အခန်း (၁၈၁၆-၁၈၂၀)
Vol. 111 Ch. 1816-1820
အခန်း (၁၈၁၆)
တစ်ခဏချင်းတွင် ထိုကွန်ဖြူးရှပ်၏သရဖူသည် ဝမ်ချောင်၏ခေါင်းပေါ်သို့ ကျရောက်လာပြီး ဝမ်ချောင်၏ကိုယ်ခန္ဓာမှ ထွက်ပေါ်လာသော စွမ်းအင်နှင့် တစ်သားတည်း ပေါင်းစပ်သွားသည်။
ဟုန်း…
တောင်ပြိုကမ်းပြို၊ ပင်လယ်လှိုင်းတံပိုးများကဲ့သို့ ကွန်ဖြူးရှပ်၏သရဖူ ကျရောက်လာသည့်အခိုက်တွင် ကြီးမားသောမြင့်မြတ်ချီသည် ဝမ်ချောင်၏ခေါင်းပေါ်မှ အင်တိုက်အားတိုက် ထွက်ပေါ်လာသည်။ ထိုအခိုက်အတန့်တွင် သူ၏ ခေါင်းပေါ်ရှိ မူလက မှေးမှိန်နေသော ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းမှ သူတော်စင်သည် တဖြည်းဖြည်း ရှင်းလင်းပြတ်သားလာသည်။
ထိုဒဿနိကပညာရှင်၏ပုံပန်းသဏ္ဌာန်သည် လျင်မြန်စွာ အိုမင်းရင့်ရော်လာပြီး မေးစေ့အောက်မှ မုတ်ဆိတ်မွေးရှည်များ တွဲလောင်းကျနေသည်။ မျက်ခုံးနှင့် မျက်လုံးများ ဖွင့်လိုက်ပိတ်လိုက်တိုင်း ရွှေရောင် အလင်းတန်းများ လေးဘက်လေးလံ ပျံ့နှံ့နေပြီး၊ သနားကြင်နာသော စွမ်းအင်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။
ဤ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းမှ သူတော်စင် ပေါ်ထွက်လာပြီးနောက် ပတ်ဝန်းကျင်၌ နွေဦးနှင့် ဆောင်းဦးကာလမှ ဒဿနိကပညာရှင်များက ဒူးထောက် အရိုအသေပြုနေသော မြင်ကွင်းများ ချက်ချင်း ပေါ်လာသည်။
နွေဦးနှင့် ဆောင်းဦးကာလမှ ဒဿနိကပညာရှင်တိုင်းသည် ကြီးကျယ်သော ပညာရှင်များ၊ မဟာပညာရှိများနှင့် မဟာ သူတော်စင်များဖြစ်ကြပြီး လောကီ ဘုရင်စနစ်ကို ကျော်လွန်ကာ အတုမရှိသော သြဇာအာဏာကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြသည်။ နွေဦးနှင့် ဆောင်းဦးကာလတွင် မင်းသားများဖြစ်စေ၊ ရာထူးကြီးသော အရာရှိများဖြစ်စေ၊ စစ်သူကြီးများဖြစ်စေ၊ နာမည်ကျော် ဝန်ကြီးများဖြစ်စေ ဒဿနိကပညာရှင်များရှေ့တွင် လေးစားစွာ ဦးညွှတ်အရိုအသေပြုရသည်။ လောကီ ဘုရင်စနစ်သာ ဒဿနိကပညာရှင်များကို ဒူးထောက် အရိုအသေပြုရပြီး ဒဿနိကပညာရှင်များက အခြားမည်သူ့ကိုမျှ ဒူးထောက် အရိုအသေပြုရန် မလိုအပ်ပေ။
နွေဦးနှင့် ဆောင်းဦးကာလမှ ဒဿနိကပညာရှင်များအား ဒူးထောက် အရိုအသေပြုစေနိုင်သူမှာ ရှေးခေတ်မှ ယနေ့အထိ လူတစ်ဦးတည်းသာ ရှိခဲ့သည်
— မဟာ မဟာသူတော်စင်ကွန်ဖြူးရှပ်
“မဖြစ်နိုင်ဘူး”
ကျယ်လောင်သော ဒေါသသံသည် ရင်ပြင်တစ်ခုလုံးကို လွှမ်းခြုံသွားသည်။ လီကျွင်းရှန်း၏ ဆံပင်များ ရှုပ်ပွနေပြီး မျက်လုံးများ နီမြန်းနေကာ ခန္ဓာကိုယ်သည် နောက်သို့ အနည်းငယ် ယိမ်းထိုးသွားသည်။ သူ၏ မျက်လုံးများတွင် မယုံကြည်နိုင်မှုများ ပြည့်နှက်နေသည်။
ဤအခိုက်အတန့်တွင် ဝမ်ချောင်သည် ဂူကောင်းကင် ဘုံအဆင့်သို့ ရောက်ရှိသွားသော်လည်း သူသည် ဤမျှလောက် ထိတ်လန့်သွားမည် မဟုတ်ပေ။
ဝမ်ချောင်၏ ခေါင်းပေါ်တွင် ထင်ရှားနေသူမှာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဖြစ်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းတစ်ခုလုံး၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး ပထမဆုံး သူတော်စင်ဖြစ်သည်။
လီကျွင်းရှန်းသည် ဝမ်ချောင်သည် ကွန်ဖြူးရှပ်၏ အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ရရှိနိုင်မည်ဟု လုံးဝ မမျှော်လင့်ထားခဲ့ပေ။ ဤကဲ့သို့သော ကိစ္စမျိုး မည်သို့ ဖြစ်နိုင်ပါမည်နည်း။
ဝမ်ချောင်သည် စစ်ရေးဝါဒ၏ ဗိုလ်ချုပ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး လူသတ်မှုများ ပြည့်နှက်ကာ လူပေါင်း တစ်သန်းကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည့် စစ်မှန်သော ကွပ်မျက်သူတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းမှ လူတစ်ဦးပင် မဟုတ်ပေ။
ဤကဲ့သို့သော လူသတ်သမားတစ်ဦးသည် ဒဿနိကပညာရှင်များ၏ အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ရနိုင်ပါမည်လား၊ ထိုမျှမက ကွန်ဖြူးရှပ်၏ အသိအမှတ်ပြုခြင်းကိုပါ ရနိုင်ပါမည်လား။
လီကျွင်းရှန်းသည် သူ၏တစ်ကိုယ်လုံး မကြုံစဖူး ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်မှုကို ခံစားလိုက်ရသည်။
“မဖြစ်နိုင်ဘူး”
“မဖြစ်နိုင်ဘူး”
“ဒါ လုံးဝ မဖြစ်နိုင်ဘူး”
...ဤအခိုက်အတန့်တွင် လီကျွင်းရှန်းသည် မျက်လုံးများကို ပြူးကျယ်စွာ ဖွင့်ထားပြီး သူ၏ စိတ်ထဲတွင် ဒေါသတကြီး အော်ဟစ်နေခဲ့သည်။
ကွန်ဖြူးရှပ်၏သရဖူကို ရရှိရန်အတွက် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း သမိုင်းတွင် ခေါင်းဆောင် မည်မျှသည် အသက်ပေးခဲ့ရပြီး ပြာမှုန်ဖြစ်ခဲ့ရသည်ကို မည်သူမျှ မသိပေ။ လီကျွင်းရှန်းသည်လည်း ခက်ခဲသော အတားအဆီးများစွာကို ဖြတ်ကျော်ခဲ့ပြီး မဖြစ်နိုင်သလောက် ခက်ခဲသော ပညတ်တော် ခုနစ်ပါးကို အောင်မြင်စွာ ကျော်လွန်ခဲ့ပြီးနောက်မှ ဒဿနိကပညာရှင်များ၏ အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
သို့သော် ဝမ်ချောင်သည် ပညတ်တော် ခုနစ်ပါးကို မဖြတ်သန်းခဲ့ရဘဲ အမြင့်ဆုံးသော ကွန်ဖြူးရှပ်၏ အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ရရှိခဲ့သည်။ ဤအခြေအနေသည် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း သမိုင်းတွင်ပင် တစ်ခါမျှ မဖြစ်ဖူးသေးဘဲ အနောက် ဟန်မင်းဆက် ခေတ်မှ တုံးရှီပင် မလုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့ပေ။
ဤကဲ့သို့သော ကိစ္စမျိုး မည်သို့ ဖြစ်နိုင်ပါမည်နည်း။
“ဟုန်း”
တစ်ချိန်တည်းတွင် ဝမ်ချောင်၏ခေါင်းပေါ်သို့ အလိုအလျောက် ပျံသန်းလာသော ကွန်ဖြူးရှပ်၏သရဖူနှင့် ကွန်ဖြူးရှပ်၏အရိပ်ကို မြင်လိုက်ရသောအခါ စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်း ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လူအုပ်ကြီးသည် တစ်ပြိုင်နက်တည်း မယုံနိုင်စရာ အော်ဟစ်သံများ ထွက်ပေါ်လာပြီး လူတိုင်း ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်သွားကြသည်။
“ဝမ်... ဝမ်ချောင်သည် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း၏ သူတော်စင်အရာဝတ္ထု၏ အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ရခဲ့တာလား။ ဒါက လုံးဝ မယုံနိုင်စရာပဲ”
လီဟန်သည် ပွဲကြည့်စင်နောက်မှ ရုတ်တရက် မတ်တတ်ရပ်လိုက်ပြီး သူ၏ အမူအရာသည် စိတ်လှုပ်ရှားနေပြီး မယုံကြည်နိုင်မှုများဖြင့် ပြည့်နေသည်။
“ကွန်ဖြူးရှပ်… ကွန်ဖြူးရှပ်ပဲ။ ဝမ်ချောင်ဟာ ကွန်ဖြူးရှပ်ရဲ့အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ရခဲ့တယ်”
ပတ်ဝန်းကျင် အရပ်ရပ်မှ လူများ ပို၍ ပို၍ မတ်တတ်ရပ်လာကြပြီး ဝမ်ချောင်၏ခေါင်းကို လှမ်းကြည့်ကာ ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်နေကြသည်။ ဤအခြေအနေမျိုးကို သူတို့သည် မြို့တော်တွင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ နေထိုင်ခဲ့သော်လည်း တစ်ခါမျှ မမြင်ဖူးပေ။
အထူးခြားဆုံး တုန်လှုပ်သူများမှာ အကြီးအကဲဆုန်း၊ တစ္ဆေဓား၊ အဖြူရောင်ဝတ်စုံနှင့် မိန်းကလေး အပါအဝင် စစ်မှန်သော ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းမှ လူများဖြစ်သည်။ သူတို့သည် ဝမ်ချောင်၏ဦးတည်ရာသို့ ကြည့်နေကြပြီး ပါးစပ်အဟောင်းသားဖြင့် စိတ်ထဲတွင် တုန်လှုပ်နေကြကာ စကားပင် မပြောနိုင်အောင် ဖြစ်နေကြသည်။
ဤအခိုက်အတန့်တွင် နန်းတော်၏အတွင်းပိုင်း၊ စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်းနှင့် အလွန်ဝေးကွာသော နေရာတွင် လူအနည်းငယ်သာ သတိထားမိသည့် အဖြူရောင် ကျောက်တုံး ကုန်းမြင့်ပေါ်တွင် အရိပ်နှစ်ခု ရပ်နေပြီး ထိုနေရာကို အပေါ်စီးမှ လှမ်းကြည့်နေကြသည်။
“မယုံနိုင်စရာပဲ.. မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်က ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းမှ လူတစ်ယောက် မဟုတ်ဘူး။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် သူဟာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းနဲ့ အပြင်းထန်ဆုံး ပဋိပက္ခရှိတဲ့ စစ်သည်တော်ဗိုလ်ချုပ် ဖြစ်နေတယ်။ သူဟာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းရဲ့ အဖိုးတန် ရတနာ ကွန်ဖြူးရှပ်ရဲ့ အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ရနိုင်လိမ့်မယ်လို့ ဘယ်သူမှ မထင်ထားဘူး။ ဒီကိစ္စဟာ ရှေးယခင်က မကြားဖူးဘူး၊ မကြုံဖူးတဲ့ ကိစ္စပဲ”
မိန်းမစိုးကောင်းသည် ပိုးထည်ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ထားပြီး သူ၏ လက်ထဲတွင် ဖုန်သုတ်တံကို ကိုင်ဆောင်ထားကာ ရုတ်တရက် ပြောလိုက်သည်။
“မယုံနိုင်စရာ ဘာမှမရှိပါဘူး။ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းမှ လူတစ်ဦး မဟုတ်ရင်တောင် ကွန်ဖြူးရှပ်၏သရဖူရဲ့ အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ရနိုင်ပါတယ်”
မိန်းမစိုးကောင်း၏ ရှေ့တွင် သူတော်စင်ဧကရာဇ်သည် ရွှေရောင် နဂါးဝတ်ရုံကို ဝတ်ဆင်ထားပြီး လက်နှစ်ဖက်ကို နောက်ပစ်ကာ ရပ်နေသည်။ ဝေးကွာသော စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်းကို ကြည့်နေပြီး သူ၏ အမူအရာသည် ပြုံးနေသည်လည်း မဟုတ်၊ မပြုံးဘဲလည်း မဟုတ်ပေ။
ဤ စစ်ဝါဒီနှင့်ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းတို့၏ နောက်ဆုံး ပြိုင်ပွဲသို့ သူ ကိုယ်တိုင် မတက်ရောက်သော်လည်း စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်းအတွင်းရှိ အပြောင်းအလဲ အားလုံးကို သူ၏ လက်ဖဝါးပေါ်ရှိ အရာများကို ကြည့်ရှုနေသကဲ့သို့ သူ၏ ရှေ့တွင် ပေါ်လွင်နေသည်။
“အာ”
မိန်းမစိုးကောင်းသည် အသံနိမ့်ဖြင့် အော်လိုက်သည်။ ဤကိစ္စသည် လုံးဝ မကြားဖူးသော ကိစ္စဖြစ်ပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းကိုယ်တိုင်ပင် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိနိုင်ဟု ထင်ရသည်။
“အရှင်မင်းကြီး၊ ကျွန်တော်မျိုး မသိနားမလည်သူပီပီ အရှင်ဧကရာဇ် ရှင်းပြပေးနိုင်မလား မသိပါဘူး”
မိန်းမစိုးကောင်းသည် ခေါင်းငုံ့ကာ သူတော်စင်ဧကရာဇ်နောက်တွင် အရိုအသေပြုလိုက်သည်။
“ဟွန်း…”
သူတော်စင်ဧကရာဇ်သည် ထိုစကားကို ကြားသောအခါ ရိုးရှင်းစွာ ပြုံးလိုက်သည်။ လောကပေါ်တွင် သူတော်စင်ဧကရာဇ်ရှေ့တွင် ဤသို့ ပြောနိုင်ကာ သူတော်စင်ဧကရာဇ်က စိတ်မဆိုးသူမှာ သူတော်စင်ဧကရာဇ်ကို ဆယ်စုနှစ်များစွာ လိုက်ပါခဲ့သော ကောင်းလီရှီ၊ မိန်းမစိုးကောင်းသာ ဖြစ်နိုင်သည်။
လူတိုင်း သိကြသည်မှာ မိန်းမစိုးကောင်းသည် နန်းတွင်း အကြီးအကဲ တစ်ဦး မဟုတ်တော့ဘဲ သူတော်စင်ဧကရာဇ်၏ အရိပ်ပင် ဖြစ်နေပြီဟု သိကြသည်။
“ကွန်ဖြူးရှပ်၏ သရဖူရဲ့ အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ရချင်ရင် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းမှ လူဖြစ်ရမယ်၊ ဒါမှမဟုတ် ရိုးသားပွင့်လင်းတဲ့ စိတ်ဓာတ်ရှိသူ ဖြစ်ရမယ်”
“ပထမလူကတော့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းရဲ့ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပြီး နွေဦးနှင့် ဆောင်းဦးကာလက ဒဿနိကပညာရှင်တွေရဲ့ မေတ္တာ၊ ဖြောင့်မတ်မှု၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဉာဏ်ပညာ၊ ယုံကြည်မှု၊ ရိုသေမှု၊ နှင့် သစ္စာရှိမှု ဆိုတဲ့ ပညတ်တော် ခုနစ်ပါးကို ကျော်ဖြတ်နိုင်သူ ဖြစ်ရမယ်။ လောကကြီးမှာ လူတိုင်း အကျိုးစီးပွားအတွက် ရောက်လာကြပြီး အကျိုးစီးပွားအတွက် ထွက်ခွာသွားကြတယ်လို့ ပြောကြတယ်။ လောကပေါ်မှာ ကိုယ်ကျိုးမဖက်ဘဲ ဒဿနိကပညာရှင်များရဲ့ မေတ္တာ၊ ဖြောင့်မတ်မှု၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဉာဏ်ပညာ၊ ယုံကြည်မှု၊ ရိုသေမှု၊ နှင့် သစ္စာရှိမှု ပညတ်တော် ခုနစ်ပါးကို တကယ်ပဲ ကျော်ဖြတ်နိုင်သူ ဘယ်နှစ်ယောက် ရှိသလဲ”
“ဒါပေမဲ့ နောက်ဆုံးလူကတော့ ပထမလူထက်တောင် ပိုခက်ခဲပါတယ်”
သူတော်စင်ဧကရာဇ်က ပြောလိုက်သည်။
“ရိုးသားပွင့်လင်းတဲ့ စိတ်ဓာတ်”
မိန်းမစိုးကောင်းသည် အံ့အားသင့်စွာဖြင့် မသိစိတ်ဖြင့် သူတော်စင်ဧကရာဇ်ကို လှမ်းကြည့်လိုက်သော်လည်း ဤတစ်ကြိမ်တွင် သူတော်စင်ဧကရာဇ်က ရှင်းပြခြင်း မရှိပေ။
ထို ပြတ်သားသော အကြည့်များသည် လှည့်လာပြီး ဟင်းလင်းပြင်ကို ဖြတ်သန်းကာ စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်းပေါ်ရှိ အရိပ်တစ်ခုပေါ်သို့ ကျရောက်သွားသည်။ သူသည် သတိမထားမိဘဲ ခေါင်းညိတ်လိုက်သည်။
...
