အခန်း (၁၈၂၆-၁၈၃၀)

အပိုင်း ၁၈၂၆ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခြင်း (၁)

ဒါများအားလုံးသည် ဝမ်ချောင်က သိမ်းငှက်အိုကို ထိန်းချုပ်စေ၍၊ မရေမတွက်နိုင်သော လင်းယုန်ငှက်၊ သိမ်းငှက်တို့ဖြင့် ကောင်းကင်ယံမှ စုံစမ်းထောက်လှမ်း ခိုင်းခဲ့သည့် ရလဒ်များ ဖြစ်၏။

“ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သိပါ၊ ရန်သူကို သိပါ၊ စစ်ပွဲပေါင်းတစ်ရာ အောင်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။”

ဤစကားကို ဝမ်ချောင်သည် ရက်အနည်းငယ်အကြာက ဧကရာဇ်၏ ခေါင်းဆောင်ကြီးအချို့ရှေ့၌ ပြောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

စစ်ပွဲမတိုင်မီ အခုကဲ့သို့ အသေးစိတ် တိကျသေချာစွာ ထောက်လှမ်းနိုင်ခြင်း၊ ရန်သူ့စစ်တပ်အရေအတွက်နှင့် နေရာချထားပုံများကို စစ်စခန်းအရေအတွက်ဖြင့်ပါ ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြနိုင်ခြင်းဟူသည့် ဤတစ်ချက်တည်းကပင် ဧကရာဇ်၏ စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများအားလုံးကို ဝမ်ချောင်၏ ခေါင်းဆောင်နိုင်စွမ်းကို သဘောပေါက်စေခဲ့ပြီး၊ ဤသို့သော အဆင့်အတန်းမျိုးကို ရောက်ရှိနေခြင်းသည် ကံကောင်းခြင်းသက်သက် မဟုတ်ကြောင်း သဘောပေါက်သွားစေခဲ့၏။

“အခုအချိန်ထိတော့ ကျွန်တော်တို့ တစ်လှမ်းသာ နေပါသေးတယ်။ ကာကွယ်ရေးမှူးချုပ်တည်ဆောက်ခဲ့တဲ့ ဘိလပ်မြေလမ်းကြောင့် အချိန်အများကြီး သက်သာခဲ့ရပါတယ်။ စစ်အင်အားနဲ့ စစ်ရိက္ခာအားလုံးဟာ သူတို့ (ရန်သူ) ခန့်မှန်းထားတာထက် စောပြီး သံမဏိခံတပ်မြို့ကို ရောက်လာခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တစ်ခုတည်းသော အားသာချက် ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်”

“ဒါပေမဲ့ ရန်သူက သတိထားပြီး အလွန်အမြော်အမြင်ကြီးတယ်။ ဒီလောက်များပြားတဲ့ စစ်တပ်နဲ့ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့သာဆို ပိုပြီးတိုက်ခိုက်ဖို့ လိုလားနေလောက်ပြီ။ အနည်းဆုံးတော့ စမ်းသပ်တိုက်ခိုက်မှု တစ်ခုလောက် လုပ်ပြီးပြီ။”

“ဒါပေမဲ့ သူတို့ဘက်ကို ကြည့်လိုက်တော့ ခံတပ်တည်ဆောက်ဖို့ကိုပဲ အာရုံစိုက်နေပြီး လုံးဝ စိတ်မဝင်စားဘူး။ အခုချိန်ထိတော့ တိုက်ခိုက်ဖို့ အရမ်းခက်ခဲ နေသေးတယ်”

ကောင်းရှန်းကျစ်သည် သဲမြေပုံပေါ်ရှိ အာရေဗျစစ်စခန်းများကို လက်ညှိုးထိုးပြ၍ ပြောကြားခဲ့သည်။

ကောင်းရှန်းကျစ်သည် အနောက်ပိုင်းဒေသများကို ကာလကြာရှည် အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး အာရေဗျတို့နှင့်လည်း တိုက်ခိုက်ဖူးသူဖြစ်၍ ဤစစ်ပွဲတွင် အခြားသူများထက် ပိုမိုပြောဆိုပိုင်ခွင့် ရှိနေ၏။ မင်းသားသုံးပါး ပုန်ကန်မှုတွင် အတွင်းပိုင်းသို့ ခေါ်ယူခံခဲ့ရပြီး နောက်ဆုံး၌ အန်းရှီစစ်ဒေသ ကွယ်ပျောက်ခဲ့ရခြင်းသည် သူ့အတွက် ကြီးမားသော ဒဏ်ရာ တစ်ခုသဖွယ် ဖြစ်နေ၏။ ယခုတစ်ကြိမ် ပူးပေါင်းစစ်ထွက်လာခြင်းသည်လည်း အာရေဗျတို့ကို ပြင်းထန်စွာ ရိုက်ခတ်မှု ပေးရန်နှင့် သေဆုံးသွားခဲ့သော အန်းရှီစစ်သည်များအတွက် လက်စားချေရန် ရည်ရွယ်ချက် ပါဝင်နေပေသည်။

“တိုက်ခိုက်ဖို့ ခက်ခဲတာက လုံးဝ မတိုက်နိုင်ဘူးလို့ မဆိုလိုပါဘူး။ အခုအချိန်မှာ မဟာသူတော်စင် ကုထိုက်ပိုင်ဆိုတဲ့လူ မရောက်သေးဘူး။ ညဘက်မှာ မတော်တဆ တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခု လုပ်လို့ မရဘူးလား။ ထိခိုက်မှု အနည်းငယ်ပဲ ရှိရင်တောင် သူတို့ရဲ့ စိတ်ဓာတ်ကို ကျဆင်းစေနိုင်တယ်၊ သူတို့ရဲ့ တိုက်ရည်ခိုက်ရည်ကို ချိုးနှိမ်ပစ်နိုင်တယ်”

“ရှေးလူကြီးတွေ ပြောသလိုပါပဲ၊ တစ်ကြိမ်တည်းနဲ့ စိတ်အားထက်သန်မှု အပြည့်နဲ့ တိုက်ခိုက်ရတယ်။ ဒုတိယအကြိမ်မှာ ပျက်စီးသွားပြီး တတိယအကြိမ်မှာ လုံးဝ ကုန်ဆုံးသွားတယ်။ စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းသွားတာနဲ့ သူတို့ရဲ့ တိုက်ပွဲဝင်စွမ်းရည်ကလည်း အကြီးအကျယ် ကျဆင်းသွားမှာပါ”

ကျန်းချိုးကျန့်ချုံးသည် နဂါးတစ်ကောင်၊ ကျားတစ်ကောင်သဖွယ် မျက်လုံးများဖြင့် သဲမြေပုံပေါ်ရှိ အာရေဗျခံတပ်ကို စူးစိုက်ကြည့်ရင်း ပြောလိုက်သည်။

ကျန်းချိုးကျန့်ချုံးသည် အနောက်တောင်ပိုင်းတွင် စစ်မီးငြိမ်းအောင် ထိန်းချုပ်ထားခဲ့သည်မှာ ခုနစ်နှစ်၊ ရှစ်နှစ်တောင် ရှိနေခဲ့ပြီ။ ထိုအချိန်များအတွင်း၌ စစ်ပွဲများ လုံးဝ မဖြစ်ခဲ့ပေ။ သူသည် ရှေ့တန်းမှ တက်တက်ကြွကြွ တိုက်ခိုက်သူ မဟုတ်ဘဲ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်သူ ဗိုလ်ချုပ် ဟူ၍ လူအများက ထင်ခဲ့ကြ၏။ သို့သော် လူအများက ကျန်းချိုးကျန့်ချုံးသည် အခြားသူများထက် တိုက်ခိုက်လိုစိတ် ပိုမိုပြင်းထန်ကြောင်း မေ့လျော့နေခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။

သူ၏ “ဧကရာဇ်ကျားသစ်” ဟူသော နာမည်သည် သူ၏ တိုက်ခိုက်ရေးဟန်ကို ကိုယ်စားပြုနေခဲ့သည်။ အာလီဘုရင်မင်းဆက် အားကောင်းပြီး အနောက်တောင်ပိုင်းကို ကျူးကျော်ခဲ့သော နှစ်များတွင် ကျန်းချိုးကျန့်ချုံး သည် ရှေ့တန်းမှ တိုက်ခိုက်ခြင်း ကိုသာ ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ အနောက်တောင်ပိုင်းစစ်တပ်သည် အထွတ်အထိပ်ကာလ၌ တက်တက်ကြွကြွ စစ်ပွဲများ ဆင်နွှဲခဲ့ပြီး၊ ယွီစန်းလူမျိုးများကို တစ်လှိုင်းပြီး တစ်လှိုင်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့်အပြင် ကုန်းပြင်မြင့်ပေါ်အထိပင် တက်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့သေး၏။

သို့သော် နောက်ပိုင်း၌ ယွီစန်း၏ အာလီဘုရင်မင်းဆက်သည် သင်ခန်းစာရသွားပြီး အရင်ကကဲ့သို့ အလယ်ပိုင်းလွင်ပြင်ကို ကျူးကျော်ရန် စိတ်မဝင်စားတော့ချေ။ ထို့အပြင် ယွီစန်း ကုန်းပြင်မြင့်၏ အောက်ဆီဂျင်နည်းပါးမှု သည် အနောက်တောင်ပိုင်းစစ်တပ်ကို အကြီးအကျယ် ထိခိုက်စေခဲ့ပြီး ကုန်းပြင်မြင့်ကို သိမ်းပိုက်ရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း သိရှိခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် ကုန်းပြင်မြင့်ကို တစ်ကြိမ် တက်ရောက်ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ကျန်းချိုးကျန့်ချုံးသည် တက်ကြွစွာ တိုက်ခိုက်ခြင်းနှင့် အာလီဘုရင်မင်းဆက်ကို သိမ်းပိုက်လိုသော စိတ်ကူးကို စွန့်လွှတ်လိုက်ကာ သူ၏ စစ်ဒေသချုပ်တွင်သာ ခံစစ်ချထားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်ပင် “ဧကရာဇ်ကျားသစ်” ကို ထိန်းသိမ်းကာကွယ်သူ ဟူသော မှားယွင်းသည့် အထင်အမြင်ကို လူများ ရခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

“ဒီလောက်တော့ မရိုးရှင်းပါဘူး။ မြင်းတပ်တွေဟာ လွင်ပြင်မှာ အကြီးမားဆုံး အားသာချက် ကို ပိုင်ဆိုင်တယ်။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စစ်တပ်ကတော့ ခြေလျင်တပ်တွေက အဓိကပဲ”

“အခုအချိန်မှာ အကြီးမားဆုံး အားသာချက်ကတော့ အရှင်က ဝူရှန်းမှာ တည်ဆောက်ထားတဲ့ ခံစစ်တွေပဲ။ မြင်းတပ်တွေ အတင်းအကြပ် တိုက်ခိုက်လာရင် အကြီးအကျယ် ဆုံးရှုံးမှုနဲ့ ရင်ဆိုင်ရလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ကသာ ခံစစ်ကို စွန့်ခွာပြီး ပြောင်းပြန် တိုက်ခိုက်ရင် စစ်အင်အား နည်းနေတဲ့ အခြေအနေမှာ အကြီးအကျယ် ထိခိုက်ဆုံးရှုံး သွားနိုင်တယ်”

“ဒါ့အပြင် ခင်ဗျားတို့ သတိထားမိလား မသိဘူး။ ရန်သူတည်ဆောက်ထားတဲ့ ခံတပ်မြို့နဲ့ ပတ်ပတ်လည် ခံစစ်လိုင်းတွေဟာ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ စည်းမျဉ်းတွေ ရှိနေတယ်။ ဒီနေရာ၊ ဒီနေရာ... နေရာအများအပြားမှာ နေရာလွတ် တွေကို ချန်ထားခဲ့တယ်။ ဒီလို ဒီဇိုင်းပုံစံမျိုးက မြင်းတပ်တွေကို အလုံးအရင်းနဲ့ အုပ်စုဖွဲ့ တိုက်ခိုက်ဖို့ အလွန်လွယ်ကူစေတယ်”

“ကျွန်တော့် ခံစားချက်အရတော့ ဟိုဘက်မှာ တစ်စုံတစ်ယောက်က ကျွန်တော်တို့ကို ဆွဲဆောင်ချင်နေတဲ့သူ ရှိပုံရတယ်။ တကယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ ညဘက် တိုက်ခိုက်ရင် သူတို့ရဲ့ ပိတ်ဆို့ဝိုင်းထဲ ကျရောက်သွားဖို့ များပါတယ်”

