသော ခံစားချက်ကို ပေးသည်။

ထိုမျှသာမက ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော လက်တံများ ရေတွင်းနက်နက်မှ ထွက်လာသောအခါ ရေတွင်းပတ်လည်ရှိ အပူချိန်သည် ရုတ်တရက် မြင့်တက်လာပြီး စက္ကန့်ပိုင်းအတွင်း ဒီဂရီထောင်ပေါင်းများစွာမှ ဆယ်ထောင်၊ သိန်းချီအထိ မြင့်တက်သွားခဲ့ပြီး ဆက်လက် တက်နေခဲ့သည်။

“အာ့…”

ရေတွင်းပတ်လည်ရှိ လူများ အော်ဟစ်ကာ မထိန်းနိုင်ဘဲ နောက်သို့ ဆုတ်ခွာသွားကြသည်။ ထိုမီးလျှံသည် သူတို့ထံသို့ မရောက်သေးသော်လည်း လူတိုင်းသည် သူတို့၏ခန္ဓာကိုယ်ထဲရှိ သံမဏိကဲ့သို့သော ဂန်ချီများ ဆက်တိုက် ကုန်ခန်းလာသည်ကို ခံစားမိကြရာ မယုံနိုင်စရာ ဖြစ်သည်။

“အားလုံး စိတ်ပူစရာ မလိုပါဘူး။ ဒါဟာ သမိုင်းမတင်မီက လောကဖျက်မယ့် သတ္တဝါတစ်ကောင်သာ ဖြစ်ပြီး မဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေးက လုံးဝအောင်နိုင်ပြီးသားပါ။”

ထိုအချိန်တွင် တည်ငြိမ်မှု ရှိနေပြီး မလှုပ်မယှက် ကျန်ရှိနေသူမှာ ဘုရားကျောင်းတော်၏ မဟာပုရောဟိတ်တစ်ဦးသာ ဖြစ်သည်။

လောကဖျက်မယ့် သတ္တဝါလား။

အောင်နိုင်ခဲ့ပြီလား။

ထိုအခိုက်အတန့်တွင် မူတာဆင်သုံးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အုပ်ချုပ်သူများ၊ အရာရှိများတို့၏ စိတ်ထဲ၌ သံသယများ ပြည့်နှက်နေခဲ့သည်။

ကုထိုက်ပိုင် သည် ကွယ်ဝှက်နေသည်ဟု ကောလာဟလများ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည် မဟုတ်ပါလား။ အဘယ်ကြောင့် လောကဖျက်မယ့် သတ္တဝါနှင့် ဆက်စပ်နေရသနည်း။ ထို့အပြင် အာရေဗျ အင်ပါယာထဲမှာ ဘဂ္ဂဒက်နှင့် အလွန်နီးကပ်သော နေရာတွင် လောကဖျက်မယ့် သတ္တဝါ ဘယ်က လာသနည်း။

“မဟာပုရောဟိတ်က အသိပညာ ကြွယ်ဝတယ်။ ဒီသတ္တဝါကို ခင်ဗျား မမြင်နိုင်စရာ မရှိဘူးဆိုတာ သိခဲ့ပါတယ်။”

ထိုအချိန်တွင် အလွန် တည်ငြိမ်ပြီး ကြီးမားသော အသံတစ်ခုသည် မြေအောက်နက်နက်မှ ရုတ်တရက် ထွက်ပေါ်လာသည်။ အသံ မဆုံးမီ…

“ဒုန်း”

မြေကြီး တုန်ခါသွားပြီး အပူလှိုင်းများ လှိမ့်တက်လာသည်။ ကြီးမားသော အနက်ရောင်နှင့် အနီရောင် လက်သည်းကြီးတစ်ခုသည် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ပုံစံဖြင့် ရေတွင်းကြီးထဲမှ ရုတ်တရက် ထွက်ပေါ်လာပြီး ဒုန်းကနဲ အသံဖြင့် ကြီးမားသော ရေတွင်း၏ အစွန်းကို ဆုပ်ကိုင်လိုက်သည်။

******

အခန်း (၁၈၀၇) ပျောက်ဆုံးသွားသော ယဉ်ကျေးမှု

“အရှင်မင်းကြီးကို အကာအကွယ်ပေးကြ”

ပတ်ဝန်းကျင်မှ အော်ဟစ်သံများ ထွက်ပေါ်လာပြီး ချက်ချင်းပင် အုပ်ချုပ်သူများနှင့် အရာရှိများသည် မူတာဆင်သုံးရှေ့တွင် ကာဆီးရပ်လိုက်ကြသည်။

“စိတ်မပူကြပါနဲ့။ မဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေးပဲ”

ထိုအချိန်တွင် မူတာဆင်သုံးကမူ တည်ငြိမ်သောအသွင်ဖြင့် အနည်းငယ်မျှ မတုန်လှုပ်ပေ။

သူ၏ အကြည့်က ရေတွင်းကြီးထဲသို့ ရောက်သွားရာ အနက်ရောင်နှင့် အနီရောင် လက်သည်းကြီး နောက်တစ်ခု ထွက်ပေါ်လာသည်ကို တွေ့လိုက်ရသည်။ ထိုလက်သည်းကြီးပေါ်တွင် ရင်းနှီးသော ပုံရိပ်တစ်ခုကို ထမ်းပိုးထားသည်၊ ထိုသူမှာ မဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေးပင် ဖြစ်သည်။

မဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေး ။

မူတာဆင်သုံးသည် မဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေး ကုထိုက်ပိုင် ကို တစ်ခါမျှ မတွေ့ဖူးသော်လည်း ဘဂ္ဂဒက်နန်းတော်တွင် ကုထိုက်ပိုင် ၏ ပုံတူများကို နေရာတိုင်းတွင် ချိတ်ဆွဲထားသည်။

မူတာဆင်သုံးသည် ထိုပုံရိပ်ကို အသေးစိတ် ကြည့်လိုက်သည်။ အနက်ရောင်နှင့် အနီရောင် လက်သည်းကြီးပေါ်ရှိ ထိုပုံရိပ်သည် ဖြူစင်သော ဝတ်ရုံရှည်ကို ဝတ်ဆင်ထားပြီး အရပ်ရှည်လျားကာ နက်ရှိုင်းသော အပြာရောင် မျက်လုံးနှစ်လုံး ရှိသည်။ အထင်ရှားဆုံးမှာ သူ၏ မုတ်ဆိတ်မွေး ဖြစ်သည်။ ထူထဲသော်လည်း သေသေသပ်သပ် ညှပ်ထားပြီး အလွန် သပ်ရပ်သည်။

“ဒီလောက် အချိန်ကြာသွားတာတောင် သူ ဘာမှ အိုမင်းရင့်ရော်မှု မရှိသေးဘူးဆိုတာ မယုံနိုင်စရာပဲ”

မူတာဆင်သုံးစိတ်ထဲတွင် တိုးတိုးလေး တွေးလိုက်သည်။

အချိန်အားဖြင့် တွက်ကြည့်လျှင် လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်များစွာက ကုထိုက်ပိုင် အနားယူခဲ့စဉ်ကပင် အသက် ရှစ်ဆယ်ကျော်ပြီ ဖြစ်သည်။ သို့သော် အချိန်ကြာမြင့်လာသော်လည်း ကုထိုက်ပိုင် သည် ဆံပင် အဖျားများ အနည်းငယ် ဖြူလာခြင်းမှလွဲ၍ အသက်ငါးဆယ်ကျော်အရွယ်ခန့်သာ ရှိသေးပုံရသည်။

—ဒါဟာ သူ ပုံတူထားခဲ့တဲ့ အချိန်အတိုင်းပဲ၊ သူ့ရဲ့ အတောက်ပဆုံး အချိန်အတိုင်းပဲ။

“မင်းက ဂျာလီရဲ့ သားလား”

အနက်ရောင်နှင့် အနီရောင် သားရဲလက်သည်းပေါ်တွင် ကုထိုက်ပိုင် ရုတ်တရက် စကားစပြောလိုက်သည်။ ရေတွင်းကြီးထဲတွင် မီးလျှံများ တအုံးအုံး လောင်ကျွမ်းနေပြီး ဒီဂရီ သိန်းချီ အပူချိန် ရှိသော်လည်း ကုထိုက်ပိုင် က လုံးဝ သက်ရောက်မှု မရှိဘဲ ရှိနေခြင်းသည် ပတ်ဝန်းကျင်မှ အုပ်ချုပ်သူများနှင့် အရာရှိများကို တုန်လှုပ်စေခဲ့သည်။

“မဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေး ”

မူတာဆင်သုံးသည် ထိုမြင်ကွင်းကို မြင်ပြီးနောက် လျင်မြန်စွာ ခေါင်းငုံ့ကာ အလွန် ရိုသေသော အမူအရာကို ပြသသည်။ အာရေဗျ အင်ပါယာတစ်ခုလုံးတွင် မူတာဆင်သုံးသည် အမြင့်ဆုံး အဆင့်အတန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားပြီး သူ့ကို ဒီလို လေသံနဲ့ ခေါ်ဝေါ်နိုင်သူမှာ ကုထိုက်ပိုင် တစ်ဦးတည်းသာ ရှိသည်။ တကယ်တော့ အသက်အရွယ်အရ ပြောရလျှင် ကုထိုက်ပိုင် သည် အသက် တစ်ရာ့သုံးဆယ်ကျော် ရှိပြီ ဖြစ်သည်။

မူတာဆင်သုံးထက် နှစ်ဆကျော် ပိုကြီးသူဖြစ်၍ သူ၏ အဆင့်အတန်းအရ မူတာဆင်သုံးကို ထိုသို့ ခေါ်ဝေါ်ပိုင်ခွင့် ရှိသည်။

“ရှက်စရာပဲ အဲဒီတုန်းက ငါ စစ်အာဏာတွေ အပ်နှင်းခဲ့တယ်၊ အရာအားလုံးကို သေသေချာချာ စီစဉ်ခဲ့တယ်။ အရာအားလုံး အစီအစဉ်အတိုင်း သွားရင် မကြာခင်မှာပဲ ငါတို့ အာရေဗျ အင်ပါယာဟာ ကုန်းမြေတစ်ခုလုံးကို စုစည်းပြီး ဒီလောကရဲ့ အစစ်အမှန် သခင် ဖြစ်လာမယ်လို့ ငါ ထင်ခဲ့တယ်။ မင်းတို့ဟာ အသက်ဆယ်ကျော်သက်အရွယ် အရှေ့တိုင်းသားလေး တစ်ဦးဆီကနေ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး ဘဂ္ဂဒက်ကိုပါ ဖိအားပေးခံရလုနီးပါး ဖြစ်ခဲ့ရမယ်လို့ ဘယ်သူမှ မထင်ခဲ့ဘူး။”

ကုထိုက်ပိုင် သည် အေးအေးဆေးဆေး ပြောသည်။ စကားပြောရင်း သူသည် ညင်သာစွာ လှမ်းထွက်ပြီး ရေတွင်းကြီး၏ အစွန်းပေါ်သို့ ဆင်းသက်လိုက်သည်။

သူ၏ ပြောစကားကို ကြားလိုက်သောအခါ မူတာဆင်သုံးသည် မျက်နှာတစ်ခုလုံး နီရဲသွားသည်။ အင်အားကြီးသူများကြားတွင် အလှဆင်ခြင်းနှင့် ဖုံးကွယ်ခြင်း များများစားစား မလိုအပ်ပေ။ သူ၊ ကုထိုက်ပိုင်နှင့် အခြား အုပ်ချုပ်သူများ ၊ အရာရှိများအားလုံးသည် ထိုအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။

သံသယဖြစ်စရာမလိုဘဲ အရှေ့ဒေသကို သိမ်းပိုက်ရေးလုပ်ငန်းတွင် သူတို့သည် ကြီးမားသော အမှားများ ကျူးလွန်ခဲ့ကြသည်။

မူတာဆင်သုံး၏ နောက်ကွယ်တွင် အုပ်ချုပ်သူများနှင့် အရာရှိများလည်း ခေါင်းငုံ့ကာ ကုထိုက်ပိုင် ၏ မျက်လုံးများနှင့် ရင်ဆိုင်ရန် မရဲရဲကြပေ။ ထိုနေရာတွင် ခိုရာစန်းတိုက်ပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့သူ အများအပြား ရှိကြပြီး အရှေ့တိုင်းမှ ထိုဆယ်ကျော်သက်လေး၏ နောက်သို့ လိုက်ရင်း မိုင်ပေါင်းထောင်ချီ ထွက်ပြေးခဲ့ရကာ ဂုဏ်သိက္ခာများ ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။

ယခုအခါ စစ်ပွဲတိုင်းကို အောင်မြင်ခဲ့ပြီး မည်သည့် တိုက်ပွဲကိုမျှ မရှုံးနိမ့်ခဲ့ဖူးသော အာရေဗျ ဒဏ္ဍာရီ ကုထိုက်ပိုင် ရှေ့တွင် အဘယ်နေရာမှ ငြင်းခုံရဲတော့မည်နည်း။

“မဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေး ၊ အရှေ့တိုင်းက ရန်သူတွေဟာ ထင်ထားတာထက် အများကြီး ပိုအားကောင်းတယ်။ အစပိုင်းမှာ ကျွန်တော်မျိုး မယုံခဲ့ဘူး၊ ဒါပေမဲ့ နောက်ပိုင်းမှာတော့ အဗူမူစလင် စစ်ရှုံးခဲ့တယ်၊ စစ်သည်တော်တွေ စစ်ရှုံးခဲ့တယ်။ နောက်ဆုံး ခင်ဗျားရဲ့ တပည့် ကုတိုင်ဗဟ်တောင်မှ တာလာ့စ်မှာ ရှုံးနိမ့်ပြီး အဲဒီသူရဲ့ လက်ထဲ ကျသွားခဲ့ရတယ်။ ကုတိုင်ဗဟ်ရဲ့ အစွမ်းနဲ့ သူ့ရဲ့စစ်တပ်ကို မဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေးအနေနဲ့ ကောင်းကောင်း သိထားမှာပါ။ ကျွန်တော်တို့ ရင်ဆိုင်နေရတာ သာမန်ရန်သူ မဟုတ်ပါဘူး။”

မူတာဆင်သုံးခဏမျှ တိတ်ဆိတ်ပြီးနောက် ပြောလိုက်သည်။

တစ်ဖက်တွင် ကုတိုင်ဗဟ် ဟူသော နာမည်ကို ကြားလိုက်ရသောအခါ ကုထိုက်ပိုင် ချက်ချင်း တိတ်ဆိတ်သွားပြီး လူအများကို ထပ်မံ ပြစ်တင်ရှုတ်ချခြင်း မပြုတော့ပေ။

“ဘယ်လို ရန်သူမျိုးပဲဖြစ်စေ ငါတို့ အာရေဗျ အင်ပါယာရဲ့ ခြေလှမ်းတွေကို တားဆီးနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။ ကုတိုင်ဗဟ်ရှုံးတာက သူ အားနည်းလွန်းလို့ပဲ။ သူ့ရဲ့ ကောင်းကင်ဘုံ စစ်တပ်က ငါ့ကို အတုယူထားတာ ဖြစ်ပေမဲ့ နောက်ဆုံးတော့ ငါ မဟုတ်ဘူး။ ငါ့ရဲ့ ခုနစ်ဆယ် ရာခိုင်နှုန်းလောက်ပဲ ရောက်နိုင်ခဲ့တာ။ စစ်မြေပြင်မှာ ကျဆုံးသွားတာ သူ ဘယ်သူ့ကိုမှ အပြစ်တင်စရာ မလိုဘူး။”

တစ်ခဏအတွင်းမှာပင် ကုထိုက်ပိုင် သည် ပုံမှန်အတိုင်း ပြန်ဖြစ်လာပြီး ခြေထောက်တစ်ဖက်ကို လေထဲ နင်း၍ မြေပြင်ပေါ် လျှောက်နေသကဲ့သို့ ရေတွင်းကြီးပေါ်မှ ဆင်းသက်လာသည်။

“ဒါပေမဲ့ ဘယ်သူကမှ ငါတို့ အာရေဗျ အင်ပါယာကို ဒီလို အရှက်ရအောင် လုပ်လို့မရဘူး။ အဲဒီ အရှေ့တိုင်းက မဟာထန်နဲ့ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ် စစ်သူကြီးကို ငါ ကိုင်တွယ်မယ်။ အရှေ့ဒေသကို ငါ့လက်နဲ့ပဲ အဆုံးသတ် သိမ်းပိုက်ရလိမ့်မယ်”

တစ်ခဏအတွင်းမှာပင် မူတာဆင်သုံးရော ပတ်ဝန်းကျင်မှ အုပ်ချုပ်သူများ၊ အရာရှိများတို့ပါ ခေါင်းငုံ့ကာ လက်ခံသည့် အမူအရာကို ပြသကြသည်။

အရှေ့လောကကို သိမ်းပိုက်ရန်...