ဤအချိန်တွင် စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်းပေါ်၌။
ဝမ်ချောင်သည် မည်သည့် တွေဝေမှုမျှ မရှိခဲ့ပေ။ ကွန်ဖြူးရှပ်သရဖူ၏ အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ရရှိသည့်အခိုက်တွင် ဝမ်ချောင်သည် လက်ကို မြှောက်လိုက်ပြီး လက်ဖဝါးဖြင့် ရိုက်ချလိုက်သည်။ ဟုန်း…
ချီသည် လေထဲတွင် လှိုင်းထကာ ပတ်ဝန်းကျင်ကို လွှမ်းခြုံသွားပြီး လူများ၏ မျက်လုံးများတွင် အလင်းတန်းတစ်ခု လျှပ်ပြက်သွားသည်။ နောက်တစ်ခဏတွင် “အား” ဟူသော အော်သံကိုသာ ကြားလိုက်ရပြီး လီကျွင်းရှန်းသည် ဝမ်ချောင်၏ လက်ဖဝါးဖြင့် အပြင်းအထန် ရိုက်ထုတ်ခြင်း ခံလိုက်ရသည်။
ကွန်ဖြူးရှပ်၏ သရဖူ၏ အားပေးမှု မရှိတော့သည့်အခါ လီကျွင်းရှန်း၏ စွမ်းရည်သည် သိသိသာသာ ကျဆင်းသွားပြီး ဝမ်ချောင်၏ ပြိုင်ဘက် ဖြစ်မလာနိုင်တော့ပေ။
“သခင်လေး”
စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်းအစွန်းတွင် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းမှ လူများ၏ အမူအရာများ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ကျူးကျင်း၊ တစ္ဆေဓားနှင့် အဖြူရောင်ဝတ်စုံနှင့် မိန်းကလေး တို့သည် စိုးရိမ်ပူပန်နေကြပြီး လီကျွင်းရှန်းကို ကူညီရန် စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်းထဲသို့ ခုန်ဆင်းရန်ပင် မတတ်နိုင်ဘဲ ဖြစ်နေကြသည်။
“ရပ်ကြ”
ထိုအချိန်တွင် အကြီးအကဲဆုန်း၏အသံသည် ဘေးမှ ထွက်ပေါ်လာသည်။ သူသည် လက်မောင်းကို ဆန့်တန်းလိုက်ပြီး တည်ကြည်သော အမူအရာဖြင့် လူများကို တားဆီးလိုက်သည်။
“အားလုံး ပြန်လာကြ ဒီပြိုင်ပွဲဟာ သူတော်စင်ဧကရာဇ်ရဲ့ အမိန့်ပဲ။ သခင်လေးမှာ အခွင့်အရေး ရှိပါသေးတယ်။ မင်းတို့ အခု စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်းထဲ ခုန်ဆင်းရင် သခင်လေး ရှုံးတာနဲ့ တူတူပဲ”
“အကြီးအကဲဆုန်း ၊ ခင်ဗျားလည်း မြင်ပါတယ်။ မဖြစ်နိုင်ဘူး… အဲဒီကောင်လေးက ငါတို့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းက လူတစ်ယောက် မဟုတ်ဘူး။ ကွန်ဖြူးရှပ်၏ သရဖူရဲ့ အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ဘယ်လိုလုပ် ရနိုင်မှာလဲ။ သူ တစ်ခုခု ပရိယာယ် သုံးထားတာ သေချာတယ်”
တစ္ဆေဓားသည် လက်သီးကို ကျစ်ကျစ်ဆုပ်ထားပြီး အံကြိတ်ကာ ပြောလိုက်သည်။
“အခု ဘယ်လို အခြေအနေမှန်း မသေချာသေးဘူး။ ဒါပေမဲ့ ကွန်ဖြူးရှပ်၏ သရဖူကို ကျုးရှီက စောင့်ရှောက်ခဲ့ပြီး မျိုးဆက်ပေါင်းများစွာက သူတော်စင်တွေရဲ့ အားပေးမှုကို ခံယူထားတာ။ ကွန်ဖြူးရှပ်၏ သရဖူတောင် အတုအယောင် ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ မင်း ထင်နေတာလား”
အကြီးအကဲဆုန်းသည် ပြတ်သားစွာ ပြောလိုက်သည်။
တစ္ဆေဓားသည် ချက်ချင်းပင် အံ့အားသင့်သွားပြီး စကားတစ်ဝက်ပင် မပြောနိုင်တော့ပေ။ ကျုးရှီ၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် အဆင့်အတန်းသည် ထိုနေရာတွင် ရှိနေသည်။ သူ၏ စကားသည် ကျုးရှီကို မေးခွန်းထုတ်နေခြင်းနှင့် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ ကျုးရှီကိုပင် မယုံနိုင်လျှင် လောကပေါ်တွင် မည်သူ့ကို ယုံကြည်နိုင်မည်နည်း။
စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်းပေါ်တွင် လေပြင်းများ တိုက်ခတ်နေသည်။ ဝမ်ချောင်သည် လီကျွင်းရှန်းကို လက်ဖဝါးဖြင့် ရိုက်ချလိုက်ပြီးနောက် စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်း ပတ်ဝန်းကျင် တစ်ခုလုံးသည် သေဆုံးနေသကဲ့သို့ တိတ်ဆိတ်သွားသည်။ မြို့တော်ပင်လျှင် ဤအခိုက်အတန့်တွင် တိတ်ဆိတ်သွားသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။
ဤပြိုင်ပွဲ၏ အလှည့်အပြောင်းသည် မည်သူမျှ မျှော်လင့်ထားသည်ထက် ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။
“လီကျွင်းရှန်း ၊ ဒီလက်ဝါးချက်ဟာ မင်းရဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အထင်ကြီးမှုအတွက်ပဲ။ မင်း ကွန်ဖြူးရှပ်၏သရဖူကို ဖိတ်ခေါ်နိုင်ခဲ့တဲ့အတွက် ငါ့ကို မဖြစ်မနေ ထိန်းချုပ်နိုင်မယ်လို့ ထင်နေသလိုပဲ၊ မင်းတို့က ငါ့ရဲ့ လက်တွေ သွေးစွန်းနေပြီး လူသန်းပေါင်းများစွာကို သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်လို့ ကိုယ့်ဘာသာ ထင်နေသလိုမျိုးပဲ။ မင်းရဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အထင်ကြီးမှု၊ မင်းတို့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းရဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အထင်ကြီးမှုကြောင့် အင်ပါယာတစ်ခုလုံး ကြီးမားသော ထိခိုက်မှုတွေ ခံစားခဲ့ရတယ်”
လေသံသည် ဆူညံနေသည်။ ဝမ်ချောင်သည် ငွေဖြူရောင် ဝတ်စုံရှည်ကို ဝတ်ဆင်ထားပြီး အေးစက်သော အမူအရာဖြင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် လီကျွင်းရှန်းထံသို့ ဖြည်းညှင်းစွာ လျှောက်သွားနေသည်။
“မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ လုံးဝ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ လုံးဝ မဖြစ်နိုင်ဘူး ဘယ်လိုပဲ ဖြစ်ဖြစ် မင်းကို ငါ ရှုံးလို့ မဖြစ်ဘူး၊ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း ရှုံးလို့ မဖြစ်ဘူး”
လီကျွင်းရှန်းသည် မြေကြီးပေါ်မှ ထရပ်လိုက်ပြီး တစ်ဝက် ဒူးထောက်နေသည်။ သူ၏ ခေါင်းသည် ငုံ့ထားပြီး တစ်ကိုယ်လုံး တုန်ယင်နေကာ ကြီးမားသော စိတ်လှုပ်ရှားမှုကို ခံစားနေရသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။
“ဝမ်ချောင် ၊ ငါတို့ကြားက ဒီပြိုင်ပွဲ မပြီးသေးဘူး”
ရွှတ်…
သူ၏ လက်ဖဝါးကို ဆန့်လိုက်ပြီး ဆံပင်ကဲ့သို့ ပါးလွှာသော ငွေအပ် အချို့သည် ရုတ်တရက် လက်ထဲတွင် ပေါ်လာသည်။
“စီနီယာအစ်ကိုကြီး”
အခြားသူများ မတုံ့ပြန်နိုင်မီ ဝေးကွာသော နေရာမှ အဖြူရောင်ဝတ်စုံနှင့် မိန်းကလေး၏ အမူအရာ ပြောင်းလဲသွားပြီး အံ့ဩစွာ အော်ဟစ်လိုက်သည်။ လီကျွင်းရှန်း၏ လက်ထဲရှိ သုံးလက်မခန့် ရှည်သော ငွေအပ်များကို သူမ မှတ်မိသည်။ ၎င်းတို့သည် ဆရာ သက်ရှိထင်ရှားရှိစဉ်က လီကျွင်းရှန်းကို ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းသည် နိုင်ငံအသီးသီးတွင် သူတို့၏ အတွေးအခေါ်များကို ဖြန့်ကျက်ရာတွင် ကြီးမားသော အန္တရာယ် ရှိသည်။ ဤငွေအပ်များသည် နောက်ဆုံး အခိုက်အတန့်တွင် ပြင်းထန်သော ရန်သူကို တွေ့သောအခါ သူ၏ အလားအလာကို လှုံ့ဆော်ရန်နှင့် သူ၏ စွမ်းရည်ကို များစွာ မြှင့်တင်ရန်အတွက် အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။
သို့သော် ဤနည်းလမ်းသည် ကြီးမားသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ရှိပြီး သက်တမ်းကို များစွာ လျှော့ချစေသည်။ အဖြူရောင်ဝတ်စုံနှင့် မိန်းကလေးသည် စီနီယာအစ်ကိုကြီးသည် ဝမ်ချောင်ကို တိုက်ခိုက်ရန် ဤနည်းလမ်းကို အသုံးပြုလိမ့်မည်ဟု မမျှော်လင့်ထားခဲ့ပေ။
ငွေအပ်များကို တစ်ကိုယ်လုံးရှိ အရေးကြီးသော အပွိုင့်များသို့ ထိုးသွင်းလိုက်သည်နှင့် လီကျွင်းရှန်း၏ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးမှ စွမ်းအင်များ တရစပ် ထွက်ပေါ်လာသည်။ ခဏလေးအတွင်း သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးရှိ စွမ်းအားသည် ချက်ချင်း မြင့်တက်လာပြီး သန့်စင်သော ချီစီးကြောင်းများသည် သူ့ကို ဝန်းရံထားသည်။
ဝမ်ချောင်သည် အေးစက်သော အမူအရာဖြင့် ဤမြင်ကွင်းကို တိတ်ဆိတ်စွာ ကြည့်နေခဲ့ပြီး မည်သည့် တားဆီးမှုမှ မလုပ်ခဲ့ပေ။
“မင်းက သေလုဆဲဆဲ ရုန်းကန်နေတာပဲ။ ဒီတစ်ခါတော့ မင်းကို စိတ်ပါလက်ပါ ရှုံးနိမ့်စေရမယ်”
ဝမ်ချောင်က ပေါ့ပေါ့ပါးပါး ပြောလိုက်သည်။
“ဟုန်း”
လျှပ်တစ်ပြက်အတွင်း ချီသည် ဆူညံနေသည်။ မြေပြင်ပေါ်တွင် လီကျွင်းရှန်း၏ ရှုပ်ပွနေသော ဆံပင်များ ရုတ်တရက် ဝှေ့ယမ်းသွားပြီး နောက်မှ ကိုက် တစ်ရာကျော် ရှည်လျားသော ခန့်ညားထည်ဝါသော ဓားချီသည် လီကျွင်းရှန်း၏ ကိုယ်ပေါ်မှ ပေါက်ကွဲထွက်လာသည်။
ဤဓားချက်သည် လီကျွင်းရှန်း၏ ယခင် ဓားချက်များအားလုံးထက် ပိုမို ကြီးမားသည်။ ဓားချီသည် ကောင်းကင်ကို ဖြတ်ကျော်နေပြီး လေထုထဲတွင် ရှေးပညာရှိများ၏ ကျမ်းဂန် စာလုံးများ မရေမတွက်နိုင်အောင် ပေါ်လာပြီး စာလုံးတစ်လုံးစီသည် လှုပ်ရှားနေသော ဖားလောင်းများကဲ့သို့ ဓားချီတစ်ခုလုံးကို ဝန်းရံထားသည်။
******
အခန်း (၁၈၁၇)
“အသုံးမဝင်ဘူး”
ဝမ်ချောင်၏အသံသည် ကျယ်လောင်လှပြီး စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်းတစ်ခုလုံး၏ အပေါ်မှ ပဲ့တင်ထပ်သွားသည်။ နောက်တစ်ခဏတွင် ဝမ်ချောင်သည် လက်ငါးချောင်းကို ဆုပ်လိုက်ပြီး ခါးတွင်ချိတ်ထားသော မူလအမရဓားကို အမြန် ကိုင်လိုက်သည်။
မရေမတွက်နိုင်သော လူများ၏ အကြည့်များအောက်တွင် ဝမ်ချောင်သည် တစ္ဆေကဲ့သို့ နေရာမှ လျင်မြန်စွာ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် နေမင်းထက် ပိုမို တောက်ပသော လျှပ်စီးကြောင်းများသည် သူ၏ ဓားအိမ်မှ ပေါက်ကွဲထွက်လာသည်။
“ပဲ့တင်ထပ်သော မိုးခြိမ်းသံနှင့် လျှပ်စီး”
ဝမ်ချောင်သည် မူလအမရဓား၏အစွမ်းအထက်ဆုံး တိုက်ခိုက်မှုကို ထပ်မံအသက်သွင်းလိုက်ပြီး လီကျွင်းရှန်း၏တိုက်ခိုက်မှုကို ချက်ချင်း ရှောင်လွှဲလိုက်သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဓားချီသည် လေထဲတွင် ဖြတ်သန်းသွားပြီး လီကျွင်းရှန်းကို ဓားဖြင့် ခုတ်ချလိုက်သည်။
“ဒီဓားချက်ဟာ မင်းကြောင့် မဟာထန်ရဲ့ စိတ်ဓာတ်တွေ ကွဲပြားသွားလို့ပဲ”
“ဟုန်း”
ဤဓားချက်ကို ဝမ်ချောင်သည် ဒေါသဖြင့် ထုတ်လွှတ်လိုက်ခြင်းဖြစ်ပြီး ယခင်ကထက် ပိုမို အစွမ်းထက်သည်။ ဓားတစ်ချက်တည်းဖြင့် လီကျွင်းရှန်း၏ ခန္ဓာကိုယ်ကို ကာကွယ်ထားသော ချီကို ဖြိုခွဲလိုက်ပြီး သူ့ကို အပြင်းအထန် ရိုက်ထုတ်လိုက်သည်။
ဟုန်း ဟုန်း ဟုန်း…
လီကျွင်းရှန်း၏ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးတွင် လျှပ်စီးများ ဝန်းရံနေပြီး ဝမ်ချောင်၏ ကြီးမားသော အင်အားကြောင့် ကျောက်တုံးတစ်ခုကဲ့သို့ မြေကြီးထဲသို့ ဆောင့်ကျသွားသည်။ ထို့နောက် ကျယ်ပြန့်သော စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်းပေါ်တွင် ဆယ်ပေကျော် ရှည်လျားသော ကြီးမားသော အက်ကွဲကြောင်းကို ဆွဲယူသွားခဲ့သည်။
စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်းတစ်ခုလုံးတွင် ဖုန်မှုန့်များ ထူထပ်နေပြီး ကျောက်တုံးများ လွင့်စင်ကုန်သည်။ လီကျွင်းရှန်းဆောင့်ကျသွားသည့် နေရာတွင် သွေးစွန်းရာများ ပြန့်ကျဲနေသည်။
“စီနီယာအစ်ကိုကြီး”
“သခင်လေး”
ပတ်ဝန်းကျင် အရပ်ရပ်မှ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းမှ လူများသည် အံ့ဩတုန်လှုပ်စွာ အော်ဟစ်ကြပြီး စောင့်ကြည့်နေသော စာပေပညာရှင်များပင် စိတ်ထဲတွင် တင်းကြပ်စွာ ခံစားနေကြရသည်။
သို့သော် စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်းပေါ်တွင် ဝမ်ချောင်သည် မကြားဟန်ဆောင်နေခဲ့သည်။ အလင်းတန်းတစ်ခု လျှပ်ပြက်သွားပြီး သူ၏ကိုယ်ခန္ဓာသည် လျှပ်စီးကြောင်းအဖြစ် ပြောင်းလဲကာ လေထဲတွင် ကွေးညွှတ်သွားပြီး မြေပြင်ပေါ်သို့ အမြန် ဆင်းသက်လာသည်။