ခန်းမကြီးထဲ၌ အလင်းရောင်များ လင်းထိန်နေ၏။ ဝမ်ချောင် ၏ ညာဘက်တွင် ရပ်နေသော မင်းဆရာဝမ်ကျုံးစစ်က ရုတ်တရက် ဝင်ရောက် ပြောဆိုခဲ့သည်။

သူ၏ မျက်နှာသည် တင်းမာနေပြီး အနောက်ပိုင်းဒေသရှိ အာရေဗျစစ်စခန်း၏ နေရာလွတ်များဆီ လက်ညှိုးဖြင့် အကြိမ်အနည်းငယ် ထောက်ပြလိုက်သည်။ ဤရိုးရှင်းသော အပြုအမူလေးသည် လူတိုင်း၏ အာရုံကို ချက်ချင်း ဆွဲဆောင်လိုက်၏။

တစ်ခဏတာအတွင်း၌ လူတိုင်းသည် အာရေဗျခံတပ်ကို ပြန်ကြည့်လိုက်ကြသည်။

တကယ်တော့ အာရေဗျတို့၏ ခံစစ်လိုင်းများကို လူတိုင်း အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ကြည့်ဖူးပြီးသား ဖြစ်သည်။ သိပ်အာရုံ မစိုက်ခဲ့ကြချေ။ သို့သော် အခုချိန်တွင် ဝမ်ကျုံးစစ်၏ စကားကို နားထောင်ပြီး အာရေဗျတို့၏ တည်ဆောက်ပုံကို ပြန်ကြည့်လိုက်သည့်အခါ လူတိုင်း၏ မျက်ခွံများ လှုပ်ရှားသွားပြီး တစ်စုံတစ်ရာ ထူးခြားချက် ရှိနေသည်ကို ချက်ချင်း သိလိုက်ကြသည်။

မှန်ပေသည်။

မင်းဆရာ၏ ထောက်လှမ်းမှုသည် မမှားပေ။ အာရေဗျစစ်စခန်း၌ ထူးခြားမှု ရှိနေ၏။

ထိုခံစစ်တည်ဆောက်မှုများသည် ကြပ်ကြပ်မတ်မတ် ရှိနေသည်ဟု ထင်ရသော်လည်း တကယ်တမ်းတွင် မြင်းတပ်များ တိုက်ခိုက်ရန် လမ်းကြောင်းများကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ချန်ထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဒါ့အပြင် နှစ်ဖက်စလုံးမှ လျင်မြန်စွာ ပိတ်ဆို့ နိုင်၏။ တစ်ခဏချင်းမှာပင် ကျန်းချိုးကျန့်ချုံးသည် ချက်ချင်း တိတ်ဆိတ် သွားခဲ့သည်။ ညဘက်တိုက်ခိုက်မှု၏ အားသာချက်သည် ရန်သူ မပြင်ဆင်ထားသော အချိန်ကို တိုက်ခိုက်ရန် ဖြစ်သည်။ တကယ်လို့ ရန်သူက ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားပြီးသားဆိုလျှင် ညဘက်တိုက်ခိုက်မှုသည် အဓိပ္ပာယ်မဲ့ သွားလိမ့်မည်။

“ဒီ ကုထိုက်ပိုင်ဆိုတဲ့လူအကြောင်းကိုလည်း ကျွန်တော် နည်းနည်း သိပါတယ်။ ကျွန်တော် နယ်လှည့်တဲ့အချိန်တုန်းက အာရေဗျနယ်စပ်ဒေသမှာ ခဏနေခဲ့ဖူးပြီး သူ့အကြောင်း သတင်းတချို့ မတော်တဆ ကြားခဲ့ရဖူးတယ်”

“ဒီလူက အာရေဗျတွေရဲ့ သူတော်စင် သူရဲကောင်းပဲ။ တခြားသူတွေနဲ့ မတူဘဲ သူဟာ သာမန်လူတန်းစားက ဆင်းသက်လာတာ။ အစတုန်းက သာသနာပြုဆရာ တစ်ဦးသာ ဖြစ်ပေမဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ စစ်တပ်ထဲ ဝင်လာပြီးတဲ့နောက်မှာ အချိန်တိုအတွင်းမှာပဲ အာရေဗျဧကရာဇ်ရဲ့ စစ်နတ်ဘုရား ဖြစ်လာခဲ့တယ်”

“သူ့မှာ သာမန်အာရေဗျတွေရဲ့ မာန်မာန မျိုးမရှိဘူး။ သူဟာ ဉာဏ်ပညာနဲ့ ပိုပြီး နာမည်ကြီးသူ ဖြစ်တယ်။ တိုက်ခိုက်ရေးစွမ်းရည် နဲ့ မဟုတ်ဘူး”

“ဒါ့အပြင် သူ့လက်အောက်မှာ တိုက်ခိုက်ရေးနဲ့ ခံစစ်ပိုင်းမှာပါ။ ကျွမ်းကျင်တဲ့ အစွမ်းထက် စစ်ဗိုလ်ချုပ် တွေ အများကြီး ရှိတယ်။ ကျွန်တော်တို့ အခုလို စစ်အင်အား နည်းပါး နေတဲ့ အခြေအနေမှာ ခိုးကြောင်ခိုးဝှက် တိုက်ခိုက်ဖို့ မလွယ်ပါဘူး”

“ဒီအချက်ကို သတိထားမိကြလား မသိဘူး၊ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင် (异域王)၊ ခင်ဗျား နောက်ဆုံး တိုက်ခိုက်အနိုင်ယူခဲ့တဲ့ကုတိုင်ဗဟ်ဟာ သူ့ရဲ့တပည့်ပဲ။ သူရဲ့ စစ်တပ်လေ့ကျင့်ရေး နည်းလမ်းအများစုဟာ ဒီအာရေဗျရဲ့ မဟာသူတော်စင်ဆီကနေ ရခဲ့တာပဲ”

ဤအချိန်တွင် အန်းစီရှန်းကလည်း ဝင်ရောက် ပြောဆိုခဲ့သည်။

အန်းစီရှန်းသည် အရင်တုန်းက အာရေဗျကို လှည့်လည်သွားလာဖူးသည်ဆိုသော အချက်ကို ကြားလိုက်ရသော် လူတိုင်း အံ့အားသင့်သွားကြ၏။ အထူးသဖြင့် ကုတိုင်ဗဟ်သည် ဤမဟာသူတော်စင်၏တပည့် ဖြစ်သည်ဟူသော စကားကို ကြားသောအခါ လူတိုင်း တုန်လှုပ်သွားကြသည်။

အာရေဗျ စစ်နတ်ဘုရား ကုတိုင်ဗဟ်၏ နာမည်ကို ခေါင်းဆောင်ကြီးများအားလုံး ကြားဖူးပြီးသား ဖြစ်၏။ ထုံလော့ စစ်သူကြီး အာပုစစ်သည် ချူလော့ဟူထံမှ ကြားဖူးပြီး ထုံလော့သံမြင်းတပ် ပေါ်မှ ဒဏ်ရာများကို မြင်ပြီးနောက်ပိုင်းတွင် သူ၏ အစွမ်းအစကို ခံစား သိရှိခဲ့ရ၏။

ကုတိုင်ဗဟ် ကဲ့သို့ အစွမ်းထက်သူကပင် ဤလူ၏ တပည့် သာဆိုလျှင် ဤ မဟာသူတော်စင်သည် မည်မျှ အစွမ်းထက်လိမ့်မည်ကို အာပုစစ် စိတ်ထဲ၌ပင် မမှန်းဆနိုင်တော့ပေ။

“ပြိုင်ဘက်က ဘယ်သူပဲဖြစ်နေပါစေ၊ ကျွန်တော့်ရဲ့ ထုံလော့သံမြင်းတပ်ဟာ လုံးဝ နောက်ဆုတ်မှာ မဟုတ်သလို ပြိုင်ဘက်ကို ချေမှုန်းဖျက်ဆီးပစ်ဖို့ ယုံကြည်ချက် အပြည့်အဝ ရှိပါတယ်”

“ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ ထုံလော့လူမျိုးတွေက တစ်သောင်းပဲ ရှိတာပါ။ အန်းအုပ်ချုပ်ရေးမှူး ပြောသလိုဆိုရင်တော့ ဒီတစ်ခါ ကျွန်တော်တို့ တကယ့်ကိုပဲ ပြင်းထန်တဲ့ စစ်ပွဲတစ်ခု ရင်ဆိုင်ရတော့မယ်”

အာပုစစ်သည် မျက်မှောင်ကြုတ်၍ ပြောလိုက်သည်။ သူ၏ မျက်နှာတွင် နက်ရှိုင်းသော စိုးရိမ်မှု တစ်ခု ပေါ်လွင်နေ၏။

ကုတိုင်ဗဟ်၏ ကောင်းကင်ဘုံစစ်တပ်သည် သူ၏ ထုံလော့သံမြင်းတပ်ထက် မလျော့ပေ။ တကယ်လို့ ရန်သူ၌ ပို၍အစွမ်းထက်သော စစ်တပ်များ ရှိနေသေးသည်ဆိုလျှင် ထုံလော့သံမြင်းတပ်တောင်မှ တောင့်ခံနိုင်တော့မည် မဟုတ်ပေ။

“တကယ်လို့ ကုထိုက်ပိုင်ရဲ့ ထိပ်တန်းစစ်တပ်အဖွဲ့တွေသာ ဖြစ်နေမယ်ဆိုရင်... အဲဒါကို ကျွန်တော့်ကို ကိုင်တွယ်ခွင့်ပြုပါ”

ဤအချိန်တွင် ဝမ်ချောင်သည် ရုတ်တရက် ပြုံးလိုက် ပြီး ပြောလိုက်၏။ သူ၏ စကားတစ်ခွန်းသည် လူတိုင်း၏ အာရုံကို ချက်ချင်း ဆွဲဆောင်လိုက်ပြီး ဝမ်ကျုံးစစ်ပင် လှည့်ကြည့်လာခဲ့သည်။

သူ့ထက် အသက်အများကြီးငယ်ပြီး အခုချိန်ထိ နှစ်ဆယ်ကျော်ပင် မပြည့်သေးသည့် ဤလူငယ်ကို ဝမ်ကျုံးစစ်အံ့သြနေ၏။ ဝမ်ချောင်အကြောင်း ကောလဟာလများစွာ ရှိနေပြီး နန်းတော်တစ်နေရာ၌ နေရသော ဝမ်ကျုံးစစ်ပင် အများကြီး ကြားဖူးပြီး စောင့်ကြည့်နေခဲ့ရ၏။ သို့သော် မဟာထန်၏ စစ်နတ်ဘုရားနှစ်ဆက်အနေဖြင့် ပခုံးချင်းယှဉ်ပြီး အတူတိုက်ခိုက်ရသည်မှာမူ ဤသည်မှာ ပထမဆုံး အကြိမ် ဖြစ်သည်။

တစ်ဖက်၌ ဝမ်ချောင်သည် လူတိုင်း၏ အကြည့်များကို ခံစားမိသော်လည်း ပြုံးရုံသာ ပြုံးနေပြီး ပိုမိုရှင်းပြခြင်း မပြုခဲ့ပေ။

သူ ဤသို့ ပြောရဲခြင်းသည် အကြောင်းပြချက် ရှိ၍သာ ဖြစ်၏။

အတိတ်က တာ့လာစ် စစ်ပွဲတွင် စစ်အင်အားကွာခြားမှုမှာ အလွန်ကြီးမားလွန်း၍ အနိုင်ရရန် ခက်ခဲခဲ့သည်။ သို့သော် ယခုအချိန်သည် အဲဒီတုန်းကနှင့် မတူတော့ချေ။ အဲဒီတုန်းကတောင် အောင်မြင်ခဲ့လျှင် ယခုချိန်တွင် ပြောစရာပင် မလိုတော့ပေ။

ယခုဆိုလျှင် ဧကရာဇ်တစ်ခုလုံး၏ စစ်အင်အားအားလုံးနီးပါးသည် အာရေဗျနှင့် စစ်ခင်းရန်အတွက် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် စုစည်းထားခြင်း ဖြစ်၏။ ကျန်းချိုးကျန့်ချုံး၊ ကောင်းရှန်းကျစ်၊ အန်းစီရှန်းပဲဖြစ်စေ၊ အာပုစစ် ၊ ဝမ်ကျုံးစစ်ပဲဖြစ်စေ၊ တစ်ဦးစီတိုင်းသည် တစ်ဖက်ကို ကိုင်တွယ်နိုင်ပြီး အခြေအနေကို ထိန်းချုပ်နိုင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤသို့သော စစ်သည်အင်အား စုစည်းမှုမျိုးသည် ဝမ်ချောင်တောင်မှ တစ်ခါမှ စိတ်ကူးမယဉ်ဖူးသော စစ်သည်အင်အားစုစည်းမှု ဖြစ်ပေသည်။