တကယ်တော့ ဒါဟာ သူတို့ ဒီနေရာမှာ ပေါ်လာရတဲ့ အကြောင်းရင်း ဖြစ်သည်။ မဟာထန်နဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်က နိုင်ငံတွေကို သိမ်းပိုက်နိုင်ရင် ကျန်တာတွေ အရေးမကြီးပါဘူး။

“မဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေး အခုကစပြီး ကျွန်တော် စစ်အာဏာ အားလုံးကို အပ်နှင်းဖို့ ဆန္ဒရှိပါတယ်။ အင်ပါယာနယ်မြေထဲက ဘုရင်ခံတွေ၊ အရာရှိတွေအားလုံးနဲ့ စစ်တပ်အားလုံးကို အရှေ့လောကတစ်ခုလုံးကို သိမ်းပိုက်ပြီးတဲ့အထိ ခင်ဗျားရဲ့ စေခိုင်းမှုအောက်မှာ ထားပါမယ်။... အောင်မြင်ရင် ခင်ဗျားနာမည်ကို သူတော်စင်ကျမ်းမှာ ထည့်သွင်းပြီး သူတော်စင်အဖြစ် ဂုဏ်ပြုပါ့မယ်။ နောင်လာမယ့် မျိုးဆက်တွေရဲ့ ဘုရင်တွေနဲ့ အမတ်တွေ အားလုံးက ခင်ဗျားကို လေးစားကြပါလိမ့်မယ်။ ခင်ဗျားဟာ အင်ပါယာရဲ့ အကြီးမြတ်ဆုံး စစ်နတ်ဘုရားနဲ့ သူရဲကောင်း ဖြစ်လာပါလိမ့်မယ်”

မူတာဆင်သုံးသည် ရိုသေသော အသံဖြင့် ပြောသည်။

ကုထိုက်ပိုင် သည် ဂုဏ်ကျေးဇူး၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာနှင့် အာဏာကို အလေးမထားသူ ဖြစ်သော်လည်း မူတာဆင်သုံး၏ စကားကို ကြားသောအခါ သူ၏ ဝတ်ရုံ လှုပ်ရှားသွားပြီး အနည်းငယ် စိတ်လှုပ်ရှားသွားသည်။ ထင်ရှားသည်မှာ “သူတော်စင်” ဟူသော စကားလုံးသည် သူ့အတွက်ပင် အလွန် ဆွဲဆောင်မှု ရှိသည်။

တကယ်တော့ အာရေဗျ အင်ပါယာသည် ကုန်းမြေလောကတစ်ခုလုံးကို စုစည်းနိုင်ပြီး လူမျိုးပေါင်းစုံကို အာရေဗျလူမျိုးများ၏ အုပ်စိုးမှုအောက်တွင် ထားနိုင်ပါက ဒါဟာ မကြုံစဖူးသော အောင်မြင်မှု ဖြစ်ပြီး ဤအောင်မြင်မှုသည် သူတော်စင်အဖြစ် သတ်မှတ်ရန် ထိုက်တန်ပါသည်။

“မဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေး ခင်ဗျားရဲ့ပုံစံကို ကြည့်ရတာ အဲဒီအရာကို အောင်နိုင်ခဲ့ပြီး မြေအောက်က ပျောက်ဆုံးသွားသော ယဉ်ကျေးမှုရဲ့ ပစ္စည်းကိုပါ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီ ထင်ပါတယ်”

ထိုအချိန်တွင် ဘေးနားက မဟာပုရောဟိတ်ရုတ်တရက် စကားစပြောလိုက်သည်။

“ပျောက်ဆုံးသွားသော ယဉ်ကျေးမှု”

တစ်ခဏအတွင်းမှာပင် မူတာဆင်သုံးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်မှ လူများ၏ အကြည့်များသည် ကုထိုက်ပိုင် နှင့် မဟာပုရောဟိတ် နှစ်ဦးလုံးထံသို့ ရောက်သွားပြီး မျက်လုံးများတွင် မရှင်းမလင်း ဖြစ်နေသည်။

ဟာမူဟေဒိုမြို့ထဲတွင် အခြား ဘာလျှို့ဝှက်ချက်တွေ ရှိနေသေးသလဲ။

ပျောက်ဆုံးသွားသော ယဉ်ကျေးမှုဟုတ်လား။ ပြီးတော့ မီးလျှံတွေ ထုတ်လွှတ်နိုင်တဲ့ အဲဒီ ကြောက်မက်ဖွယ် သတ္တဝါက ဘာလဲ။

အင်ပါယာထဲတွင် လူတိုင်းက မဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေးသည် ကိုယ်ခံပညာ လေ့ကျင့်ရန်အတွက် ကွယ်ဝှက်နေသည်ဟု သိထားကြသော်လည်း ယခု ကြည့်ရသည်မှာ ထိုမျှသာ မဟုတ်တော့ပေ။ သူသည် အင်ပါယာ၏ အာဏာဗဟိုမှ ဝေးရာတွင် ဆယ်စုနှစ်များစွာ အချိန်ကုန်ခဲ့သည်မှာ ပိုမိုကြီးမားသော ရည်ရွယ်ချက် ရှိပုံရသည်။

“အောင်မြင်ခဲ့ပြီ”

ကုထိုက်ပိုင် သည် ညင်သာစွာ ပြုံးလိုက်သည်။ သူ၏ ဘယ်ဘက်လက်ကို လက်စွပ်ထဲတွင် အမြဲ ထည့်ထားခဲ့သော်လည်း ဤအချိန်တွင် ရုတ်တရက် ဖြည်းဖြည်းချင်း ဆွဲထုတ်လိုက်သည်။

လူများ၏ အကြည့်များကြားတွင် သူ၏ လက်စွပ်ထဲမှ အရင်က လုံးဝ မတွေ့ခဲ့ဖူးသော တောက်ပမှုများ ရုတ်တရက် ထွက်ပေါ်လာသည်။

ကုထိုက်ပိုင် ၏ ဘယ်ဘက်လက်ကို ဆန့်ထုတ်လိုက်သောအခါ သူ၏ လက်ဖဝါးထဲတွင် သတ္တုနှင့်သားရေများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ထူးဆန်းသည့် အလုံးတစ်လုံးကို တွေ့ရသည်။ အပြာရောင် တောက်ပမှုသည် အလွန်ကြည်လင်နေပြီး ထိုအလုံးထဲမှ ထွက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

အဆန်းကြယ်ဆုံးမှာ ထိုသတ္တုနှင့် သားရေအလုံးသည် သူ့တွင် အသက်ရှိသကဲ့သို့ ကုထိုက်ပိုင် ၏ ဘယ်ဘက်လက်ဖဝါးထဲတွင် နှလုံးခုန်သကဲ့သို့ တဖျတ်ဖျတ် ခုန်နေပြီး ထူးခြားသော လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်မှုနှင့် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော အငွေ့အသက်ကို ထုတ်လွှတ်နေသည်။ သေချာကြည့်လျှင် အပြာရောင် အလင်းရောင်နှင့် သတ္တုမျက်နှာပြင်တွင် ရှေးဟောင်း စာလုံးများ စီးဆင်းနေသည်ကို တွေ့ရပြီး ၎င်းသည် အာရေဗျ အင်ပါယာ၏ ယခုခေတ်နှင့် ရှေးခေတ် စာလုံးများနှင့် လုံးဝ ကွဲပြားသည်။

“အရှင်မင်းကြီး၊ စိတ်ချပါ။ ကျွန်တော့်ရဲ့ကတိကို ခင်ဗျား ရရှိပါပြီ။ ဒီတစ်ကြိမ်မှာ အရှေ့လောကတစ်ခုလုံးကို သိမ်းပိုက်ဖို့ ကျွန်တော် ကူညီပါ့မယ်”

ကုထိုက်ပိုင် သည် လူများ၏ အကြည့်များကို ဂရုမစိုက်ဘဲ တစ်ခဏမျှသာ ကြည့်ပြီးနောက် သူ၏ လက်ကို ပြန်ရုပ်သိမ်းလိုက်ကာ ထိုထူးဆန်းသည့် အလုံးကို လက်စွပ်ထဲတွင် သိမ်းဆည်းလိုက်သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် သူ၏ အကြည့်များသည် အာရေဗျ အင်ပါယာ၏ ဘုရင်ခံ မူတာဆင်သုံးထံသို့ ရောက်သွားသည်။

“ဒါ့အပြင် အခုကစပြီး စစ်တပ်အားလုံးကို ကျွန်တော် အုပ်ချုပ်မယ်။ သူတို့ဟာ ကျွန်တော့် ဆန္ဒအတိုင်း ပြန်လည် လေ့ကျင့်ရလိမ့်မယ်။ အရှေ့လောကကို သိမ်းပိုက်ဖို့အတွက် ကျွန်တော်ဟာ ပိုအားကောင်းတဲ့၊ အစစ်အမှန် တိုက်ပွဲဝင်နိုင်တဲ့ စစ်တပ်တစ်ခု လိုအပ်တယ်။”

“အမိန့်တော်အတိုင်းပါပဲ”

မူတာဆင်သုံးသည် ခါးညွှတ်ပြီး သူ၏ ခေါင်းကို နှိမ့်ကာ ပို၍ပင် ရိုသေ လေးစားလိုက်သည်။

“ဒါနဲ့ မဟာသူတော်စင်ဘိုးဘေး ၊ အင်ပါယာမှာ အရှေ့တိုင်းက နိုင်ငံခြား ကွန်ဖြူးရှပ် ဆရာတချို့ ရှိသေးတယ်။ သူတို့အားလုံးကို နှင်ထုတ်ပစ်ရမလား ဒါမှမဟုတ် သတ်ပစ်ရမလား”

ရုတ်တရက် မူတာဆင်သုံးက မေးသည်။

“မလိုပါဘူး။ သူတို့ကို ထားလိုက်... ပိုကောင်းလိမ့်မယ်”

ကုထိုက်ပိုင် သည် လက်ကို ဝှေ့ယမ်းပြပြီး သူ၏ နှုတ်ခမ်းထောင့်များတွင် အဓိပ္ပာယ်ပြည့်ဝသော အပြုံးတစ်စ ပြုံးလိုက်သည်။

...

အာရေဗျ အင်ပါယာ၏ လှုပ်ရှားမှုများကို မဖော်ပြတော့ဘဲ၊ ဤအချိန်တွင် မဟာထန်မြို့တော်တွင် ဖြစ်သည်။

အချိန်နီးကပ်လာသည်နှင့်အမျှ ဤစစ်ရေးဝါဒီနှင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းပဋိပက္ခသည် နန်းတွင်းနှင့် ပြည်သူအားလုံး၏ အာရုံကို ဖမ်းစားခဲ့သည်။ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်ဝမ်ချောင်နှင့် အကြံပေးအရာရှိလီကျွင်းရှန်းတို့သည် ယခင် ဖြစ်ရပ်များစွာကြောင့် တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာဖြင့် လူသိများခဲ့ပြီး လူတိုင်းသည် ရက်အနည်းငယ်အကြာ လေ့ကျင့်ရေးကွင်းတွင် သူတို့၏ စစ်ထိုးပွဲကို စောင့်မျှော်နေကြသည်။

စစ်ရေးဝါဒီနှင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းပဋိပက္ခသည် ဤနည်းလမ်းဖြင့် အနိုင်အရှုံး ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည် လူတိုင်း၏ မျှော်လင့်ချက်ကို ကျော်လွန်သွားသော်လည်း ကျိုးကြောင်းဆီလျော်မှု ရှိနေသည်။

ဤအင်ပါယာတွင် သူတော်စင်ဧကရာဇ်သည် အမြင့်ဆုံး အာဏာနှင့် သြဇာအာဏာကို ပိုင်ဆိုင်ထားပြီး ဆုံးဖြတ်ချက် ချလိုက်သည်နှင့် နန်းတွင်းနှင့် ပြည်သူအားလုံးသည် ရိုသေစွာ နားထောင်ကြရသည်။

ထို့အပြင် သူတော်စင်ဧကရာဇ်က နန်းတော်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော ကြေညာချက်တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ဤနည်းလမ်းဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည် ဝမ်ချောင်နှင့် လီကျွင်းရှန်းနှစ်ဦးစလုံးအပေါ်တွင်သာ နစ်နာမှုကို ကန့်သတ်ထားသဖြင့် ဤအင်ပါယာကို အနည်းဆုံး ထိခိုက်မှု ဖြစ်စေမည့် နည်းလမ်း ဖြစ်နိုင်သည်။

ရက်များ ကုန်လွန်လာသည်နှင့်အမျှ လူပေါင်းများစွာ စောင့်မျှော်နေကြသည်။

ဤအချိန်တွင် နန်းတော်၏ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ ဇီးပန်းတောတွင် ဖြစ်သည်။

“မင်း သေချာ စဉ်းစားပြီးပြီလား”

စာသင်ဆောင်ထဲတွင် ကျယ်ဝန်းပြီး တောက်ပနေသည်။ ဘေးနှစ်ဖက်ရှိ ရှေးဟောင်း အမွှေးတိုင်အိုးများမှ ထွက်လာသော အပြာရောင် မီးခိုးများသည် အခန်းတစ်ခုလုံးတွင် ပျံ့နှံ့နေပြီး သန့်ရှင်းသော အငွေ့အသက်ကို ပေးသည်။ ကျူဇီသည် တရားဝင် ဝတ်စုံဖြင့် မတ်တပ်ရပ်နေပြီး သူ့ရှေ့တွင် ဆံပင်ရှည်များကို ဖြန့်ချကာ မြေပြင်ပေါ် ဒူးထောက်ထိုင်နေသော နှင်းဖြူရောင် ဝတ်စုံဝတ် လီကျွင်းရှန်းရှိသည်။

သူတို့နှစ်ဦး အကြိမ်များစွာ တွေ့ဆုံဖူးသော်လည်း ယခုအချိန်တွင် လေထုသည် သာမန်အချိန်နှင့် လုံးဝ ကွဲပြားစွာ လေးနက်ပြီး တင်းမာသော အငွေ့အသက်များ ပြည့်နှက်နေသည်။