ဤအခိုက်အတန့်တွင် ဝမ်ချောင်သည် အလွန်အေးစက်သော အမူအရာဖြင့် ရှိနေသည်။ ဝမ်ချောင်သည် လီကျွင်းရှန်းကို စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသော ကိစ္စများမှာ သူ့ကို ပေးခဲ့သော စော်ကားမှုများ၊ သို့မဟုတ် စစ်တပ်တွင် ထားရှိခဲ့သော ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း၏ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ကြီးကြပ်သူများ၊ စစ်အင်အားများစွာကို လျှော့ချပစ်ခဲ့ခြင်းတို့ထက် လီကျွင်းရှန်းနှင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းတစ်ခုလုံးသည် မဟာထန်၏ စည်းလုံးသော စိတ်ဓာတ်များကို ကွဲပြားသွားစေခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းနှင့် လီကျွင်းရှန်း ပေါ်မလာမီက အနောက်တောင်ပိုင်း တိုက်ပွဲဖြစ်စေ၊ တာ့လာစ် တိုက်ပွဲဖြစ်စေ တရားရုံးတွင် ရံဖန်ရံခါ ကန့်ကွက်မှုများ ရှိခဲ့သော်လည်း လူထုသည် စိတ်နှလုံး တစ်သားတည်း ရှိနေခဲ့သည်။ ဤအခြေအနေအတိုင်း ဆက်လက် တိုးတက်ပါက မဟာထန်သည် အန္တရာယ်များနှင့် ရင်ဆိုင်ရပါစေ၊ လူထု၏ စိတ်ဓာတ်များ စည်းလုံးနေသရွေ့၊ မဟာထန်တစ်ခုလုံး၊ အလယ်ပြည်တစ်ခုလုံးသည် ရှင်သန်နိုင်ရန် မျှော်လင့်ချက် ရှိနေဦးမည်။
သို့သော် လီကျွင်းရှန်းနှင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း ပေါ်ပေါက်လာခြင်းသည် ထိုအရာအားလုံးကို ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည်။ မိမိကိုယ်ကို အားကိုးသူကို ကောင်းကင်က ကူညီသည်ဟု ဆိုရိုးရှိသည်။ ဤပရမ်းပတာ လောကတွင်၊ ကြီးမားသော အကျပ်အတည်း မပေါ်ပေါက်မီတွင် လူထုသည် စည်းလုံးနေသရွေ့၊ စစ်လက်နက်များကို ပြုပြင်နေသရွေ့၊ စစ်အင်အားကို ချဲ့ထွင်နေသရွေ့၊ အဆက်မပြတ် အားကောင်းလာနေသရွေ့ နောက်ဆုံးနေ့တွင် ထို မျိုးနွယ်ခြား ကျူးကျော်သူများ ရောက်ရှိလာသည့်အခါ မဟာထန်သည် သူတို့နှင့် ယှဉ်ပြိုင်တိုက်ခိုက်ရန်၊ သို့မဟုတ် သူတို့ကို ချေမှုန်းရန်ပင် မျှော်လင့်ချက် ရှိနေမည် ဖြစ်သည်။
သို့သော် ယခုမူ စစ်ပွဲ၊ မိမိကိုယ်ကို အားကိုးခြင်းတို့သည် ရွေးချယ်စရာ မဟုတ်တော့ပေ။ နိုင်ငံကို ကာကွယ်ရန် အသုံးပြုခဲ့သော စစ်တပ်သည် စက်ဆုပ်ဖွယ်ရာ ပစ်မှတ်ဖြစ်လာသည်။ လူထု၏ စိတ်ထဲတွင် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် အပြစ်ကင်းစင်မှုသာ ရှိသည်။ လူအများစုသည် စိတ်ကူးယဉ်မှုများဖြင့် နေထိုင်ကြပြီး သူတို့၏ စစ်ရေး စွမ်းရည်များကို ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည်။
“ဟွန်း၊ ငါ့စိတ်ကို ငါ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိတယ်”
ဖုန်မှုန့်များ လွင့်စဉ်နေသောကြားမှ လီကျွင်းရှန်းသည် ယိုင်နဲ့ယိုင်နဲ့နှင့် ထရပ်လိုက်သည်။ သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်တွင် သွေးများ စွန်းထင်းနေသော်လည်း သူ၏ မျက်လုံးများကမူ ခိုင်မာပြီး စူးစိုက်နေကာ ဝမ်ချောင်ကို စိုက်ကြည့်နေပြီး အကြောက်အရွံ့ လုံးဝ မရှိပေ။
“ဝမ်ချောင် ၊ ငါ မင်းကို မေးမယ်၊ လူအများကြီးကို သတ်ခဲ့တာ မင်းရဲ့ စိတ်ထဲမှာ နာကျင်မှု ခံစားရခြင်း မရှိဘူးလား။ ညတိုင်း အိပ်တဲ့အခါ အဲဒီ အလောင်းပုံနဲ့ သွေးပင်လယ်တွေကို ပြန်မအောက်မေ့ဘူးလား”
ထိုအခိုက်အတန့်တွင် ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးသည် တိတ်ဆိတ်သွားပြီး လူတိုင်းသည် တိတ်ဆိတ်သွားကြသည်။ ပွဲကြည့်စင်ပေါ်တွင် ရပ်နေသော ပဉ္စမမြောက် မင်းသားလီဟန်ပင်လျှင် တောင့်တင်းသွားပြီး မသိစိတ်ဖြင့် ထိုင်ချလိုက်သည်။
ထိုအခိုက်အတန့်တွင် တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်သွားပြီး အပ်ကျသံပင် ကြားနိုင်သည်။
“ငါ မခံစားရဘူး”
လူပေါင်း ထောင်နှင့်ချီသော အကြည့်များအောက်တွင် ဝမ်ချောင်သည် ခေါင်းခါလိုက်သည်။ သူ၏ အမူအရာတွင် တုံ့ဆိုင်းမှု လုံးဝ မရှိဘဲ စိတ်လှုပ်ရှားမှု လုံးဝ မရှိပေ။
“ဘယ်လောက်များသော မျိုးနွယ်ခြားကို သတ်ဖြတ်ပါစေ၊ ငါ့ရဲ့လက်တွေနဲ့ ဓားရှည်ဟာ လုံးဝတုန်ယင်မှာ မဟုတ်ဘူး။ မဟာထန်ကို ကာကွယ်ဖို့၊ ဒီနယ်မြေပေါ်က လူထုအားလုံးကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် ဖြစ်နေသရွေ့ ငါ ဘယ်တော့မှ နောင်တရမှာ မဟုတ်ဘူး”
ထိုအခိုက်အတန့်တွင် ဝမ်ချောင်၏ အသံသည် ကျယ်လောင်လှပြီး စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်းတစ်ခုလုံး၏ အပေါ်မှ ပဲ့တင်ထပ်သွားသည်။ ပတ်ဝန်းကျင် အရပ်ရပ်မှ လူတိုင်းသည် ပြိုင်ပွဲကွင်း အလယ်ရှိ ထို လူငယ်ပုံရိပ်ကို ကြည့်နေကြပြီး အံ့ဩတုန်လှုပ်စွာဖြင့် စကားမပြောနိုင်ဖြစ်နေကြသည်။
မြို့တော်မှ လူထုသည် ဝမ်ချောင်၏ စိတ်ထဲမှ စကားများကို ဤနည်းလမ်းဖြင့် ပထမဆုံးအကြိမ် ကြားရခြင်း ဖြစ်သည်။
ဤအခိုက်အတန့်တွင် မည်သူမျှ စကားမပြောကြသော်လည်း လူတိုင်းသည် ကွင်းထဲရှိ ထိုလူငယ်၏ ပုံရိပ်ကို ကြည့်ရင်း စိတ်ထဲတွင် လေးစားမှု ရှိလာကြသည်။
လီကျွင်းရှန်းလည်း အနည်းငယ် အံ့အားသင့်သွားသော်လည်း မကြာမီ ခေါင်းခါလိုက်သည်။
“ဝမ်ချောင်မင်းဟာ ပရိယာယ်နဲ့ ကွန်ဖြူးရှပ်၏ သရဖူရဲ့ အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ရခဲ့တာ။ မင်း ဘာပြောပြော ငါ မင်းကို ဘယ်တော့မှ အသိအမှတ်ပြုမှာ မဟုတ်ဘူး”
လီကျွင်းရှန်းသည် ခိုင်မာသော အမူအရာဖြင့် ပြောလိုက်သည်။
“ဟွန်း၊ ငါ မင်းရဲ့ အမြင်ကို လုံးဝ ဂရုမစိုက်ဘူး။ မင်း အသိအမှတ်ပြုခြင်း ရှိသည်ဖြစ်စေ၊ မရှိသည်ဖြစ်စေ ငါ့အတွက် အရေးမကြီးဘူး။ ငါ မင်းကို နိုင်လိုက်တာနဲ့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းဟာ လုံးဝ ပြီးဆုံးသွားပြီ။ မင်းတို့ ဖန်တီးခဲ့တဲ့ ဒီ ရယ်စရာ ပြဇာတ်လည်း ဒီမှာ အဆုံးသတ်သင့်ပြီ”
ဝမ်ချောင်သည် အေးစက်သော အမူအရာဖြင့် ပြောလိုက်သည်။
စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်းပေါ်သို့ သူ ခြေချခဲ့သည့် အချိန်မှစ၍ သူသည် မည်သည့် အသိအမှတ်ပြုမှုကိုမျှ ရရှိရန် ရောက်လာခြင်း မဟုတ်ပေ။ ဓားရှည်နှင့် စစ်အင်အားသာလျှင် ဤအရာအားလုံးကို ဖြေရှင်းရန် နောက်ဆုံး နည်းလမ်းဖြစ်သည်။
ဝမ်ချောင်သည် လက်ငါးချောင်းကို တင်းကျပ်စွာ ဆုပ်လိုက်ပြီး မူလအမရဓား၏ ဓားဖျားကို မြှောက်ကာ မျက်နှာချင်းဆိုင် လီကျွင်းရှန်းကို ချိန်ရွယ်လိုက်သည်။
“လူယုတ်မာ”
ထိုအခိုက်အတန့်တွင် လီကျွင်းရှန်းသည် အံကြိတ်လိုက်ပြီး သူ၏လက်ထဲရှိ သူတော်စင်ဓားကိုလည်း တင်းကျပ်စွာ ဆုပ်ကိုင်လိုက်သည်။
“ဟုန်း…”
လျှပ်တစ်ပြက်အတွင်း အလင်းတန်းတစ်ခု လျှပ်ပြက်သွားပြီး ဝမ်ချောင်နှင့် လီကျွင်းရှန်းတို့သည် တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ပျောက်ကွယ်သွားကြသည်။ လောကမြေကို တုန်လှုပ်စေသော မိုးခြိမ်းသံနှင့်အတူ သူတို့၏ တောက်ပသော ဓားချီများသည် လေထဲတွင် ပြင်းထန်စွာ တိုက်မိကြသည်။
ထိုအခိုက်အတန့်တွင် ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးကြားတွင် တောက်ပသော နေမင်းနှစ်စင်း ပေါ်လာပြီး ပြင်းထန်စွာ တိုက်မိကြသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။ ပြိုင်ဘက်ကင်းသော ချီသည် အရပ်လေးမျက်နှာသို့ လွင့်စင်သွားပြီး ကြီးမားသော စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်းတစ်ခုလုံးကိုပင် ပြိုကွဲလုနီးပါး တုန်ခါသွားစေသည်။ လီကျွင်းရှန်းသည် သူ၏ စွမ်းအားအားလုံးကို အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း ကွန်ဖြူးရှပ်၏ သရဖူကို ရရှိထားသော ဝမ်ချောင်၏ ပြိုင်ဘက် မဖြစ်နိုင်တော့ပေ။
ဟုန်း… မျက်တောင်တစ်ခတ်အတွင်း လီကျွင်းရှန်းသည် မခုခံနိုင်တော့ဘဲ လေထဲမှ အပြင်းအထန် ပြန်လည် ဆောင့်ကျလာသည်။ မြေကြီး ကွဲအက်သွားပြီး လီကျွင်းရှန်းဆောင့်ကျသွားသည့် နေရာတွင် မြေပြင်ကွဲအက်ကာ ကြီးမားသော တွင်းနက်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ဖုန်မှုန့်များ လေထဲသို့ တရစပ် တက်လာပြီး ပျံ့နှံ့မသွားပေ။
တွင်းနက်ထဲတွင် လီကျွင်းရှန်း၏မျက်နှာသည် ဖြူဖျော့နေပြီး ပါးစပ်ထောင့်မှ သွေးများ စီးကျနေသည်။ သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းမှ စွမ်းအင်သည် ပြင်းထန်စွာ လှုပ်ခတ်နေသည်။ ဝမ်ချောင်၏ ဓားချီကို ခံယူခဲ့ရခြင်း၏ အကျိုးဆက်မှာ သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း၌ ကြီးမားသော ဒဏ်ရာများ ရရှိခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ဖောင်း သို့သော် လုံးဝ တွန့်ဆုတ်မှု မရှိပေ။ လီကျွင်းရှန်းသည် သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းမှ ဒဏ်ရာများကို ဂရုမစိုက်ဘဲ ဝမ်ချောင်၏ ရိုက်ချခြင်းကို ခံရသည့်အခိုက်တွင် အံကိုတင်းတင်းကြိတ်ထားပြီး စကားတစ်ခွန်းမှ မပြောဘဲ လေထဲသို့ ထပ်မံ ပျံတက်သွားသည်။ သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းမှ ချီသည် ဆူညံနေပြီး သူတော်စင်ဓား၏ စွမ်းအားကို အမြင့်ဆုံးအထိ အသုံးပြုခဲ့သည်။ သူ၏ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ သွေးကြောများ အဆက်မပြတ် ကွဲအက်နေသော်လည်း လီကျွင်းရှန်းသည် လုံးဝ ဂရုမစိုက်တော့ပေ။
အချည်းနှီး ရုန်းကန်ခြင်း…
လီကျွင်းရှန်း၏ ခိုင်မာသော ခုခံမှုကို ရင်ဆိုင်ရသောအခါ ဝမ်ချောင်သည် လုံးဝ လက်မလျှော့ခဲ့ပေ။ လီကျွင်းရှန်းသည် တစ်ဝက်သာ ပျံတက်နိုင်သေးချိန်တွင် ကြီးမားသော ဓားချီတစ်ခုသည် ကောင်းကင်မှ ကျဆင်းလာသည်။ ပေ ရာပေါင်းများစွာ ရှည်လျားသော ဓားချီသည် တောင်ကဲ့သို့ လေးလံလှပြီး သူ့ကို လေထဲမှ မြေပြင်သို့ ထပ်မံ ရိုက်ချလိုက်သည်။
ဤတစ်ကြိမ်တွင် လီကျွင်းရှန်း၏ဒဏ်ရာသည် ပိုပြင်းထန်သွားပြီး သူ ဆောင့်ကျသွားသည့် နေရာတွင် ကွဲအက်နေသော မြေပြင်ပေါ်၌ သွေးများ ပြည့်နှက်နေသည်။
“ဘယ်လိုပဲ ဖြစ်ဖြစ် ငါ ဘယ်တော့မှ လက်နက်ချမှာ မဟုတ်ဘူး”
လီကျွင်းရှန်းသည် အံကို တင်းတင်းကြိတ်ထားပြီး လုံးဝ တွန့်ဆုတ်မှု မရှိဘဲ ချက်ချင်းပင် မြေပြင်မှ ထရပ်ကာ ဝမ်ချောင်ထံသို့ နောက်ထပ် ဓားတစ်ချက် ထပ်မံ ခုတ်ချလိုက်သည်။
ပတ်ဝန်းကျင်မှ လူများသည် ဤမြင်ကွင်းကို မြင်တွေ့ရသောအခါ တိတ်ဆိတ်စွာ ခေါင်းခါလိုက်ကြသည်။ တိုက်ပွဲ မပြီးဆုံးသေးသော်လည်း၊ လီကျွင်းရှန်းသည် ခုခံနေသေးသော်လည်း မျက်စိရှင်သူတိုင်းသည် လီကျွင်းရှန်းရှုံးနိမ့်သွားပြီကို သိနေကြသည်။
အခြားတစ်ဖက်တွင် လုံးဝ အံ့အားသင့်စရာ မရှိပေ။ လေထဲတွင် လျှပ်စီးကြောင်းတစ်ခု လျှပ်ပြက်သွားပြီး လီကျွင်းရှန်းသည် ဝမ်ချောင်၏ဓားချက်ဖြင့် ဖိနှိပ်ခြင်းခံရပြီး မြေပြင်ပေါ်သို့ ထပ်မံ ဆောင့်ကျသွားသည်။
“လက်နက်ချလိုက်ပါ၊ မင်း တိုက်ခိုက်ဖို့ အင်အား မရှိတော့ဘူး။ ဒီပြိုင်ပွဲ ပြီးဆုံးသွားပြီ”
ဝမ်ချောင်သည် လေထဲတွင် မတ်တတ်ရပ်ကာ အပေါ်စီးမှ မြေပြင်ပေါ်ရှိ လီကျွင်းရှန်းကို ကြည့်ရင်း အေးစက်စွာ ပြောလိုက်သည်။
“မပြီးသေးဘူး၊ မရှုံးသေးဘူး။ ငါ လုံးဝ လက်နက်ချမှာ မဟုတ်ဘူး”
လီကျွင်းရှန်း၏ မျက်နှာသည် နီရဲနေပြီး လေထဲရှိ ဝမ်ချောင်ကို မော့ကြည့်နေသည်။ အရှုံးပေးမည့် အရိပ်အယောင် လုံးဝ မရှိပေ။
“အသုံးမဝင်ဘူး”
လေပြင်းများ တိုက်ခတ်နေသည်။ ဝမ်ချောင်၏ အသံသည် စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်းတစ်ခုလုံးတွင် ထွက်ပေါ်လာသည်။
“ဒီတစ်ခါတော့ မင်းကို စိတ်ပါလက်ပါ ရှုံးနိမ့်စေရမယ်”
ဝုန်း..