ကုထိုက်ပိုင်၏ အထူးစစ်တပ်အဖွဲ့များအတွက်မူ ဝမ်ချောင် စိတ်ပူစရာ မရှိတော့ချေ။

ဝမ်ချောင် ၏ လက်အောက်၌ အခုဆိုလျှင် ဝူရှန်းသံချပ်ကာမြင်းစီးတပ် နှစ်သောင်းကို လေ့ကျင့်ပေးထားပြီး ဖြစ်သည်။ ဝုစ် သံမဏိဓားများ၊ သံမဏိချပ်ဝတ်များကို အသုံးပြုထားပြီး မြင်းများတွင်ပါ သံချပ်ဝတ် အပြည့်အစုံနှင့်လက်နက်အပြည့်အစုံ တပ်ဆင်ထားသည်။ တိုက်ခိုက်ရေးစွမ်းရည်ပဲ ဖြစ်စေ၊ ကာကွယ်ရေးစွမ်းရည်ပဲ ဖြစ်စေ အမြင့်ဆုံးအဆင့် သို့ ရောက်ရှိနေပြီး မည်သည့်စစ်တပ်မျိုးကိုမဆို ချေမှုန်းဖျက်ဆီးပစ်နိုင် မည်ဟု ဝမ်ချောင် ယုံကြည်သည်။

ထို့အပြင် ဝူရှန်းသံချပ်ကာမြင်းစီးတပ်သည် တစ်သောင်းမှ နှစ်သောင်းအထိ တိုးလာခြင်းသည် အရည်အသွေးပိုင်းဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲ တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အုပ်စုဖွဲ့ တိုက်ခိုက် သောအခါတွင် လုံးဝ ကွဲပြားသော စွမ်းအား မျိုးကို ထုတ်ပေးနိုင်ပြီး ဤသည်မှာ အရင်က စစ်ပွဲများနှင့် လုံးဝ ကွာခြားသည်။

ဒါတင်မကသေးဘဲ ဝမ်ချောင်သည် မိုဓားတပ်ဖွဲ့ ထောင်ချီနှင့် ဒူးလေးလှည်းတပ်ဖွဲ့ အရေအတွက်များစွာကိုလည်း လေ့ကျင့်ပေးထားသည်။ ကုထိုက်ပိုင်မည်မျှပင် အစွမ်းထက်နေပါစေ၊ ရှုံးနိမ့်ပြီး လက်လျှော့ရမည့် ကံကြမ္မာ ကသာ စောင့်ကြိုနေ၏။

“ဒါ့အပြင် အသေးစားတိုက်ခိုက်မှု တွေလုပ်ဖို့ မလိုအပ်တော့ဘူး။ စစ်ပညာရဲ့နည်းလမ်းက မှန်ကန်တဲ့ နည်းဗျူဟာနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး ထူးခြားတဲ့ နည်းဗျူဟာနဲ့ အောင်ပွဲခံရတယ်။ အင်အားနည်းနေတဲ့အခါ စွန့်စားတဲ့ လှည့်ကွက်တွေကို စဉ်းစားရမယ်။ အင်အားသာနေတဲ့အခါမှာတော့ မျက်နှာချင်းဆိုင် တိုက်ခိုက်ချေမှုန်း ရမယ်”

“ဒီတစ်ခါ တိုက်ပွဲက မဟာထန်ရဲ့တိုင်းပြည်ကံကြမ္မာနဲ့ သက်ဆိုင်နေတယ်။ စစ်အင်အားကို ခွဲပြီး တိုက်ခိုက်ဖို့နဲ့ စစ်အင်အား ကုန်ခမ်းအောင် လုပ်ဖို့ မလိုအပ်ဘူးလို့ ကျွန်တော် မြင်တယ်”

“ဒီစစ်ပွဲမှာ အန္တရာယ် ကြီးမားတာ မှန်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မျက်နှာချင်းဆိုင် စစ်မြေပြင်မှာ အင်အားကြီးမားတဲ့ စွမ်းအားနဲ့ အာရေဗျကို ဖြတ်တိုက်ချေမှုန်းနိုင်မယ်ဆိုရင် မဟာထန်ဟာ ဒီကုန်းမြေပြင်မှာ ပြိုင်ဘက်မရှိ ဖြစ်သွားမှာပါ”

“ဒီအချိန်ကစပြီး ဘေးပတ်ဝန်းကျင်က တိုင်းပြည်အားလုံးကို ထာဝရ သက်ရောက်မှု ဖြစ်စေမှာပါ။ အင်ပါယာရဲ့ နောင်အနာဂတ် ခိုင်မာရေးအတွက် အုတ်မြစ်ချပေးမှာပါ။ အနာဂတ်မှာ ကုန်းမြေတစ်ခုလုံးကိုပင် စည်းလုံးသိမ်းသွင်းနိုင်ဖွယ် ရှိပါတယ်”

ဝမ်ချောင်သည် ခိုင်မာပြတ်သားသော အသံဖြင့် ပြောလိုက်သည်။

ရှေ့မှ စကားလုံးများ ထားလိုက်ပါ၊ သို့သော် ဝမ်ချောင်၏ နောက်ဆုံးစကားကို ကြားလိုက်ရသည့်အခါ ခေါင်းဆောင်ကြီး ငါးဦး သာမက ခန်းမထဲရှိ ရာနှင့်ချီသော ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ အားလုံး၊ လီစီယီ၊ ကော်ကျစ်ရီ အပါအဝင် ဝမ်ချောင်၏ လက်အောက်ငယ်သားများအားလုံးသည် ရုတ်တရက် အံ့အားသင့်သွားပြီး သဲမြေပုံရှေ့မှ ဝမ်ချောင်ကို ကြည့်လိုက်ကြ၏။ သူတို့၏ ရင်ထဲ၌ ကြီးမားသော လှိုင်းလုံးများ လှုပ်ခတ်သွားခဲ့လေသည်။

******

အပိုင်း ၁၈၂၇ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခြင်း (၂)

“အရှင်”

ကုန်းမြေတစ်ခုလုံးကို စည်းလုံးသိမ်းသွင်းခြင်း ဟူသည်

ဤသို့သော ရည်မှန်းချက်မျိုးကို ဝမ်ချောင်သည် ယခင်က သူတို့အား တစ်ခါမျှ ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့ဖူးခြင်း မရှိချေ။ အမှန်ဆိုရသော် သူတို့မျှသာမက၊ ဝမ်ကျုံးစစ်နှင့် ကျန်းချိုးကျန့်ချုံးတို့ကဲ့သို့ ပုဂ္ဂိုလ်များသည်ပင် ဤမျှမိုက်မဲရူးသွပ်ပြီး ထိတ်လန့်စရာကောင်းသော စိတ်ကူးမျိုးကို တွေးဝံ့ ခဲ့ခြင်းပင် မရှိပေ။ ဤသို့သော စိတ်ကူးမျိုးသည် ရဲရင့်သည်ဟူသော အဆင့်ထက် ကျော်လွန်၏။

တစ်ခဏတာအတွင်း၌ ခေါင်းဆောင်ကြီး ငါးဦးသည် ဝမ်ချောင်ကို ပထမဆုံးအကြိမ် တွေ့ဖူးသူများသဖွယ် တစ်ပြိုင်နက်တည်း စူးစိုက်ကြည့် လိုက်ကြ၏။

“ဘာလို့လဲ… အာရေဗျက အရှေ့ဘက်ကို တိုက်ခိုက်ဝင်ရောက်ပြီး အရှေ့တိုင်းကို သိမ်းပိုက်ချင်တယ်ဆိုရင်၊ ကျွန်တော်တို့ကရော အနောက်ဘက်ကို တိုက်ခိုက်ဝင်ရောက်ပြီး သူတို့ကို၊ ကုန်းမြေတစ်ခုလုံးကို သိမ်းပိုက် ယူလို့ မရဘူးလား။ လာတဲ့သူကို ပြန်မလည်ရင် ရိုင်းရာရောက်တာပေါ့။ ဒီကမ္ဘာမှာ စစ်ပွဲတွေ ဖြစ်နေရတာဟာ ကွဲပြားမှုတွေကြောင့်ပဲလေ။ ကမ္ဘာတစ်ခုလုံးကိုသာ သိမ်းပိုက်လိုက်နိုင်ရင် စစ်ပွဲတွေ ထာဝရ မရှိတော့ဘဲ စစ်မှန်တဲ့ ထာဝရ ငြိမ်းချမ်းရေး ကို ဖန်တီးနိုင်မှာပဲ”

ဝမ်ချောင်က အရာရာသည် ဆင်ခြင်တုံတရားနှင့် ကိုက်ညီနေသည်ဟူသော အမူအရာဖြင့် ဤအကြောင်းပြချက်ကို တည်တည်ငြိမ်ငြိမ် ပြောဆိုလိုက်သည်။

ခန်းမကြီးသည် တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်၍ သေဆုံးနေသကဲ့သို့ ဖြစ်သွား၏။ လူအများစုသည် သူတို့ရှေ့မှ လူငယ်ကို ကြည့်ရှုကာ စိတ်လှုပ်ရှားမှုများ ပေါ်လွင်နေ၏။

ကုန်းမြေတစ်ခုလုံးကို စည်းလုံးသိမ်းသွင်းခြင်း ဆိုသည်မှာ တိုင်းပြည်အား သိမ်းပိုက်ခြင်းကို မဆိုလို၊ မဟာထန် တစ်ခုတည်းကိုသာ ရည်ရွယ်ခြင်း မဟုတ်ချေ။ ၎င်းသည် မဟာထန် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ တိုင်းပြည်အားလုံးကို သိမ်းပိုက်ခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ အရှေ့တိုင်းသာမက အနောက်တိုင်းဒေသများပါ ပါဝင်စေကာ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ကမ္ဘာတစ်ခုလုံးကို မဟာထန်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ သွတ်သွင်းခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

ဤသို့သော အတွေးအမြင်၊အမျှော်အမြင်၊ ဤသို့သော ကြီးမားသော ပုံရိပ်မျိုးသည် ရှေးခေတ်မှ ယနေ့အထိ အလွန်ကြီးကျယ်သော စီမံကိန်း များရှိခဲ့သူ၊ ဂုဏ်သရေကြီးမား၍ လူတိုင်း အားကျပြီး ကောင်းကင်ဘုံ ခန်းဘုရင်ဟု ခေါ်ဆိုခံခဲ့ရသော ထိုက်ကျုံး မရှိခဲ့ဖူးပေ။ ပို၍ ရှေးကျသော ဟန်ဝူဧကရာဇ် နှင့် ချင်ဧကရာဇ်တို့ပင် ဤသို့သော စိတ်ကူးမျိုး ရှိခဲ့မည် မဟုတ်ချေ။

လက်ရှိ သူတော်စင်ဧကရာဇ် ပင်လျှင် ဤသို့သော စိတ်ကူးမျိုး မရှိနိုင်ပေ။ သို့သော် ဝမ်ချောင် သည် အလွန် ရိုးရှင်းပြီး သဘာဝကျသော အမူအရာ ဖြင့် လူတိုင်း၏ ရှေ့မှောက်တွင် ဤစကားကို ထုတ်ပြောလိုက်သည်။

အံ့ဩဖွယ်အကောင်းဆုံးမှာ အခြားတစ်ဦးဦး (ဥပမာ- ကျန်းချိုးကျန့်ချုံးပင် ဖြစ်စေ) က ဤစကားမျိုး ပြောခဲ့လျှင် လူများက လှောင်ပြောင် လိမ့်မည် ဖြစ်သည်။ ကုန်းမြေတစ်ခုလုံး ဆိုသည်မှာ မဟာထန် မည်မျှ ရှိသည်ကိုပင် မသိနိုင်လောက်အောင် ကျယ်ပြန့်ပြီး ၎င်း၏ ပုံသဏ္ဌာန် မည်သို့ရှိသည်ကိုပင် မသိပေ။ ထိုသို့သော နေရာကို သိမ်းပိုက်ရန်ဆိုလျှင် မဖြစ်နိုင်ပေ။ သို့သော် ဝမ်ချောင်၏ပါးစပ်မှ ထွက်လာသည့်အခါ၌မူ လူအများ၏ ပထမဆုံး တုံ့ပြန်မှုသည် သံသယဝင်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည်ဟု ခံစားလိုက်ရခြင်းပင် ဖြစ်၏။