“တပည့် စဉ်းစားပြီးပါပြီ။ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် လေးရက်နေ့မှာ ရှိမယ့် စစ်ထိုးပွဲမှာ အနိုင်ရရပါမယ်။ နောင်လာမည့် မျိုးဆက်ပေါင်းများစွာနဲ့ ပြည်သူလူထု အားလုံး ငြိမ်းချမ်းရေးကို အမြဲ ခံစားရဖို့အတွက် ကျွင်းရှန်းအနေနဲ့ အနိုင်ရရပါမယ်။ ဆရာအနေနဲ့ ကူညီပေးဖို့ တောင်းဆိုပါတယ်။”

လီကျွင်းရှန်းသည် ကိုယ်ကို မတ်မတ်ထားပြီး လေးနက်သောအသွင်ဖြင့် ပြောသည်။

ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းနှင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒသည် တစ်သားတည်းဖြစ်ပြီး မူရင်းရင်းမြစ် တူညီသည်။ လီကျွင်းရှန်းနှင့် ကျူဇီတို့သည် အသက်ကွာခြားမှု ကြီးမားသော်လည်း ညီအစ်ကိုများကဲ့သို့ အချင်းချင်း ဆက်ဆံကြသည်။ သို့သော် ယခုအချိန်တွင် ကျူဇီရှေ့တွင် လီကျွင်းရှန်းသည် တပည့်တစ်ဦး၏ သဘောထားကို ခံယူကာ ကျူဇီနှင့် စကားပြောဆိုပုံမှာ ပုံမှန်နှင့် လုံးဝ ကွဲပြားနေသည်။

“ညီငယ်လေး၊ အချိန်မီသေးတယ်၊ တစ်ခါလောက် ထပ်စဉ်းစားစေချင်ပါတယ်။ ငါတို့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒရဲ့ သမိုင်းမှာ အလွန်တော်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ အများကြီး ပေါ်ထွက်ခဲ့တယ်။ အများစုကတော့ မဟာဘိုးဘေးတွေ ဖြစ်ကြပြီး ပြည်သူတွေကြားမှာ “ဇီ” လို့ အလေးအနက် ခေါ်ခံရသူတွေလည်း ရှိတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘယ်သူမှ သူတော်စင်ဘိုးဘေးရဲ့ပစ္စည်းကို မထိရဲကြဘူး။”

“မင်းတို့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းရဲ့ သမိုင်းမှာလည်း ထူးချွန်တဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေ ပေါ်ထွက်ခဲ့ဖူးတယ်။ အဲဒီ သရဖူကို အတင်းအကျပ် ဝတ်ဆင်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ကြပေမယ့် နောက်ဆုံးတော့ ဘယ်သူမှ မအောင်မြင်ခဲ့ဘူး။”

“ဒါ့အပြင် ခေတ်အပြောင်းအလဲမှာ သူတော်စင်ဘိုးဘေးနဲ့ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်တဲ့သူ မရှိသလောက်ပါပဲ။ ငါ မင်းကို ကူညီပြီး အဲဒီ သရဖူကို အောင်အောင်မြင်မြင် ဝတ်ဆင်နိုင်အောင် လုပ်ပေးရင်တောင် မင်းရဲ့ လက်ရှိ အခြေအနေက သက်တမ်း အများကြီး တိုသွားလိမ့်မယ်။ ဒီလို ဖြစ်ရင်တောင် မင်း ဆက်လုပ်ဦးမှာလား”

ကျူဇီသည် လေးနက်သောအသွင်ဖြင့် ပြောလိုက်သည်။

******

အခန်း (၁၈၀၈) ရှေးသူတော်စင်ဘိုးဘေး၏လမ်း

“ယဉ်ကျေးတဲ့ လူသား၊ ကျောက်စိမ်းကဲ့သို့ နူးညံ့သည်”

ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း၏ ပစ္စည်းများသည် လှပသော ကျောက်စိမ်းကဲ့သို့ပင် ဖြစ်ပြီး သဘာဝအားဖြင့် အလွန် နူးညံ့သိမ်မွေ့သည်။ သက်တမ်းကို တိုစေနိုင်သည့် ပစ္စည်းမျိုး ရှိသည်ဟူ၍ ကြားရခဲသည်။

သို့သော် ကျူဇီဖြစ်စေ၊ လီကျွင်းရှန်းဖြစ်စေ၊ သူတို့သည် ပုံမှန်အတိုင်းပင် ဖြစ်နေကြသည်။

“စီနီယာအစ်ကို၊ ကျွန်တော့်ကို ကူညီချင်မှန်း သိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ ပြောသလိုပဲ၊ ငါ ငရဲမဝင်ရင် ဘယ်သူ ဝင်မလဲ။ သက်တမ်း တိုသွားရင်လည်း ဘာအရေးလဲ။ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းရဲ့ ဆန္ဒကို ဖြည့်ဆည်းနိုင်မယ်ဆိုရင် ကျွင်းရှန်းနောင်တ မရပါဘူး။ စီနီယာအစ်ကိုကျေးဇူးပြုပြီး ကျွန်တော့်ကို ကူညီပါ၊ ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင်သရဖူကို ပေးသနားပါ”

လီကျွင်းရှန်းသည် သူ၏ ခေါ်ဝေါ်ပုံကို အနည်းငယ် ပြောင်းလဲလိုက်ပြီး မျက်လုံးချင်းဆုံကာ ကျူဇီကို ခိုင်မာသော အမူအရာဖြင့် ကြည့်လိုက်သည်။

နောက်ဆုံး စကားလုံးအနည်းငယ်မှာ မိုးခြိမ်းသံကဲ့သို့ ထွက်ပေါ်လာသည်။

ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင် သရဖူ

လီကျွင်းရှန်းသည် ရေချိုး သန့်စင်ပြီး ကျူဇီ၏ စာသင်ကျောင်းသို့ လာရောက် တောင်းခံခြင်းမှာ ဒဏ္ဍာရီလာ မဟာသူတော်စင်ဖြစ်သည့် ကွန်ဖြူးရှပ်၏သရဖူပင် ဖြစ်သည်။

နွေဦးနှင့် ဆောင်းဦးကာလတွင် သူတော်စင်တစ်ရာ ပေါ်ထွက်ခဲ့ပြီး ၎င်းသည် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း၏ ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော ခေတ်အခါ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း မည်မျှပင် ခိုင်မာသော်လည်း အချိန်၏ စီးဆင်းမှုကို မခံနိုင်ပေ။

ကြာရှည်သော အချိန်မြစ်ကြောင်းတွင် သူတော်စင်များနှင့် ပတ်သက်သည့် အရာအားလုံးသည် ပျောက်ကွယ်သွားပြီး အရာအားလုံးသည် ဒဏ္ဍာရီအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ သို့သော် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒတစ်ခုလုံး၏ ဘိုးဘေးဖြစ်သော မဟာသူတော်စင် ကွန်ဖြူးရှပ်သည် သန့်ရှင်းသော ပစ္စည်းတစ်ခုကို ချန်ထားခဲ့သည်မှာ လူအနည်းငယ်သာ သိသည်။ ၎င်းသည် ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင် သရဖူဖြစ်သည်။

၎င်းသည် မဟာသူတော်စင်ချန်ထားခဲ့သော တစ်ခုတည်းသော ပစ္စည်းဖြစ်ပြီး မည်မျှပင် ကြာမြင့်သော အချိန် ကုန်လွန်စေကာမူ ပျက်စီးမည် မဟုတ်ပေ။

ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းသည် စစ်အင်အားကို မြှင့်တင်ပြီး မဟာသူတော်စင် ဓားကဲ့သို့သော သန့်ရှင်းသော ပစ္စည်းမျိုး ရှိသကဲ့သို့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ သန့်ရှင်းသော ပစ္စည်းမှာ ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင် သရဖူဖြစ်ပြီး ကျူဇီသည် ဤသန့်ရှင်းသော ပစ္စည်းကို ကိုင်ဆောင်သူနှင့် စောင့်ရှောက်သူ ဖြစ်သည်။

“အင်း”

ကျူဇီသည် သက်ပြင်းရှည်ကြီး ချလိုက်သည်။

“မင်း စိတ်ဆုံးဖြတ်ပြီးပြီဆိုတော့ ငါ မတားဆီးတော့ဘူး။ ဒါပေမဲ့ မင်း တောင်းဆိုတဲ့အခါ ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင် သရဖူကို ရယူဖို့ဆိုရင် ပညတ်ခုနစ်ပါး စစ်ဆေးမှုကို ဖြတ်သန်းရမယ်ဆိုတာ မင်း သိထားသင့်တယ်။ ဒီခရီးက အန္တရာယ်များတယ်။ ဒီလိုဖြစ်ရင်တောင် မင်း သွားချင်သေးလား”

“ကျွင်းရှန်း သွားလိုပါတယ်”

လီကျွင်းရှန်းသည် တုံ့ဆိုင်းခြင်းမရှိဘဲ ပြောလိုက်သည်။

စာသင်ဆောင်ထဲတွင် တိတ်ဆိတ်နေပြီး မျက်လုံးချင်းဆုံကာ ဘယ်သူမှ စကားမပြောကြပေ။

“ဒီလိုဆိုရင် ငါ့နောက် လိုက်ခဲ့”

တစ်ခဏတာမျှသာ ဖြစ်သော်လည်း ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာသွားသကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။ ကျူဇီသည် နောက်ဆုံးတွင် တိတ်ဆိတ်မှုကို ဖြိုခွင်းကာ စကားစပြောလိုက်သည်။

အသံကျသည်နှင့် ကျူဇီသည် လှည့်၍ လီကျွင်းရှန်း၏ အကြည့်များကြားတွင် စာသင်ကျောင်းနောက်ဘက်ရှိ တံခါးငယ်တစ်ခုကို ဖွင့်ကာ အတွင်းသို့ ဝင်သွားသည်။

လီကျွင်းရှန်းသည် ခဏမျှ စဉ်းစားပြီးနောက် လျင်မြန်စွာ မတ်တပ်ရပ်ကာ ကျူဇီနောက်မှ လိုက်၍ ဇီးပန်းတောနောက်ဘက်သို့ လျှောက်သွားသည်။

ဇီးပန်းတောနောက်ဘက်တွင် ရှေးဟောင်း ဘုရားကျောင်းတစ်ခု တည်ရှိနေသည်။ ပြန်လည် ပြုပြင်ထားသော်လည်း သေချာကြည့်လျှင် ဘုရားကျောင်း၏အဓိက အစိတ်အပိုင်းသည် အလွန်ရှေးကျနေပြီး လုံးဝပြောင်းလဲထားခြင်း မရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။

ဇီးပန်းတောရှိ အခြားဘုရားကျောင်းများနှင့် မတူဘဲ ဤဘုရားကျောင်းသည် အလွန် တိတ်ဆိတ်နေပြီး ပတ်ဝန်းကျင် မီတာ ဆယ်ဂဏန်းများအတွင်း ဖုန်မှုန့်မျှပင် မရှိပေ။ ဘုရားကျောင်းကို ဝိုင်းရံထားသည်မှာ အင်အားကြီးမားသော ရွှေဓား အစောင့်များ ရာပေါင်းများစွာ ရှိနေပြီး လူတိုင်းသည် အပြင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူကာ မလှုပ်မယှက် ရပ်နေကြသည်။

“ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ မြင့်မြတ်သောနယ်မြေ၊ ခွင့်မပြုဘဲ ဝင်သူ သေရမည်”

ဘုရားကျောင်း၏ ရှေ့တွင် ကျောက်တိုင်ကြီးတစ်ခု စိုက်ထူထားပြီး ထိုစာလုံးရှစ်လုံးကို ရေးထိုးထားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် တံဆိပ်ခတ်ထားသော တော်ဝင်စည်းတံဆိပ် ပုံစံရှိနေပြီး ၎င်းသည် မဟာထန်မင်းမျိုးနွယ်၏ အမှတ်အသားဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ပြသနေသည်။

“ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင် သရဖူဟာ သူတော်စင်တစ်ဦးရဲ့ ပစ္စည်းဖြစ်ပြီး ခိုးယူဖို့ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ ဒီစကားကို ငါ အရင်က ပြောခဲ့ဖူးပေမဲ့ ထိုအချိန်က ထိုက်ကျုံး ဧကရာဇ်က ဒီကျောက်တိုင်ကို ချန်ထားခဲ့ပြီး စစ်တပ် အင်အား အများအပြားကို စေလွှတ်ပြီး စောင့်ကြပ်စေခဲ့တယ်။”

ကျောက်တိုင်ဘေးတွင် ကျူဇီရပ်တန့်လိုက်သည်။

“သွားကြစို့၊ သရဖူကို ယူဆောင်တဲ့လမ်းက မင်း ဖြတ်သန်းခဲ့တဲ့ တိုက်ပွဲတွေ အားလုံးထက် ပိုခက်ခဲနိုင်တယ်။”

ကျူဇီပြောပြီး ကျောက်တိုင်ကို လျင်မြန်စွာ ဖြတ်ကျော်သွားသည်။ နောက်ကွယ်မှ လီကျွင်းရှန်းသည် ခဏမျှ ရပ်တန့်ပြီးနောက် ကျောက်တိုင်ကို လိုက်၍ ဖြတ်ကျော်သွားသည်။

“ကျွီ”

ခဏအကြာတွင် တံခါးကြီး တွန်းဖွင့်လိုက်ရာ ဘုရားကျောင်းထဲတွင် လမ်းကြောင်းတစ်ခု ပေါ်လာသည်။

သို့သော် ထင်ထားသည်နှင့် မတူဘဲ ဤလမ်းကြောင်းသည် လူတစ်ဦးထက် အနည်းငယ်သာ မြင့်ပြီး လေးပေခန့်သာ ကျယ်သည်။ အတွင်းတွင် မှောင်မည်းနေပြီး အလွန် မှိန်သော အလင်းရောင်သာ ရှိသဖြင့် အတွင်းပိုင်း မြင်ကွင်းကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မမြင်ရပေ။

“ဒီကနေ ရှေ့ကို ဆက်သွားရင် သူတော်စင်ဘိုးဘေး၏ လမ်းပဲ။ ပညတ်ခုနစ်ပါး စစ်ဆေးမှုက အဲဒီထဲမှာ ရှိတယ်။ ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင် သရဖူကို ရနိုင်မလားဆိုတာ မင်းရဲ့ကံကြမ္မာပေါ်မှာ မူတည်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ငါ မင်းကို ထပ်ပြီး သတိပေးချင်တယ်။ သူတော်စင်ဘိုးဘေး၏လမ်းဟာ အန္တရာယ်တွေနဲ့ ပြည့်နေတယ်။ မင်းတို့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းဟာ ကိုယ်ခံပညာမှာ ထူးချွန်ပေမဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်မှုနဲ့ ပညာရပ်တွေမှာ အများကြီး နောက်ကျနေပြီ။ ဒါကြောင့် မင်းတို့ရဲ့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း ခေါင်းဆောင်တွေဟာ ဒီမြင့်မြတ်တဲ့ ကျောင်းတော်ရှေ့ကို တစ်ဆက်ပြီးတစ်ဆက် ရောက်လာခဲ့ပေမဲ့ အောင်မြင်သူ အနည်းငယ်သာ ရှိတာ ဖြစ်တယ်။”

“နှစ်ပေါင်း တစ်ထောင်ကျော်အတွင်းမှာ ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင် သရဖူကို တကယ် ရယူနိုင်ခဲ့သူ သုံးဦးသာ ရှိခဲ့တယ်။ နောက်ဆုတ်ချင်ရင် အချိန်မီပါသေးတယ်”

ကျူဇီက လေးနက်သော အသံဖြင့် ပြောသည်။

လီကျွင်းရှန်းသည် စကားမပြောဘဲ လုပ်ရပ်ဖြင့်သာ အဖြေပေးလိုက်သည်။ သူသည် ခြေတစ်လှမ်းလှမ်းကာ တံခါးကို ဖြတ်၍ လျင်မြန်စွာ ဝင်သွားသည်။

ကျူဇီသည် စိတ်ထဲတွင် သက်ပြင်းချလိုက်ပြီး ဘာမှ ထပ်မပြောတော့ပေ။

...