လူတိုင်း၏ အကြည့်များအောက်တွင် ဝမ်ချောင်၏ လက်ထဲရှိ မူလအမရဓားကို မြှောက်လိုက်ပြီး ဓားရှည်သည် အမြင့်ဆုံး ကောင်းကင်သို့ နက်ရှိုင်းစွာ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်သွားသည်။ နောက်တစ်ခဏတွင် မယုံနိုင်စရာ ကိစ္စတစ်ခု ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်။
“ဟုန်း…”
လူတိုင်း အံ့အားသင့်နေသော အကြည့်များအောက်တွင် ချီသည် ဆူညံနေသည်။ ဝမ်ချောင်၏ ခေါင်းပေါ်ရှိ ကွန်ဖြူးရှပ်၏သရဖူသည် ရုတ်တရက် အစွမ်းထက်သော စွမ်းအင်တစ်ခုကို ပေါက်ကွဲထွက်စေသည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် နေမင်းထက် ပိုမို တောက်ပသော ဓားချီတစ်ခုသည် ဝမ်ချောင်၏ လက်ထဲရှိ မူလအမရဓားမှ ထွက်ပေါ်လာပြီး ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးကို ဖြတ်ကျော်သွားသည်။
“ဒါ မဖြစ်နိုင်ဘူး”
ဝမ်ချောင်၏ ကိုယ်ပေါ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော သန့်စင်သော သန့်စင်သော မြင့်မြတ်ဓားချီကို မြင်လိုက်ရသောအခါ ယခင်ကတည်းက ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်နေခဲ့သော လီကျွင်းရှန်း၏ မျက်နှာသည် စက္ကူကဲ့သို့ ဖြူဖျော့သွားသည်။
စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်း ပတ်ဝန်းကျင်တွင် လူအုပ်ကြီးသည် အံ့ဩတုန်လှုပ်စွာ အော်ဟစ်ကြပြီး ဤမြင်ကွင်းကြောင့် ထိတ်လန့်သွားကြသည်။
ဝမ်ချောင်သည် ကွန်ဖြူးရှပ်၏ သရဖူ၏ အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ရရှိရုံသာမကဘဲ ဤမျှ သန့်စင်သောဓားချီကိုပါ ထုတ်ဖော်နိုင်ခြင်းသည် လုံးဝ မယုံနိုင်စရာပင်။
ဤအခိုက်အတန့်တွင် အကြီးအကဲဆုန်း၊ တစ္ဆေဓားအပါအဝင် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းမှ လူများသည် အံ့အားသင့်ပြီး စကားပင် မပြောနိုင်အောင် ဖြစ်နေကြသည်။
ကွန်ဖြူးရှပ်၏ သရဖူ၏ အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ရရှိခြင်းသည် ဝမ်ချောင်ကို ကွန်ဖြူးရှပ်၏ သရဖူ၏ထိခိုက်မှုမှ ကင်းလွတ်စေရုံသာ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဝမ်ချောင်သည် ဤမျှ သန့်စင်သောဓားချီကို ထုတ်ဖော်နိုင်ခြင်းသည် လီကျွင်းရှန်းနှင့် မကွာခြားဘဲ ရှိနေခြင်းသည် ပရိယာယ်များဖြင့် ရှင်းပြ၍ မရနိုင်တော့ပေ။
“သူဟာ ကွန်ဖြူးရှပ်ရဲ့ အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို တကယ်ပဲ ရခဲ့တာလား”
အကြီးအကဲဆုန်းသည် ရေရွတ်လိုက်ပြီး သူ၏ စိတ်ထဲတွင် ကြီးမားသော လှိုင်းလုံးများ ထလာခဲ့သည်။
ဝမ်ချောင်သည် ဤမျှ သန့်စင်သော မြင့်မြတ်ဓားချီကို ထုတ်ဖော်နိုင်ခြင်းသည် ဝမ်ချောင်၏ အတွေးအခေါ်နှင့် ဆန္ဒကို ကွန်ဖြူးရှပ်က အသိအမှတ်ပြုခဲ့ခြင်းကို ပြသနေသည်။ သို့သော် ဝမ်ချောင်သည် လူပေါင်း တစ်သန်းကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပြီး လက်များ သွေးစွန်းနေသည်၊ ဤကဲ့သို့ မည်သို့ ဖြစ်နိုင်ပါမည်နည်း။
လူအများ မည်သို့ ထင်မြင်သည်ဖြစ်စေ စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်း အလယ်တွင် ထိုသန့်စင်သော မြင့်မြတ်ဓားချီကို ထုတ်ဖော်ပြီးနောက် ဝမ်ချောင်သည် လုံးဝ တွန့်ဆုတ်ခြင်း မရှိဘဲ အပြင်းအထန် ဝှေ့ယမ်းလိုက်သည်။ ခန့်ညားထည်ဝါသော ဓားချီသည် ရွှေတောင်ကြီးကို တွန်းလှဲလိုက်သကဲ့သို့ လီကျွင်းရှန်းကို ဝေးဝေးသို့ ရိုက်ထုတ်လိုက်သည်။
အတွင်းနှင့် အပြင် နှစ်ထပ် ဖိအားကြီးများ၏ ရိုက်ခတ်မှုကြောင့် လီကျွင်းရှန်း၏ နှုတ်ခမ်းများ တုန်ယင်သွားပြီး သွေးတစ်ပွက် အပြင်းအထန် အန်ထွက်လာသည်။
“မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ ဒီလို ကိစ္စမျိုး ဘယ်လိုလုပ် ဖြစ်နိုင်မှာလဲ၊ ဒါ အမှန်တကယ် မဟုတ်ဘူး ငါ လက်နက်ချမှာ မဟုတ်ဘူး၊ လုံးဝ လက်နက်ချမှာ မဟုတ်ဘူး”
ဖုန်မှုန့်များ လွင့်စဉ်နေသောကြားမှ လီကျွင်းရှန်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာ တုန်ယင်နေလျက် ထရပ်လိုက်သည်။ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း၏ နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ခဲ့သော အိပ်မက်၊ ဆရာ၏ နားချမှုများနှင့် ငယ်စဉ်ကတည်းက နှစ်ပေါင်းနှစ်ဆယ်ကျော် ကြိုးပမ်းခဲ့မှုတို့ကို တစ်ညတည်းနှင့် လုံးဝ စွန့်လွှတ်ရန် သူ့ကို မည်သို့ လုပ်ဆောင်နိုင်မည်နည်း။
“ဝမ်ချောင် ငါ ဘယ်တော့မှ လက်နက်ချမှာ မဟုတ်ဘူး။ ငါ လဲကျသွားရင်တောင် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းမှာ နောက်ထပ် ဆက်ခံသူ ပေါ်လာဦးမှာပါ။ တစ်နေ့ကျရင် လောကကြီး ငြိမ်းချမ်းရေး အမှန်တကယ် ရောက်လာမှာပါ။ အဲဒါကို ဘယ်သူကမှ မပြောင်းလဲနိုင်ဘူး။ မင်းတောင်မှပဲ”
လီကျွင်းရှန်း၏ ကိုယ်ပေါ်တွင် သွေးများ စွန်းထင်းနေပြီး မြေပြင်ပေါ် လက်ထောက်ကာ ထပ်မံ ထရပ်ရန် ကြိုးစားသော်လည်း ကိုယ်ခန္ဓာ ယိုင်သွားကာ မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ငွေအပ်များ ထိုးသွင်းခြင်း၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု ပြီးဆုံးသွားပြီဖြစ်ပြီး စွမ်းအားတွင် ဝမ်ချောင်သည် သူ့ကို လုံးဝ ဖိနှိပ်ထားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
******
အခန်း (၁၈၁၈)
ဤတိုက်ပွဲတွင် သူ ရှုံးနိမ့် ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ သို့သော် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းအတွက် မျိုးဆက်ပေါင်းများစွာ လက်ဆင့်ကမ်းလာခဲ့သော စံပြရည်မှန်းချက်နှင့် အတွေးအခေါ်များသည်မူ ဘယ်တော့မှ ရှုံးနိမ့်လိမ့်မည် မဟုတ်ပေ။
“အစွဲအလမ်းကြီးတာ… မဟာထန်ဟာ မင်းတို့ရဲ့ ဒီလို အစွဲအလမ်းကြီးတဲ့ အတွေးအခေါ်တွေကြောင့် ပျက်စီးရတာ”
လီကျွင်းရှန်း၏စကားကို ကြားလိုက်ရသောအခါ ဝမ်ချောင်၏မျက်လုံးများတွင် ဒေါသအရိပ်အယောင်တစ်ခု လျှပ်ပြက်သွားသည်။ ဤအခြေအနေသို့ ရောက်နေသော်လည်း လီကျွင်းရှန်းသည် လက်မလျှော့သေးဘဲ နောင်တစ်ချိန်တွင် ပြန်လာကာ စစ်ဝါဒီနှင့်ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းတို့၏ အငြင်းပွားမှုကို ထပ်မံဖြစ်ပွားစေရန် ကြံရွယ်နေသေးသည်။ ဤအင်ပါယာသည် မည်မျှ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးမှုကို ခံစားရမည်နည်း၊ လူထု၏ စိတ်ဓာတ်သည် မည်မျှ ကွဲပြားမှုများ ကြုံတွေ့ပြီးမှ ၎င်း၏ မှန်ကန်သော လမ်းကြောင်းသို့ ပြန်ရောက်နိုင်မည်နည်း။
“ခလွမ်း”
ဝမ်ချောင်မည်သို့ လုပ်ဆောင်လိုက်သည်ကို မည်သူမျှ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မမြင်လိုက်ကြဘဲ မျက်လုံးများရှေ့တွင် အလင်းတန်းတစ်ခု လျှပ်ပြက်သွားရုံမျှသာ ရှိပြီး ဝမ်ချောင်သည် လီကျွင်းရှန်း၏ရှေ့သို့ ရောက်နေပြီဖြစ်သည်။ သူ၏ လက်ငါးချောင်းသည် သံမဏိညှပ်ကဲ့သို့ လီကျွင်းရှန်း၏ လည်ပင်းကို တင်းကျပ်စွာ ချုပ်ကိုင်လိုက်ပြီး သူ့ကို မြေပြင်မှ ခြေထောက် မထိဘဲ ဆွဲမတင်လိုက်သည်။
“စီနီယာအစ်ကိုကြီး”
“သခင်လေး”
“ဝမ်ချောင်လွှတ်လိုက်”
ပတ်ဝန်းကျင်မှ လူများသည် အံ့ဩတုန်လှုပ်စွာ အော်ဟစ်ကြပြီး ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းမှ လူတိုင်းသည် ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်နေသော အမူအရာများ ပေါ်လာသည်။
စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်း အလယ်တွင် လီကျွင်းရှန်း၏အမူအရာသည် ခိုင်မာနေဆဲဖြစ်ပြီး ဝမ်ချောင်ကို ရှုံးနိမ့်ကာ လည်ပင်းကို အညှစ်ခံထားရသော်လည်း အနည်းငယ်မျှပင် ဆုတ်ခွာခြင်း မရှိပေ။
ဤအချိန်တွင်၊ အခြေအနေ အတင်းကျပ်ဆုံး ဖြစ်နေချိန်တွင်
“ဒေါင်း”
နန်းတော်၏အတွင်းပိုင်းမှ ကျယ်လောင်သော ခေါင်းလောင်းသံ ရုတ်တရက် ထွက်ပေါ်လာသည်။ ၎င်းသည် ယခင် ခေါင်းလောင်းသံများနှင့် လုံးဝ ကွဲပြားပြီး လျင်မြန်လှကာ အရေးပေါ် အခြေအနေကို ဖော်ပြနေသည်။
“အကြီးအကျယ် တစ်ခုခု ဖြစ်ပြီ”
မြောက်ဘက် ပွဲကြည့်စင်ပေါ်တွင် မဟာဆရာ(တာ့ဖူ) ဖေးကွမ်းထင်၏ အမူအရာ ထိတ်လန့်သွားပြီး ရုတ်တရက် မတ်တတ်ရပ်ကာ မြောက်ဘက်ရှိ နန်းတော်ကို လှည့်ကြည့်လိုက်သည်။
နန်းတော်အတွင်း၌ အလွယ်တကူ အသုံးမပြုသော ခေါင်းလောင်းကြီး နှစ်လုံး ရှိသည်။ တစ်ခုမှာ တောင်နှင့်မြစ် ခေါင်းလောင်းဖြစ်ပြီး ဘုရင်ခံများ၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ ကွယ်လွန်သောအခါမှသာ ထိုခေါင်းလောင်းသံ ထွက်ပေါ်လာသည်။ လူအနည်းငယ်သာ သိသည်မှာ နန်းတော်၏ အတွင်းပိုင်းတွင် တိုင်းပြည်၏ ခေါင်းလောင်း ဟူသော ခေါင်းလောင်းကြီး နောက်တစ်ခု ရှိနေသေးသည်။
၎င်း၏ ခေါင်းလောင်းကိုယ်ထည်သည် တောင်နှင့်မြစ် ခေါင်းလောင်းထက် ပိုမိုကြီးမားပြီး အသံ ပိုမိုကျယ်လောင်ကာ တစ်ရာကျော်သော မိုင်အကွာအဝေးအထိ ပျံ့နှံ့နိုင်သည်။ မြို့တော်တစ်ခုလုံး ပတ်ဝန်းကျင်မှ လူတိုင်း ကြားနိုင်ပြီး အလွန် အရေးကြီးသော ကိစ္စ၊ ဆယ်စုနှစ်နှင့်ချီသော အရေးပေါ် ကိစ္စများ ပေါ်ပေါက်လာမှသာ တီးခတ်လေ့ရှိသည်။ ထိုခေါင်းလောင်းသံသည် သူတော်စင်ဧကရာဇ်က အရာရှိများကို ခေါ်ယူသည့် ခေါင်းလောင်းသံလည်း ဖြစ်သည်။
“ငါတို့ မင်းဆက်မှာ သူတော်စင်ဧကရာဇ်နန်းတက်ပြီးကတည်းက တိုင်းပြည်၏ ခေါင်းလောင်းကို ပထမဆုံးအကြိမ် တီးခတ်တာပဲ”
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် မဟာဆရာကျန်းကျုံးမီနှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီး ကျန်းချိုးကျန့်ချုံး တို့သည်လည်း မတ်တတ်ရပ်လိုက်ကြသည်။
ပဉ္စမမြောက် မင်းသားလီဟန်ပင်လျှင် အံ့ဩမှုနှင့် သံသယများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ မဟာထန်သည် ငြိမ်းချမ်းသာယာပြီး စစ်အင်အား ကြီးမားနေချိန်တွင် ခမည်းတော် တိုင်းပြည်၏ ခေါင်းလောင်းကို တီးခတ်စေရန် မည်သို့သော အကြောင်းအရာများ ဖြစ်ပေါ်နေရပါသနည်း။
“သတင်းပို့ပါတယ်”
ပတ်ဝန်းကျင်မှ မြို့တော်သူ မြို့တော်သားများ စိတ်မချမ်းမသာ ခံစားနေရချိန်တွင် မြင်းခွာသံ ပြင်းထန်စွာ ရုတ်တရက် ဝေးကွာသော နေရာမှ ရောက်ရှိလာသည်။ အတွင်းပိုင်း နန်းတော်မှ အစောင့်တစ်ဦးသည် မြင်းစီးလျက် လူအုပ်ကြားမှ ဖြတ်သန်းကာ လျင်မြန်စွာ ချဉ်းကပ်လာခဲ့သည်။
“ပဉ္စမမြောက် မင်းသား၊ တာ့ဖူ၊ တာ့စစ်၊ အကြီးအကျယ် ဖြစ်ပြီ။ သတင်း အခုပဲ ရောက်ပါတယ်၊ အာရေဗျအင်ပါယာရဲ့ ခါလီဖ် မူတာဆင် သုံးဟာ မဟာထန်ကို တရားဝင် စစ်ကြေညာလိုက်ပြီး အာရပ် (အာရေဗျ)အင်ပါယာ ပတ်ဝန်းကျင်က နိုင်ငံ ဆယ်ခုကျော်က စစ်အင်အားတွေကို စုဆောင်းထားပါတယ်။ စစ်သည် သုံးသန်း ရှစ်သိန်း ရှိတယ်လို့ ဆိုပြီး မဟာထန်ဆီကို လာနေပါတယ်။ စမာကန် ကျဆုံးသွားပြီး တာ့လာစ်မြို့ကိုလည်း သူတို့ သိမ်းပိုက်သွားပြီ။ အာရပ်လူမျိုးတွေဟာ ကုန်သည်အတုအယောင်အဖြစ် ဟန်ဆောင်ထားတဲ့ ရှေ့ပြေးတပ်ဖွဲ့ကို လျှို့ဝှက်စွာ စေလွှတ်ပြီး အနောက်ပိုင်းဒေသကို ဝင်ရောက်ကာ အန်းရှီကာကွယ်ရေးတပ် ကို ညဘက် ဝင်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်။ အန်းရှီကာကွယ်ရေးတပ် တပ်ဖွဲ့တစ်ခုလုံး အပြတ်အသတ် ရှုံးနိမ့်ပြီး အနောက်ပိုင်းဒေသ တစ်ခုလုံး အာရပ်တွေ လက်ထဲ ရောက်သွားပါပြီ”
ထိုအစောင့်သည် မြင်းပေါ်မှ ခုန်ဆင်းလိုက်ပြီး ခြေလှမ်းတစ်လှမ်းဖြင့် စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်းထဲသို့ လျင်မြန်စွာ ပြေးဝင်လာသည်။
“ဟုန်း”
ကျောက်တုံးတစ်လုံးက လှိုင်းလုံးထောင်ပေါင်းများစွာကို လှုပ်ခတ်လိုက်သကဲ့သို့ ထိုအစောင့်၏ စကားကို ကြားလိုက်ရသောအခါ စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်းတစ်ခုလုံး အံ့ဩတုန်လှုပ်စွာ အော်ဟစ်ကြသည်။ သတင်း ပြန့်နှံ့သွားသောအခါ အပြင်ဘက်မှ လူပေါင်း ထောင်နှင့်ချီသော မြို့တော်သူ မြို့တော်သားများသည်လည်း ဆူညံပွက်လောရိုက်ကာ ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်သွားကြသည်။
“ဒါ ဘယ်လိုလုပ် ဖြစ်နိုင်မှာလဲ၊ အာရေဗျအင်ပါယာ ရှုံးနိမ့်သွားတာ မဟုတ်ဘူးလား”
“စစ်သည် ၃,၈၀၀,၀၀၀… အာရပ်တွေမှာ ဒီလောက် များပြားတဲ့ စစ်အင်အားတွေ ဘယ်လိုလုပ် ရှိနေတာလဲ၊ ဒီလောက် ကြီးမားတဲ့ အင်အားကို ငါတို့ ဘာနဲ့ ပြန်တိုက်ခိုက်ရမလဲ”
“အန်းရှီစစ်သေနာပတိတပ်ဖွဲ့ တစ်ခုလုံး အပြတ်အသတ် ရှုံးနိမ့်သွားတာ၊ ဒါ ဘယ်လိုလုပ် ဖြစ်နိုင်မှာလဲ။ ငါ မယုံဘူး၊ လုံးဝ မယုံဘူး”
ပတ်ဝန်းကျင်မှ လူအုပ်ကြီးသည် ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်နေကြသည်။
အရမ်း ရုတ်တရက် ဖြစ်သွားသည်။
ဖလပ် ဖလပ်…
ဤအချိန်တွင် စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်း၏အရှေ့ဘက်မှ ငှက်တောင်ပံ ခတ်သံများ ရုတ်တရက် ထွက်ပေါ်လာသည်။ ဝမ်ချောင်သည် မသိစိတ်ဖြင့် ခေါင်းကို မော့ကြည့်လိုက်သည်။ ကောင်းကင်ယံတွင် ရွှေရောင်ခြေသည်းများဖြင့် သေးငယ်သော်လည်း အားကောင်းသော စာပို့ငှက်တစ်ကောင်သည် သူ့ဆီသို့ ပျံသန်းလာနေသည်။
စာပို့ငှက်၏ဘယ်ဘက်ခြေထောက်ပေါ်ရှိ အရေးပေါ် အချက်ပြမှုကို ကိုယ်စားပြုသော ရွှေရောင်စွပ်ကို မြင်လိုက်ရသောအခါ ဝမ်ချောင်၏ စိတ်ထဲတွင် တင်းမာသွားပြီး လီကျွင်းရှန်းကို မသိစိတ်ဖြင့် လွှတ်ပေးလိုက်ကာ ထိုစာပို့ငှက်ကို လက်ထဲတွင် ဖမ်းဆုပ်လိုက်သည်။
စာအိတ်ကို ဖွင့်လိုက်ပြီး တစ်ချက်ကြည့်လိုက်ရုံဖြင့် ဝမ်ချောင်၏ စိတ်နှလုံးသည် ချက်ချင်း နစ်မြုပ်သွားခဲ့သည်။
စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်းတစ်ခုလုံး၏လေထုသည် ချက်ချင်း တည်ကြည် တင်းမာသွားခဲ့သည်။
“မဖြစ်နိုင်ဘူး ငါတို့ အာရေဗျအင်ပါယာနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီးပြီ။ အာရေဗျအင်ပါယာဟာ စစ်သည် သိန်းပေါင်းများစွာကို လျှော့ချခဲ့ပြီးပြီ။ မူတာဆင် သုံးရဲ့ မင်းသားနဲ့ မင်းသမီးတောင် ငါတို့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းရဲ့ တပည့်တွေ ဖြစ်နေပြီ။ အာရပ်တွေက ဘယ်လိုလုပ် မဟာထန်ကို စစ်ကြေညာပြီး အန်းရှီကာကွယ်ရေးတပ်ကို တိုက်ခိုက်နိုင်မှာလဲ။ တစ်နေရာရာမှာ မှားယွင်းနေတာ သေချာတယ်”