ဤသို့သော အတွေးမျိုးသည်ပင် မယုံနိုင်စရာ ကောင်းနေပြီ ဖြစ်၏။

“ဟား ဟား ဟား၊ ဝမ်ချောင်… မင်းကို ငါ တကယ်ပဲ အထင်မမှားခဲ့ဘူး။ မှန်တယ် မဟာထန်ဟာ ကောင်းကင်ဘုံက ရွေးချယ်ထားခြင်း ခံရသူ။ ဘုရင်အရှိန်အဝါ ရှိတဲ့သူပဲ။ တိုင်းပြည်ကို စည်းလုံးသိမ်းသွင်းပြီး ကမ္ဘာ့ပြည်သူတွေကို ငြိမ်းချမ်းအောင်၊ စစ်ပွဲတွေ ကင်းမဲ့အောင် လုပ်နိုင်မယ်ဆိုရင် ဘာလို့ သူတို့ကို မတိုက်ခိုက်ဘဲ ကုန်းမြေတစ်ခုလုံးကို စည်းလုံး မသိမ်းသွင်းရမှာလဲ”

ထိုအချိန်တွင် ရယ်မောသံတစ်သံ ထွက်ပေါ်လာ၏။ စုန့်ဘုရင်သည် အမတ်ဝတ်ရုံဖြင့် နောက်ဘက်မှ ရှေ့သို့ ရုတ်တရက် လျှောက်လာကာ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ရယ်မော ပြောဆိုခဲ့သည်။

စုန့်ဘုရင် ၏ ကိုယ်ခံပညာ စွမ်းရည်သည် ကျန်းချိုးကျန့်ချုံး တို့ထက် မနိမ့်ကျပေ။ သို့သော် စစ်ရေးကိစ္စများတွင် မိမိကိုယ်တိုင် ကျွမ်းကျင်မှုမရှိဟု သိသောကြောင့် ခေါင်းဆောင်ကြီးများ ဆွေးနွေးနေချိန်၌ နောက်ဘက်တွင် တိတ်ဆိတ်စွာ နေခဲ့ပြီး စကားဝင်မပြောခဲ့ချေ။ သို့သော် ဤအချိန်တွင် ကြီးမားသော မဟာဗျူဟာ ဆိုင်ရာ ကိစ္စကို ဆွေးနွေးသည့်အခါ၌မူ စုန့်ဘုရင်သည် ဦးဆောင် ပြောဆိုလိုက်သည်။

လူတိုင်း ကြားလိုက်ရသော် ခါးသီးစွာ ပြုံး လိုက်ကြ၏။ စုန့်ဘုရင် သည် စစ်ကို လိုလားသော ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်ကို လူတိုင်း သိကြပြီး သူ့ပါးစပ်မှ ဤစကားမျိုး ထွက်လာခြင်းသည် အံ့သြစရာ မရှိချေ။ သို့သော် ဤအရာအားလုံးသည် တွေးရုံမျှသာ ဖြစ်၏။ ကမ္ဘာကြီးကို သိမ်းပိုက်ခြင်းသည် ထိုမျှ ရိုးရှင်းသော ကိစ္စမဟုတ်ပေ။

“အရှင် အခုအချိန်မှာ အဓိကလုပ်ရမှာက အာရေဗျကို ဘယ်လို ကိုင်တွယ်ရမလဲဆိုတာ စဉ်းစားဖို့ပါ။ ကုန်းမြေတစ်ခုလုံးကို စည်းလုံးသိမ်းသွင်း ရမယ့်ကိစ္စက နောက်မှ ပြောကြတာပေါ့။ ဒါ့အပြင် ကျွန်တော်တို့ ဟန်လူမျိုးတွေဟာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးတဲ့ လူမျိုး တွေဖြစ်တဲ့အတွက် တခြားနိုင်ငံတွေရဲ့မြေကို ရယူခြင်းဟာ အဓိပ္ပာယ်မရှိပါဘူး။ တကယ်လို့ ဒီလိုလုပ်ဖို့ စိတ်ကူးရှိရင်တောင် မျိုးဆက်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်မယ့် ကိစ္စပါ”

ကျန်းချိုးကျန့်ချုံးက ခါးခါးသီးသီး ပြုံး လိုက်သည်။ လူများထဲတွင် စစ်ဦးစီးချုပ် ကျန်းချိုးကျန့်ချုံးသည် စုန့်ဘုရင်နှင့်အကျိုးတိုက်ဆိုင်မှု အများဆုံး ရှိသူဖြစ်ပြီး ဤအချိန်၌ သူသာလျှင် ဤသို့ ပြောနိုင်ပေသည်။

“ကျန်းချိုး၊ ကောင်းရှန်းကျစ်၊ ပြီးတော့ မင်းဆရာ၊ ခင်ဗျားတို့ ဒီလိုတွေးနေရင်တော့ တကယ်ပဲ မှား သွားပြီ”

ကျန်းချိုးကျန့်ချုံး၏စကားကို ကြားသောအခါ စုန့်ဘုရင်သည် မျှော်လင့်မထားသော အမူအရာဖြင့် မျက်နှာတင်းမာစွာ ပြောလိုက်သည်-

“ခိုရာစန်းစစ်ပွဲ မတိုင်ခင်ကဆိုရင် ခင်ဗျားတို့ ပြောတာတွေဟာ မှန်ကန်နိုင်ပါတယ်။ သူတော်စင်ဧကရာဇ် တောင်မှ တခြားဒေသတွေကို သိမ်းပိုက်ဖို့ စိတ်ကူးမရှိခဲ့ဘူး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ယွီစန်း၊ အရှေ့နဲ့ အနောက် တာ့ခ်ဒါမှမဟုတ် အာရေဗျရဲ့မြေတွေဟာ မြေသြဇာခေါင်းပါးပြီး ကျွန်တော်တို့ သီးနှံတွေ စိုက်ပျိုးဖို့ မသင့်တော်တဲ့အတွက် သိမ်းပိုက်ရင်တောင် အသုံးမဝင်လို့ပဲ။ ဂိုဂူလျောတောင်မှ မြေအမျိုးအစား တူပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အလယ်ပိုင်းဒေသလောက် မကြွယ်ဝဘူး။ ရှေးခေတ်ကတည်းက ကျွန်တော်တို့ဟာ တစ်နေရာတည်းမှာ အခြေချပြီး ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မချဲ့ထွင်ရခြင်းဟာ အကြောင်းမဲ့ မဟုတ်ဘူး”

“ဒါပေမဲ့ အခုတော့ အခြေအနေတွေ အားလုံး ပြောင်းလဲသွားပြီ။ ခင်ဗျားတို့ ပြည်သူ့ကြားထဲ သွားကြည့်ရင် အခုလက်ရှိ မဟာထန်ရဲ့ ပြည်သူတွေဟာ အရင်ကနဲ့ လုံးဝမတူတော့ဘူးဆိုတာ တွေ့ရလိမ့်မယ်။ ခိုရာစန်းစစ်ပွဲမှာ အာရေဗျ ရှုံးနိမ့်သွားပြီး ရွှေသားသန်းပေါင်းများစွာကို မဟာထန်ကို လျော်ကြေးပေးခဲ့တယ်။ ဒီကြီးမားတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု တွေဟာ နောက်ဆုံးမှာ ပြည်သူ့ကြားထဲ စီးဝင်သွားပြီး စာသင်ကျောင်းတွေ ဆောက်၊ ပညာရေးကို ထောက်ပံ့၊ လမ်းတွေ၊ တံတားတွေ ပြုပြင်၊ ဆင်းရဲသားတွေကို ထောက်ပံ့၊ ရေအရင်းအမြစ်တွေ ဖော်ထုတ်၊ လယ်ယာတွေ ဖော်ထုတ်၊ နွားတွေ၊ မြင်းတွေ ဝယ်ယူ စတာတွေ လုပ်ခဲ့တယ်။ အရာရာတိုင်းဟာ အရင်ကနဲ့ လုံးဝ ကွာခြားသွားပြီ”

“အရင်တုန်းက စစ်ပွဲတွေဟာ ပြည်သူ့အင်အားနဲ့ ငွေကြေးကို ထိခိုက်စေတယ်။ အနိုင်ရရင်တောင် ဘာမှမရဘဲ ပြည်သူတွေကို အခွန်အခနဲ့ အလုပ်တာဝန်တွေ ပိုမိုပေးဆောင်စေတယ်။ ဒါကြောင့် ပြည်သူတွေက ဆန့်ကျင်ခဲ့တာ။ ဒါပေမဲ့ အခုတော့ မတူတော့ဘူး။ ပြည်သူတွေ၊ ပုဂ္ဂလိက စီးပွားရေးတွေဟာ စစ်ပွဲကနေ လက်တွေ့ကျတဲ့ အကျိုးအမြတ်ကို ရနေတယ်။ ဒီစစ်ပွဲကိုပဲ ပြောရမယ်ဆိုရင် စစ်ပစ္စည်း၊ စက်ကိရိယာ အားလုံးကို နန်းတော်က ဝယ်ယူခဲ့တယ်။ စားနပ်ရိက္ခာကိုတောင် ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးထက် ပိုတဲ့ဈေးနဲ့နန်းတော်က ပြည်သူ့ဆီကနေ ဝယ်ယူခဲ့တာ၊ အရင်ကလို အတင်းအကြပ် သိမ်းယူတာ မဟုတ်တော့ဘူး။ ပြည်သူတွေဟာ စစ်ပွဲကနေ အကျိုးအမြတ် ရတဲ့အတွက်နဲ့ သူတို့ အလုပ်လုပ်ရင် လျော်ကြေးရတဲ့အတွက် သူတို့ ဝန်ခံတယ်”

“ဒီတစ်ခါ စစ်ပွဲမှာ ပြည်သူအားလုံး နီးပါး ပါဝင်လာပေမယ့် ဆန့်ကျင်တဲ့ အသံ၊ ညည်းညူသံ တစ်စိုးတစ်စိမှ မရှိဘူး။ တိုင်းပြည်ရဲ့ ပြည်နယ်အသီးသီးကနေ သံမဏိခံတပ်မြို့ အထိ လမ်းခရီးက ဝေးတယ်။ ဒါပေမဲ့ လူတွေ အဆက်မပြတ် သယ်ယူပို့ဆောင်ခဲ့တဲ့အတွက် အချိန်တိုအတွင်းမှာပဲ ပစ္စည်းတွေ အကုန်ရောက်လာခဲ့တယ်။ ဒီအရာတွေအားလုံးကို ခင်ဗျားတို့ သတိမထားမိဘူးလား”

ဤစကားများကို ပြောဆိုနေချိန်၌ စုန့်ဘုရင် ၏ အကြည့်သည် သဲမြေပုံရှေ့မှ ဝမ်ချောင် သို့ ရောက်ရှိသွား၏။ ဤအပြောင်းအလဲများအားလုံးကို ဖြစ်ပေါ်စေသူသည် အခြားသူမဟုတ်ဘဲ ဝမ်ချောင်ပင် ဖြစ်သည်။

အလယ်ပိုင်းဒေသ သမိုင်းတစ်လျှောက်၌ မျိုးဆက်တိုင်းတွင် စစ်ပွဲများသည် ပြည်သူ့အင်အားနှင့် ငွေကြေးကိုသာ ထိခိုက်စေခဲ့ပြီး ကာကွယ်ရေးသက်သက်သာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဝမ်ချောင်သာလျှင် ဤအရာအားလုံးကို ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး “စစ်ပွဲဖြင့် စစ်ပွဲကို ထောက်ပံ့ခြင်း”ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဤအချက်မှ ကြည့်သော် ကုန်းမြေတစ်ခုလုံးကို စည်းလုံးသိမ်းသွင်းခြင်းသည် လေထဲတွင် ပြောသော စကားသက်သက် မဟုတ်တော့ပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဝမ်ချောင်သည် ယခင်က မည်သည့် စစ်ဗိုလ်ချုပ်မှ မပိုင်ဆိုင်ခဲ့သော ပြည်သူ့ထောက်ခံမှုကို ရရှိထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။

ခန်းမကြီးထဲ၌ လူအများစုသည် စကားလုံးများကို စဉ်းစားနေကြပြီး စုန့်ဘုရင်၏ စကားကြောင့် တုန်လှုပ်ခဲ့ကြသည်။ ယခင်က သတိမထားမိခဲ့သော်လည်း ယခု ပြန်စဉ်းစားကြည့်သည့်အခါ ဤမျှကြီးမားသော စစ်ပွဲကြီးအတွက် ပြည်သူ့ထံမှ ညည်းညူသံ တစ်စိုးတစ်စိမျှ မထွက်ပေါ်လာခြင်းသည် အလွန်ပင် ရှားပါးလှပေသည်။

တစ်ခဏအတွင်း၌ လူအများစုသည် ဝမ်ချောင်ကို ကြည့်ပြီး လေးစားသည့် အမူအရာများ ထွက်ပေါ်လာ၏။