“ဒီနေရာက သူတော်စင်ဘိုးဘေး၏လမ်းပဲ...”

လမ်းကြောင်းအတွင်းသည် မှောင်မိုက်နေသည်။ လီကျွင်းရှန်း၏ အဆင့်အတန်းရှိသူများအတွက် အလင်းရောင် ကင်းမဲ့ခြင်းသည် သက်ရောက်မှု မရှိတော့ပေ။ သို့သော် ဤအချိန်တွင် လီကျွင်းရှန်းသည် လမ်းကြောင်းထဲတွင် ရပ်နေရင်း အတွေးများစွာကို ခေါင်းထဲတွင် ဖြတ်သန်းသွားသည်။

သူတော်စင်ဘိုးဘေး၏ လမ်း

ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းအတွင်းတွင် ၎င်းသည် အိပ်မက်ဆိုးတစ်ခုကဲ့သို့ တည်ရှိနေသည်။ ကျူဇီပြောသည့်အတိုင်း ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း၏ ခေါင်းဆောင် အနည်းဆုံး ဆယ့်သုံးဦးသည် ဤနေရာသို့ အတင်းအကျပ် ဝင်ရောက်ခဲ့သောကြောင့် သူတို့၏သက်တမ်း တိုသွားပြီး သူတို့၏ ကြီးမားသော ရည်မှန်းချက်များ တစ်ဝက်တစ်ပျက် ပြတ်တောက်သွားခဲ့သည်။

ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင် သရဖူ

မည်သူမဆို ယူဆောင်နိုင်သည့် ပစ္စည်း မဟုတ်ပေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းသည် အဘယ်ကြောင့် အချိန်အကြာကြီး ပုန်းအောင်းနေရသနည်း၊ အဘယ်ကြောင့် ခေတ်တစ်ခေတ်လုံးတွင် နှစ်ပေါင်း ရာချီအတွင်း အကြိမ်အနည်းငယ်သာ ပေါ်ပေါက်လာသနည်းဆိုသည်မှာ ဤအရာနှင့်လည်း များစွာ သက်ဆိုင်သည်။

“ဆရာ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် ကျွန်တော်တို့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းရဲ့ ဆန္ဒကို အကောင်အထည် ဖော်ရပါမယ်။ ဒီလို ခက်ခက်ခဲခဲ ရရှိခဲ့တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဘယ်သူ့ကိုမှ ဖျက်ဆီးခွင့် ပေးမှာ မဟုတ်ဘူး”

လျှပ်စီးလက်သကဲ့သို့ ဤအတွေးသည် လီကျွင်းရှန်း၏ ခေါင်းထဲမှ ဖြတ်သန်းသွားသည်။ သူ၏ မျက်လုံးများ ခိုင်မာလာပြီး ခြေလှမ်းများကို မြန်စေကာ ရှေ့သို့ ဆက်လျှောက်သွားသည်။

လမ်းကြောင်းသည် နက်နဲပြီး တိတ်ဆိတ်နေကာ လီကျွင်းရှန်း၏ခြေသံများသာ ပဲ့တင်ထပ်နေသည်။

လီကျွင်းရှန်းသည် သူ၏ စိတ်ကို စုစည်းကာ သတိဝီရိယရှိစွာဖြင့် တစ်လှမ်းချင်းစီ အတွင်းသို့ လျှောက်သွားသည်။

ဤ သူတော်စင်ဘိုးဘေး၏ လမ်းကို လီကျွင်းရှန်းသည် ငယ်စဉ်ကတည်းက နာမည်ဖြင့် ရင်းနှီးခဲ့သည်။ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းတွင် ဤလမ်းကြောင်းကို ဖော်ပြထားသော ကျမ်းဂန်များစွာ ရှိသော်လည်း အသေးစိတ်ကို လူအနည်းငယ်သာ သိသည်။ သူတော်စင်ဘိုးဘေး၏လမ်းကို ဖြတ်သန်းခဲ့ဖူးသော ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း ခေါင်းဆောင်များပင် အသေးစိတ်ကို ပြောပြခဲသည်။ ၎င်းတို့က ဤလမ်းကြောင်းသည် မဟာသူတော်စင်သည် သူတော်စင်ဖြစ်လာမီ ဖြတ်သန်းခဲ့ရသော ဆူးခလုတ်လမ်းကို ကိုယ်စားပြုကြောင်းသာ ဝိုးတဝါး ပြောပြခဲ့သည်။ ထိုလမ်းတွင် မယုံသင်္ကာမှုများနှင့် သံသယများ၊ စစ်ဘေးဒဏ်များ၊ ထောင်ကျခြင်း အန္တရာယ်များ စသည်တို့ ပါဝင်သည်။

စဉ်းစားနေစဉ် အမှတ်မထင် လီကျွင်းရှန်းခြေတစ်လှမ်း လှမ်းလိုက်သည်နှင့် အခြေအနေသည် ရုတ်တရက် ပြောင်းလဲသွားသည်။ သူ မတုံ့ပြန်နိုင်မီ ရှေ့မှ ပတ်ဝန်းကျင်သည် မီးလျှံများ တောက်လောင်နေပြီး သန်းပေါင်းများစွာသော ပုရွက်ဆိတ်များ ကိုက်သကဲ့သို့ ပူလောင်သော ဝေဒနာသည် ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့အပြားမှ ရောက်ရှိလာသည်။ မီးလျှံများထဲတွင် အလောင်းများသည် အထပ်လိုက် စုပုံနေပြီး မျက်စိတစ်ဆုံး ဖြစ်နေသည်။

ဤအလောင်းများသည် သံချပ်ကာ ဝတ်ဆင်ထားပြီး ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ကျိုးပဲ့နေသော ဓားများနှင့်လှံများ ပြန့်ကျဲနေသည်။ မီးတောက်များကြားတွင် မဟာထန်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်မှ မျိုးနွယ်ခြားနိုင်ငံများ၏ စစ်အလံများ လွင့်ထူနေသည်။

၎င်းသည် ပြင်းထန်သော စစ်မြေပြင်ဖြစ်သည်။

လီကျွင်းရှန်းအံ့သြသွားပြီး ဘာဖြစ်နေသည်ကို နားမလည်မီ အသံများစွာသည် သူ၏ နားထဲသို့ ချက်ချင်း ရောက်လာသည်။

“...ဗိုက်ဆာလိုက်တာ၊ ငါ ဗိုက်အရမ်းဆာနေတယ်”

အစပိုင်းတွင် လူတစ်ဦးတည်း၏ အသံသာ ဖြစ်သော်လည်း မကြာမီတွင် အသံသည် ပိုကျယ်လာပြီး လူအများအပြား အော်ဟစ် ငိုယိုနေသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။

“ကျွင်းရှန်း ၊ ငါတို့ရဲ့ အစားအစာတွေကို သူတို့ကို ဝေပေးလိုက်ပါ။”

ရုတ်တရက် ရင်းနှီးပြီး အိုမင်းသော အသံတစ်ခုသည် လီကျွင်းရှန်း၏ နားထဲသို့ ရောက်လာသည်။

“ဆရာ”

လီကျွင်းရှန်းသည် စိတ်ထဲတွင် အံ့သြသွားပြီး မသိစိတ်ဖြင့် ခေါင်းမော့ကြည့်လိုက်သည်။ တောက်လောင်နေသော မီးလျှံများကြားတွင် ဆံပင်ဖြူသော လူအိုတစ်ဦးသည် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝတ်စုံ ဝတ်ဆင်ထားသော တပည့်ငယ်အချို့ကို ဦးဆောင်ကာ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အရိုးပိန်ပိန် ဆာလောင်နေသူများကို သူတို့၏ခရီးဆောင် အစားအစာများ ဝေငှပေးနေသည်ကို တွေ့ရသည်။

“ဆရာ”

ထိုပုံရိပ်ကို မြင်သောအခါ လီကျွင်းရှန်းသည် အံ့သြ ဝမ်းသာသွားပြီး အလျင်အမြန် ပြေးသွားသည်။

“ဆရာ ကျွန်တော်တို့မှာလည်း အစားအစာ သိပ်မရှိတော့ဘူး။ ဒီရက်ပိုင်း ညီငယ်၊ ညီမငယ်တွေ အားလုံး တစ်နေ့ကို ဆန်ပြုတ် တစ်ပန်းကန်ပဲ သောက်ရတယ်။ ဒီလိုဆိုရင် သူတို့လည်း ခရီးဝေး သွားနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး”

ထိုအချိန်တွင် အခြား အသံတစ်သံ နားထဲသို့ ရောက်လာသည်။ ထိုဆံပင်ဖြူသော လူအိုဘေးတွင် အပြာရောင် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝတ်စုံ ဝတ်ဆင်ထားသော လူငယ်တစ်ဦးသည် စကားစပြောလိုက်ပြီး မျက်ခုံးများတွင် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ပြည့်နှက်နေသည်။

“စီနီယာအစ်ကို”

လီကျွင်းရှန်းသည် မျက်လုံးများ ပြူးကျယ်သွားပြီး ခြေလှမ်းများလည်း ရပ်တန့်သွားသည်။

“ကျွင်းရှန်း အဲဒါတွေကို ဂရုစိုက်လို့ မရတော့ဘူး။ ခဏလောက် သက်သာရာရရင် ရပါပြီ”

ဆံပင်ဖြူသော လူအိုသည် သက်ပြင်းချလိုက်ပြီး ဝမ်းနည်းသော အမူအရာဖြင့် ပြောလိုက်သည်။

“ကျွင်းရှန်း မင်း မှတ်ထား၊ ကိုယ်ခန္ဓာကို သတ်မှသာ မေတ္တာတရားကို ရနိုင်တယ်။ ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်မှသာ ဖြောင့်မတ်ခြင်းကို ရရှိနိုင်တယ်။ မဟာ ငြိမ်းချမ်းရေးကို အကောင်အထည် ဖော်ဖို့ဆိုရင် အသက်ကို စွန့်လွှတ်တာ အပါအဝင် အရာအားလုံးကို ပြင်ဆင်ထားရမယ်”

နောက်ဆုံး စကားလုံးများတွင် ထိုဆံပင်ဖြူသော လူအိုသည် ခေါင်းမော့ကာ အဝေးရှိ လီကျွင်းရှန်းကို ပြောနေခြင်း ဖြစ်သည်။

“ဆရာ...”

လီကျွင်းရှန်းသည် တိုးတိုးလေး ရေရွတ်လိုက်သည်။ ထိုအိုမင်းသော၊ ကရုဏာကြီးသော မျက်နှာကို ကြည့်ရင်း၊ ရင်းနှီးသော သွန်သင်ဆုံးမမှုများကို ကြားရင်း လီကျွင်းရှန်းသည် စိတ်ထဲတွင် ဝမ်းနည်းသွားပြီး မသိစိတ်ဖြင့် မျက်ရည်များ စီးကျလာသည်။

“ဗိုက်ဆာလိုက်တာ၊ ငါ ဗိုက်အရမ်းဆာနေတယ်...”

“ကျွန်တော် လေးရက်လုံး အစာ မစားရသေးဘူး၊ ရေတစ်စက်တောင် မသောက်ရသေးဘူး၊ အရှင်ဘုရား၊ ကျေးဇူးပြုပြီး သနားပါတော့...”

...

ထိုအချိန်တွင် ပတ်ဝန်းကျင်မှ ငိုယို တောင်းရမ်းသံများ ပိုကျယ်လာသည်။ မီးလျှံများသည် ပိုမို ပြင်းထန်လာပြီး ထိုလူအိုနှင့် လူငယ် ပတ်ဝန်းကျင်တွင် အရိုးပိန်ပိန် ဆာလောင်နေသူ အများအပြားသည် မြေပြင်ပေါ်တွင် ဝပ်တွားရင်း သို့မဟုတ် တရွတ်တိုက်သွားရင်း သူတို့ထံသို့ စုဝေးလာကြသည်။

လက်ထဲမှ အစားအစာများအားလုံး လျင်မြန်စွာ ဝေငှပြီးသော်လည်း ပတ်ဝန်းကျင်မှ ဆာလောင်နေသူများသည် ပိုများလာပြီး လျော့နည်းသွားခြင်း မရှိပေ။ ငိုယို တောင်းရမ်းသံများ ပိုကျယ်လာပြီး လီကျွင်းရှန်းပတ်ဝန်းကျင်တွင်ပင် ဆာလောင်နေသူများ ပြည့်နှက်နေသည်။

“ခွေးကောင်၊ မစားတော့ဘူး”

ရုတ်တရက် ဆာလောင်နေသူတစ်ဦးသည် လှံရှည်ကို ကိုင်ဆောင်လျက် နောက်မှနေ၍ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝတ်စုံဝတ် လူငယ်၏ ခန္ဓာကိုယ်ကို ထိုးဖောက်လိုက်သည်။ လှံထိပ်သည် ရင်ဘတ်မှ ထိုးဖောက်ထွက်လာပြီး သွေးများ တရစပ် စီးကျလာသည်။

“စီနီယာအစ်ကို”

လီကျွင်းရှန်းသည် အလွန်အမင်း ထိတ်လန့်သွားပြီး မျက်လုံးများ ပြူးကျယ်လာကာ ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုလုံး အေးစက်သွားသည်။ မသိစိတ်ဖြင့် ရှေ့သို့ အပြေးအလွှား သွားချင်သော်လည်း ထိုအချိန်တွင် ဒေါသတကြီး အသံတစ်ခုကို သူ ကြားလိုက်ရသည်။

“မင်းတို့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဆရာတွေကြောင့်ပဲ။ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ကြည့်လိုက်စမ်း၊ မင်းတို့ လုပ်တာတွေချည်းပဲ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ ဘာလဲ၊ အတုအယောင် မေတ္တာတရားနဲ့ ဖြောင့်မတ်ခြင်းသာ သိတယ်၊ ဘာမှ အသုံးမဝင်ဘူး”

ထိုဆာလောင်နေသူသည် လှံရှည်ကို ကိုင်ဆောင်လျက် အလွန်ဒေါသထွက်နေသော အမူအရာ ရှိသည်။

“အစားအစာကော ဘာလို့ ဒီလောက် နည်းတာလဲ၊ မင်းတို့ ဖွက်ထားတာ သေချာတယ်။ ယုတ်မာတဲ့ ကွန်ဖြူးရှပ်တွေ၊ မင်းတို့က လောကကြီးကို ကယ်တင်မယ်လို့ ပြောတယ် မဟုတ်လား။ ဒါဆိုရင် မင်းတို့ရဲ့ အသားကို ငါတို့ ဝေစားရအောင်”

ဇွက်…

နောက်ထပ် ဒေါသထွက်နေသော ဆာလောင်နေသူတစ်ဦးသည် ဓားဖြင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝတ်စုံဝတ် လူငယ်ကို ထပ်မံထိုးလိုက်သည်။ ပတ်ဝန်းကျင်မှ ဆာလောင်နေသူများ၏အမူအရာများသည် ပိုမိုစိတ်လှုပ်ရှားလာပြီး ပိုမိုဆာလောင် မွတ်သိပ်လာကြသည်။

“မင်းတို့”