“ဒါ လုံးဝ အာရပ်မဖြစ်နိုင်ဘူး”
“ငါ လုံးဝ မယုံဘူး”
ဤအခိုက်အတန့်တွင် အကြီးမားဆုံး ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်သူမှာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သူ လီကျွင်းရှန်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပင်ကိုအသိစိတ်အရ ပထမဆုံး တုံ့ပြန်မှုဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် သတင်းမှား ဖြစ်ရမည်ဟု လီကျွင်းရှန်းက ထင်သည်။ နိုင်ငံအသီးသီးထဲတွင် အာရပ်သည် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းကို အထောက်အပံ့ အပေးဆုံး ဖြစ်ပြီး သူသည် အာရပ်၏ခါလီဖ် မူတာဆင်သုံးကို ကိုယ်တိုင် တွေ့ဆုံခဲ့ဖူးသည်။ ထိုသူသည် မဟာထန်အပေါ် အလွန်ရင်းနှီးဖော်ရွေပြီး သူ၏ “မဟာ ငြိမ်းချမ်းရေး” အတွေးအခေါ်ကိုလည်း လက်ခံခဲ့သည်။
အာရပ်သည် မဟာထန်ကို မည်သို့ တိုက်ခိုက်နိုင်မည်နည်း။
“မဖြစ်နိုင်ဘူး။ အာရပ်တွေက အနောက်ပိုင်းဒေသကို တိုက်ခိုက်နေပြီ။ ဒီလိုအချိန်ရောက်မှ မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ မင်း ပြောနေတုန်းပဲလား”
လီကျွင်းရှန်း၏ စကားကို ကြားလိုက်ရသောအခါ ဝမ်ချောင်သည် မုန်းတီးမှုဖြင့် မျက်နှာပျက်သွားပြီး ထိုတြိဂံချိုင့်ဝှမ်းမှ ရောက်လာသော အရေးပေါ်စာကို လီကျွင်းရှန်း၏ ရှေ့သို့ ပစ်ချလိုက်သည်။
“မင်း လုပ်ထားတဲ့ အလုပ်ကို ကြည့်လိုက်ဦး။ ငါ တြိဂံချိုင့်ဝှမ်းမှာ စစ်သည်တွေ ချန်မထားခဲ့ရင် ကျီရှီ ကာကွယ်ရေးတပ် တောင် ကျဆုံးနေလောက်ပြီ”
ဝမ်ချောင်၏ အမူအရာသည် အလွန်ဒေါသထွက်နေသည်။ ကောင်းမွန်သော အခြေအနေတစ်ခုလုံးကို ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းက ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည်။
သူတို့သာ မရှိခဲ့လျှင် မဟာထန်သည် ယခုအချိန်တွင် ဝေးလံသော ခိုရာစန်းတွင် အခြေချနေနိုင်ပြီး ခိုရာစန်းမှ ပန်မီယာ ကုန်းပြင်မြင့်အထိ နယ်မြေအားလုံးသည် မဟာထန်၏ ပိုင်ဆိုင်မှု ဖြစ်လာမည်။ ၎င်းသည် မဟာထန်အတွက် အကျယ်ဆုံးသော အကာအကွယ် ဖြစ်လာမည်ဖြစ်ပြီး မဟာထန်အတွက် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော နေထိုင်ရာ နေရာကိုလည်း ပံ့ပိုးပေးမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယခုမူ အားလုံး ပျက်စီးသွားခဲ့ပြီ။
“မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ အာရပ်တွေ သစ္စာဖောက်မှာ မဟုတ်ဘူး။ သူတို့သာ မဟာထန်ကို တကယ် တိုက်ခိုက်ချင်ရင် ငါတို့ အဲဒီမှာ စာသင်ကျောင်းတွေ တည်ထောင်တာ၊ ထန် ဘာသာစကား သင်ကြားတာ၊ စာပေကျမ်းဂန်တွေ ဖြန့်ဝေတာကို ဘာလို့ ခွင့်ပြုမှာလဲ…”
လီကျွင်းရှန်းသည် ဆက်လက် ငြင်းခုန်နေခဲ့သည်။ သူ၏ စိတ်နှလုံး အရင်းခံမှ အာရပ်သည် မဟာထန်ကို သစ္စာဖောက်လိမ့်မည်ကို လုံးဝ မယုံကြည်ချင်ပေ။
မဟာငြိမ်းချမ်းရေးသည် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း၏ ရှေးခေတ် ဆရာများနှင့် ပညာရှင်များ အသက်စွန့်ပြီး အကောင်အထည်ဖော်ရန် ရည်စူးခဲ့ကြသော ရည်မှန်းချက် ဖြစ်သည်။ ဤအဆင့်သို့ ရောက်ရှိရန် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းသည် အားထုတ်မှုများစွာ ပေးဆပ်ခဲ့ရပြီး သူ၏ ဆရာနှင့် အစ်ကိုကြီးပင်လျှင် ဤအတွက် သေဆုံးခဲ့ရသည်။ သူသည် အချိန်များစွာကို အသုံးပြုကာ နိုင်ငံအသီးသီးမှ ဘုရင်များကို တစ်ဦးချင်း တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး သူတို့ကို ခက်ခဲစွာ စည်းရုံးကာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းကို လက်ခံစေခဲ့ပြီး စာပေကျမ်းဂန်များကို လက်ခံစေခဲ့သည်။ နိုင်ငံအသီးသီးသည်လည်း လက်ခံခဲ့ကြသည်မှာ အမှန်ပင်။
နိုင်ငံများ စစ်တပ်များ ပြန်ရုပ်သိမ်းခြင်း၊ စစ်အင်အား လျှော့ချခြင်း၊ ငြိမ်းချမ်းရေး သဘောတူညီချက်များ လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်းတို့ကို မြင်တွေ့ရသောအခါ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း၏ အဆုံးစွန်သော ရည်မှန်းချက်သည် အောင်မြင်လုနီးပါး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ယခုမူ အာရပ်သည် မဟာထန်ကို တိုက်ခိုက်ပြီး အနောက်ပိုင်းဒေသကို သိမ်းပိုက်သည်ဟု ဆိုလာသောအခါ သူ မည်သို့ လက်ခံနိုင်မည်နည်း။
တစ်ခုခု မှားယွင်းနေသည်မှာ သေချာသည်။ သူ လုံးဝ မယုံကြည်နိုင်ပေ
ဖလပ် ဖလပ်…
ဤအချိန်တွင် အချိန်ကို မပြောနိုင်တော့ပေ။ နောက်ထပ် စာပို့ငှက်တစ်ကောင်သည် အနောက်ဘက်မှ ပျံသန်းလာပြီး လေထုသည် ပိုမိုတင်းမာလာသည်။ သို့သော် နောက်တစ်ခဏတွင် ထိုစာပို့ငှက်သည် လေထဲတွင် ကွေ့ဝိုက်သွားပြီး စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်း၏ အနောက်ဘက်ရှိ အဖြူရောင်ဝတ်စုံနှင့် မိန်းကလေးနှင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းမှ လူများဆီသို့ ရုတ်တရက် ပျံသန်းသွားသည်။
ရွှတ်
စာအိတ်ကို ဖွင့်လိုက်ပြီး တစ်ချက်ကြည့်လိုက်ရုံဖြင့် အဖြူရောင်ဝတ်စုံနှင့် မိန်းကလေး သည် ကိုယ်ခန္ဓာ ယိုင်သွားပြီး မတ်မတ်ပင် မရပ်နိုင်တော့ပေ။ အခြားလူများ၏ မျက်နှာများလည်း အလွန်ဖြူဖျော့သွားကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် တစ္ဆေဓားသည် ဖြူဖျော့သော မျက်နှာဖြင့် အဖြူရောင်ဝတ်စုံနှင့် မိန်းကလေး၏လက်ထဲမှ စာကို ယူကာ စစ်ရေးလေ့ကျင့်ကွင်း အလယ်ရှိ လီကျွင်းရှန်းထံသို့ လျှောက်သွားခဲ့သည်။
လီကျွင်းရှန်းသည် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သောကြောင့် ဤစာကို သူ့ထံသို့ ပေးပို့ရမည်ဖြစ်သည်။
“သခင်လေး၊ အကြီးအကျယ် ဖြစ်ပြီ”
ဘေးနားရှိ ဝမ်ချောင်ကို ဂရုမစိုက်နိုင်တော့ဘဲ တစ္ဆေဓားသည် သူ၏ လက်ထဲမှ စာကို လျင်မြန်စွာ ကမ်းပေးလိုက်သည်။
“ဆရာဦးလေးကျောက်က သတင်းပို့လိုက်တယ်။ အာရပ်မှာ ရှိတဲ့ ငါတို့ရဲ့ စာသင်ကျောင်းတွေအားလုံးကို မူတာဆင်သုံးက တံဆိပ်ခတ် ပိတ်ပစ်လိုက်ပြီ။ ငါတို့ရဲ့ ဂိုဏ်းဝင် တပည့်တွေ... အားလုံးကို အာရပ်တွေက သတ်ဖြတ်လိုက်ပြီ ဆရာဦးလေးကျောက်လည်း အသက်ရှင်ဖို့ ခက်ခဲလိမ့်မယ် ထင်တယ်”
နောက်ဆုံး စကားကို ပြောသောအခါ တစ္ဆေဓား၏ မျက်လုံးများ လှုပ်ရှားနေပြီး နှုတ်ခမ်းများပင် တုန်ယင်နေသည်။
အာရပ်သည် မဟာထန်မှ အဝေးဆုံး နိုင်ငံဖြစ်ပြီး နိုင်ငံအသီးသီးထဲတွင် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းကို အထောက်အပံ့ အပေးဆုံးနှင့် စာသင်ကျောင်း အများဆုံး တည်ထောင်သော နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းက နိုင်ငံအသီးသီးနှင့် ရင်းနှီးမှု၏ စံနမူနာအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
နိုင်ငံအသီးသီးမှ ဘုရင်များထဲတွင် မူတာဆင် သုံးနှင့် လီကျွင်းရှန်းတို့၏ ဆက်ဆံရေးသည် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပြီး မူတာဆင် သုံးသည် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းအတွက် ငွေကြေး ထောက်ပံ့ပေးခဲ့ပြီး တော်ဝင်မိသားစု၏ အင်အားကို အသုံးပြုကာ စာပေပညာကို တက်ကြွစွာ ဖြန့်ဝေခဲ့ပြီး အာရပ်လူမျိုးများကို ထန်ဘာသာစကား သင်ယူစေခဲ့သည်။
ထို့အတူ မဟာငြိမ်းချမ်းရေးကို ကြေညာသည့် စံနမူနာအနေဖြင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းသည် အာရပ်သို့ တပည့်များစွာကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ သက်ကြီးရွယ်အို ပညာရှင် လေးဦး၊ မဟာပညာရှင်နှင့် မဟာကွန်ဖြူးရှပ်ပညာရှင်များတစ်ရာနီးပါးနှင့် စာပေပညာရှင် ထောင်ပေါင်းများစွာ ရှိသည်။
ထိုသူများအားလုံးကို အာရပ်က သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်
“ဟုန်း”
တစ္ဆေဓား၏ စကားသည် မိုးကြိုးပစ်ချလိုက်သကဲ့သို့ လီကျွင်းရှန်း၏ ခေါင်းပေါ်သို့ ပြင်းထန်စွာ ရိုက်ချလိုက်သည်။
ဒါ ဘယ်လိုလုပ် ဖြစ်နိုင်မှာလဲ။
၎င်းသည် ပင်ကိုအသိစိတ်အရ ဖြစ်ပြီး လီကျွင်းရှန်းသည် တစ္ဆေဓား၏ လက်ထဲမှ စာကို ဆွဲယူလိုက်သည်။ စာရွက်ပေါ်ရှိ ရူးသွပ်သော၊ အလွန်အမင်း အန္တရာယ်ရှိသော၊ အရေးပေါ် အခြေအနေတွင် ရေးထားသည်မှာ ထင်ရှားသော စာကြောင်းများကို ကြည့်လိုက်သောအခါ ထိုအခိုက်အတန့်တွင် လီကျွင်းရှန်းတစ်ကိုယ်လုံးသည် ပြင်းထန်စွာ ရိုက်ခတ်ခံလိုက်ရသကဲ့သို့ ဖြစ်သွားပြီး အသက်ရှူပင် ရပ်တန့်လုနီးပါး ဖြစ်သွားသည်။
“ဒါ မဖြစ်နိုင်ဘူး”
ထိုအခိုက်အတန့်တွင် လီကျွင်းရှန်း၏စိတ်ထဲတွင် အသံပေါင်း ထောင်ချီ ပဲ့တင်ထပ်နေသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။
သူ၏ မျက်လုံးများသည် ပြူးကျယ်နေပြီး မျက်နှာသည် ဖြူဖျော့ကာ ကိုယ်ခန္ဓာ တုန်ယင်နေပြီး လဲကျလုနီးပါး ဖြစ်နေသည်။ ဤပြိုင်ပွဲတွင် မည်မျှ အဆင်မပြေသော အခြေအနေမျိုး၌ပင်၊ ဝမ်ချောင်က ကွန်ဖြူးရှပ်၏ သရဖူကို သိမ်းယူသွားသည်ဖြစ်စေ၊ ဝမ်ချောင်က သူ့ကို အကြိမ်ကြိမ် မြေပြင်ပေါ်သို့ ရိုက်ချသည်ဖြစ်စေ လီကျွင်းရှန်းသည် လက်မလျှော့ခဲ့ပေ။
ဝမ်ချောင်၏ မည်သို့သော စော်ကားမှုမျိုးကို ခံရပါစေ သူသည် အမြဲတမ်း ခံနိုင်ရည်ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ဤစာကို မြင်လိုက်ရသည့်အခါ လီကျွင်းရှန်း၏ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်းရှိ စွမ်းအားအားလုံးသည် ရုတ်တရက် တစ်စုံတစ်ခုက ဆွဲထုတ်သွားသကဲ့သို့ ဖြစ်သွားသည်။ သူ မတ်မတ်ပင် မရပ်နိုင်တော့ပေ။
ခလွမ်းဟူသော အသံနှင့်အတူ လီကျွင်းရှန်း၏ စိတ်ထဲတွင် တစ်စုံတစ်ရာ ပြင်းထန်စွာ ပြိုကွဲသွားခဲ့ပုံရသည်။
“အာရပ် ... ဆရာဦးလေးကျောက်... ဆရာ...”
လီကျွင်းရှန်းသည် စကားသုံးလုံးသာ ပြောနိုင်ခဲ့ပြီး ရုတ်တရက် မျက်ရည်များ စီးကျလာခဲ့သည်။
စာကို မြင်လိုက်ရသောအခါ လီကျွင်းရှန်း၏ ပထမဆုံး တုံ့ပြန်မှုမှာ မဖြစ်နိုင်ကြောင်း သို့မဟုတ် တစ်စုံတစ်ယောက်က သက်သက် အတုလုပ်ထားခြင်း ဖြစ်မည်ဟု ထင်ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် စာပေါ်ရှိ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း၏ ထူးခြားသော တံဆိပ်သည် အတုမဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ နောက်ဆုံးစာမျက်နှာပေါ်ရှိ ကျောက်ဝမ်ဟန့် ဆရာဦးလေးကျောက်၏ သီးသန့် အမှတ်အသားလည်း အတုမဖြစ်နိုင်ပေ။
အာရပ်သည် မဟာထန်ကို တိုက်ခိုက်ပြီး မဟာထန်နယ်မြေအတွင်းရှိ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းမှ ဆရာနှင့် တပည့်များအားလုံးကို သတ်ပစ်ခဲ့သည်... ဤအရာအားလုံးသည် အမှန်တကယ် ဖြစ်သည်။
ဤအခိုက်အတန့်တွင် သူ၏ စိတ်နှလုံး အရင်းခံမှ သူ အမြဲတမ်း စွဲကိုင်ထားခဲ့သော ယုံကြည်ချက်တစ်ခုသည် ရုတ်တရက် ပြင်းထန်စွာ ပြိုလဲသွားခဲ့သည်။
******
အခန်း (၁၈၁၉)
“ဘယ်လိုလုပ်... ဘယ်လိုလုပ်... ဘာလို့ ဒီလို ဖြစ်ရတာလဲ”
လီကျွင်းရှန်းသည် လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် မြေပြင်ကို ထောက်ကာ တီးတိုး ရေရွတ်နေပြီး မျက်ရည်များ တားမနိုင်ဘဲ စီးကျလာသည်။ ဤအခိုက်အတန့်တွင် သူသည် တကယ်ပဲ ရှုံးနိမ့် ခဲ့ပြီ။ ဝမ်ချောင်ကို ရှုံးနိမ့်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ လက်တွေ့ဘဝ ကို ရှုံးနိမ့်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤခဏတွင် သူ နက်နက်နဲနဲ သိလိုက်သည်မှာ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း၏ ထောင်ပေါင်းများစွာသော နှစ်ပေါင်းများစွာမှ စံပြရည်မှန်းချက်၊ မျိုးဆက်ပေါင်းများစွာမှ လူများ အသက်ပေးကာ အကောင်အထည်ဖော်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော မဟာငြိမ်းချမ်းရေးသည် လုံးဝ ပျက်သုဉ်းသွားပြီ ဖြစ်သည်။
“လီကျွင်းရှန်းမင်း တကယ်ကို မှားခဲ့ပြီ။ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ကြည့်ပါဦး၊ မင်းကို အပြည့်အဝ ယုံကြည်တဲ့ ထိုလူထုကို ကြည့်လိုက်ပါဦး၊ မင်း လူတိုင်းကို စိတ်ပျက်အောင် လုပ်ခဲ့ပြီ”
ဤအချိန်တွင် ဝမ်ချောင်၏အေးစက်သော အသံသည် အပေါ်စီးမှ ရောက်လာသည်။ သူသည် အပေါ်မှနေ၍ မြေပြင်ပေါ်ရှိ စိတ်ဓာတ်ကျနေသော လီကျွင်းရှန်းကို ကြည့်နေသည်။ ဤခဏတွင် သူသည် လီကျွင်းရှန်းကို ပြက်ရယ်ပြုရန်ပင် စိတ်မပါတော့ပေ။ စစ်ဝါဒီနှင့်ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းတို့၏ အငြင်းပွားမှုသည် အင်ပါယာတစ်ခုလုံး၏ ရှက်စရာ ဖြစ်သည်။
“ငါ မင်းနဲ့ စကားများနေဖို့ အချိန်မရှိဘူး၊ လီကျွင်းရှန်း မင်း ကောင်းကောင်း စဉ်းစားဆင်ခြင်ပါ။ ဒီစစ်ပွဲမှာ တစ်ခုခု မှားယွင်းသွားရင် မင်းနဲ့ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်း တစ်ခုလုံးဟာ ဘယ်လိုမှ တာဝန် မကင်းနိုင်ဘူး”
ဤဒေါသထွက်သော စကားကို ထားခဲ့ပြီး ဝမ်ချောင်သည် သူ၏ ဝတ်ရုံလက်ကို ခါလိုက်ကာ လီစီယီအပါအဝင် အခြားသူများကို ခေါ်ဆောင်၍ လျင်မြန်စွာ ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။
စစ်ပွဲ စတင်နေပြီဖြစ်သောကြောင့် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအနေဖြင့် သူသည် ရှေ့တန်းသို့ မည်သည့်အချိန်မဆို သွားရောက်ရန် အသင့်ရှိနေသည်။ လီကျွင်းရှန်းကိုမူ သူ ဂရုမစိုက်နိုင်တော့ပေ။
...နောက်ဘက်တွင် ဝမ်ချောင်၏ စကားကို ကြားလိုက်သောအခါ လီကျွင်းရှန်းသည် အင်အားများအားလုံး ဆုံးရှုံးသွားသကဲ့သို့ ကိုယ်ခန္ဓာ ပျော့ကျသွားပြီး မြေပြင်ပေါ်သို့ ပုံကျသွားကာ သူ၏ မျက်လုံးများမှ အလင်းရောင်များ ချက်ချင်း ပျောက်ကွယ်သွားသည်။
“သခင်လေး”
တစ္ဆေဓားသည် အံ့ဩတုန်လှုပ်သွားပြီး လီကျွင်းရှန်းကို အမြန်သွားရောက် ပွေ့ဖက်လိုက်သည်။ သို့သော် လီကျွင်းရှန်းကမူ မမြင်ချင်ယောင် ဆောင်နေခဲ့သည်။
“ငါ မှားခဲ့တာလား။ ငါ တကယ်ပဲ မှားခဲ့တာလား...”