စစ်ဗိုလ်ချုပ် တစ်ဦးအနေဖြင့် ပြည်သူ့ထောက်ခံမှုကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရရှိရန် ခက်ခဲသည်။ သို့သော် ဝမ်ချောင်က လုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ အခြားသူများလည်း အကျိုးခံစားခဲ့ရသည်။ ဤသည်မှာ စစ်ပွဲ၏ ပုံစံသစ် ဖြစ်၏။

“အရှင့်လူများ၊ ဒီစစ်ပွဲရဲ့ အခြေအနေဟာ ခင်ဗျားတို့ အပေါ်မှာပဲ တည်မှီနေပါတယ်။ အာရေဗျ ကို အနိုင်ယူနိုင်မယ်ဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ဟာ မဟာထန် အတွက်သာမက၊ နောက်မျိုးဆက်တွေအတွက်ပါ ပုံစံသစ် တစ်ခုကို ဖန်တီးနိုင်ပြီး ထာဝရ အကျိုးပြုနိုင်မယ်”

စုန့်ဘုရင်သည် ခန်းမအတွင်းရှိ လူများကို ကြည့်ကာ တည်ကြည်သော မျက်နှာဖြင့် ပြောလိုက်သည်။

ဤသည်မှာ ရိုးရှင်းသော ကာကွယ်ရေးစစ်ပွဲ သက်သက် မဟုတ်ပေ။ အရာတိုင်းသည် အန္တရာယ်နှင့် အခွင့်အလမ်းတို့ တွဲလျက်ရှိ၏။ ခန်းမထဲမှ လူများ သတိမထားမိသေးသော်လည်း စုန့်ဘုရင်သည် နှစ်ပေါင်းများစွာ နန်းတော်တွင် နိုင်ငံရေးကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သူဖြစ်၍ မကြာမီ ရောက်ရှိလာမည့် အရာများကို ထိုးထွင်းသိမြင်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။

ဤစစ်ပွဲတွင် မဟာထန်သည် တစ်နိုင်ငံလုံး၏ စွမ်းအားကို စိုက်ထုတ်ထားသည်။ ရှုံးနိမ့်လျှင်မူ အရာအားလုံး ပျက်စီးသွားမည် ဖြစ်ပြီး လုံရှီ၊ မြို့တော်၊ ကျန်းနန်၊ လင်းနန် စသည့် ဒေသများအားလုံး ရန်သူ့လက်ထဲ ရောက်ရှိသွားကာ မဟာထန်သည် တိုင်းခြားလူမျိုးများ၏ ကျွန် ဖြစ်သွားပေမည်။ ဤသည်မှာ တစ်ခါမျှ မကြုံဖူးသော အရှက်ရဖွယ် ကိစ္စ ဖြစ်၏။

သို့သော် မဟာထန်သာ ကံကောင်းစွာဖြင့် အောင်ပွဲ ရရှိခဲ့လျှင်မူ ဝမ်ချောင် ပြောခဲ့သည့်အတိုင်း အနောက်ပိုင်းဒေသ၏ ဤစစ်ပွဲသည် အဆုံးသတ် မဟုတ်သေးပေ။

မဟာထန်သည် တစ်နိုင်ငံလုံး၏ အင်အားကို စိုက်ထုတ်ခဲ့သကဲ့သို့ အာရေဗျ သည်လည်း ထိုနည်းအတိုင်းပင် ဖြစ်၏။ ရှုံးနိမ့်သွားသော အာရေဗျ သည် အတွင်းပိုင်း၌ ဗလာနတ္တိ ဖြစ်နေပြီး ကာကွယ်မှုမရှိသော နယ်မြေ နှင့် တူနေပေမည်။ ကောင်းကင်ဘုံက ပေးသည်ကို မယူပါက ဘေးဒုက္ခနှင့် ကြုံရလိမ့်မည် ဟူသော စကားအတိုင်း မဟာထန် သည် ဤအခွင့်အရေးကို လုံးဝ လက်လွတ်ခံမည် မဟုတ်ပေ။ အလယ်ပိုင်းဒေသသို့ လာဝံ့သည်ဖြစ်သောကြောင့် အကျိုးဆက်ကို ပေးဆပ်ရန် ပြင်ဆင်ထားရပေမည်။

ဤသည်မှာ သူ (စုန့်ဘုရင်) ခေါင်းဆောင်အနေဖြင့် ဤနေရာ၌ ရောက်ရှိနေရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းပင် ဖြစ်သည်။

ဤသို့သော စစ်ပွဲမျိုး၊ ဤသို့သော ကြီးကျယ်သည့် ကိစ္စမျိုးသည် အနိုင်ရသည်ဖြစ်စေ၊ ရှုံးနိမ့်သည်ဖြစ်စေ သူ၏ ဘဝတစ်လျှောက်လုံးတွင် နောက်ထပ်ရှိတော့မည် မဟုတ်ပေ။

ခန်းမကြီးအတွင်းရှိ လေထုသည် သတိမထားမိဘဲ ပိုမို လေးနက် လာခဲ့၏။ ထို့နောက်တွင် လူတိုင်းသည် စကားများ ထပ်မံမပြောဘဲ သူတို့၏ အာရုံစူးစိုက်မှု အားလုံးကို သဲမြေပုံပေါ်နှင့် ဤစစ်ပွဲ အပေါ်သို့သာ စုစည်းလိုက်ကြသည်။ စစ်သည် ခြောက်သိန်းကျော်ကို ဝမ်ချောင် ၏ ရည်ရွယ်ချက်အတိုင်း ပြန်လည်ခွဲဝေလိုက်ကြသည်။

ဝမ်ချောင် တစ်ဦးတည်းသည် စစ်သည် နှစ်သိန်း ကို ဦးဆောင်ပြီး ထိုအထဲမှ တစ်သိန်းကို အရန်တပ်အနေဖြင့် နောက်ဘက်တွင် ချထားခဲ့၏။ ကျန်ရှိသော လေးသိန်းကျော်ကို ထုံလော့စစ်သူကြီး အာပုစစ်သည် ထုံလော့သံမြင်းတပ် ကိုသာ ဦးဆောင်နေကျဖြစ်သောကြောင့် ဝမ်ချောင်က အပိုအင်အား မပေးဘဲ သူ၏ လက်ရှိအင်အားအတိုင်း ထိန်းချုပ်စေခဲ့သည်။ ဤနည်းဖြင့် စစ်မြေပြင်သို့ အချိန်မရွေး ပိုမို ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ် ဝင်ရောက်နိုင်မည် ဖြစ်၏။

ဝမ်ကျုံးစစ်၊ ကျန်းချိုးကျန့်ချုံး၊ ကောင်းရှန်းကျစ်နှင့် အန်းစီရှန်း ဟူသော ခေါင်းဆောင်ကြီး လေးဦးသည် စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး အစစ်အမှန်များ ဖြစ်ကြသည်။ စစ်အင်အား များလေလေ၊ သူတို့၏လက်အောက်၌ ပိုမိုကြီးမားသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နိုင်လေဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဝမ်ချောင်က သူတို့အား တစ်ဦးလျှင် စစ်သည်တစ်သိန်းစီ ဦးဆောင်စေခဲ့ပြီး၊ လိုအပ်သော အင်အားများကို ဝမ်ချောင်၏ အရန်တပ်နှင့် အခြားတပ်များမှ ခွဲထုတ် ဖြည့်တင်းပေးခဲ့သည်။

တစ်ဦးလျှင် စစ်သည် တစ်သိန်း ကို ကွပ်ကဲစေခြင်းသည် ဝမ်ကျုံးစစ်နှင့် ကျန်းချိုးကျန့်ချုံး တို့အား စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ၏ စွမ်းရည်အစစ်အမှန်ကို ထုတ်ဖော်ပြသနိုင်စေရန် ဝမ်ချောင် က အစကတည်းက စီစဉ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

“အနောက်တောင်ပိုင်းဒေသ၊ မာန်ရှဲ့ကျောက်ဒေသနဲ့ ပေတူမြို့မှာ ကျွန်တော် လူတွေ စီစဉ်ထားပြီးပါပြီ။ သံမဏိခံတပ်တွေကို အများအပြား တည်ဆောက်ပြီး ခံစစ်ချထားခဲ့တယ်။ သူတော်စင်ဧကရာဇ် ကိုလည်း မြို့စောင့်တပ်တွေ စေလွှတ်ဖို့ ပြောကြားပြီးပါပြီ။ သူတို့ရဲ့ အင်အားနဲ့ဆိုရင် အချိန်အတန်ကြာ ကာကွယ်ထားနိုင်တာ သေချာတယ်။ ဒါပေမဲ့ အချိန်ကြာလာရင်တော့ အန္တရာယ်ရှိလာနိုင်တယ်။ ဒါ့အပြင် တခြားဒေသတွေရဲ့ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ချက် အပေါ်မှာ ကျွန်တော်တို့ မျှော်လင့်ချက်ကို ထားလို့မရဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီစစ်ပွဲဟာ မြန်ဆန်ရမယ်၊ အမြန်ဆုံး ပြီးပြတ်ရမယ်၊ လုံးဝ အချိန်ဆွဲလို့ မရဘူး”

အစည်းအဝေး၏ နောက်ဆုံးပိုင်း၌ ဝမ်ချောင်က လေးနက်သောအသံဖြင့် ပြောလိုက်သည်။

ခန်းမကြီးထဲမှ ခေါင်းဆောင်ကြီးများသည် ဝမ်ချောင်၏အမြင်နှင့် သဘောတူညီစွာဖြင့် ခေါင်းညိတ်လိုက်ကြ၏။ ဤစစ်ပွဲသည် အချိန်ကြာမြင့်ခြင်းထက် လျင်မြန်သင့်၏။ အာရေဗျကို တိုက်ခိုက် ချေမှုန်းနိုင်မှသာ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ တိုင်းပြည်အားလုံးကို မဟာထန်အား ထာဝရ ကြောက်ရွံ့စေမည် ဖြစ်သည်။ အချိန်ဆွဲလေလေ မဟာထန်အတွက် အခြေအနေ ပိုမို ဆိုးရွားလေလေ ဖြစ်၏။

အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဤသည်မှာ မဟာထန်၏ နယ်မြေအနီး၌ တိုက်ခိုက်ရသည့် စစ်ပွဲ ဖြစ်သောကြောင့်ပင်။

ခန်းမကြီးထဲ၌ လူအများစုသည် ခဏကြာ ဆက်လက် ဆွေးနွေးပြီးနောက် ထွက်ခွာသွားကြသည်။ သို့သော် အစည်းအဝေး၏ အဆုံးသတ်၌ ဝမ်ချောင်၏ အကြည့်သည် လူအများကြားမှ ရင်းနှီးသော ပုံရိပ်တစ်ခုကို ဖောက်ထွင်း သွားပြီး ခေါ်ယူလိုက်၏။

“အကြီးအကဲ၊ ဒီတစ်ခါ ခင်ဗျား အပင်ပန်းခံရပြီ။ ဒီတစ်ခါလည်း အကြီးအကဲကို အကူအညီ တောင်းစရာ ကိစ္စအချို့ ရှိသေးတယ်”

ဝမ်ချောင်က ပြောဆိုရင်း သူ၏လက်ထဲမှ လိပ်ထားသော ပုံကြမ်းစာရွက် တစ်ရွက်ကို ဆွဲထုတ်ကာ ကမ်းပေးလိုက်သည်။

“ဒါက...”