ထိုအခိုက်အတန့်တွင် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ဒေါသထွက်ပြီး ရိုင်းစိုင်းသော မျက်နှာများကို မြင်သောအခါ လီကျွင်းရှန်းသည် စိတ်ထဲတွင် အံ့သြဒေါသ ထွက်လာသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် မီးလျှံများ တောက်လောင်နေပြီး လီကျွင်းရှန်းသည် အတွင်းချီစွမ်းအင်ကို လှုပ်ရှားစေကာ ပတ်ဝန်းကျင်မှ ဆာလောင်နေသူများကို ဖယ်ထုတ်ရန်ပင် မစဉ်းစားတော့ဘဲ ပြင်ဆင်လိုက်သည်။

သို့သော် ထိုအချိန်တွင် ရှေ့ရှိ ဆရာသည် သူ့ကို လက်ဖြင့် တားဆီးရန် အမူအရာ ပြုလုပ်နေသည်ကို လီကျွင်းရှန်းမြင်လိုက်ရသည်။

“ကျွင်းရှန်း ၊ သူတို့ကို လွှတ်လိုက်ပါ။ ကိုယ်ခန္ဓာကို သတ်မှသာ မေတ္တာတရားကို ရနိုင်မယ်၊ ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်မှသာ ဖြောင့်မတ်ခြင်းကို ရရှိနိုင်မယ်။ ဒီလို နိုးကြားမှုမျိုး မရှိရင် ငါတို့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းရဲ့အတွေးအခေါ်ကို ဘယ်လို အကောင်အထည် ဖော်ပြီး တစ်လောကလုံးကို ငြိမ်းချမ်းစေနိုင်မလဲ။ ဒီလို မြင်ကွင်းမျိုး မင်း တစ်နေ့နေ့မှာ ကြုံတွေ့ရလိမ့်မယ်။”

မီးလျှံများ တောက်လောင်နေသည်။ လီကျွင်းရှန်းသည် ဆရာ၏ ကြင်နာပြီး ပြုံးနေသော မျက်နှာကို မြင်လိုက်ရပြီး သူ၏ နက်နဲသော မှတ်ဉာဏ်ထဲကအတိုင်းပင် ဖြစ်နေသည်။

******

အခန်း (၁၈၀၉) ပထမ စစ်ဆေးမှု

“ငါဗိုက်အရမ်းဆာနေတယ်၊ငါ ဗိုက်အရမ်းဆာနေတယ်... ”

အော်ဟစ်သံများ လိုက်ပါလာပြီး ပတ်ဝန်းကျင်မှ ဆာလောင်နေသူများသည် သူတို့၏ ဗီဇ အလိုအတိုင်း ရူးသွပ်သော အမူအရာများဖြင့် ရှေ့မှ ဆရာထံသို့ အတင်းအကျပ် တိုးဝင်သွားကြသည်။ သူတို့သည် ဆရာ၊ စီနီယာအစ်ကို၊ညီမငယ်များ၏ ခန္ဓာကိုယ်မှ သွေးစိမ်းရှင်ရှင် အသားစများကို ဆွဲဖြဲပြီး ဝါးမျိုကြသည်။

ထိုအခိုက်အတန့်တွင် လီကျွင်းရှန်းသည် ဤဆာလောင်နေသူများထဲတွင် အမျိုးသမီးများ၊ လူကြီးများ၊ ကလေးများပင် ပါဝင်သည်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်လိုက်ရသည်။

“ဆရာ”

ဆရာသည် ဆာလောင်နေသူများ အလယ်ရောက်တော့မည်ကို မြင်သောအခါ လီကျွင်းရှန်းမျက်လုံးများ ပြူးကျယ်လာပြီး အော်ဟစ်လိုက်ရင်း အရူးတစ်ယောက်လို ပြေးဝင်သွားသည်။ သို့သော် လီကျွင်းရှန်းမည်မျှပင် ကြိုးစားသော်လည်း ဆရာနှင့် သူ၏ အကွာအဝေးကို မလျှော့ချနိုင်ခဲ့ပေ။

“ငါ ဗိုက်ဆာလိုက်တာ”

ထိုအချိန်တွင် ဆာလောင်နေသော အသံတစ်သံသည် ဘေးနားမှ ရောက်လာသည်။ လီကျွင်းရှန်းမတုံ့ပြန်နိုင်မီ ပုံရိပ်တစ်ခုသည် ဘေးမှ ရုတ်တရက် ခုန်အုပ်လာပြီး သူ၏ လက်မောင်းကို အားရပါးရ ကိုက်လိုက်ကာ သူ၏အသားများကို ရူးသွပ်စွာ စားနေသည်။

“ဖယ်”

လီကျွင်းရှန်းမျက်လုံးများ နီရဲလာပြီး လက်မောင်းကို မြှောက်ကာ ထိုဆာလောင်နေသူကို ဖယ်ထုတ်ရန် မသိစိတ်ဖြင့် ပြင်ဆင်လိုက်သည်။

သို့သော် သူ၏ ဘေးတိုက် အကြည့်တွင် လီကျွင်းရှန်းသည် တောင့်တင်းသွားသည်။

၎င်းသည် ကလေးငယ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်သည် အရိုးများသာ ကျန်တော့ပြီး ငယ်ရွယ်သော မျက်နှာလေးတွင် အသက်ရှင်လိုသည့် ဆန္ဒများ အပြည့်ရှိနေသည်။ လီကျွင်းရှန်းမြှောက်ထားသော လက်ဖဝါးသည် ထိုအချိန်တွင် မည်သို့မျှ ရိုက်ချ၍ မရတော့ပေ။

တစ်ခဏအတွင်းမှာပင် ဆရာနှင့် စီနီယာအစ်ကိုများအားလုံးသည် ဆာလောင်နေသူများစွာ၏ ဝန်းရံခြင်းကို ခံလိုက်ရသည်။

နောက်ဆုံးအခိုက်အတန့်တွင် လီကျွင်းရှန်းမြင်လိုက်ရသည်မှာ ဆရာ၏ အမြဲတမ်း ကြင်နာ၊ ကရုဏာကြီးပြီး ပြုံးနေသော မျက်နှာ ဖြစ်သည်။ သူသည် ခေါင်းယမ်းပြကာ နောက်ဆုံးအခိုက်အတန့်အထိ လက်ကို ဆန့်တန်း၍ တားဆီးဟန် အမူအရာကို ထိန်းထားပြီးနောက် ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။

မျက်ရည်များသည် မထိန်းနိုင်ဘဲ စီးကျလာပြီး လီကျွင်းရှန်းသည် ထိုနက်ရှိုင်းသော အင်အားမရှိခြင်း ခံစားချက်ကို တစ်ဖန် ပြန်လည် ခံစားလိုက်ရသည်။

“လီကျွင်းရှန်း ၊ မင်းဆရာနဲ့ ညီငယ်၊ ညီမငယ်တွေကိုတောင် မကယ်နိုင်ခဲ့ရင် တစ်လောကလုံးက လူတွေကို ဘယ်လို ကယ်တင်နိုင်မလဲ”

အသံတစ်ခုသည် ပတ်ဝန်းကျင် အရပ်ရပ်မှ ကျယ်လောင်စွာ ပဲ့တင်ထပ်လာသည်။

လီကျွင်းရှန်း စကားမပြောပေ။ သူ၏ ခန္ဓာကိုယ် တုန်ယင်နေပြီး အသက်ရှူနှုန်း မြန်ဆန်လာကာ စိတ်ထဲမှ နာကျင်မှုသည် ပိုမို ပြင်းထန်လာသည်။

“မင်း ကျရှုံးသွားပြီ၊ လက်လျှော့လိုက်ပါ။ အဲဒီ ဆာလောင်နေတဲ့ လူတွေကို ကြည့်လိုက်စမ်း၊ မင်း သူတို့ကို အရာအားလုံး ပေးရင်တောင် သူတို့ ကျေနပ်မှာ မဟုတ်ဘူး။”

“ဆရာ၊ စီနီယာအစ်ကို၊ ညီငယ်၊ ညီမငယ်... ဒီအရာအားလုံးကို ဆုံးရှုံးပြီးနောက်မှာတောင် မဟာ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် မင်း ဆက်ပြီး ဆန္ဒရှိသေးလား”

ထိုအသံက ဆက်ပြောသည်။

လီကျွင်းရှန်းသည် ရင်ဘတ်ကို ဆုပ်ကိုင်ထားပြီး သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်သည် ပိုမို ပြင်းထန်စွာ တုန်ယင်လာသည်။

ထိုအခိုက်အတန့်တွင် အတွေးများစွာသည် သူ၏ ခေါင်းထဲမှ ဖြတ်သန်းသွားသည်။

“ကျွန်တော် ဆန္ဒရှိပါတယ်။”

လီကျွင်းရှန်းသည် သူ၏ ကိုယ်ပိုင်အသံကို ကြားလိုက်ရသည်။

“ဒါပေမဲ့ မင်း လုပ်နိုင်ပါ့မလား။ ဆရာ၊ စီနီယာအစ်ကို၊ ညီငယ်... လူအားလုံး မင်း မျက်စိရှေ့မှာ သေဆုံးသွားကြတယ်။ ဒီဆာလောင်နေတဲ့ လူတွေကိုတောင် မင်း မကယ်နိုင်ခဲ့ဘူး။ ဒါဆို တစ်လောကလုံးက လူတွေကို ဘယ်လို ကယ်တင်မှာလဲ”

ထိုအသံက ဆက်လက် ပြောဆိုသည်။

ထိုအသံကို ကြားသောအခါ လီကျွင်းရှန်းသည် သူ၏ ပခုံးများ တောင်ကဲ့သို့ လေးလံလာပြီး အသက်ရှူခြင်းပင် ပိုမို လေးလံလာကာ ရပ်တန့်လုနီးနီး ဖြစ်သွားသည်။

ဟုတ်တယ်၊ သူ ကယ်တင်နိုင်ပါ့မလား။ ဘယ်လို ကယ်တင်မှာလဲ။

သူ၏ စိတ်ထဲတွင် သူသည် သူ့ကိုယ်သူ အကြိမ်ပေါင်း မရေမတွက်နိုင်အောင် မေးခဲ့သည်။ သူ လျှောက်ခဲ့သော လမ်းတစ်လျှောက်တွင် သူသည် အင်အားပြည့်ဝသော၊ စိတ်အားထက်သန်သော ခံစားချက်မျိုး တစ်ခါမျှ မရှိခဲ့ပေ။ ကြမ်းတမ်းသော ခရီးလမ်းသာ ရှိခဲ့သည်။

ကျယ်ပြန့်သော လောကပေါ်ရှိ လူပေါင်းများစွာ ရှေ့တွင် လူတစ်ဦး၏ အင်အားသည် မည်မျှ သေးငယ်သနည်း။ အများစုမှာ လက်နက်ကိုင်ထားသော ကျီးကန်းများကဲ့သို့ အသုံးမဝင်၊ အင်အားမရှိသော ခံစားချက်မျိုးသာ ဖြစ်သည်။

သို့သော် ဤမျှလောက် ပေးဆပ်ပြီးနောက် သူ့ကို လွယ်လွယ်ကူကူ လက်လျှော့ခိုင်းလို့ ဘယ်ဖြစ်မလဲ။

ဆရာ သေဆုံးသွားပြီ၊ စီနီယာအစ်ကို သေဆုံးသွားပြီ... သူတို့ကို ဒီလို အချည်းနှီး သေဆုံးသွားစေရမှာလား။

“နည်းလမ်း ရှိရမယ်၊ နည်းလမ်း ရှိရမယ်...”

လီကျွင်းရှန်းသည် စိတ်ထဲတွင် တီးတိုး ရေရွတ်နေသည်။ အင်အားမရှိ၊ နှိမ့်ချသော်လည်း သူ၏ စိတ်နှလုံးထဲတွင် အတွေးတစ်ခုသည် ပိုရှင်းလင်းလာပြီး ပိုမိုခိုင်မာလာသည်။

ဆရာ ပြောခဲ့သလိုပဲ၊ သေရဲတဲ့ သတိ မရှိရင် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းရဲ့ ဆန္ဒနဲ့ သူ့ရဲ့ စိတ်ထဲက ဆန္ဒကို ဘယ်လို အကောင်အထည် ဖော်နိုင်မှာလဲ။

ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် သူသည် ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင် သရဖူကို ရယူရမည်။ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း၏ အတွေးအခေါ်ကို အကောင်အထည် ဖော်နိုင်မည့် အင်အားကို ရယူရမည်။

ထိုအခိုက်အတန့်တွင် လီကျွင်းရှန်း၏ မျက်လုံးများ အလွန် ခိုင်မာသွားသည်။

“ဒုန်း ဒုန်း ဒုန်း”

လီကျွင်းရှန်း၏ စိတ်နှလုံးကို တုံ့ပြန်သကဲ့သို့ တစ်ခဏအတွင်း ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီး တုန်ခါသွားသည်။ နောက်တစ်ခဏတွင် လီကျွင်းရှန်း၏ အကြည့်တွင် ကြီးမားသော တောင်တန်းတစ်ခုသည် ရုတ်တရက် မြေပြင်မှ ထိုးထွက်လာပြီး မိုးကောင်းကင်ထဲသို့ တည့်တည့် ဝင်သွားသည်။

ထိုကြီးမားသော တောင်တန်းသည် မည်းမှောင်နေပြီး အဝေးမှ ကြည့်လျှင် ၎င်း၏ အမြင့် မီတာ ထောင်ပေါင်းများစွာကို မသိနိုင်ပေ။ လီကျွင်းရှန်း၏ အကြည့်ဖြင့်ပင် အဆုံးကို မမြင်နိုင်ပေ။

ဘယ်အချိန်ကတည်းကမှန်း မသိပေ၊ ပတ်ဝန်းကျင်မှ တောက်လောင်နေသော မီးလျှံများ ငြိမ်းသွားခဲ့ပြီး ဆာလောင်၍ အော်ဟစ်နေသော လူများသည် ပေါ်လာခြင်း မရှိတော့သကဲ့သို့ လုံးဝ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။ လီကျွင်းရှန်းနှင့် ရှေ့မှ ကြီးမားသော တောင်တန်းသာ ကျန်ရှိခဲ့သည်။

တစ်ခဏအတွင်း လီကျွင်းရှန်းသည် တစ်ခုခုကို နားလည်သွားသကဲ့သို့ ခြေလှမ်းလှမ်းကာ တောင်ထိပ်သို့ တစ်လှမ်းချင်းစီ လျှောက်သွားသည်။

တောင်ထိပ်သို့ သွားရာလမ်းသည် အဆုံးမရှိ ရှည်လျားသကဲ့သို့ အလွန် ခက်ခဲသည်။ သို့သော် ဤအချိန်တွင် လီကျွင်းရှန်းသည် မည်သည့် တုံ့ဆိုင်းမှုမျှ မရှိတော့ပေ။

...