ဝမ်ချောင်ထွက်ခွာသွားသော နောက်ကျောကို ကြည့်ရင်း ဤခဏတွင် လီကျွင်းရှန်း၏ စိတ်ထဲတွင် အတွေးပေါင်း မြောက်မြားစွာ ပဲ့တင်ထပ်နေသည်။ လျှပ်စီးလက်သကဲ့သို့ သူသည် အရာများစွာကို ပြန်လည် အမှတ်ရလာသည်။
မသိစိတ်ဖြင့် ဝမ်ချောင်ပြောခဲ့သော စကားများကို သတိရလိုက်သည်။ “နိုင်ငံကြီးသော်လည်း စစ်ကို နှစ်သက်ပါက ပျက်စီးမည်။ နိုင်ငံ ချမ်းသာသော်လည်း စစ်ကို မေ့လျော့ပါက အန္တရာယ် ရှိမည်”။ စစ်ဝါဒီနှင့်ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းတို့၏ အငြင်းပွားမှုတွင် သူ အကြိမ်ကြိမ် အော်ဟစ်ခဲ့သည်ကို သတိရသည်။ သူ ကိုယ်ပိုင်ငွေကြေးဖြင့် ပြည်နယ် ကိုးခုတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သော သိုင်းသင်တန်းကျောင်းများကို သတိရသည်။ နယ်စပ်မှ သတ်ဖြတ်မှုများကို ဖြစ်စေခဲ့သော ဟူလူမျိုး ရှစ်ထောင်ကို ဖယ်ရှားရန် စစ်တပ်ကို အမိန့်ပေးခဲ့ခြင်းကို သတိရသည်။ သူ၏ မျက်လုံးများ နီရဲလျက် သူ့ကို အကြိမ်ကြိမ် အငြင်းပွားခဲ့ခြင်းကို သတိရသည်... အမှတ်ရစရာ အမျိုးမျိုးသည် လီကျွင်းရှန်း၏ မျက်လုံးများတွင် အဆက်မပြတ် ပေါ်ထွက်လာသည်။ တစ်ခဏချင်းတွင် ကြီးမားသော ရှက်ရွံ့ခြင်း နှင့် နောင်တ တို့သည် လီကျွင်းရှန်း၏ စိတ်ထဲတွင် လောင်ကျွမ်းလာသည်။
ထိုအခိုက်အတန့်မှစ၍ လီကျွင်းရှန်းရုတ်တရက် နားလည်လိုက်သည်။ သူ တကယ်ကို မှားခဲ့ပြီ။
ထို ဆယ်ကျော်သက် အရွယ် မပြည့်သေးသော လူငယ်လေးသည် အမှန်တကယ်ပင် ဤအရာအားလုံးကို အစောကြီးကတည်းက မြင်နေခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
နောက်ဘက်တွင် လီကျွင်းရှန်းနှင့် ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းမှ လူများသည် ဝမ်ချောင်၏ နောက်ကျောကို ကြည့်ရင်း စိတ်ပျက်အားငယ်စွာဖြင့် အချိန်အကြာကြီး စကားမပြောနိုင်ဘဲ ရှိနေကြသည်။
“ဗုံ…ဗုံ….ဗုံ…”
စစ်ဗုံသံများ ကျယ်လောင်စွာ မြည်ဟည်းနေသည်။ မဟာထန်မြို့တော်သည် ဆူညံပွက်လောရိုက်နေချိန်တွင် တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အကြည့်များသည် အာကာသများစွာကို ဖြတ်ကျော်ကာ အနောက်ဘက်လောကသို့ ကျရောက်သွားသည်။ ဤအချိန်တွင် အာရေဗျအင်ပါယာ၏ ဝေးလံသော မြို့တော် ဘဂ္ဂဒက်မှ ပန်မီယာ ကုန်းပြင်မြင့်နှင့် အနောက်ပိုင်းဒေသရှိ ဆွေယဲ့မြို့ အထိ မြေကြီးသည် တုန်ခါနေသည်။ မရေမတွက်နိုင်သော အာရပ်စစ်တပ်သည် ပင်လယ်ကဲ့သို့ ပြန့်ကျဲနေပြီး မည်မျှများပြားသော အုပ်ချုပ်သူများ၊ ဒုစစ်အုပ်ချုပ်သူများနှင့်အတူ အဆက်မပြတ် အနောက်ပိုင်းဒေသဘက်သို့ ချီတက်နေကြသည်။
“ဟီး…ယွေ့….”
စစ်မြင်းများ မြည်ဟည်းနေသည်။ အရှေ့ဘက်သို့ ချီတက်နေသည့် လမ်းတွင် အာရပ်စစ်တပ်မှ သံချပ်ကာအပြည့်ဝတ် မြင်းစီးတပ်မှူးတစ်ဦးသည် လက်ထဲမှ ဆူးပါသော ကြာပွတ်ရှည်ကို မြွေကြီးကဲ့သို့ လေထဲတွင် လှည့်ပတ်လိုက်ပြီး “ပက်” ဟူသော အသံဖြင့် ဆာလာမှ အာရပ်မြင်းစီးစစ်သည်တစ်ဦးကို ပြင်းထန်စွာ ရိုက်ချလိုက်သည်။ ကြီးမားသော အင်အားသည် သံချပ်ကာကို ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်သွားပြီး ထို ဆာလာမှ အာရပ်မြင်းစီးစစ်သည်၏ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးကို နာကျင်စွာ တုန်ယင်သွားစေသည်။
ကြာပွတ်ကို ပြန်ရုပ်သိမ်းလိုက်သောအခါ ထို အာရပ်မြင်းစီးစစ်သည်၏ တောင့်တင်းသော သံချပ်ကာပေါ်တွင် နက်ရှိုင်းသော ကြာပွတ်ရာတစ်ခုပင် ထင်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။
“မြန်မြန်၊ မြန်မြန် အားလုံး မြန်မြန်လုပ်ကြ ချီတက်မည့်ရက်ကို နောက်ကျရင် အားလုံး သေရလိမ့်မယ်”
ထို မြင်းစီးတပ်မှူး၏အသံသည် အလွန် ပြတ်သားပြီး သူ၏ အေးစက်သော မျက်လုံးများသည် ဓားသွားကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။ သူသည် သူ၏ ဘေးနားရှိ ထောင်ပေါင်းများစွာသော၊ သစ်တောကဲ့သို့ ထူထပ်သော၊ အဆက်မပြတ် ရှေ့သို့ ချီတက်နေသော အာရပ်လူမျိုးများဆီသို့ အကြည့်ပို့လိုက်သည်။ ဤလူများထဲတွင် အင်ပါယာ၏ ပြည်နယ်အသီးသီးမှ အာရပ်မြင်းစီးတပ် အထူးတပ်ဖွဲ့များ၊ ယာယီ စုဆောင်းထားပြီး အခြေခံ လေ့ကျင့်မှု ပြီးဆုံးထားသော ပြည်သူ့စစ်များ၊ နှင့် ကြီးမားသော သေတ္တာများကို သယ်ဆောင်ထားသော သံချပ်ကာဝတ် ဧရာမလက်နက်ကြီးများ ပါဝင်သည်။ သူတို့၏ ကြီးမားသော ခြေဖဝါးများ မြေပြင်ပေါ်သို့ တစ်ကြိမ်ကျတိုင်း ပြင်းထန်သော မြေပြင် တုန်ခါမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
“ဟိန်း”
ဧရာမလက်နက်ကြီး၏ ရှေ့တွင် ပုံမှန် အာရပ်လူမျိုးများထက် အဆများစွာ ပိုကြီးသော ကိုယ်ခန္ဓာရှိသည့် အာရပ်လူမျိုးများသည် (၈) မီတာမှ (၉) မီတာခန့် မြင့်သော၊ သံချပ်ကာအပြည့်ဝတ်ထားသော ကြီးမားသော သားရဲများကို စီးနင်း၍ ရှေ့သို့ ချီတက်နေကြသည်။ ဤသားရဲကြီးများသည် တာ့လာစ်မြို့ရှိ သားရဲကြီးများထက် အများကြီး ပိုသေးသော်လည်း သူတို့၏ လည်ပင်းတွင် လည်ပင်းကွင်းများ တပ်ဆင်ထားပြီး ၎င်းတို့သည် သူတို့၏ နောက်ကျောပေါ်ရှိ အာရပ်သားရဲစစ်သည်များနှင့် အပြန်အလှန် နားလည်မှု ရှိပုံရပြီး အချိန်အကြာကြီး လေ့ကျင့်ထားသည်မှာ ထင်ရှားသည်။ ထိုထက် ရှေ့တွင် စစ်တပ်၏ အစောင့်အရှောက်ဖြင့် ကုလားအုတ်အုပ်စုများ၊ ကြီးမားသော ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးနှင့် စက်ပစ္စည်းများ၊ နွားများနှင့် သိုးအုပ်စုများ... အားလုံးသည် အဆက်မပြတ်၊ နေ့ရောညပါ ဝေးလံသော ပန်မီယာ ကုန်းပြင်မြင့်နှင့် အရှေ့ဘက်လောကတစ်ခုလုံးဆီသို့ ဦးတည် ချီတက်နေကြသည်။
ဖျောင်း ဖျောင်း ဖျောင်း…
ကြာပွတ်ရိုက်သံများသည် အဆက်မပြတ် ထွက်ပေါ်နေသည်။ ရှည်လျားသော စစ်တပ်ကြီးထဲတွင် ဤကဲ့သို့ ကြီးကြပ်နေသော မြင်းစီးတပ်မှူးများ မရေမတွက်နိုင်အောင် ရှိသည်။
“မြန်မြန်၊ အင်ပါယာအတွက် အမှုထမ်းပါ၊ ဒါဟာ မင်းတို့အတွက် အဆုံးမဲ့ ဂုဏ်ယူစရာပဲ”
“စစ်မှန်သော ဘုရားသခင်က ကာကွယ်ပေးပါစေ။ နောင်လာမဲ့ ကာလတွေမှာ မင်းတို့နဲ့ မင်းတို့ရဲ့ သားစဉ်မြေးဆက်တွေက အင်ပါယာရဲ့အရှေ့လောကတစ်ခုလုံးကို အောင်နိုင်တဲ့ ကြီးကျယ်ခမ်းနားတဲ့ စစ်ပွဲမှာ ပါဝင်နိုင်ခဲ့ခြင်းအတွက် ဂုဏ်ယူကြလိမ့်မယ်”
“အရှေ့ဘက်ကို နင်းခြေပြီး အဲဒီဘာသာခြားတွေကို အောင်နိုင်ရင် ကုန်းမြေလောကတစ်ခုလုံးက ခါလီဖ်၏အုပ်ချုပ်မှုအောက်ကို ရောက်ရှိလာမှာဖြစ်ပြီး မင်းတို့ရဲ့ ကြိုးစားအားထုတ်မှုနဲ့ မင်းတို့ရဲ့ ကျွန်ဘဝကို ရွေးနုတ်နိုင်လိမ့်မယ်”
“အင်ပါယာရဲ့အရှေ့လောကကို စည်းလုံးစေပြီး နောက်ဆုံးအောင်နိုင်ခြင်းအတွက် တိုက်ခိုက်နိုင်ခြင်းက စစ်သည်တစ်ဦးရဲ့ဘဝမှာ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ဂုဏ်အရှိဆုံးသော ကြီးမြတ်သည့် လုပ်ရပ် ဖြစ်လိမ့်မယ်”
“ဒီတစ်ကြိမ်ရဲ့ အမြင့်ဆုံး ဗိုလ်ချုပ်ကတော့ အင်ပါယာရဲ့ ဒဏ္ဍာရီ၊ မဟာသူတော်စင် ကုထိုက်ပိုင်ဖြစ်တယ်။ သူက မင်းတို့ရဲ့ ဝိညာဉ်တွေအတွက် ဆုတောင်းပေးလိမ့်မယ်။ စစ်မြေပြင်မှာ ကြောက်ရွံ့ပြီး ဆုတ်ခွာသူရဲ့ သားစဉ်မြေးဆက်ကို အမြဲတမ်း ပြက်ရယ်ပြုကြလိမ့်မယ်။ ရှေ့သို့ ချီတက်ပြီး တိုက်ပွဲမှာ သေဆုံးမှသာ အင်ပါယာက အမြဲတမ်း ချီးမွမ်းဂုဏ်ပြုနေမှာ ဖြစ်တယ်။ မင်းတို့ဟာ စစ်သည်စစ်စစ်တွေပဲ”
ပြင်းထန်သော အော်ဟစ်သံများသည် အဆက်မပြတ် ထွက်ပေါ်နေသည်။ သံကြာပွတ်များနှင့် ဓားရှည်များ၏ လှုံ့ဆော်မှုအောက်တွင် အာရပ်လူမျိုးများသည် မတားဆီးနိုင်သော အရှိန်အဟုန်ဖြင့် အရှေ့ဘက်လောကသို့ လျင်မြန်စွာ ချီတက်နေကြသည်။
ဤအဆုံးမရှိ၊ ပင်လယ်ကဲ့သို့ ကြီးမားသော စစ်တပ်မှ အကြည့်များကို ရွှေ့ကာ အပေါ်သို့ ကြည့်လိုက်သောအခါ အတောင်ပံ ခတ်သံနှင့်အတူ လက်မအရွယ် အနက်ရောင် ငှက်မွေးတစ်ခု ကောင်းကင်မှ ကျဆင်းလာသည်။ အပေါ်ဘက်တွင် အားကောင်းသော အာရေဗျ သိမ်းငှက်တစ်စင်း လျင်မြန်စွာ ပျံသန်းသွားပြီး လေထဲတွင် လှိုင်းတွန့်များကို ချန်ထားရစ်ခဲ့သည်။
ထိုထက် အပေါ်တွင် အာရေဗျ သိမ်းငှက်များ ရာနှင့်ချီ၍ ကောင်းကင်ယံတွင် ပျံသန်းနေကြပြီး အချိန်တိုင်း၊ နေရာတိုင်း၌ သတင်းများကို အဆက်မပြတ် ပေးပို့နေကြသည်။
“ဒီနေ့ကို နောက်ဆုံးတော့ စောင့်ရခဲ့ပြီ”
စစ်တပ်၏ အလယ်ပိုင်းတွင် ပိန်သွယ်သော ခန္ဓာကိုယ်ပိုင်ရှင်တစ်ဦးသည် မြင့်မားသော၊ မဲနက်သော အာရပ်မြင်းကို စီးနင်းထားပြီး သူ၏ ထက်ရှသော အကြည့်များသည် ရှေ့သို့ အဆက်မပြတ် ကြည့်ရှုနေသည်။
အဗူမူစလင်…
တစ်ချိန်က အင်အား အကောင်းဆုံး အရှေ့ပိုင်း စစ်ဘုရင်ခံသည် အရှေ့ဘက်ကို စစ်ပြုရန် ခရီးစဉ်ကို နောက်တစ်ကြိမ် စတင်ခဲ့ပြီ။
တာ့လာစ် တိုက်ပွဲသည် အဗူမူစလင်၏ ဘဝတွင် အကြီးမားဆုံး ရှုံးနိမ့်မှုနှင့် အကြီးမားဆုံး ရှက်စရာ ဖြစ်သည်။ သူ၏ ရှုံးနိမ့်မှုကြောင့် ထိုအရှေ့တိုင်း စစ်တပ်များသည် အနောက်ဘက်သို့ ဆက်လက် ချီတက်လာပြီး စမာကန်ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ခိုရာစန်းကိုလည်း သိမ်းပိုက်ခဲ့ကာ အင်ပါယာအတွက် မကြုံစဖူးသော စစ်သည် တစ်သန်း ဆုံးရှုံးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
ဤသည်မှာ အဗူမူစလင်၏ ဘဝတစ်လျှောက်လုံးမှ ရှက်စရာ ဖြစ်သည်။ ဤရှက်စရာကို မဖယ်ရှားနိုင်ပါက သူသည် အင်ပါယာ၏ ရှက်ဖွယ်ရာ မှတ်တိုင်ပေါ်တွင် ထာဝစဉ် တင်စားခံနေရမည်ဖြစ်ပြီး အရှုံးသမားဆုံး စစ်ဘုရင်ခံ ဖြစ်လာမည်ဖြစ်ကာ သေဆုံးပြီးနောက်တွင်ပင် နောင်လာမည့် မျိုးဆက်များက ပြက်ရယ်ပြုခြင်းကို ခံရမည်ဖြစ်သည်။ ရည်မှန်းချက်ကြီးသော အင်ပါယာ ဗိုလ်ချုပ်တစ်ဦးအတွက် ၎င်းသည် သေခြင်းထက်ပင် လက်ခံရန် ခက်ခဲသည်။
ဤအရှေ့ဘက်သို့ စစ်ပြုခြင်းတွင် အင်ပါယာအတွင်း၌ အဗူမူစလင်ကို ပြန်လည် အသုံးပြုရန် ဆန့်ကျင်သူများစွာ ရှိနေသေးသည်။ သို့သော် မဟာသူတော်စင် ကုထိုက်ပိုင် ကမူ သူ့ကို ပြန်လည် အသုံးပြုရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး စစ်တပ်၏ အလယ်ပိုင်းကို တပ်စွဲကာ စစ်တပ်တစ်ခုလုံး၏ ချီတက်မှုကို ကြီးကြပ်ရန် စေခိုင်းခဲ့သည်။
ကုထိုက်ပိုင်၏ အဆိုအရ အဗူမူစလင်သည် အရှေ့ဘက်လောကတစ်ခုလုံးကို အသိဆုံး စစ်ဘုရင်ခံဖြစ်နေဆဲဖြစ်ပြီး ထို့ကြောင့် သူသည် သူ့ကို တစ်ကြိမ်၊ နောက်ဆုံးအခွင့်အရေး ပေးဦးမည်ဖြစ်သည်။
“အားကောင်းတဲ့ အရှေ့ဘက်လောက၊ ပြီးတော့... ဝမ်ချောင် ၊ ဒီတစ်ခါတော့ ငါ မင်းတို့ကို ကိုယ်တိုင် ဦးဆောင်ပြီး အနိုင်ယူမယ်၊ နောက်ဆုံး အောင်နိုင်ခြင်းကို ပြီးမြောက်စေမယ် ဒီတစ်ခါ... ငါ ဘယ်တော့မှ နောက်မဆုတ်တော့ဘူး”
အဗူမူစလင်သည် အရှေ့ဘက်ကောင်းကင်ကို ကြည့်လိုက်ပြီး ဝေးကွာသော နေရာမှ လောင်ကျွမ်းနေသော မီးတောက်များနှင့် မီးခိုးလုံးများကို ကြည့်ကာ သူ၏ အကြည့်များသည် အလွန် ခိုင်မာနေသည်။
“ဟုန်း ဟုန်း ဟုန်း”
အကြည့်၏ နောက်ဘက်၊ စစ်တပ်၏ နောက်ဆုံးပိုင်းတွင် စစ်ဗုံသံများ ထွက်ပေါ်နေပြီး မိုးခြိမ်းသံကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
အလွန်ကြီးမားသော၊ ပေ (၆၀) ကျော် မြင့်သော ဆင်နှင့်တူသော သားရဲကြီး၏ ကျောပေါ်တွင် ရွှေရောင် အမိုးခုံးကြီး ပါသည့် တဲနန်းတစ်ခုကို ဆင်စွယ်ကြီးများဖြင့် တပ်ဆင်ထားပြီး ၎င်းသည် မြင့်မြတ်၊ ဂုဏ်ကျက်သရေ ရှိပြီး ဘုရားသခင် နေထိုင်ရာကဲ့သို့ တောက်ပနေသည်။
“ခွပ်ခွပ်ခွပ်”
အာရေဗျ သိမ်းငှက် တစ်ကောင်သည် ကောင်းကင်မှ ဆင်းသက်လာပြီး ရွှေရောင် အမိုးခုံး တဲနန်းထဲသို့ ဝင်ရောက်သွားကာ ချက်ချင်းပင် ချွန်ထက်သော သံချပ်ကာဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသည့် ခိုင်မာသော လက်တစ်စုံဖြင့် ဖမ်းဆုပ်ခြင်း ခံလိုက်ရသည်။