ဖွဲ့စည်းမှုပုံစံ ပညာရှင်အကြီးအကဲသည် အလိုအလျောက် ပုံကြမ်းစာရွက်ကို ဖွင့်ကြည့်လိုက်၏။ တစ်ချက်သာ ကြည့်လိုက်ပြီးနောက် ချက်ချင်း နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း မျက်မှောင်ကြုတ် သွားတော့သည်။

ဤစာရွက်ပေါ်မှ အကြောင်းအရာသည် သူ စိတ်ကူးထားသည်နှင့် ကွာခြားနေခဲ့သည်။ ဖွဲ့စည်းမှု ပုံစံပညာရှင်သည် ဝမ်ချောင်က သူ့ကို ခိုင်းစေသော ဤကိစ္စသည် နောက်လာမည့် စစ်ပွဲကြီးနှင့် မည်သို့သော ဆက်စပ်မှု ရှိသည်ကို လုံးဝ စဉ်းစားမရချေ။

အမှန်စင်စစ် ဝမ်ချောင်က သူ့ကို အကူအညီတောင်းခဲ့သည့် ဤကိစ္စသည် အာရေဗျ တို့နှင့် လုံးဝ သက်ဆိုင်ခြင်း မရှိ ပေ။

******

အပိုင်း ၁၈၂၈

“အကြီးအကဲ ၊ ဒီကိစ္စက ပြောရရင် ရှည်ပါတယ်။ ကျွန်တော့်ကို နောက်မှပဲ ရှင်းပြဖို့ ခွင့်ပြုပါခင်ဗျာ။ ဒါပေမဲ့ အကြီးအကဲတစ်ခု သတိထားပါ။ ဒီကိစ္စကို အကြီးအကဲနဲ့ ကျွန်တော်ကလွဲလို့ ဘယ်သူ့ကိုမှ လုံးဝ မပြောပြပါနဲ့။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ကိုတောင် မပြောပါနဲ့”

“နောက်လာမယ့် တိုက်ပွဲမှာ အာရေဗျကို အနိုင်ယူပြီး အလယ်ပိုင်းဒေသ တစ်ခုလုံးကို ကာကွယ်နိုင်မလားဆိုတာ အကြီးအကဲ အပေါ်မှာပဲ မူတည်နေပြီ”

ဝမ်ချောင်သည် တည်ကြည်သော မျက်နှာ ဖြင့် ပြောလိုက်သည်။

ပုံကြမ်းစာရွက်ပေါ်မှ အကြောင်းအရာသည် သူ ညဉ့်ပေါင်းများစွာ အသည်းအသန် ကြိုးစားစဉ်းစား ထားသည့် နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ သီအိုရီအရ ပြဿနာမရှိသော်လည်း လက်တွေ့တွင် မည်မျှ အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိမည်ကို ဝမ်ချောင်သည်ပင် ရေရေရာရာ မသိသဖြင့် အစွမ်းကုန် ကြိုးစား ကြည့်ရုံသာ တတ်နိုင်ပေသည်။

“ကျွန်တော် နားလည်ပါပြီ”

ဖွဲ့စည်းမှု ပုံစံပညာရှင်သည် တည်ကြည်သော မျက်နှာဖြင့် ခပ်မြန်မြန် ပုံကြမ်းကို သိမ်းလိုက်သည်။

“ဒီကိစ္စကို ငါ့လက်ထဲ ထည့်လိုက်ပါ။ ငါ အစွမ်းကုန် ကြိုးစား ဆောင်ရွက်ပေးပါ့မယ်”

“ကောင်းပြီ”

ဝမ်ချောင် ခေါင်းညိတ်လိုက်သည်။ ဖွဲ့စည်းမှု ပုံစံအကြီးအကဲပညာရှင်၏စွမ်းရည်ကို သူ လုံးဝ သံသယမဝင်ချေ။

“ကျွန်တော် စစ်သည် သုံးထောင်ကို အပိုပြင်ဆင်ထားတယ်။ ဒီစစ်သည်တွေ အားလုံးကို အကြီးအကဲကပဲ ဦးဆောင်ပါ။ လိုအပ်တဲ့ စစ်ရိက္ခာအားလုံးကိုလည်း ကျွန်တော် အသင့်ပြင်ဆင်ထားပြီးပါပြီ။ ဒီကိစ္စကို အကြီးအကဲ ကိုပဲ အပ်ပါတယ်”

ဖွဲ့စည်းမှု ပုံစံအကြီးအကဲပညာရှင် သည် စကားများ ထပ်မံမပြောဘဲ ပုံကြမ်းစာရွက်နှင့်အတူ ခပ်မြန်မြန် ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။

ဒုန်း

ပြောဆိုချိန် နှေးနေသော်လည်း အဖြစ်အပျက်က လျင်မြန်၏။ ဖွဲ့စည်းမှု ပုံစံအကြီးအကဲပညာရှင် ထွက်ခွာပြီး မကြာမီ ရုတ်တရက် ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီး တုန်ခါ သွားပြီး၊ ကြီးမားသော စွမ်းအင် စ်ခုသည် တောင်များကို တွန်းလှန်၊ ပင်လယ်ကို လှည့်ပတ် နေသကဲ့သို့ ဖြစ်ပေါ်လာကာ၊ ကြီးမားသော သားရဲများ၏ ကျယ်လောင်သည့် ဟိန်းဟောက်သံများဖြင့် ရောထွေး၍ အနောက်မြောက်ဘက်မှ ရုတ်တရက် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

ထို့နောက် မြေကြီးအောက်မှ လာသော ပြင်းထန်သည့် တုန်ခါမှု အသံသည် အဝေးမှနေ၍ ပျံ့နှံ့လာခဲ့သည်။

ထိုတစ်ခဏ၌ သံမဏိခံတပ်မြို့ တစ်ခုလုံးသည် ပင်လယ်လှိုင်းပေါ်ရှိ လှေကားထစ် တစ်ခုသဖွယ် တုန်ခါနေခဲ့သည်။

တစ်ခဏတာအတွင်း သံမဏိခံတပ်မြို့ တစ်ခုလုံးသည် သေဆုံးနေသကဲ့သို့ တိတ်ဆိတ် သွားပြီး၊ မရေမတွက်နိုင်သော အကြည့်များသည် အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ အာရေဗျစစ်စခန်း သို့ စုပြုံ ရောက်ရှိသွားကြသည်။

ဝမ်ချောင်သည် ခန်းမကြီးထဲ၌ ရပ်နေပြီး အနောက်မြောက်ဘက်သို့ မျက်နှာမူထား၏။ မျက်လုံးများအား နံရံထူကြီးများဖြင့် ကာဆီးထားသော်လည်း ဤတစ်ခဏ၌ အလွန်ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော စွမ်းအင်များ၏ အကာအကွယ်ဖြင့် ကြီးမားသော စွမ်းအင် တစ်ခုသည် မီးတောင်ပေါက်ကွဲသကဲ့သို့ သူ့၏ အာရုံခံစားမှုထဲသို့ ရောက်ရှိလာသည်ကို ရှင်းလင်းစွာ ခံစားသိရှိလိုက်ရသည်။

မြောက်ဘက်ခြမ်းတစ်ခုလုံးရှိ တပ်မှူးချုပ် များ၊ ဒုတိယတပ်မှူးချုပ်များ အပါအဝင် အဗူမူစလင်သည်ပင် ထိုစွမ်းအင်၏ ရှေ့မှောက်၌ အရောင်မှိန် သွားခဲ့ကြသည်။

“ကုထိုက်ပိုင် “

လျှပ်စီးလက်သကဲ့သို့ စိတ်ထဲမှ အကြံတစ်ခု ဖြတ်ပြေးသွား၏။ တစ်ခဏအတွင်း ဝမ်ချောင် ၏ မျက်နှာသည် အလွန်တင်းမာ လာခဲ့သည်။

ဤစစ်ပွဲ၏ အာရေဗျဘက်မှ အမြင့်ဆုံး စစ်သူကြီးချုပ် နှင့် ဤစစ်ပွဲကို စတင်သူသည် နောက်ဆုံးတွင် ဆိုက်ရောက်လာပြီ ဖြစ်၏။

ဤသည်မှာ အာရေဗျစစ်တပ်အားလုံး သည်လည်း ဤတစ်ခဏ၌ လုံးဝ ရောက်ရှိလာပြီ ကို ဆိုလိုခြင်းပင်။

စစ်ပွဲသည် ချက်ချင်း စတင်တော့မည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ရာပေါင်းများစွာသော မိုင်အကွာအဝေးရှိ အာရေဗျစစ်စခန်း၌ အနောက်ဘက် ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးသည် တုန်ခါနေပြီး၊ မရေမတွက်နိုင်သော စစ်တပ်များသည် သံမဏိရေစီးကြောင်းကြီး တစ်ခုသဖွယ် ဤနေရာသို့ ပြင်းထန်စွာ စီးဆင်းဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။

ဤ ကြီးမားသော စစ်တပ်ကြီး အလယ်တွင် ခံတပ်ကြီးများသဖွယ် ကြီးမားသော သားရဲတိရစ္ဆာန် များသည် ထင်ရှားစွာ မြင်တွေ့နေရသည်။

သားရဲတိရစ္ဆာန်များအားလုံးထဲတွင် ရွှေရောင် ဆင်ပုံသဏ္ဌာန် ဧရာမသားရဲ တစ်ကောင်သည် အထင်ရှားဆုံး ဖြစ်၏။

“အရှေ့ပိုငးဒေသ... ဒီတစ်ခါတော့ ငါ ဒီကို ရောက်လာခဲ့ပြီ”

ဧရာမသားရဲ၏ ကျောကုန်း၊ ရွှေရောင် စစ်တဲရှေ့တွင် မဟာသူတော်စင် ကုထိုက်ပိုင်သည် ငွေရောင် ဝတ်ရုံကို ဝတ်ဆင်၍ လက်နှစ်ဖက်ကို ဖြန့်ကာ အနောက်တိုင်းနှင့် လုံးဝ ကွဲပြားသော ဤ ရွှေရောင်နယ်မြေ ကို ကြည့်ရှုရင်း မျက်လုံးများ၌ အဆုံးမဲ့သော ရည်မှန်းချက် များ ပေါ်လွင်နေ၏။

ကမ္ဘာကို သိမ်းပိုက် ခြင်း၊ ကမ္ဘာတစ်ခုလုံးကို အာရေဗျ၏ ဘုန်းအာနုဘော် အောက်၌ ထားရှိခြင်းသည် သူ့ဘဝ၏ တစ်သက်တာ ဆန္ဒ ဖြစ်သည်။ ကံမကောင်းစွာဖြင့် ဆယ်စုနှစ်များစွာက မတော်တဆမှုတစ်ခုကြောင့် ချက်ချင်း ရပ်တန့်ခဲ့ရသည်။

သို့သော် နှစ်များကြာပြီးနောက် နောက်ဆုံးတွင် သူသည် ဤ အိပ်မက်နယ်မြေ သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး သူ၏ဘဝတွင် မပြီးဆုံးသေးသော နောက်ဆုံးအိပ်မက်ကို ပြီးမြောက်အောင် လုပ်ဆောင်တော့မည်။

“မဟာသူတော်စင်”

“မဟာသူတော်စင်”

“မဟာသူတော်စင်”

……

အရပ်မျက်နှာ အားလုံးမှ မဟာသူတော်စင် ကို မြင်ရသောအခါ သန်းပေါင်းများစွာသော အာရေဗျ သံမြင်းတပ်သားများသည် မြင်းများပေါ်မှ ဆင်း၍ မြေပြင်ပေါ်၌ ဒူးထောက်လိုက်ကြပြီး တစ်ဦးစီတိုင်းသည် လေးစားမှုနှင့် ကြောက်ရွံ့မှုများဖြင့် ပြည့်နှက်နေ၏။

ဟိန်း

ဧရာမသားရဲသည် အသံပြုလိုက်၏။ ကုထိုက်ပိုင်သည် ရွှေရောင် စစ်တဲရှေ့၌ ရပ်နေရင်း၊ အပေါ်စီးမှ အနည်းငယ် ခေါင်းညိတ်ပြပြီး ထိုဧရာမသားရဲကို ဖြည်းညှင်းစွာ မောင်းနှင်ကာ ရှေ့သို့ ဆက်လက်ချီတက်စေခဲ့သည်။

ဤတစ်ခဏ၌ မြေကြီးတစ်ခုလုံးသည် သူ၏ ခြေထောက်အောက်၌ တုန်ယင်နေခဲ့သည်။

ကုထိုက်ပိုင် မရပ်တန့်ဘဲ လူအများ၏ အကြည့်များကြားမှ စခန်းတစ်ခုလုံး၏ ထက်ဝက်ကျော်ကို ဖြတ်သန်းကာ ခုံးပုံသဏ္ဌာန်ခံတပ်ကြီး၏ ရှေ့ဆုံးသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ သူ၏ အကြည့်သည် ကျယ်ပြန့်သော နေရာလွတ်ကို ဖြတ်သန်း၍ အရှေ့တောင်ဘက်ရှိ ငွေရောင် တောက်ပနေသော စစ်တပ်တည်နေရာ ဆီသို့ လျင်မြန်စွာ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။

ထို ကြေးနီနံရံ၊ သံမဏိခံတပ် များသဖွယ် အလွန် ထူထပ်ပြီး မိုင်ပေါင်းများစွာ ရှည်လျားသော ခံစစ်လိုင်း၊ ထို့အပြင် ခံစစ်လိုင်းနောက်ကွယ်မှ စည်းကမ်းတင်းကျပ်သော စစ်တပ်သည် ကုထိုက်ပိုင် ၏ မျက်လုံးထဲ၌ပင် အလွန်အားကောင်းသည့် စွမ်းအားစု တစ်ခု ဖြစ်နေခဲ့သည်။

“...ဒါပေမဲ့ ပြိုင်ဘက် အားကောင်းလေလေ၊ သိမ်းပိုက်ရတာ ပိုတန်ဖိုးရှိလေ ပဲ”

ကုထိုက်ပိုင် အနည်းငယ် ပြုံးလိုက်ပြီး ရင်ထဲ၌ အဆုံးမဲ့သော ရည်မှန်းချက်များ ပေါက်ဖွားလာခဲ့သည်။

ဟီယွတ်ယွတ်

ပြောဆိုချိန် နှေးနေသော်လည်း အဖြစ်အပျက်က လျင်မြန်၏။ ဤအချိန်၌ မြင်းဟီသံ တစ်သံသည် ရုတ်တရက် တစ်ဖက်မှ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဧရာမသားရဲ၏ ကျောကုန်းပေါ်၌ ရပ်နေသော ကုထိုက်ပိုင် သည် စိတ်ထဲ၌ စုစည်းလိုက်ပြီး အလိုအလျောက် လှမ်းကြည့်လိုက်သည်။

အဝေး၌ ရန်သူ လူမျိုးခြားစစ်တပ်မှ လူငယ်တစ်ဦး၏ ပုံရိပ်သည် တိမ်တိုက်ပေါ်တွင် နင်းထားသကဲ့သို့ အဖြူရောင် မြင်းပျံကို စီးလျက် အလွန်လျင်မြန်သော အရှိန်ဖြင့် သူ့၏ ဦးတည်ရာသို့ ရုတ်တရက် ပြေးလွှား လာသည်ကို မြင်လိုက်ရသည်။

ဤရုတ်တရက် အပြောင်းအလ သည် ကုထိုက်ပိုင် အပြင်၊ စစ်တပ်ထဲမှ အာရေဗျ တပ်မှူးချုပ်နှင့် ဒုတိယတပ်မှူးချုပ် အများအပြား၏ အာရုံကို ချက်ချင်း ဆွဲဆောင်လိုက်သည်။

“ကုထိုက်ပိုင်လား?”