“ဟူး”

မည်မျှကြာသွားမှန်း မသိပေ၊ လီကျွင်းရှန်းမျက်လုံးများ ဖွင့်လိုက်သောအခါ ချွေးများ စိုရွှဲနေပြီး အလွန် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ကာ ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်မှ အဝတ်များပင် ရွှဲစိုနေသည်။

ခုနက အခိုက်အတန့်သည် တိုတောင်းသော အချိန်မျှသာ ဖြစ်နိုင်သော်လည်း လီကျွင်းရှန်းအတွက်မူ ဘဝတစ်ခုကို ဖြတ်သန်းခဲ့ရသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ အပေါ်ကို ကြည့်လိုက်သောအခါ လမ်းကြောင်းတစ်ခုလုံး တိတ်ဆိတ်နေပြီး ဘာမှ မပြောင်းလဲသေးသည်ကို တွေ့ရသည်။ သို့သော် လီကျွင်းရှန်းခေါင်းငုံ့ကြည့်သောအခါ သူ၏ ခြေထောက်အောက်ရှိ မြေပြင်တွင် “မေတ္တာ” ဟူသော ကြီးမားသော စာလုံးတစ်ခု ဖောင်းကြွနေသည်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း တွေ့လိုက်ရသည်။

“ဒါက ပညတ်ခုနစ်ပါး စစ်ဆေးမှုလား”

ထိုအခိုက်အတန့်တွင် လီကျွင်းရှန်းသည် တစ်ခုခုကို ရုတ်တရက် နားလည်သွားသည်။

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ အနှစ်သာရမှာ မေတ္တာ၊ ဖြောင့်မတ်ခြင်း ၊ ယဉ်ကျေးမှု ၊ ဉာဏ်ပညာ ၊ သစ္စာနှင့် မိဘကို ရိုသေခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ သံသယဖြစ်စရာမလိုဘဲ သူသည် ခုနက “မေတ္တာ” စစ်ဆေးမှုကို ဖြတ်သန်းခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ထိုအခိုက်အတန့်တွင် သူသည် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း၏ ခေါင်းဆောင်များသည် ထူးချွန်သော အရည်အချင်းများ ရှိသော်လည်း ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင် သရဖူကို အဘယ်ကြောင့် ရရှိသူ အနည်းငယ်သာ ရှိသည်ကို ရုတ်တရက် နားလည်သွားသည်။

အခြားသူများကို အနိုင်ယူရန် လွယ်ကူသော်လည်း ကိုယ့်ကိုယ်ကို အနိုင်ယူရန် အလွန်ခက်ခဲသည်။

ဤ ပညတ်ခုနစ်ပါး စစ်ဆေးမှုသည် လူတိုင်း၏ စိတ်ဝိညာဉ်နှင့် စိတ်နှလုံးကို မေးခွန်းထုတ်သည်။ လောကတစ်ဝန်းတွင် အင်အားကြီးပြီး ကိုယ်ခံပညာ အဆင့်အတန်း မြင့်မားသူ အများအပြား ရှိသော်လည်း ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ မေတ္တာ၊ ဖြောင့်မတ်ခြင်း၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဉာဏ်ပညာ၊ သစ္စာ၊ မိဘကို ရိုသေခြင်းတို့နှင့် အပြည့်အဝ ကိုက်ညီသူ ဘယ်နှစ်ဦး ရှိမည်နည်း။

ပထမ အဆင့်ပင် ဤမျှ ခက်ခဲနေပြီဆိုတော့ နောက်ထပ် အဆင့်များသည် မည်မျှ ခက်ခဲမည်ကို လီကျွင်းရှန်းစဉ်းစား၍ မရပေ။ ဤသူတော်စင်ဘိုးဘေး၏လမ်း စစ်ဆေးမှုကို ဖြတ်ကျော်ရန် အလွန်ခက်ခဲပြီး မည်သည့် ကိုယ်ခံပညာဖြင့်မျှ ဖြေရှင်း၍ မရနိုင်တော့ပေ။ သို့သော် ဤအချိန်တွင် သူ နောက်ဆုတ်စရာ လမ်းမရှိတော့ပေ။

ခြေလှမ်း လှမ်းလိုက်ပြီး လီကျွင်းရှန်းသည် ခိုင်မာသော အကြည့်ဖြင့် ရှေ့သို့ တိုးသွားသည်။

အချိန် ဖြည်းဖြည်းချင်း ကုန်လွန်သွားသည်။ သုံးနာရီခန့် အကြာတွင် ဘုရားကျောင်း၏ အတွင်းပိုင်းတွင် အလင်းရောင် တစ်ချက် လက်သွားပြီး လီကျွင်းရှန်းသည် ဖြူဖျော့သော မျက်နှာဖြင့် လမ်းကြောင်းထဲမှ နောက်ဆုံးတွင် ထွက်လာသည်။

လမ်းကြောင်းထဲမှ ထွက်လာသည့်အခိုက်တွင် လီကျွင်းရှန်းခြေထောက်များ ပျော့ခွေသွားပြီး လဲကျလုနီးပါး ဖြစ်သွားသည်။ သေချာကြည့်လျှင် သူ၏ အသက်ရှူနှုန်း မမှန်တော့ဘဲ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းမှ စွမ်းအင်များ သိသိသာသာ ကုန်ဆုံးသွားခဲ့ပြီး မူရင်း၏ ဆယ်ပုံတစ်ပုံအောက်ပင် ရောက်ရှိနေသည်။ သူသည် မတ်တပ်ပင် မရပ်နိုင်ဘဲ မောပန်းနွမ်းနယ်နေပုံရသည်။

ဤတိုတောင်းသော ခရီး၊ အများဆုံး မီတာ ငါးဆယ်ခန့်သာ ရှိသော်လည်း လီကျွင်းရှန်း၏ အာရုံခံစားမှုတွင် စက်ဝိုင်းခုနစ်ခု၊ ရာစုနှစ်ခုနစ်ခုကို ဖြတ်သန်းခဲ့ရသကဲ့သို့ အလွန် ရှည်လျားခဲ့သည်။

သို့သော် နောက်ဆုံးတွင် သူ အောင်မြင်ခဲ့သည်။

“တောက်”

နဖူးမှ ချွေးစက်တစ်စက် ကျလာသည်။ လီကျွင်းရှန်း သတိပြန်ဝင်လာပြီး မသိစိတ်ဖြင့် ခေါင်းမော့ကြည့်လိုက်သည်။ ထိုအခါမှ ရှေ့ကို ကြည့်ရှုရန် အချိန်ရလိုက်သည်။

ဤဘုရားကျောင်း၏ ခမ်းနားသော အပြင်ပန်းနှင့် မတူဘဲ၊ ဘုရားကျောင်း အတွင်းပိုင်း၊ သူတော်စင်ဘိုးဘေးလမ်း၏ အဆုံးပိုင်းတွင် ရှေးဟောင်းပြီး တန်ဆာဆင်ထားသော နွေဦးနှင့်ဆောင်းဦးကာလ ကွန်ဖြူးရှပ်ကျောင်းတော်သို့ ချိတ်ဆက်ထားသည်။

မဟာထန်မင်းမျိုးနွယ်သည် ဤရှေးဟောင်းကျောင်းတော်ကို ကာကွယ်ရန်အတွက်သာ အပြင်ဘက်တွင် ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော ကျောင်းတော်များကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ရွှေဓား အစောင့်များကို စေလွှတ်၍ စောင့်ကြပ်စေကာ ခွင့်မပြုဘဲ ဝင်သူ သေရမည်ဟူသော ကျောက်တိုင်ကို စိုက်ထူထားခြင်း ဖြစ်သည်။

လီကျွင်းရှန်းသည် တံခါးကို ဖြတ်၍ လျင်မြန်စွာ ဝင်သွားပြီး ကြီးမားသော နတ်ဘုရားရုပ်ထုကို ချက်ချင်း မြင်လိုက်ရသည်။

ဤနတ်ဘုရားရုပ်ထုသည် သုံးမီတာကျော် မြင့်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်ဝတ်စုံ ဝတ်ဆင်ထားသည်။ လက်တစ်ဖက်တွင် နွေဦးနှင့် ဆောင်းဦးကျမ်းကို ကိုင်ထားပြီး ကျန်လက်တစ်ဖက်က ခါးမှ ဓားရှည်ကို ကိုင်ထားသည်။ သူ၏ အမူအရာသည် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းပြီး လေးနက်သော်လည်း ကရုဏာ၏ အရိပ်အယောင်များ ထွက်ပေါ်နေသည်။

သို့သော် အဆွဲဆောင်ဆုံးမှာ မျက်လုံးနှစ်လုံး ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ရွှံ့စေးနှင့် သစ်သားဖြင့် ထုလုပ်ထားသော်လည်း အသက်ရှိသကဲ့သို့ ဉာဏ်ပညာ၊ နက်နဲမှုနှင့် စကြဝဠာတစ်ခုလုံးကို ဖုံးအုပ်ထားသည်။ ဘဝနှင့် သေခြင်း၏ စက်ဝိုင်း၊ ဝမ်းနည်းမှုနှင့် ပျော်ရွှင်မှု၊ ဆင်းရဲဒုက္ခအားလုံးသည် ၎င်းထဲတွင် ရှိနေသည်။

မဟာသူတော်စင်၊ ဆရာ ကွန်ဖြူးရှပ်

ထိုအခိုက်အတန့်တွင် လီကျွင်းရှန်း၏ ခေါင်းထဲတွင် လျှပ်စီးကြောင်းတစ်ခု ဖြတ်သွားသည်။ ဤကဲ့သို့ ကရုဏာစိတ်ရှိသော စရိုက်လက္ခဏာမျိုးကို ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ မူလအစ ဖြစ်သော ဆရာ ကွန်ဖြူးရှပ်သာ ပိုင်ဆိုင်နိုင်သည်။

၎င်းသည် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒတစ်ခုလုံး၏ မူလအစဖြစ်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းမျိုးဆက်များစွာသည် နောက်တစ်ခုပြီးနောက်တစ်ခု ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည့် အတွေးအခေါ်၏ အင်အားရင်းမြစ်လည်း ဖြစ်သည်။

သူ၏ လက်နှစ်ဖက်တွင် စာလိပ်သည် ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒကို ကိုယ်စားပြုပြီး ဓားရှည်သည် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒဖြစ်စေ၊ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းဖြစ်စေ၊ ဤနတ်ဘုရားရုပ်ထုသည် အမြင့်ဆုံး အဆင့်အတန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။

အကြည့်ကို အောက်သို့ ဆက်ကြည့်လိုက်သောအခါ နတ်ဘုရားရုပ်ထုရှေ့ရှိ ရှေးဟောင်း သစ်သားစားပွဲပေါ်တွင် လီကျွင်းရှန်းသည် ဤခရီးစဉ်တွင် သူ အလွန် တောင့်တခဲ့သော အရာ၊ နွေဦးနှင့် ဆောင်းဦးကာလပုံစံ ကွန်ဖြူးရှပ်သရဖူတစ်ခုကို မြင်လိုက်ရသည်။

ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင် သရဖူ

အပြင်ပန်းအားဖြင့် ရှေးကျပြီး သာမန်ဖြစ်သော်လည်း သရဖူတစ်ခုလုံးသည် ကျယ်ပြောသော ပင်လယ်ကဲ့သို့ အားကောင်းသော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှိုင်းများ ထုတ်လွှတ်နေသည်။ ထိုစိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းအင်သည် လောကပေါ်ရှိ စစ်သည်တော် အားလုံးကို ဝေးစွာ ကျော်လွန်နေသည်။ သေချာကြည့်လျှင် သရဖူ၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် အဖြူရောင် အလင်းရောင် ကွင်းတစ်ခု ရှိနေသည်ကို မြင်နိုင်သည်။ သိမ်မွေ့နယ်မြေ အင်အားကြီးသူများပင် ဤသရဖူ၏ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းအင်ရှေ့တွင် ပုရွက်ဆိတ်များကဲ့သို့ သေးငယ်ပြီး အရေးမပါပေ။

ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင် သရဖူသည် သန့်စင်ခြင်း သရဖူ၊ စိတ်ဆန္ဒ သရဖူ၊ ဖိနှိပ်ခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်၏ ဆုံးဖြတ်ချက် သရဖူ ဖြစ်သည်။

မဆိုစလောက်သော မသန့်ရှင်းမှု၊ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်၊ သတ်ဖြတ်လိုခြင်း၊ သို့မဟုတ် မှောင်မိုက်သော အတွေးများသည် ဤသရဖူရှေ့တွင် ခိုနားရန် နေရာမရှိပေ။ ၎င်းသည် ဝမ်ချောင်ကို တိုက်ခိုက်ရန်အတွက် လီကျွင်းရှန်း၏အကြီးမားဆုံးသော လက်နက်ဖြစ်သည်။

“တပည့် လီကျွင်းရှန်းသည် မဟာသူတော်စင်ဆရာကို ဦးညွှတ်ပါသည်။ တပည့်၏ ရိုးသားမှုကို ခံစားပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင် သရဖူကို ပေးသနားကာ မဟာ ငြိမ်းချမ်းရေးကို တည်ဆောက်နိုင်ပါစေကြောင်း ဆုတောင်းပါသည်”

လီကျွင်းရှန်းသည် လျင်မြန်စွာ ရှေ့သို့ လျှောက်သွားပြီး နတ်ဘုရားရုပ်ထုရှေ့တွင် ဒူးထောက်၍ ရိုသေစွာ ဦးညွှတ်လိုက်သည်။

မတ်တပ်ရပ်ပြီးနောက် လီကျွင်းရှန်းသည် နောက်ဆုံးတွင် သူ အလွန် တောင့်တခဲ့သော ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင် သရဖူဆီသို့ လျှောက်သွားသည်။

...

အချိန် ဖြည်းဖြည်းချင်း ကုန်လွန်သွားပြီး သတ်မှတ်ထားသော အချိန်သည် နီးကပ်လာသည်။

“အရှင်၊ ခုနက သတင်း ရောက်လာတယ်။ လုပညာရှိက ပို့တာပါ။”

ဝမ်ချောင်သည် ထိုင်လျက် ကျင့်ကြံနေစဉ် ကျန်းချွယ်သည် ဖုန်ထူသော အသွင်ဖြင့် ခြေလှမ်းကျဲများဖြင့် လျှောက်ဝင်လာသည်။

“ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းဘက်ကနေ နောက်ဆုံးတော့ သဲလွန်စ တချို့ကို ကျွန်တော်တို့ တွေ့ခဲ့ရပြီ”

“အို…”

ဝမ်ချောင်သည် မျက်ခုံးပင့်လိုက်ပြီး ရုတ်တရက် ခေါင်းမော့ကာ ကြည့်လိုက်သည်။

ရှစ်ရက်အကြာ ထိုက်ကျိနန်းတော်တွင် သူတို့နှစ်ဦး ဧကရာဇ်နှင့် တွေ့ဆုံပြီးနောက် ဝမ်ချောင်သည် လီကျွင်းရှန်းနှင့် အခြားသူများ ထူးဆန်းနေသည်ဟု ခံစားရပြီး စုံစမ်းရန် ကျန်းချွယ်ကို စေလွှတ်ခဲ့ရာ ယခုလို လျင်မြန်စွာ အဖြေရလာခြင်း ဖြစ်သည်။

“လီကျွင်းရှန်းက အရမ်းယုံကြည်မှု ရှိနေတယ်။ ဒါကြောင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းနဲ့ စစ်ရေးဝါဒီပဋိပက္ခနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကျမ်းဂန်တွေ အားလုံးကို ကျွန်တော်တို့ အထူး စုဆောင်းခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးတော့ တိုးတက်မှု ရှိလာခဲ့တယ်။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အရင် စုံစမ်းမှုအရ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းနဲ့ စစ်ရေးဝါဒီကြားမှာ အနည်းဆုံး ကြီးမားတဲ့ ပဋိပက္ခ သုံးခု ရှိခဲ့ပြီး အဲဒီထဲက နှစ်ခုက စကားအနည်းငယ်သာ ပါဝင်ပြီး အရမ်း ဝိုးတဝါး ဖြစ်နေတယ်။”

“ဒါပေမဲ့ ဟန်ခေတ်မှာ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ပဋိပက္ခ တစ်ခု ရှိပြီး ရှင်းလင်းစွာ မှတ်တမ်းတင်ထားတယ်။ အဲဒီမှာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းမှာ ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင် သရဖူလို့ ခေါ်တဲ့ အလွန်အစွမ်းထက်တဲ့ ပစ္စည်းတစ်ခု ရှိတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။”

ကျန်းချွယ်က လေးနက်သော အသံဖြင့် ပြောလိုက်သည်။

******

အခန်း (၁၈၁၀) သရဖူ၏ အစွမ်း

“ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင် သရဖူဟုတ်လား”