“မဟာသူတော်စင်၊ ဂါဇီက ရှေ့တန်းကနေ သတင်းပို့လိုက်တယ်။ သူ ဦးဆောင်တဲ့ ရှေ့ပြေးတပ်ဖွဲ့ဟာ အနောက်ပိုင်းဒေသ ကာကွယ်ရေးတပ်ကို လျှို့ဝှက်စွာ တိုက်ခိုက်ပြီး အောင်မြင်စွာ ချေမှုန်းလိုက်ပြီ။ ဂါဇီဟာ ရာဖစ်နဲ့ ရေးဒ် တို့ကို ခေါ်ပြီး သူတို့ရဲ့ စစ်သူကြီး နှစ်ဦးကို သတ်ဖြတ်လိုက်ပြီ။ တစ်ဦးကတော့ ဒဏ်ရာပြင်းထန်စွာနဲ့ ထွက်ပြေးသွားတယ်။ ညဥ့်နက်နေပြီဖြစ်လို့ ဂါဇီက လိုက်မဖမ်းတော့ဘူး”
“ဒါ့အပြင် မဟာသူတော်စင်ရဲ့ အမိန့်အတိုင်း တာ့လာစ်ကိုလည်း အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်လိုက်ပြီ။ ဒါပေမဲ့ ထိုထန်မြို့ဝန်ကတော့ နည်းနည်း သတိကြီးပုံရတယ်။ ငါတို့ မြို့ကို ဖြိုခွင်းပြီးတဲ့နောက် သူ ချက်ချင်း ပျောက်ကွယ်သွားတယ်”
“လက်ရှိမှာတော့ ငါတို့ လူတွေက တာ့လာစ်ကို အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်ထားပြီးပြီ။ စောစောပိုင်းက ရိက္ခာနဲ့ ထောက်ပံ့ရေး ပစ္စည်း အများအပြားကို မြို့ထဲကို ပို့ဆောင်ထားပြီးပြီ။ စစ်သည်အင်အား အများအပြားနဲ့ စောင့်ကြပ်နေတယ်”
“ဂါဇီဘက်က ပြန်ပို့တဲ့ စာမှာ သူတို့ အရှေ့ဘက်ကို ဆက်လက် ချီတက်ဖို့ အင်အား ရှိသေးတယ်လို့ ဆိုတယ်။ ဒါပေမဲ့ အနောက်ပိုင်းဒေသရဲ့ ဘေးနှစ်ဖက်မှာ ရှိတဲ့ ယွီရှန်းနဲ့ အနောက် တာ့ခ်ခါနိတ်တို့ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကို မသိရသေးဘူး။ ဂါဇီကတော့ စစ်တပ်ကို စုစည်းပြီး ကာကွယ်ရေးကို တက်ကြွစွာ တည်ဆောက်နေပြီ။ မဟာသူတော်စင်ရဲ့ နောက်ထပ် အမိန့်ကိုပဲ စောင့်နေရဦးမယ်”
တဲနန်းထဲတွင် အရှိန်အဟုန်ရှိသော အနက်ရောင် သံချပ်ကာ ဝတ်ထားပြီး ရွှေရောင် မီးတောက် သူတော်စင်ရုပ်ပုံပါသော အာရပ်စစ်သူကြီး တစ်ဦးသည် ထိုစာကို ကိုင်ဆောင်လျက် ခါးကို ကုန်းကာ ရိုသေလေးစားစွာ ပြောလိုက်သည်။
ရွှေရောင် မီးတောက် သူတော်စင်ရုပ်ပုံသည် မဟာသူတော်စင် ကုထိုက်ပိုင်၏ ကိုယ်ရံတော်များ၏ အမှတ်အသား ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်က ကုထိုက်ပိုင်က လောကကို စစ်ပြုသောအခါ ထိုရွှေရောင် သူတော်စင်ရုပ်ပုံပါသော အင်အားကြီးမားသည့် သံချပ်ကာ မြင်းစီးတပ်သည် တောင်ဘက်သို့ ချီတက်၊ မြောက်ဘက်သို့ တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး မြို့များကို သတ်ဖြတ်၊ နိုင်ငံများကို ချေမှုန်းခဲ့ပြီး ပြိုင်ဘက် မရှိသလောက် ဖြစ်ကာ အာရပ်တစ်ခုလုံး၏ ဒဏ္ဍာရီကို ဖန်တီးခဲ့သည်။
ယနေ့တိုင် စစ်အုပ်ချုပ်သူများ၊ ဒုစစ်ဘုရင်ခံ အများအပြားသည် မဟာသူတော်စင်၏ ထိုစစ်တပ်ကို အတုယူကာ အင်အားကြီးမားသော တပ်ဖွဲ့များကို တည်ထောင်နေကြသော်လည်း အာရေဗျအင်ပါယာ တစ်ခုလုံးတွင် မဟာသူတော်စင် ကုထိုက်ပိုင်၏ ထိုစစ်တပ်သည် အင်ပါယာတစ်ခုလုံး၏ အင်အားအကောင်းဆုံး တပ်ဖွဲ့အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ခံရဆဲဖြစ်သည်။
ကြီးမားသော တဲနန်းအတွင်း၌ တိတ်ဆိတ်နေသည်။ ထို အာရပ်စစ်သူကြီး၏ မျက်နှာချင်းဆိုင်တွင် မဟာသူတော်စင် ကုထိုက်ပိုင်သည် ငွေရောင် ဝတ်ရုံရှည်နှင့် ဘေးမှ မဟာပုရောဟိတ်မင်းနှင့်အတူ မတ်တတ်ရပ်နေကြသည်။ ထိုနှစ်ဦးသည် အနက်နှင့် အဖြူ၊ ခြားနားချက် ထင်ရှားစွာဖြင့် သိသာသော ခြားနားမှုကို ဖန်တီးနေသည်။
“လုံလောက်ပြီ။ သူ့ကို အနောက်ပိုင်းဒေသကို စောင့်ကြပ်စေပြီး ငါတို့ရဲ့ စစ်တပ် ရောက်လာဖို့ စောင့်ခိုင်းလိုက်ပါ။ ယွီရှန်းနဲ့ အနောက် တာ့ခ်လူမျိုးတွေကို မယုံရဘူး။ အရင်တုန်းက အင်ပါယာက သူတို့ကို အကြိမ်များစွာ စည်းရုံးခဲ့ပေမဲ့ သူတို့က ထပ်ခါတလဲလဲ ပုန်ကန်ခဲ့တယ်။ ပထမတော့ သူတို့ကို ထိန်းထားလိုက်ဦး၊ မဟာထန်ကို ချေမှုန်းပြီးမှ သူတို့ကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဖမ်းဆီးပြီး အရှေ့ဘက်လောကတစ်ခုလုံးကို အပြီးသတ် အောင်နိုင်လိုက်မယ်”
ကုထိုက်ပိုင်သည် သူ၏ လက်ထဲမှ အာရပ်စာလုံးများဖြင့် ရေးထားသော ဘာသာရေး ကျမ်းစာအုပ်ကို ကြည့်ရင်း အေးဆေးစွာ ပြောလိုက်သည်။
******
အခန်း (၁၈၂၀)
ဤတစ်ကြိမ်သည် လက်စားချေရုံသက်သက် မဟုတ်ပါ။ ကုထိုက်ပိုင်သည် မဟာထန်အင်ပါယာကို အောင်နိုင်ပြီးနောက် စစ်တပ်ကို ပြန်လည် ရုပ်သိမ်းကာ ယွီရှန်းအင်ပါယာနှင့် အနောက် တာ့ခ် အင်ပါယာတို့ကို အောင်နိုင်ရန် နောက်ထပ် နှစ်အနည်းငယ် အချိန်ယူရန်လည်း ပြင်ဆင်ထားခြင်း မရှိပေ။
ဤတစ်ကြိမ်တွင် အာရပ်သည် သူ၏ တပ်အင်အား အားလုံးကို ထုတ်သုံးခြင်း၏ အမှန်တကယ် ရည်ရွယ်ချက်မှာ အရှေ့ဘက်လောကတစ်ခုလုံးကို အပြည့်အဝ အောင်နိုင်ပြီး အပြီးသတ် စည်းလုံးမှုကို ပြီးမြောက်စေရန် ဖြစ်သည်။
“ဒါ့အပြင်၊ ထို မဟာထန်က ဘာ လှုပ်ရှားမှုတွေ ရှိလဲ”
ကုထိုက်ပိုင်က မေးသည်။
ကုထိုက်ပိုင်သည် ဟာမူဟေဒိုမှ ထွက်ခွာလာသည့် အချိန်မှစ၍ အင်ပါယာတစ်ခုလုံးရှိ သတင်းရရှိထားသော စစ်အုပ်ချုပ်သူများ၊ ဒုစစ်အုပ်ချုပ်သူများ၊ စစ်တပ်များ၊ ပြည်သူ့စစ်များနှင့် အာရပ်၏အရှေ့တိုင်း အင်ပါယာအသီးသီးမှ သူလျှိုများ၊ လျှို့ဝှက်စုံထောက်များ အပါအဝင် ထောက်လှမ်းရေး ကွန်ရက်တစ်ခုလုံးကို ကုထိုက်ပိုင်၏ လက်ထဲသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ အာရေဗျအင်ပါယာတစ်ခုလုံးကို ကွန်ရက်တစ်ခုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ကုထိုက်ပိုင်သည် သံသယဖြစ်ဖွယ်မရှိဘဲ ထိုကွန်ရက်၏ အလယ်ဗဟို ဖြစ်သည်။
“သခင်၊ ကျွန်တော်တို့ ရရှိထားတဲ့ သတင်းအရ ဝမ်ချောင်လို့ခေါ်တဲ့ မဟာထန်ဗိုလ်ချုပ်ကို ပြန်လည် အသုံးပြုလိုက်ပြီ။ ထူးထူးခြားခြား မရှိရင် သူ မကြာခင်မှာ စစ်တပ်ကို စုဆောင်းပြီး အနောက်ပိုင်းဒေသကို ထွက်ခွာတော့မှာပါ”
“ဒါပေမဲ့ သူလျှိုတွေ ပေးပို့တဲ့ သတင်းအရတော့ အရင်က ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းက စစ်တပ်ကို လျှော့ချခဲ့တာကြောင့် မဟာထန်ဟာ ထိခိုက်မှု များခဲ့တယ်။ သူတို့ အခု သုံးနိုင်တဲ့ စစ်တပ်က သုံးသိန်းကျော်လောက်ပဲ ရှိမှာပါ။ စစ်တပ် စုဆောင်းရင်တောင် အချိန်ယူရဦးမယ်”
“ပြီးတော့ မဟာထန်အင်ပါယာရဲ့ မြို့တော်ကနေ အနောက်ပိုင်းဒေသကို သွားရတဲ့ ခရီးက ကျွန်တော်တို့ အာရပ်ရဲ့ ဘဂ္ဂဒက်ကနေ သွားရတဲ့ ခရီးထက် ပိုဝေးတယ်။ မဟာထန်က စစ်တပ် စုဆောင်းပြီး အနောက်ပိုင်းဒေသကို ရောက်ဖို့ အနည်းဆုံး နှစ်ဆယ့်ငါးရက် လောက် ကြာလိမ့်မယ်လို့ ခန့်မှန်းရတယ်”
ထို အာရပ်စစ်သူကြီးက ခါးညွတ်ကာ ပြောလိုက်သည်။
ဤစစ်ဆင်ရေး မစတင်မီကတည်းက အာရပ်သူလျှိုများသည် မဟာထန်၏ သတင်းအချက်အလက်များကို အချိန်နှင့်အမျှ စုဆောင်းနေခဲ့ပြီး နှစ်ဆယ့်ငါးရက် ကဲ့သို့သော အတိအကျ ကိန်းဂဏန်းများအထိ တွက်ချက်ထားခဲ့သည်။
“တာ့မာ့မု ငါတို့ရဲ့ စစ်တပ် အားလုံး အနောက်ပိုင်းဒေသကို ရောက်ဖို့ ဘယ်လောက်ကြာမလဲ”
ကုထိုက်ပိုင်သည် သူ၏ လက်ထဲမှ ဘာသာရေး ကျမ်းစာအုပ်ကို ဆက်လက်ကြည့်ရှုနေပြီး ခေါင်းပင် မမော့ဘဲ ပြောလိုက်သည်။ သို့သော် ဤတစ်ကြိမ်တွင်မူ အခြား အာရပ်စစ်သူကြီး တစ်ဦးကို မေးလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
“ရှေ့ပြေး စစ်တပ် နှစ်သန်း ရောက်ဖို့ ဆယ့်ရှစ်ရက်လောက် ကြာပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး ပစ္စည်းတွေ အများအပြား၊ ကျောက်ခဲပစ်စက်တွေ၊ လှုပ်ရှားမှု နှေးကွေးတဲ့ သားရဲကြီးတွေ ပါဝင်တာကြောင့် အားလုံး အဲဒီကို ရောက်ဖို့ နှစ်ဆယ့်တစ်ရက် လောက် ကြာပါလိမ့်မယ်”
ထို အာရပ်စစ်သူကြီး ၏ ဘေးတွင် တာ့မာ့မုအမည်ရှိ စစ်သူကြီးသည် ခါးညွတ်ကာ ရိုသေလေးစားစွာ ပြောလိုက်သည်။
“ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ရှေ့ပြေးတပ်ဖွဲ့ဟာ ဆက်လက် တိုက်ခိုက်မယ်ဆိုရင် အရှေ့တိုင်း ဘာသာခြားတွေရဲ့ စစ်တပ် မစုစည်းခင်မှာ ကျီရှီကို အောင်နိုင်ပြီး သူတို့ရဲ့ လုံရှီကို တိုက်ရိုက် ခြိမ်းခြောက်နိုင်မှာပါ။ အဲဒီထက် ရှေ့တိုးရင် မဟာထန်အင်ပါယာရဲ့ မြို့တော်ကိုပါ ခြိမ်းခြောက်နိုင်ပါတယ်”
“မလိုအပ်ဘူး၊ သူတို့ စစ်တပ် စုဆောင်းပါစေ”
ကုထိုက်ပိုင်သည် နောက်ဆုံးတွင် ခေါင်းမော့ကြည့်လိုက်ပြီး သူ၏ အကြည့်များကို ထို ဘာသာရေး ကျမ်းစာအုပ်မှ ရွှေ့လိုက်သည်။ ထိုအခိုက်အတန့်တွင် သူ၏ မျက်လုံးများက အလွန် အေးစက်ပြီး ပြတ်သားနေသည်။
“တစ်ဦးချင်းစီ တိုက်ခိုက် ချေမှုန်းဖို့ အချိန်ကြာလိမ့်မယ်။ သူတို့ကို စစ်တပ် စုစည်းစေပြီးမှ ငါတို့ အပြီးသတ် ချေမှုန်းကာ တစ်ပြိုင်နက်တည်း အောင်နိုင်လိုက်မယ်”
“ဟုတ်ကဲ့ပါ”
တဲနန်းထဲတွင် စစ်သူကြီးများသည် ဤစကားကို ကြားသောအခါ ဒူးတစ်ဖက် ထောက်ကာ ကျယ်လောင်စွာ တုံ့ပြန်လိုက်ကြသည်။
ဘေးနားတွင် မဟာ ပရောဟိတ်သည် အနက်ရောင် ဝတ်ရုံထဲတွင် လှုပ်ရှားမှုမရှိဘဲ ပျောက်ကွယ်နေသည်။ သူ ဘာတွေ တွေးနေလဲဆိုတာ ဘယ်သူမှ မသိနိုင်ပေ။
စစ်ဗုံသံများ ကျယ်လောင်စွာ မြည်ဟည်းနေသည်။ အနောက်ဘက်မှ အရှေ့ဘက်သို့ အာရပ်စစ်တပ် အဆက်မပြတ် အနောက်ပိုင်းဒေသသို့ ချီတက်နေချိန်တွင် အရှေ့ဘက်လောကတစ်ခုလုံး၏ လေထုသည် တင်းမာနေသည်။
ယွီရှန်းကုန်းပြင်မြင့်ပေါ်တွင် မရေမတွက်နိုင်သော စာပို့ငှက်များ ပျံဝဲနေပြီး သတင်းအချက်အလက် အားလုံးသည် ယွီရှန်း၏ မြို့တော်ဆီသို့ စုစည်းနေသည်။
ဤအချိန်တွင် မြို့တော်တစ်ခုလုံး၏ လေထုသည် အလွန် တင်းမာနေသည်။
ဤစစ်ပွဲသည် အာရပ်နှင့် မဟာထန်အကြား ဖြစ်ပွားနေသော်လည်း စစ်မြေပြင်အနီးရှိ အင်ပါယာတစ်ခုဖြစ်သော ယွီရှန်းသည်လည်း အကျိုးစီးပွားနှင့် သက်ဆိုင်သူဖြစ်ပြီး မိမိကိုယ်ကို တစ်ယောက်တည်း ရပ်တည်ရန် ခက်ခဲသည်။
“အင်ပါယာဝန်ကြီးချုပ်၊ ဒီတစ်ခါ အာရေဗျအင်ပါယာက စစ်ချီလာတာကို သူတို့နဲ့ တကယ်ပဲ ပူးပေါင်းမှာ မဟုတ်ဘူးလား”
ခန်းမဆောင်ထဲတွင် မီးခိုးငွေ့များ အုံမှိုင်းနေပြီး ယွီရှန်းစစ်သူကြီးများ အားလုံး စုဝေးနေကြသည်။ စစ်သူကြီးများ၏ ရှေ့တွင် ယာ့လွမ်မျိုးနွယ်မှ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နန်ရီစုန့်ထျန်းသည် တိတ်ဆိတ်မှုကို ချိုးဖျက်ကာ မနေနိုင်ဘဲ မေးလိုက်သည်။
မဟာထန်သည် ယွီရှန်းအင်ပါယာ၏ ထာဝရရန်သူဖြစ်သည်။ ပတ်ဝန်းကျင်မှ နေရာလေးဖက်လေးလွင့်သို့ တိုက်ခိုက်ပြီး အင်အားကြီးသော ကုန်းပြင်မြင့် နိုင်ငံတော်အဖြစ်မှ ယခုလို အထူးချွန်ဆုံးတပ်ဖွဲ့များ ဆုံးရှုံးပြီး တစ်နေရာတည်းတွင်သာ ပုန်းအောင်းနေရသည်အထိ ဖြစ်လာရာတွင် မဟာထန်သည် အရေးအကြီးဆုံး အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။
စစ်တပ် သိန်းပေါင်းများစွာ၊ မူချီ သံချပ်ကာ မြင်းစီးတပ်အပါအဝင် တပ်ဖွဲ့များသည် မဟာထန်လူမျိုးများ၏ လက်ထဲတွင် လုံးဝ ပျက်စီးခဲ့ရသည်။
နန်ရီစုန့်ထျန်း၏ အမြင်အရ ဤတစ်ကြိမ် အာရပ်လူမျိုးများ တပ်အင်အား အားလုံးကို ထုတ်သုံးကာ အရှေ့ဘက်သို့ ချီတက်လာခြင်း၊ စစ်သည် သုံးသန်း ရှစ်သိန်းဖြင့် လှုပ်ရှားလာခြင်းသည် မဟာထန်ကို တန်ပြန်တိုက်ခိုက်ရန် အကောင်းဆုံး အခွင့်အရေး ဖြစ်သည်။
သို့သော် မမျှော်လင့်ဘဲ မဟာထန်လူမျိုးများကို အမြဲ တိုက်ခိုက်လိုသော အင်ပါယာ ဝန်ကြီးချုပ် တာ့လုံချင်လင်သည် ဤအချိန်တွင် အာရပ်ကို အကြိမ်များစွာ ရှောင်လွှဲခဲ့ပြီး မဟာထန်ကို တိုက်ခိုက်ရန် ဤ အကောင်းဆုံး အခွင့်အရေးကို စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။