မျက်တောင်တစ်ခတ်အတွင်း၌ ကြီးမားသော သတိတရား လှိုင်း တစ်ခုသည် ရေလှိုင်းများသဖွယ် နေရာလွတ်များကို ဖြတ်ကျော်၍ ပျံ့နှံ့လာပြီး၊ လျင်မြန်စွာ ကျယ်လောင်သော အသံ အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲကာ အာရေဗျစစ်စခန်း တစ်ခုလုံး၌ ပေါက်ကွဲ သွားသည်။

ဖူး ထိုအသံတွင် ပါဝင်သော စွမ်းအားကြောင့် အာရေဗျစစ်စခန်းတစ်ခုလုံး၏ အပေါ်ဘက် ကောင်းကင်ယံ၌ လေပြင်း တစ်ခု တိုက်ခတ်သွားခဲ့သည်။

“စိတ်ဝင်စားစရာပဲ။”

ဧရာမသားရဲ၏ ကျောကုန်းပေါ်၌ ကုထိုက်ပိုင် သည် တည်ငြိမ်စွာ ပြုံး လိုက်သည်။

အသိတရား ဖလှယ်ခြင်းတွင် ဘာသာစကား အတားအဆီး မရှိပေ။ သို့သော် ဟိုဘက်မှ ပုဂ္ဂိုလ်သည် သတိတရား လှိုင်းကို အသံ အဖြစ် ပြောင်းလဲကာ လူတိုင်း ကြားနိုင်စေရန် ပြောဆိုခြင်းသည် အခြား ရည်ရွယ်ချက် ရှိနေသည်မှာ ရှင်းနေ၏။

ထို့အပြင် စိတ်ဝင်စားစရာ အကောင်းဆုံးမှာ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် ထန်ဘာသာစကားကို မသုံးဘဲ အာရေဗျဘာသာစကားကို သုံး၍ ပြောဆိုခြင်းပင်။

“ဝမ်ချောင်လား?”

ဤအတွေးများသည် ခေါင်းထဲမှ လျင်မြန်စွာ ဖြတ်ပြေးသွား၏။ ကုထိုက်ပိုင်သည် နှုတ်ခမ်းကို အနည်းငယ် ဖွင့်လိုက်ပြီး နောက်တစ်ခဏ၌ ကြီးမားပြီး၊ မည်သည့် ဧကရာဇ်စစ်ဗိုလ်ချုပ်ကိုမဆို အရောင်မှိန်စေနိုင်သော စိတ်စွမ်းအင်တစ်ခုသည် နေရာလွတ်ကို ဖြတ်ကျော်၍ မဟာထန် ၏ သံမဏိခံစစ်လိုင်း ရှေ့၌ ပေါက်ကွဲ သွားခဲ့သည်။

တစ်ခါမှ မတွေ့ဖူးသော်လည်း ကုထိုက်ပိုင်သည် သူ၏ စိတ်ထဲ၌ အခြားတစ်ဖက်မှ ပုံရိပ် သည် ဧကရာဇ်၏ အသန်မာဆုံး ပြိုင်ဘက်၊ အဗူမူစလင်နှင့်ဆက်ခံသူတို့၏ ပါးစပ်ဖျားမှ ထွက်ပေါ်လာသော ဝမ်ချောင်ဖြစ်သည်ကို သေချာပေါက် သိရှိခဲ့လေသည်။

တစ်ဖက်၌ မြင်းဟီသံများ ကျယ်လောင်စွာ ထွက်ပေါ်နေသည်။ ကုထိုက်ပိုင်၏အသံကို ကြားရသောအခါ ဝမ်ချောင် အနည်းငယ် ပြုံးလိုက်ပြီး ချက်ချင်း မြင်းကို ထိန်းချုပ် လိုက်သည်။

သို့သော် တစ်ခဏအတွင်း၌ ဝမ်ချောင်၏မျက်နှာသည် ချက်ချင်း တင်းမာအေးစက် သွားတော့သည်။

“မဟာသူတော်စင်ဟာ စစ်တပ်အားလုံး ကို ခေါ်လာပြီဆိုတော့ တိုင်းပြည် ပျက်စီးဖို့ အသင့်ပြင်ထားပြီလား”

ဝမ်ချောင်၏အသံသည် နေရာလွတ်များကို ဖြတ်ကျော်၍ အာရေဗျစစ်စခန်း၌ ပဲ့တင်ထပ် သွားပြီး မိုးချုန်းသံ ကဲ့သို့ ကျယ်လောင်သွား၏။

ဤစကားကို ကြားသောအခါ အာရေဗျစစ်စခန်းသည် ချက်ချင်း ဆူညံပွက်လောရိုက် သွားပြီး အဗူမူစလင် နှင့် တပ်မှူးချုပ် အများအပြားသည် မျက်နှာများ ပြောင်းလဲ သွားကာ ဒေါသများ ထွက်ပေါ်လာကြသည်။

“ဒီခွေးကောင်”

“မဟာသူတော်စင် ရှေ့မှာ ဒီလောက် မိုက်မဲရူးသွပ်ရဲ လေခြင်း”

“ဒီတစ်ခါ အာရေဗျတစ်ခုလုံးက စစ်တပ်အားလုံးကို လွှတ်လိုက်တာ၊ စစ်အင်အား လေးသန်းနီးပါး နဲ့ အရှေ့တိုင်းကမ္ဘာတစ်ခုလုံးကို ဖြိုခွဲ ပစ်နိုင်တာ။ သူက အရင်တစ်ခါလို ကံကောင်းမှု ရဦးမယ်လို့ ထင်နေတာလား?”

……

သို့သော် ဧရာမသားရဲ၏ ကျောကုန်းပေါ်၌ ကုထိုက်ပိုင် သည် ငွေရောင် ဝတ်ရုံ ရှည်ကြီးဖြင့် တည်ငြိမ်သော အမူအရာ ကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းထားပြီး လုံးဝ မတုန်လှုပ် ချေ။

“အရှေ့တိုင်းမှာ 'ကျီးကန်းလက်နဲ့ ကားဘီးကို တားခြင်း' လို စကားပုံ ရှိတယ်။ ကိုယ့်အစွမ်းအစကို ကိုယ် မသိဘဲ လုပ်ခြင်းပဲ။ မင်းတို့ လူမျိုးခြားဘာသာဝင်တွေက ပါးစပ်နဲ့ လျှာကို လှုပ်ရှားရတာ နှစ်သက်ကြတယ်။ ခဏတာ ပါးစပ်အရသာ ရရုံပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဒါက မင်းတို့ ပျက်သုဉ်းရမယ့် ကံကြမ္မာ ကို ပြောင်းလဲနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။ အခု၊ စစ်ပွဲ မစခင်မှာ၊ အရှေ့တိုင်း ကို မီးပင်လယ်အဖြစ် မပြောင်းလဲခင်မှာ အရင်ကလိုပဲ ငါ တစ်ခါ ထပ်မေးမယ်... တိုက်မှာလား... လက်နက်ချမှာလား?”

ကုထိုက်ပိုင်၏အသံသည် တည်ငြိမ်ပြီး ခံ့ညားထည်ဝါ ၏။ နေရာလွတ်များကို ဖြတ်ကျော်၍ သံမဏိခံတပ်မြို့၏အပေါ်ဘက် ကောင်းကင်ယံ၌ ပဲ့တင်ထပ်သွားပြီး၊ အသံထဲ၌ ပြင်းထန်သော ခြိမ်းခြောက်မှု တစ်ခု ပါဝင်နေသည်။

တစ်ခဏအတွင်း ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးသည် တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက် သွား၏။ အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ အာရေဗျစစ်တပ်များသာမက ရာပေါင်းများစွာသော မိုင်အကွာအဝေးရှိ မဟာထန် စစ်စခန်းသည်လည်း တိတ်ဆိတ် နေ၏။ ဝမ်ကျုံးစစ် ၊ ကောင်းရှန်းကျစ်၊ ကျန်းချိုးကျန့်ချုံး၊ အန်းစီရှန်း၊ အာပုစစ်စသည့် လူအားလုံးသည် အပေါ်စီးသို့ မော့ကြည့်ကာ အနောက်မြောက်ဘက်ကို စူးစိုက် ကြည့်နေကြသည်။

ကုထိုက်ပိုင်၏စကားကို ကြားသောအခါ လူတိုင်း၏ မျက်နှာပေါ်၌ ဒေါသ အရိပ်အယောင်တစ်ခု ဖြတ်ပြေးသွားသော်လည်း မည်သူမျှ စကားမပြောခဲ့ကြပေ။ ဝမ်ချောင်သည် သူတော်စင်ဧကရာဇ်မှ ခန့်အပ်ထားသော ကျူးကျိုးဒေသအုပ်ချုပ်ရေးမှူးချုပ်ဖြစ်ပြီး၊ မဟာထန် စစ်တပ်အားလုံး၊ စစ်ဒေသချုပ်များ၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ အားလုံးကို ဦးဆောင်သူ ဖြစ်သည်။ အမြင့်ဆုံး စစ်သူကြီးချုပ်အနေဖြင့် သူ ကိုယ်တိုင် ရှေ့ထွက်လာပြီ ဖြစ်သောကြောင့် အခြားသူများ ပိုမိုပြောဆိုရန် မလိုအပ်တော့ချေ။

“ဟာ ဟာ ဟာ၊ အဲဒီစကားကိုပဲ ငါလည်း ပြောချင်တာ မင်းတို့ကို အရင် တာ့လာစ်စစ်ပွဲ တုန်းကတည်းက ငါ ပြောခဲ့ဖူးတယ်။ မဟာထန် နဲ့ အာရေဗျ ကြားမှာ တာ့လာစ် ဟာ အဆုံးသတ် မဖြစ်ဘူးလို့။ အရှေ့တိုင်းကို ခြေချရဲရင် အကျိုးဆက်ကို ပေးဆပ်ဖို့ အသင့်ပြင်ထားရမယ်။ ကံမကောင်းစွာနဲ့ မင်းတို့ နားမထောင်ခဲ့ဘူး။ ဒါကြောင့် ဆာမာကန်နဲ့ ခိုရာစန်းဟာ ဆက်တိုက် ကျဆုံးခဲ့ရပြီး အာရေဗျ စစ်သည် တစ်သန်းကျော် အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရတာ”

“ဒီတစ်ခါလည်း ငါ ထပ်ပြောရဦးမယ်၊ ကုထိုက်ပိုင် အရှေ့တိုင်းကို ခြေချရဲရင် အကျိုးဆက်ကို ပေးဆပ်ဖို့ အသင့်ပြင်ထားပြီလား? ဒီတစ်ခါ မဟာထန်ရဲ့ ခြေလှမ်းတွေဟာ ဆာမာကန် နဲ့ ခိုရာစန်း မှာ ရပ်တန့်တော့မှာ မဟုတ်ဘူး။ အရှေ့တိုင်းစစ်တပ်ဟာ ဘဂ္ဂဒက်ကို ခြေချပြီး အနောက်တိုင်းကမ္ဘာတစ်ခုလုံး ကို စည်းလုံးသိမ်းသွင်းလိမ့်မယ်။ မင်းတို့ အားလုံးဟာ မဟာထန်ရဲ့ကျွန် ဖြစ်လာလိမ့်မယ်။ မင်းတို့ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုအားလုံးဟာ မဟာထန် ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု ဖြစ်လာလိမ့်မယ်။ အာရေဗျ တစ်ခုလုံးဟာ မဟာထန် ရဲ့ နယ်မြေ ဖြစ်လာလိမ့်မယ်။ ဒါတွေ... ကုထိုက်ပိုင်၊ အဗူမူစလင်၊ မင်းတို့ အားလုံး အသင့်ပြင်ထားပြီလား?”