ဝမ်ချောင်သည် မျက်ခုံးကြုတ်လိုက်ပြီး အနည်းငယ် မတ်မတ် ထိုင်ကာ နားထောင်သည့် အမူအရာကို ပြသလိုက်သည်။

“ဟုတ်ပါတယ်။ ကျမ်းဂန်တွေမှာ မှတ်တမ်းတင်ထားတာအရ အဲဒါဟာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းက စစ်ရေးဝါဒီကို တိုက်ခိုက်ဖို့အတွက် သီးသန့် အသုံးပြုတဲ့ အဖိုးတန် ပစ္စည်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးတော့ အဲဒီ သန့်ရှင်းတဲ့ သရဖူကို အသုံးပြုခဲ့တဲ့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းက လူကို အရှင် ကြားဖူးကောင်း ကြားဖူးပါလိမ့်မယ်။ သူ့ကို တုံးဇီ လို့ ခေါ်ပါတယ်”

ကျန်းချွယ်သည် ခါးကို ကုန်း၍ လေးနက်သော အသံဖြင့် ပြောလိုက်သည်။

“ဝုန်း”

တုံးဇီဟူသော စကားလုံးကို ကြားသောအခါ ဝမ်ချောင်မျက်ခွံများ လှုပ်ခါသွားပြီး ရုတ်တရက် နားလည်သွားသည်။ တုံးဇီဟူသော နာမည်ကို သိသူ နည်းပါးသော်လည်း သူသည် အခြားနာမည်တစ်ခု ရှိကြောင်း ဝမ်ချောင်သိသည်။ တုံးကျုံးရွှီ

“ဂိုဏ်းပေါင်းစုံကို ဖယ်ရှားပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒကို တစ်ဦးတည်း ပူဇော်ကိုးကွယ်ခြင်း”

ဝမ်ချောင်သည် အသက်ပြင်းပြင်း ရှူလိုက်ပြီး ချက်ချင်းပင် နားလည်သွားသည်။ အနောက် ဟန်မင်းဆက် ဝူဧကရာဇ်လက်ထက်က ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့် ဤအရေးကြီးသော ကိစ္စကို အလယ်ပိုင်း ဒေသတွင် မသိသူ မရှိပေ။ ထိုအချိန်က အလယ်ပြည် တစ်ဝန်းတွင် အတွေးအခေါ်ပေါင်းစုံ ယှဉ်ပြိုင်နေကြပြီး ဤအဖြစ်အပျက်ကြောင့်သာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒသည် ယနေ့ခေတ် အလယ်ပြည်တွင် အမြင့်ဆုံး အဆင့်အတန်းကို ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ ပထမဆုံးအဆင့်အတန်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည့် နာမည်ကျော် တုံးဇီသည် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းမှ လူဖြစ်သည်ကို ဝမ်ချောင်ပင် မမျှော်လင့်ခဲ့ပေ။

“အစောပိုင်းမှာ ဒီသတင်းကို လက်ခံရရှိတဲ့အခါ ကျွန်တော်လည်း အံ့ဩသွားခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ ပညာရှိလူထင်ကျစ်ကလည်း စာထဲမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ နွေဦးနှင့် ဆောင်းဦးကာလ၊ ချင်မင်းဆက်ကနေ ဟန်မင်းဆက်အထိ စစ်ရေးဝါဒီဟာ အမြဲတမ်း အင်အားကြီးမားတဲ့ အနေအထားကို သိမ်းပိုက်ထားခဲ့တယ်။ ဒါ့အပြင် ဟန်မင်းဆက်ဟာ စစ်ပွဲတွေ ဆက်တိုက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ရပြီး မြောက်ပိုင်းကို စစ်ချီဖို့ လိုအပ်တာကြောင့် စစ်ရေးဝါဒီဟာ တခြား ဂိုဏ်းပေါင်းစုံနဲ့ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်ဘဲ အမြင့်ဆုံး အဆင့်အတန်းကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ တုံးဇီဟာ ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင် သရဖူကို အသုံးပြုပြီး ဟန်ဝူဧကရာဇ်ကို ဆွဲဆောင်နိုင်ခဲ့တယ်။ ဂိုဏ်းပေါင်းစုံကို အောင်နိုင်ခဲ့ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒအတွက် ဒီနေ့ခေတ် အဆင့်အတန်းကို တည်ထောင်ခဲ့တယ်။”

“ဒါ့အပြင် ပညာရှင်လုက ဟန်မင်းဆက်က ကျင်းဧကရာဇ်လက်ထက် မှတ်တမ်းဟောင်းတွေကို လေ့လာဖို့ ယန်မိသားစုကို သွားရောက်ခဲ့တယ်လို့လည်း ဖော်ပြထားပါတယ်။ ပညာရှင်လုရဲ့ အဆိုအရ ကျင်းဧကရာဇ်လက်ထက်နဲ့ ဝူဧကရာဇ်ရဲ့ အစောပိုင်း ကာလတွေမှာ နာမည်ကျော်ပြီး အင်အားကြီးတဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ အများအပြား ရှိခဲ့ပြီး သူတို့ဟာ အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်ခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ တုံးဇီပေါ်လာပြီးနောက်မှာ သူတို့ဟာ အခြေခံအားဖြင့် နာမည်မထွက်တော့ဘူး။ ဟန်ဧကရာဇ်ကတောင် သူတို့ကို အလေးထား အသုံးပြုခဲ့တာ ရှားပါးသွားတယ်။ အဓိက အကြောင်းရင်းက သူတို့ဟာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းကို ရှုံးနိမ့်ခဲ့လို့ပါပဲ။”

“ပညာရှင်လုက တုံးဇီဟာ ရှားပါးတဲ့၊ ဉာဏ်ပညာ ထူးချွန်တဲ့ ပါရမီရှင်တစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းအတွင်းမှာလည်း အတော်ဆုံး ခေါင်းဆောင် အနည်းငယ်ထဲက တစ်ဦး ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူ့မှာ ထူးချွန်တဲ့ စွမ်းရည်တွေ ရှိသော်လည်း အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ ကံတရားမျိုး သူ့မှာ မရှိခဲ့ပါဘူး။ ဒါကြောင့် သူ့ဘဝတစ်လျှောက်လုံး ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းရဲ့ ဆန္ဒကို မဖြည့်ဆည်းနိုင်ခဲ့ရုံသာမက မဟာ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွေးအခေါ်ကိုပါ ဝူဧကရာဇ်က လက်မခံခဲ့ပါဘူး”

ကျန်းချွယ်က ဦးညွှတ်ကာ ပြောလိုက်သည်။

ဝမ်ချောင်သည် စကားမပြောဘဲ ခေါင်းကို အနည်းငယ် မော့ထားပြီး စိတ်ထဲတွင် အတွေးများ ပြည့်နှက်နေသည်။

ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းပထမဆုံး ပေါ်ပေါက်လာချိန်ကစ၍ လူထင်ကျစ်သည် ငှက်စာ ကို လေ့လာခဲ့ရာ ယခုအချိန်အထိ အတော်အတန် တိုးတက်မှုများ ရှိနေပြီး ငှက်စာ ကျမ်းဂန်များကို ကောင်းစွာ ဖတ်နိုင်ကာ ရှစ်ဆယ် ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို နားလည်နိုင်နေပြီ ဖြစ်သည်။(ငှက်စာ= ရှေးဟောင်း တရုတ်အက္ခရာရေးသားနည်း အမျိုးအစားတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ စာလုံးပုံသဏ္ဌာန်တွေကို ငှက်တွေ၊ သို့မဟုတ် အင်းဆက်ပိုးကောင်တွေရဲ့ပုံစံမျိုး ထည့်သွင်း ပေါင်းစပ်ပြီး အလှအပရေးသားတဲ့ ပုံစံကို ဆိုလိုပါတယ်။)

သို့သော် တုံးဇီကဲ့သို့ ထင်ရှားသော ကွန်ဖြူးရှပ်ပညာရှင်တစ်ဦးသည် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း၏ ခေါင်းဆောင် ဖြစ်နေသည်မှာ အလွန်အံ့ဩစရာပင်။

ထို့အပြင် ဝမ်ချောင်သည် လူထင်ကျစ်ပြောသည့် အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်ကံတရားတွင် မရှိခြင်းသည် ဘာကို ဆိုလိုသည်ကို နားလည်သည်။ ဟန်ဧကရာဇ်၏ အစောပိုင်းကာလတွင် အင်ပါယာသည် ဆက်လက်၍ မျိုးနွယ်ခြားများ အားကောင်းပြီး ထန်လူမျိူးအားနည်းသော အနေအထားတွင် ရှိနေသေးသည်။ အထူးသဖြင့် ပိုင်တန်၏ အရှက်ရစရာသည် ဟန်မင်းဆက်၏ ဘုရင် အားလုံး၏ စိတ်ထဲတွင် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း စွဲမြဲနေခဲ့သည်။ (ပိုင်တန်၏ အရှက်ရစရာ= ဟန်မင်းဆက်၏ အားနည်းမှု အရှက်ရစရာဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော အခြေအနေကို တစ်ခု)

ဘုရင်တိုင်းသည် မိမိတို့ကိုယ်ကို အားထုတ်ပြီး ရှက်ရွံ့မှုကို ပယ်ဖျက်လိုကြသည်။ ထိုသို့သော အခြေအနေမျိုးတွင် တုံးဇီက မဟာငြိမ်းချမ်းရေးကို အဆိုပြုပါက လက်ခံသူ အနည်းငယ်သာ ရှိလိမ့်မည်။ အထူးသဖြင့် မြောက်ပိုင်းမှ လူရိုင်းများ တောင်ဘက်သို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်သည့်အခါတိုင်း ပြည်သူလူထု၏ ဒေါသကို လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်ပြီး ထိုအခြေအနေကြီး၏ ရှေ့တွင် တုံးဇီပင်လျှင် ပြောင်းလဲရန် ခက်ခဲသည်။

သို့သော် ယခုခေတ်တွင် မဟာထန်အင်ပါယာသည် ကုန်းမြေတစ်ခုလုံးတွင် အားအကောင်းဆုံး အင်အားစု ဖြစ်နေပြီ။ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နိုင်ငံအားလုံး၊ ဂိုဂူလျော၊ အရှေ့နှင့် အနောက် တူရကီ ခန်းနိတ်၊ မာန်ရှဲ့ကျောက်၊ နှင့် ယွီစန်း အင်ပါယာတို့သည် မဟာထန်လက်ထဲတွင် ကြီးမားသော ရှုံးနိမ့်မှုများ ကြုံခဲ့ရပြီး မဟာထန်၏ အင်အားကို ကြောက်ရွံ့နေကြသည်။

အထူးသဖြင့် ဝမ်ချောင်၏ စစ်တပ်သည် အနောက်ဘက်သို့ စစ်ချီပြီး တာလာ့စ်နှင့် ခိုရာစန်းတွင် အာရေဗျ အင်ပါယာကို ဆက်တိုက် အနိုင်ယူခဲ့ပြီး အနောက်လောက၏ အကြီးဆုံး အင်ပါယာမှ လူပေါင်း တစ်သန်း သေဆုံးစေခဲ့ကာ အာရေဗျ အင်ပါယာ၏ မြို့တော် ဘဂ္ဂဒက်ကိုပါ ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ပြီးနောက် ကုန်းမြေတစ်ခုလုံးတွင် မဟာထန်ကို အနိုင်ယူရန် မည်သည့်ရန်သူမျှ မရှိတော့ပေ။ ဤအချိန်တွင် အခြေအနေသည် တုံးဇီခေတ်နှင့် လုံးဝ ပြောင်းပြန်ဖြစ်ပြီး မဟာထန် အားကောင်းပြီး မျိုးနွယ်ခြားများ အားနည်းသောအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။

ယခုအခါ ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ၏ မဟာ ငြိမ်းချမ်းရေးသည် အကောင်အထည် ဖော်နိုင်သည့် အခြေခံနှင့် အလားအလာ ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။

“ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင် သရဖူနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ တခြား သတင်းတွေ ရှိသေးလား”

ဝမ်ချောင် ရုတ်တရက် မေးလိုက်သည်။

“မရှိပါဘူး”

ကျန်းချွယ်ခေါင်းခါလိုက်သည်။

“ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင် သရဖူနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ မှတ်တမ်းတွေက အစကတည်းက နည်းပါးပါတယ်။ တုံးဇီအပြင် တခြား အကြိမ်အနည်းငယ်က မှတ်တမ်းတွေက မပြည့်စုံပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ပညာရှင်လုက လီကျွင်းရှန်းရဲ့ အားကိုးရာဟာ ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင် သရဖူဖြစ်မယ်ဆိုရင် ပေါ့ပေါ့တန်တန် မဟုတ်ဘူးလို့ ပြောထားပါတယ်။ အရှင်အနေနဲ့ အထူး သတိထားဖို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။”

ဤစကားကို ပြောပြီးနောက် ကျန်းချွယ်သည် ရှေ့ရှိ ဝမ်ချောင်ကို မော့ကြည့်လိုက်ရာ သူ၏ မျက်လုံးများတွင် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ရှိနေသည်။ ဤပြိုင်ပွဲသည် အင်ပါယာတစ်ခုလုံး၏ ကံကြမ္မာနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ လီကျွင်းရှန်းသည် ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင် သရဖူကို တကယ် ရရှိခဲ့ပါက ဤပြိုင်ပွဲသည် အရှင့်အတွက် အလွန် အန္တရာယ်ရှိလာနိုင်သည်။

“ငါ သိပြီ၊ မင်း သွားနားတော့။”

ဝမ်ချောင်သည် လက်ကို ဝှေ့ယမ်းကာ ကျန်းချွယ်ကို ပြန်လွှတ်ပြီးနောက် စဉ်းစားခန်း ဝင်သွားသည်။

“မင်း ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင် သရဖူကို ရရ၊ တခြား ကွန်ဖြူးရှပ်ဝါဒ အမွေအနှစ်ကို ရရ၊ ဒီတစ်ကြိမ်တော့ ငါ လုံးဝ အလျှော့ပေးမှာ မဟုတ်ဘူး။”

...