ရိုးရိုးသားသားပြောရလျှင် သူသည် တာ့လုံချင်လင်ကို စိတ်ရင်းမှန်ဖြင့် အလွန်လေးစားသော်လည်း ဤအချိန်တွင်မူ နားလည်ရန် ခက်ခဲနေသည်။
“မင်းတို့ အားလုံး ဒီလိုပဲ တွေးနေကြတာလား”
ခန်းမဆောင်ထဲတွင် တာ့လုံချင်လင်သည် အပေါ်တွင် တိတ်ဆိတ်စွာ ထိုင်နေပြီး သူ၏ ဉာဏ်ပညာရှိသော မျက်လုံးများသည် အောက်ရှိ စစ်သူကြီးများကို ဖြည်းညှင်းစွာ ဝေ့ကြည့်လိုက်သည်။ တာ့လုံချင်လင်၏ အကြည့်ဖြင့် အကြည့်ခံရသောအခါ စစ်သူကြီးများသည် စကားမပြောနိုင်ဘဲ ခေါင်းငုံ့သွားကြသည်။ သူတို့၏ စိတ်ထဲမှ အတွေးများကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ဖော်ပြနေခြင်း ဖြစ်သည်။
မဟာထန်သည် သေကြောင်းကြံ ရန်သူဖြစ်ပြီး စစ်ထွက်လိုသော ယွီရှန်းစစ်သည်များ အနည်းငယ်မျှ မဟုတ်သည်မှာ သေချာသည်။
တာ့လုံချင်လင်သည် ဤ မြင်ကွင်းကို မြင်သောအခါ ခန့်မှန်းထားသည့်အတိုင်း ခေါင်းခါလိုက်သည်။
“မင်းတို့ အားလုံး အရမ်း ရိုးရှင်းလွန်းတယ်”
တာ့လုံချင်လင်၏ အမူအရာသည် တည်ငြိမ်နေပြီး စစ်သူကြီးများ၏ စစ်ထွက်လိုသော ဆန္ဒကို နားလည်သော်လည်း အနည်းငယ်မျှ လှုပ်ရှားခြင်း မရှိပေ။
“မဟာထန်မှာရှိတဲ့ ငါတို့ရဲ့ အစီအစဉ်ဟာ လုံးဝ ပျက်စီးသွားပြီ။ ကုထိုက်ပိုင်စစ်ထွက်တဲ့ အချိန်ကစလို့ မဟာထန်မှာရှိတဲ့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းရဲ့ သြဇာအာဏာဟာ လုံးဝ ပြိုကွဲပြီး ပျောက်ကွယ်သွားပြီ။ အဲဒီမျိုးနွယ်ခြားဘုရင်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့သူ ဘယ်သူမှ မရှိတော့ဘူး။ မင်းတို့ စစ်သူကြီးတွေထဲမှာ သူ့ကို တိုက်ရိုက် စစ်မြေပြင်မှာ အနိုင်ယူနိုင်တဲ့သူ ဘယ်သူ ရှိလဲ”
တာ့လုံချင်လင်၏အသံ ရပ်သွားသောအခါ ခန်းမဆောင်ထဲရှိ ယွီရှန်းစစ်သူကြီးများ အားလုံး စိတ်ထဲတွင် တုန်လှုပ်သွားပြီး ချက်ချင်း စကားမပြောနိုင်တော့ပေ။ နန်ရီစုန့်ထျန်းပင်လျှင် မျက်မှောင်ကြုတ်သွားပြီး သူ၏ မျက်လုံးများတွင် တုံ့ဆိုင်းမှုအရိပ်အယောင်တစ်ခု လျှပ်ပြက်သွားသည်။
သူ၏ ခွန်အားသည် စစ်မြေပြင်တွင် သေဆုံးသွားခဲ့ပြီဖြစ်သော ဒူးစုန်း မန်ပုချီ နှင့် ဟော်ရှူး ကွေ့စန်တို့နှင့် အတူတူလောက်သာ ရှိပြီး အများဆုံး သူတို့ထက် အနည်းငယ် ပိုသာနိုင်သည်။ သို့သော် ဒူးစုန်းမန်ပုချီ နှင့် ဟော်ရှူး ကွေ့စန်တို့ ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း စစ်မြေပြင်တွင် ဝမ်ချောင်လက်ချက်ဖြင့် သေဆုံးခဲ့ရသည်။ နန်ရီစုန့်ထျန်းသည် ထိုသို့သော စကားမျိုးကို ပြောရဲမည် မဟုတ်သည်မှာ သေချာသည်။
“ဒါ့အပြင် အရင်တုန်းက ပထမ မင်းသားနဲ့ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းက ဖိအားပေးခဲ့ပေမဲ့ အခုတော့ သူတော်စင်ဧကရာဇ်ပြန်လည် နန်းစံနေပြီ။ မဟာထန်က စေလွှတ်မယ့်သူဟာ ဝမ်ချောင်တစ်ဦးတည်း မဟုတ်ဘဲ ထိုက်ဇီရှားပါ ဝမ်ကျုံးစစ် နံရံကြီး ကောင်းရှန
မ်းကျစ် ထုံလော ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကြီး အာပုစစ်၊အင်ပါယာ ကျားရဲ ကျန့်ချိုးကျန့်ချုံ ပေထင်း ကာကွယ်ရေးဗိုလ်ချုပ်အန်းရှင်း အနောက်မြောက် ယိုကျိုးက ကျန့်ရှောင်ကွေ့တောင် ဒီ အာရပ်တွေနဲ့ စစ်ပွဲမှာ ပါဝင်ဖို့ စေလွှတ်ခံရနိုင်တယ်”
“ဟိန်း”
ဘေးလေးဖက်လေးလွင့်ကို တုန်လှုပ်စေသော၊ မိုးခြိမ်းသံကဲ့သို့ ကျယ်လောင်သော အမည်များကို တစ်ခုပြီးတစ်ခု ကြားလိုက်ရသောအခါ ခန်းမဆောင်ထဲရှိ လူတိုင်းသည် စိတ်ထဲတွင် ပြင်းထန်စွာ တုန်လှုပ်သွားပြီး မျက်နှာများ တစ်မျိုးပြီးတစ်မျိုး ပြောင်းလဲသွားသည်။ နန်ရီစုန့်ထျန်း ပင်လျှင် ဤအချိန်တွင် မကျေမနပ် ဖြစ်နေသည်။
မဟာထန်သည် ပြည်တွင်း ပဋိပက္ခများစွာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး ပေထင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးကော်ရှုဟန်ပင် ကျဆုံးခဲ့ရသော်လည်း ဆုံးရှုံးမှု အတိုင်းအတာမှာ အမြဲတမ်း အကန့်အသတ်ဖြင့်သာ ရှိသည်။ ယွီရှန်း၏ ကြယ်ပွင့် ဗိုလ်ချုပ်များ မှေးမှိန်သွားခြင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက မဟာထန်အင်ပါယာသည် ကြယ်များ တောက်ပနေသည်မှာ သေချာသည်။
ဝမ်ကျုံးစစ်၊ ကောင်းရှန်းကျစ်၊ အာပုစစ်…ဤလူများသည် တစ်ဦးချင်းစီပင် တိုက်ပွဲကို ဦးဆောင်နိုင်သော ခေါင်းဆောင်ကြီးများ ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့၏ ဂုဏ်သတင်းနှင့် သြဇာအာဏာကို စစ်ပွဲတစ်ခုပြီးတစ်ခု၊ မရေမတွက်နိုင်သော ရုပ်အလောင်းများဖြင့် စုဆောင်းထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုသူများထဲမှ မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ စစ်ထွက်လာပါက ယွီရှန်းသည် သတိထားရမည် ဖြစ်သည်။ ထိုလူများ အားလုံး စုပေါင်း စစ်ထွက်လာပါက ၎င်းသည် သမိုင်းတွင် မကြုံဖူးသော စုဖွဲ့မှုဖြစ်ပြီး မည်သည့် အင်အားစုကိုမဆို ထိတ်လန့် တုန်လှုပ်စေနိုင်သည်။
မဟာထန်၏ သမိုင်းတွင် ဤမျှ ကြီးမားသော ဖြစ်ရပ်မျိုး တစ်ခါမှ မဖြစ်ပွားခဲ့ဖူးပေ။
“... အာရပ်က စစ်သည် သုံးသန်း ရှစ်သိန်း ရှိတယ်လို့ ဆိုတယ်။ အဲဒီထဲမှာ အနည်းဆုံး တစ်သန်း ရှစ်သိန်းက တိုက်ခိုက်ရေး စွမ်းရည် မရှိတဲ့ ထောက်ပံ့ရေးနဲ့ ပြည်သူ့စစ်တွေ ဖြစ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီလို ဖြစ်နေရင်တောင် အထူးချွန်ဆုံး သံချပ်ကာ မြင်းစီးတပ် နှစ်သန်း ရှိတယ်။ ဒီလို စစ်တပ်ကြီးဟာ ပတ်ဝန်းကျင်က နိုင်ငံအားလုံးထက် အများကြီး သာလွန်တယ်”
“ယွီရှန်းဖြစ်စေ၊ အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်း တာ့ခ် အင်ပါယာဖြစ်စေ ဒီလောက် ကြီးမားတဲ့ စစ်အင်အားကို မယှဉ်နိုင်ဘူး။ ငါတို့ အာရပ်တွေနဲ့ မဟာမိတ်ဖွဲ့ရင် မဟာထန်လူမျိုးတွေနဲ့ တိုက်ခိုက်ရမယ့် ပထမဆုံး ရှေ့တန်းတပ်ဖွဲ့က ဘယ်သူ ဖြစ်မယ်လို့ မင်းတို့ ထင်လဲ။ ကုထိုက်ပိုင်က ငါတို့ကို ဘေးကနေ ထိုင်ကြည့်နေစေမယ်လို့ မင်းတို့ ထင်နေတာလား”
တာ့လုံချင်လင်သည် ခန်းမဆောင်၏ အပေါ်မှ ဖြည်းညှင်းစွာ မတ်တတ်ရပ်လိုက်သည်။ ထိုအခိုက်အတန့်တွင် သူ၏ အကြည့်များသည် အဆုံးမရှိသော နက်ရှိုင်းမှုများကို မြင်နိုင်သကဲ့သို့ အလွန် နက်ရှိုင်းနေသည်။
ခန်းမဆောင်ထဲတွင် နန်ရီစုန့်ထျန်း၏ မျက်နှာသည် မကျေမနပ် ဖြစ်နေပြီး သူသည် စကားမပြောနိုင်ဘဲ ကြောင်တောင်တောင် ဖြစ်နေသည်။
သူသည် မဟာထန်ကို တိုက်ခိုက်ရန်သာ စဉ်းစားနေပြီး ဤမျှ ဝေးလံသော အနာဂတ်ကို မတွေးမိခဲ့ပေ။ အာရပ်၏ စစ်တပ်သည် အလွန် ကြီးမားသောကြောင့် ဤအခြေအနေမျိုး ဖြစ်ပေါ်လာပါက ယွီရှန်းသည် လက်အောက်ခံ နေရာတွင် ရှိနေရမည်မှာ သေချာသည်။ တိုက်ပွဲ စတင်သည်နှင့် အင်ပါယာ ဝန်ကြီးချုပ်ပြောသည့်အတိုင်း ယွီရှန်း စစ်တပ်သည် ရှေ့တန်းတပ်ဖွဲ့ ဖြစ်လာရမည်မှာ မလွဲဧကန်ပင်။
မဟာထန်၏ ပြင်းထန်သော၊ ထိုမျှ ကြီးမားသော စစ်တပ်ကို ရင်ဆိုင်ရပါက ယွီရှန်း စစ်တပ်သည် ခုခံနိုင်မည် မဟုတ်ပေ။ ထိုသို့ဆိုလျှင် ယွီရှန်းသည် အာရေဗျအင်ပါယာ ၏ စစ်ပွဲ အမြောက်စာသာ ဖြစ်သွားလိမ့်မည်။
ဤသို့ တွေးမိသောအခါ နန်ရီစုန့်ထျန်း၏ နဖူးပေါ်တွင် ချွေးအေးများ စီးကျလာသည်။
“ဒါ့အပြင် အာရပ်တွေမှာ အထူးချွန်ဆုံး မြင်းစီးတပ် နှစ်သန်း ရှိတာကို မင်းတို့က ငါတို့ရဲ့ စစ်တပ်လေးကို လိုအပ်ဦးမယ်လို့ ထင်နေတာလား”
“အခု ငါ တကယ် စိုးရိမ်တာက မဟာထန်မဟုတ်ဘဲ အာရပ်ပဲ ဖြစ်တယ်။ သူတို့ ဒီလောက် ဝေးလံတဲ့ ခရီးကနေ တပ်အင်အား အားလုံးကို ထုတ်သုံးပြီး ရဲရဲဝံ့ဝံ့ လာရောက်တာဟာ မဟာထန်ကို အနိုင်ယူပြီး အရှက်ရတာကို ဖယ်ရှားဖို့သက်သက်ပဲလား”
“ခေါင်းဆောင်က အဗူမူစလင်သာဆိုရင် ငါ ယုံကြည်ကောင်း ယုံကြည်နိုင်မယ်။ ဒါပေမဲ့ ကုထိုက်ပိုင်ကတော့... ဒီလို ရိုးရှင်းမှာ မဟုတ်ဘူး”
“မဟာထန် ကျဆုံးသွားတာနဲ့ နောက်တစ်ခုက ငါတို့ ဖြစ်လာမှာ သေချာတယ်။ အာရပ်တွေရဲ့ ရည်မှန်းချက်က မသေးဘူးလို့ ငါ စိုးရိမ်တယ်။ သူတို့ဟာ မဟာထန်ကို မြိုချချင်ရုံမကဘဲ အရှေ့ဘက်လောကတစ်ခုလုံးကိုပါ ရှင်းလင်းပစ်ချင်နေတာ ဖြစ်လိမ့်မယ်”
“ဟုန်း”
တာ့လုံချင်လင်၏ စကားဆုံးသည်နှင့် ခန်းမဆောင်ထဲရှိ ယွီရှန်းစစ်သူကြီးများ အားလုံး ပြင်းထန်စွာ တုန်လှုပ်သွားကြသည်။ သူတို့သည် လက်စားချေရန်သာ စဉ်းစားနေကြပြီး ဤအချက်ကို လုံးဝ မတွေးမိခဲ့ကြပေ။
မှန်သည်။ မဟာထန်ပျက်စီးသွားပါက အာရပ်၏ ရည်မှန်းချက်အရ နောက်တစ်ခုသည် ယွီရှန်းနှင့် အနောက် တာ့ခ် ဖြစ်လာမည်မှာ သေချာသည်။ နှုတ်ခမ်း မရှိလျှင် သွားများ အေးစက်လာသကဲ့သို့ မဟာထန်သည် ယွီရှန်း၏ ထာဝရ ရန်သူဖြစ်သော်လည်း အာရေဗျအင်ပါယာသည်လည်း လွယ်လွယ်ကူကူ အထင်သေးရမည့်သူ မဟုတ်ပေ။
“ငါ့ အမိန့်ကို ထုတ်ပြန်လိုက်၊ စစ်တပ် အားလုံး နောက်ဆုတ်ပြီး ပြည်တွင်းဘက်ကို ဆုတ်ခွာပါစေ။ ဒီစစ်ပွဲမှာ ငါတို့ လုံးဝ မပါဝင်ဘူး”
တာ့လုံချင်လင်က လေးနက်သော အသံဖြင့် ပြောလိုက်သည်။
“ငါးဖမ်းသမားက လိုချင်တာကို ရအောင် ယူသလိုပဲ စစ်မက်ဖြစ်ပွားသူနှစ်ဦးက အပြန်အလှန် ဒဏ်ရာရပါစေ။ မဟာထန်နဲ့ အာရပ်နှစ်ခုလုံးဟာ ကျားရဲတွေပဲ။ ဒီကျားရဲ နှစ်ကောင် အပြန်အလှန် ဒဏ်ရာရပါစေ။ အဲဒီအခါကျမှ ငါတို့ အခွင့်အရေး ရှိမရှိ ကြည့်ကြတာပေါ့”
မြို့တော် ခန်းမဆောင်ထဲတွင် တိတ်ဆိတ်သွားပြီး ဤတစ်ကြိမ်တွင် မည်သူမျှ ထပ်မံ ဆန့်ကျင်သူ မရှိတော့ပေ။
တာ့လုံချင်လင်၏ အမိန့်အရ စစ်တပ် အားလုံးသည် ပြည်တွင်းဘက်သို့ နောက်ဆုတ်သွားကြသည်။
...တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အာရပ်တစ်ခုလုံး တပ်အင်အား အားလုံးကို ထုတ်သုံးပြီး စစ်သည် သုံးသန်း ရှစ်သိန်း ဖြင့် အရှေ့ဘက်သို့ ချီတက်လာချိန်တွင် မဟာထန်တစ်ခုလုံးသည် ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်နေပြီး လေထုသည် တင်းမာနေသည်။
မကြာမီ အချိန်အတွင်းတွင် သူတော်စင်ဧကရာဇ်သည် အမိန့်နှစ်ခု ဆက်တိုက် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ပထမတစ်ခုမှာ ရှန်းကျွင်းတပ်ဖွဲ့ ကို ပြန်လည် ထူထောင်ရန်ဖြစ်ပြီး ယခင်က လျှော့ချခဲ့သော ရှန်းကျွင်းတပ်ဖွဲ့ဝင်များအားလုံး ၎င်းတို့၏ မူရင်း နေရာများသို့ အမြန်ဆုံး အစီရင်ခံရန်နှင့် ပြန်သွားရန် ဖြစ်သည်။
ဒုတိယတစ်ခုမှာ စစ်တပ်ကို စုဆောင်းရန်ဖြစ်ပြီး နယ်ခြားစောင့်တပ်များ၊ နယ်စပ်ဒေသများ၊ ဗဟိုနှင့် ဒေသန္တရတို့တွင် လျှော့ချခဲ့သော ပုံမှန် စစ်တပ်များသည် ဆယ်ရက်အတွင်း ၎င်းတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ စစ်တပ်များသို့ အမြန်ဆုံး ပြန်လည်ရောက်ရှိရန် ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် သူတော်စင်ဧကရာဇ် လက်မှတ်ရေးထိုးထားသော စစ်ပြန်များ စုဆောင်းရေး အမိန့် တစ်ခုလည်း ရှိသေးသည်။
မဟာထန်တွင် သတ်မှတ်ထားသော အသက်အရွယ်ထက် ကျော်လွန်သော စစ်ပြန်များသည် စစ်တပ်မှ ထွက်ခွာပြီး ၎င်းတို့၏ လယ်ယာမြေများသို့ ပြန်သွားလေ့ရှိသည်။ သူတော်စင်ဧကရာဇ် နန်းတက်ပြီးကတည်းက စစ်ပြန်များကို စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်ရန် စုဆောင်းခြင်းမှာ ဤသည်မှာ ပထမဆုံးအကြိမ် ဖြစ်သည်။
အမိန့်များ ထွက်ပေါ်လာသောအခါ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းက မဟာထန်တွင် ထားခဲ့သော ခြေရာများအားလုံးကို လုံးဝ ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ အမှန်တကယ်တွင် အာရပ်စစ်ချီလာသည့် အချိန်ကတည်းက ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းသည် လုံးဝ ရှုံးနိမ့်ပြီးသား ဖြစ်သည်။