အချိန်သည် လျင်မြန်စွာ ကုန်လွန်သွားပြီး ပြိုင်ပွဲနေ့သို့ ရောက်ရှိလာသည်။ မြို့တော်တစ်ခုလုံး ပွက်လောရိုက်နေပြီး စစ်သူကြီးများ၊ ဝန်ကြီးချုပ်များ၊ နန်းတွင်း အရာရှိများ၊ ဩဇာရှိသော မိသားစုကြီးများနှင့် မြို့တော်တစ်ခုလုံးမှ ပြည်သူများ အားလုံးသည် ဤကြီးကျယ်သော ပွဲတော်ကို စိတ်ဝင်တစား စောင့်ကြည့်နေကြသည်။ မြို့တော်တွင် လူတိုင်းသည် ထိုနေရာသို့ စုပြုံသွားကြပြီး မြို့ပြင်မှ လူထောင်ပေါင်းများစွာပင် ဤပြိုင်ပွဲအတွက် ရည်ရွယ်၍ မြို့တော်သို့ အထူး လာရောက်ခဲ့ကြသည်။

စစ်ရေးဝါဒီနှင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းပဋိပက္ခသည် အင်ပါယာတစ်ခုလုံး၏ လမ်းကြောင်းနှင့် အနာဂတ်ကို ဆုံးဖြတ်ပေးမည်ဖြစ်ပြီး လူတိုင်းနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် လူတိုင်းသည် သတင်းရသည်နှင့် မိုင်ပေါင်းများစွာကို ခရီးနှင်၍ အချိန်စောစီးစွာ ဤနေရာသို့ ရောက်လာခဲ့ကြသည်။

ဤပြိုင်ပွဲသည် ဘေးကင်းရေး အကြောင်းပြချက်များကြောင့် လေ့ကျင့်ရေးကွင်းအတွင်းသို့ လူအနည်းငယ်သာ ဝင်ရောက်ခွင့်ရှိပြီး ကြည့်ရှုသူ စုစုပေါင်း ငါးထောင်ထက် မကျော်လွန်နိုင်သော်လည်း အပြင်ဘက်တွင်မူ ပြည်သူများကို ကြည့်ရှုခွင့် ပိတ်ပင်ထားခြင်း မရှိပေ။ သို့သော် အကွာအဝေး ဝေးသောကြောင့် သေသေချာချာ မမြင်နိုင်ပေ။

သို့သော်လည်း ပြည်သူများစွာအတွက် ဤပြိုင်ပွဲကို ကိုယ်တိုင် မျက်မြင် ကြည့်ရှုခွင့်ရခြင်းသည်ပင် အလွန် ကျေနပ်စရာ ဖြစ်သည်။

“မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်နဲ့ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် နှစ်ယောက်ထဲက ဘယ်သူ အနိုင်ရမလဲ မသိဘူး။”

လေ့ကျင့်ရေးကွင်း၏ အပြင်ဘက်၊ မီတာ ရာပေါင်းများစွာ အကွာအဝေးတွင် အပြာရောင် ဝတ်ရုံဝတ် လူငယ်တစ်ဦးသည် ခြေဖျားထောက်ကာ ရွှေဓား အစောင့်များက အသစ်တပ်ဆင်ထားသော ခြံစည်းရိုးကို ကိုင်ထားရင်း လေ့ကျင့်ရေးကွင်းသို့ မျှော်ကြည့်နေသည်။

ပြိုင်ပွဲ မစသေးဘဲ သတ်မှတ်ထားသော အချိန်ထက် တစ်နာရီကျော် စောသေးသော်လည်း လေ့ကျင့်ရေးကွင်း ပတ်ဝန်းကျင်တွင် လူအများအပြား ပြည့်နှက်နေပြီ ဖြစ်သည်။ ထိုအပြာရောင် ဝတ်ရုံဝတ် လူငယ်၏ နောက်ကွယ်တွင် လူအုပ်ကြီးသည် ခေါင်းများ တရွရွ လှုပ်ရှားနေပြီး ပခုံးချင်း တိုက်မိလျက်ရှိသည်။ ကုန်သည်များ၊ အလုပ်သမားများ၊ အမျိုးသမီးများ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ စစ်သည်တော်များ၊ ဂိုဏ်းဝင်များ၊ နန်းတော် အစောင့်တပ်သားများ၊ နိုင်ငံခြားသားများ အပါအဝင် လူအမျိုးမျိုးသည် ရောနှောပါဝင်နေကြပြီး အားလုံးသည် စိတ်အားထက်သန်သော အမူအရာများဖြင့် နောက်ဆုံးရလဒ်ကို ခန့်မှန်းနေကြသည်။

“စဉ်းစားစရာ လိုသေးလား။ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်ပဲ ဖြစ်ရမယ် မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်က ကိုယ်ခံပညာ အလွန်ကောင်းတယ်။ အနောက်တောင်ပိုင်းကို ငြိမ်သက်အောင် လုပ်ခဲ့တယ်၊ တာလာ့စ်ကို နှိမ်နင်းခဲ့တယ်၊ နန်းတွင်း အာဏာသိမ်းမှုကို တားဆီးခဲ့တယ်။ သူဟာ ငါတို့ မဟာထန်ရဲ့ သူရဲကောင်းပဲ။ လီကျွင်းရှန်းက သူ့ရဲ့ ပြိုင်ဘက် ဘယ်လိုလုပ် ဖြစ်နိုင်မလဲ”

“မဟုတ်ဘူး အနိုင်ရရင်လည်း ဘာဖြစ်လဲ၊ သူတို့က ရိုင်းစိုင်းတဲ့ လူတွေပဲ။ ပြီးတော့ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်က သာမန် ကွန်ဖြူးရှပ် ဆရာတွေနဲ့ မတူဘူး။ သူ့မှာ ထူးချွန်တဲ့ ကိုယ်ခံပညာ မရှိရင် ဘယ်လိုလုပ် အရိုင်းအစိုင်း နေရာတွေထဲအထိ သွားပြီး လူရိုင်းတွေကို ဆွဲဆောင်နိုင်မှာလဲ။ နောက်ဆုံးမှာ အနိုင်ရမယ့်သူက အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်ပဲလို့ ငါ ထင်တယ်။ သူသာ ယုံကြည်မှု အပြည့်မရှိရင် ဘယ်လိုလုပ် သဘောတူမှာလဲ”

“မှန်တယ် သူတော်စင်တစ်ဦးရဲ့ စည်းမျဉ်း ခြောက်ခုမှာ မြှားပစ်ခြင်းနဲ့ ကိုယ်ခံပညာလည်း ပါဝင်တယ်။ ဆရာ ကွန်ဖြူးရှပ်တောင် ဓားကို ခါးမှာ ပတ်ခဲ့တယ်ဆိုတာ မမေ့ပါနဲ့။ ပြီးတော့ သူ့ရဲ့တပည့် ခုနစ်ဆယ်နှစ်ဦးထဲမှာ ကိုယ်ခံပညာ ထူးချွန်သူတွေလည်း ရှိခဲ့တယ်။ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်အနေနဲ့ မနိုင်ဘူးဆိုတာ သေချာတယ်။”

“ဟွန်း၊ ပုပ်သိုးနေတဲ့ ကွန်ဖြူးရှပ်တွေ အုပ်စုလိုက်၊ အခြေအနေ ဒီလို ဖြစ်နေတာတောင် မင်းတို့က ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းလိုပဲ မဟာငြိမ်းချမ်းရေးကို စဉ်းစားနေကြတုန်းပဲ။ ဒီလောကမှာ ဘယ်ကလာတဲ့ မဟာငြိမ်းချမ်းရေး လဲ။ အဲဒီ လူရိုင်းတွေနဲ့ မင်းတို့ စကားပြောလို့ ရမလား။ လူရိုင်းတွေက မြို့တော်အထိ ရောက်လာရင် မင်းတို့ရဲ့ ပါးစပ်နဲ့ သူတို့ကို တိုက်ခိုက်မှာလား”

“မှန်တယ်၊ အင်အားကြီးသူက အုပ်ချုပ်တယ်၊ ခိုင်မာမှုက အမှန်တရားပဲ။ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်ပြောတာ ရှင်းရှင်းလေးပဲ။ မင်းတို့ ဘယ်လိုပြောပြော ငါ အမြဲတမ်း မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်ကို ထောက်ခံတယ်။”

“ငါကတော့ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်ကို ထောက်ခံတယ်။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်အနိုင်ရရမယ်”

...

လေ့ကျင့်ရေးကွင်း၏ အပြင်ဘက်တွင် လူအများအပြားသည် အစပိုင်းတွင် အဖြစ်အပျက်ကိုသာ ဆွေးနွေးနေကြသော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ဝမ်ချောင်နှင့် လီကျွင်းရှန်းကို ဗဟိုပြု၍ အုပ်စုနှစ်စုအဖြစ် လျင်မြန်စွာ ကွဲသွားပြီး ပြင်းပြင်းထန်ထန် ငြင်းခုံကြရာ ပဋိပက္ခများပင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

အချိန် ဖြည်းဖြည်းချင်း ကုန်လွန်သွားပြီး နန်းတော် အနောက်မြောက်ဘက်၊ ဇီးပန်းတောတွင် ဖြစ်သည်။

“ဆရာ ပြိုင်ပွဲ စတော့မယ်၊ ဆရာ သွားကြည့်မှာလား”

စာသင်ဆောင်ထဲတွင် ဆံပင်များဖြူနေသော မဟာ ကွန်ဖြူးရှပ်ပညာရှင်များသည် ကျူဇီရှေ့တွင် ကျိုးနွံပေးနေကြပြီး ဦးညွှတ်ကာ မေးလိုက်သည်။

“မလိုပါဘူး”

ကျူဇီခဏမျှ စဉ်းစားပြီး ခေါင်းခါလိုက်သည်။

“သူ လိုချင်တဲ့ ကွန်ဖြူးရှပ်သူတော်စင် သရဖူကို ရရှိခဲ့ပြီးပြီ။ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းရဲ့ သမိုင်းမှာ ဒါဟာ စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် အဖြစ်အပျက်ဖြစ်ပြီး သရဖူက အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ရရှိခဲ့ပြီ။ ဒီသန့်ရှင်းတဲ့ သရဖူ ရှိနေတာကြောင့် သူ ဘယ်အကူအညီမှ မလိုအပ်တော့ဘူး။”

“ဟုတ်ကဲ့ပါ ဆရာ။”

ကျူဇီ၏ စကားကို ကြားသောအခါ လူတိုင်းသည် ခေါင်းငုံ့လိုက်ကြသည်။

...

နန်းတော်အတွင်း၊ ယွီလုံနန်းတော်တွင် ဖြစ်သည်။

ပြိုင်ပွဲ မစသေးသော်လည်း ပဉ္စမ မင်းသားသည် ရေချိုး သန့်စင်ပြီး ဝတ်ရုံကို ပြောင်းလဲ ဝတ်ဆင်ထားပြီး ဖြစ်သည်။

ဘုရင်သုံးပါး၏ ပုန်ကန်မှုအတွင်း လီဟန်သည် ဧကရာဇ်ကို ကာကွယ်ရာတွင် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ထင်ရှားသော ဆုလာဘ်များနှင့် ရာထူးတိုးမြှင့်မှုများ မရှိသော်လည်း သူတော်စင်ဧကရာဇ်သည် ပဉ္စမမင်းသားကို အလေးထားကြောင်း လူတိုင်း သိနေကြသည်။ လီဟန် ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသော ဝတ်ရုံကို ယခုအခါ ငွေရောင်နှင့် ရွှေရောင် ရောစပ်ထားသည့် ခြေထောက်လေးချောင်းပါ ဧကရာဇ်ဝတ်ရုံအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။

အမြင့်ဆုံး အဆင့် ဧကရာဇ်ဝတ်ရုံ မဟုတ်သေးသော်လည်း အိမ်ရှေ့မင်းလည်း မရှိ၊ ပထမ မင်းသားလည်း မရှိတော့သည့် ယခုအချိန်တွင် နန်းတော်မှ မင်းသားများထဲတွင် လီဟန်ဝတ်ဆင်ထားသည့် ဝတ်ရုံသည် အမြင့်ဆုံး အဆင့်ဖြစ်ကြောင်း လူတိုင်း သိနေကြသည်။

ပျော်ရွှင်စရာကိစ္စများ ကြုံလာသောအခါ လူတစ်ဦး၏စိတ်ဓာတ်သည် လန်းဆန်းလာသည်။ မောင်းမများနှင့် မိန်းမစိုးများက ဝတ်ဆင်ပေးနေစဉ် လီဟန်သည် မျက်နှာတစ်ခုလုံး နီမြန်းကာ ပြုံးရွှင်နေပြီး ပုံမှန်နှင့် လုံးဝ ကွဲပြားနေသည်။

“မင်းသား၊ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်ဒီတစ်ခေါက် အနိုင်ရမယ်လို့ ထင်ပါသလား”

နန်းတွင်း မိန်းမစိုးလီကျင်းကျုံးသည် သူ၏နောက်တွင် ရပ်နေပြီး ပခုံးများရှိ အတွန့်များကို ဆန့်ထုတ်ပေးနေစဉ် ခါးညွှတ်ကာ သတိထား၍ မေးလိုက်သည်။

“ဘာလို့လဲ။ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်ရှုံးမယ်လို့ မင်း ထင်နေတာလား”

လီဟန်သည် ဝတ်ရုံကို ပြင်ဆင်နေသော လက်နှစ်ဖက်ကို ရုတ်တရက် ရပ်တန့်လိုက်ပြီး ပြန်မေးလိုက်သည်။

“ဘယ်ကလာပါ့မလဲ၊ ကျွန်တော်မျိုး ဘယ်လိုလုပ် ရဲပါ့မလဲ။”

လီကျင်းကျုံးက အားတုံ့အားနာ ပြုံးပြပြီး အလျင်အမြန် ပြန်ဖြေသည်။

“တခြားသူတွေ ဘာပြောပြော၊ ပြိုင်ဘက် ဘယ်သူဖြစ်ဖြစ်၊ ဒီမင်းသားကတော့ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်ဘက်က အမြဲ ရပ်တည်မှာပါ။ ဒါ့အပြင် အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ် ပြောတာ အကြောင်းပြချက် ရှိချင် ရှိပါလိမ့်မယ်၊ မဟာငြိမ်းချမ်းရေးကိုလည်း ဒီမင်းသား နားလည်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုလို နယ်စပ်ဒေသ ပြဿနာတွေ မပြီးသေးတဲ့ အချိန်၊ မဟာထန်ကလည်း လောကကို မသိမ်းပိုက်ရသေးတဲ့ အချိန်မှာ စစ်တပ်ကို ဖျက်သိမ်းတာဟာ ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ် ကိုယ် ပုဆိန်နဲ့ ခုတ်တာမျိုး မဟုတ်ဘူးလား။ ဒီမင်းသား သဘောမတူနိုင်ဘူး။”

လီဟန်က ပြောလိုက်သည်။

ဝုန်း…..

ပြောသူသည် ရည်ရွယ်ချက် မရှိသော်လည်း နားထောင်သူသည် စိတ်ဝင်စားသွားသည်။ လီဟန်က ရိုးရိုးလေး ပြောလိုက်ခြင်းသာ ဖြစ်သော်လည်း နောက်ကွယ်ရှိ လီကျင်းကျုံး၏ ခန္ဓာကိုယ်သည် အနည်းငယ် တုန်ခါသွားပြီး သူ၏မျက်လုံးများတွင် အံ့ဩမှု အရိပ်အယောင်တစ်ခု ဖြတ်သန်းသွားသည်။

လီဟန်သည် တဖြည်းဖြည်းနှင့် အရင်ကနှင့် မတူတော့ဘဲ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ကိုယ်ခံပညာကို လေ့ကျင့်နိုင်ပြီးနောက် သူသည် အရင်ကလို ကြောက်ရွံ့ခြင်း၊ နောက်တွန့်ခြင်း မရှိတော့ဘဲ တာဝန်ယူလိုစိတ် ပိုရှိလာသည်။ သို့သော် သူသည် လီဟန်ကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ ကူညီပံ့ပိုးပေးခဲ့သူဖြစ်ပြီး ဤမျှ ပညာပါသော စကားကို သူ၏ ပါးစပ်မှ ပထမဆုံးအကြိမ် ကြားရခြင်း ဖြစ်သည်။

ဤသို့သော စကားမျိုး ပြောနိုင်ခြင်းသည် လီဟန်သည် မသိနားမလည်သော တခြား မင်းသားများနှင့် ကွဲပြားပြီး နိုင်ငံရေး ကိစ္စများကို တဖြည်းဖြည်း ကိုင်တွယ်နိုင်စွမ်း ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။

အရင်ကနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် လီဟန်သည် လုံးဝ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။

ထိုအခိုက်အတန့်တွင် လီကျင်းကျုံးသည် အံ့ဩဝမ်းသာ ဖြစ်သွားသည်။ ဤအချိန်မှ လီဟန်သည် သူ၏ စိတ်ထဲတွင် အမြဲတမ်း မျှော်လင့်ခဲ့သူ မဟုတ်ပါလား။