လေသံများ ဟူးဟူး ပေါ်ထွက်လာ၏။ ဝမ်ချောင်သည် မြင်းပေါ်၌ စီးနင်းလျက် မျက်လုံးများမှ တောက်ပသော အလင်းတန်းများ ထွက်ပေါ်လာသည်။

ဝိုး

ဝမ်ချောင်၏အသံ ရပ်သွားသည်နှင့် အာရေဗျ စစ်စခန်းတစ်ခုလုံး ဆူညံပွက်လောရိုက် သွား၏။ အထူးသဖြင့် ဝမ်ချောင် နာမည်တပ် ခေါ်ခဲ့သော အဗူမူစလင် ၏ မျက်နှာသည် လုံးဝ ဖြူဖျော့ သွားသည်။

ဤတစ်ခဏ၌ သူ သတိရသွားသည်။ တာ့လာစ်စစ်ပွဲ မတိုင်ခင်က ဝမ်ချောင်သည် ဤစကားမျိုး ပြောခဲ့ဖူးသည်ကိုး။ ထိုစဉ်က အဗူမူစလင်လုံးဝ အလေးမထားခဲ့ပေ။ သို့သော် ယခု ပြန်စဉ်းစားကြည့်လျှင် ဝမ်ချောင် သည် ပြောသည့်အတိုင်း လုပ်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် စစ်တပ်ကို ဦးဆောင်၍ တာ့လာစ် မှ ခိုရာစန်း အထိ တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး အာရေဗျ နယ်မြေ၏ အတွင်းပိုင်းအထိ ရောက်ခဲ့သည်။

မဟာထန် ၌ ကွန်ဖြူးရှပ်ဂိုဏ်းက သူ့ကို ပြန်မခေါ်ခဲ့လျှင် ယခုအချိန်၌ အာရေဗျ စစ်တပ်သည် ခိုရာစန်း ၌ ဆက်လက် တပ်စွဲနေဦးမည်သာ ဖြစ်သည်။

ကြီးမားသော ရွှေရောင် စစ်တဲရှေ့၌ ကုထိုက်ပိုင် ၏ ငွေရောင် ဝတ်ရုံရှည်သည် လှုပ်ခါနေ၏။ သူသည် အပေါ်ယံ၌ တည်ငြိမ်မှုကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး မတုန်လှုပ်ဟန် ပြသသော်လည်း မျက်လုံး နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်းတွင် ဒေါသအရိပ်အယောင်များ ပေါ်လွင်နေပြီး သူ၏ စစ်မှန်သော ခံစားချက် ကို ဖော်ပြနေ၏။

“ဒီလိုဆိုရင်တော့ ငါတို့ စကားပြောလို့ မဖြစ်တော့ဘူး ထင်တယ်”

ကုထိုက်ပိုင်၏အသံသည် အေးစက်ပြီး ကျယ်လောင် ၏။ သံမဏိခံတပ်မြို့ ၏ အပေါ်ဘက် ကောင်းကင်ယံ၌ ပဲ့တင်ထပ်သွားသည်-

“ဒါဆိုရင် တိုက်ပွဲပဲ ရှိတော့တယ်။ မင်းငါ့ကို ငြင်းဆန်တဲ့အတွက် အကျိုးဆက်အနေနဲ့ မဟာထန် လူမျိုးတွေ၊ ဒီစစ်ပွဲမှာ အဖမ်းခံရသူ လုံးဝရှိမှာ မဟုတ်ဘူး။ မင်းတို့ အားလုံး ဒီနေရာမှာ သေရမယ်။ ဒါ့အပြင် မင်းရဲ့ မိုက်မဲရူးသွပ်မှု နဲ့ မလေးမစားပြုမှု ရဲ့ အကျိုးဆက်အနေနဲ့ ငါ အရှေ့တိုင်းကို သိမ်းပိုက်ပြီးရင် မြို့ကြီးအချို့ကို ရွေးချယ်ပြီး သွေးသစ်လောင်းပွဲ လုပ်မယ်။ မင်းတို့ ငါ့ကို ဆန့်ကျင်တဲ့၊ ငါ့ရဲ့ စေတနာကို ငြင်းပယ်တဲ့အတွက် အကျိုးဆက်အနေနဲ့ ပြည်သူ နှစ်သန်း ပြည့်အောင် ရက်ရက်စက်စက်သတ်ပစ်မယ်”

“ဒါ့အပြင် မဟာထန် လူမျိုးတွေ အားလုံးဟာ အာရေဗျ ရဲ့ ထာဝရကျွန် ဖြစ်လာလိမ့်မယ် ဒါက ငါ ကုထိုက်ပိုင် ရဲ့ အမိန့်ပဲ။ အာပိုလစ်၊ ဒီစစ်ပွဲပြီးရင် ငါတို့ အာရေဗျ အတွက် ထာဝရ အမိန့် နဲ့ သက်သေခံချက် အဖြစ် ကျောက်တိုင် စိုက်ထူထားလိုက်”

******

အပိုင်း ၁၈၂၉ သုံးရက်ကြာပြီးနောက် တိုက်ပွဲစမည်

“ဟုတ်ကဲ့ပါ”

ကုထိုက်ပိုင်နောက်မှနေ၍ ကျယ်လောင်သောအသံတစ်သံသည် ရိုသေစွာ ထွက်ပေါ်လာ၏။

အာရေဗျဧကရာဇ် တစ်ခုလုံးက လေးစားရသော “မဟာသူတော်စင်” ကုထိုက်ပိုင် တွင် လူသိများသော အလေ့အထတစ်ခု ရှိ၏။ ၎င်းမှာ မြို့မတိုက်မီ ကျောက်တိုင်စိုက်ထူခြင်း ဖြစ်သည်။ သူ ပြောဆိုခဲ့သော စကားလုံးအားလုံးကို ထိုကျောက်တိုင်ပေါ်တွင် ထွင်းထုထားလေ့ရှိ၏။ ကျောက်တိုင်ပေါ်ရှိ စကားလုံးများသည် အလွန်လေးနက်ပြီး ပြိုင်ဘက်၏ ကံကြမ္မာ ကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ အချိန်တန်သည့်အခါ ခါလစ်ဖ်၏ အမိန့်ထက်ပင် ပိုမို အာဏာရှိပြီး ဧကရာဇ်တစ်ခုလုံးတွင် မည်သူမျှ ပြောင်းလဲနိုင်ခြင်း မရှိပေ။

အာရေဗျဧကရာဇ် ကြီးထွားလာပြီး နယ်မြေချဲ့ထွင်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်များ၌ ကုထိုက်ပိုင် သည် စုစုပေါင်း ငါးကြိမ် ကျောက်တိုင် စိုက်ထူခဲ့ဖူးသည်။ တစ်ကြိမ်စီတိုင်း၌ အားကောင်းသော နိုင်ငံကြီးတစ်ခု ပြိုလဲခြင်း နှင့် ပြည်သူအများအပြား ကျွန်အဖြစ် ရောက်ရှိခြင်း တို့ ပါဝင်ခဲ့၏။ ကျောက်တိုင်စိုက်ထူရာ နေရာသည်လည်း အမြဲတမ်း အလောင်းများပြန့်ကျဲ၊ သွေးများပင်လယ်ပြင် ဖြစ်ခဲ့ပြီး စစ်သုံ့ပန်းပင် မရှိခဲ့ပေ။

ဤသို့သော အေးစက်ပြီး ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှု ဖြင့် ကုထိုက်ပိုင် သည် သူ၏ စကားတစ်ခွန်းတည်းဖြင့် အရာခပ်သိမ်းကို ဆုံးဖြတ်နိုင်သော၊ နိုင်ငံတိုင်း၊ ပြိုင်ဘက်တိုင်းကို တုန်လှုပ်ထိတ်လန့်စေသောပုံရိပ်ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ တစ်ချို့သော အတိုင်းအတာအထိ ကုထိုက်ပိုင်၏ဤသို့သော တိုက်ခိုက်ရေးဟန်သည် သူနှင့်အတူ စစ်တိုက်ခဲ့သော အာရေဗျစစ်သည်များ အားလုံးကိုပါ သက်ရောက်မှုရှိခဲ့ပြီး၊ ယခုလက်ရှိ အာရေဗျ တစ်ခုလုံး၏ အလွန်ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ပြီး အသေမကြောက်သော တိုက်ခိုက်ရေးဟန် ကို ပုံဖော်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်၏။

တစ်ဖက်၌ သံမဏိခံတပ်မြို့တွင် ကုထိုက်ပိုင် ၏ စကားကို ကြားသောအခါ လူတိုင်းသည် မျက်နှာထား တင်းမာသွားပြီး မျက်လုံးများ၌ ဒေါသ မီးတောက်များ ဖြတ်ပြေးသွားခဲ့သည်။

“ဒီ လူရိုင်းတွေ”

မြို့ထဲတွင် ကျန်းချိုးကျန့်ချုံးသည် လက်သီးကို ကြပ်ကြပ်ဆုပ်ထားသဖြင့် ကျွီခနဲ ကျွီခနဲ အသံ မြည်လာ၏။ သူသည် နှစ်နှစ်နီးပါး စစ်ဦးစီးချုပ် လုပ်ခဲ့ရသဖြင့် သူ၏ စိတ်နေစိတ်ထား အတော်အတန် လျော့ပါးခဲ့သော်လည်း ဤ လူရိုင်း၏ မိုက်မဲသော စကား ကို ကြားသောအခါ ကျန်းချိုးကျန့်ချုံး သည် စိတ်ထဲ၌ သတ်လိုသော စိတ်ဆန္ဒ များ မထိန်းနိုင်ဘဲ ပေါက်ကွဲလာခဲ့သည်။

“သူတို့ ပြောချင်ရာ ပြောပါစေ။ စစ်ပွဲမှာ အနိုင်အရှုံးကို အမြဲတမ်း ဆုံးဖြတ်ပေးတာက နှစ်ဖက်ရဲ့ အစွမ်းအစပဲ၊ စကားတွေ မဟုတ်ဘူး။ စစ်ပွဲစတဲ့အခါ သတ်ဖြတ်ခြင်း နဲ့ပဲ ပြိုင်ဘက်ကို လက်နက်ချခိုင်းရအောင်”

မင်းဆရာဝမ်ကျုံးစစ်၏ အသံသည် ဘေးမှ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ သူ၏ အမူအရာသည် ပိုမိုတည်ငြိမ်လေသည်။

ဧကရာဇ်၏ ယခင် စစ်နတ်ဘုရားအနေဖြင့် ဝမ်ကျုံးစစ်သည် စကားဖြင့် စိန်ခေါ်မှုများစွာကို ကြုံတွေ့ခဲ့ဖူးသည်။ ဝမ်ကျုံးစစ် သည် ပြိုင်ဘက်၏ စကားကြောင့် လုံးဝ စိတ်မတုန်လှုပ်ခဲ့ချေ။ နောက်ဆုံးတွင် တောင်များ၊ လွင်ပြင်များ၊ ချိုင့်ဝှမ်းများ၌ ရန်သူများသည် မဟာထန်၏ စစ်အလံအောက်၌လဲကျသွားသည့် မြင်ကွင်းသည် မည်သည့်စကားလုံးထက်မဆို ပိုမိုထိတ်လန့်တုန်လှုပ်စေသော သက်ရောက်မှု ရှိခဲ့သည်ကို သူ သိရှိ၏။

တစ်ဖက်၌ အာပုစစ်၊ အန်းစီရှန်းနှင့် ကောင်းရှန်းကျစ်တို့၏ မျက်လုံးများတွင်လည်း အလင်းရောင်များ လင်းလက်နေ၏။ ကုထိုက်ပိုင် ၏ စကားများသည် လူတိုင်း၏ ရင်ထဲမှ သတ်လိုသော စိတ်ဆန္ဒ ကို လှုံ့ဆော်ပေးခဲ့သည်။

မဟာထန် ကို ဤကဲ့သို့ စိန်ခေါ်ရဲသူ တစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ မရှိခဲ့ဖူးချေ။

“စကားအများကြီး ပြောနေဖို့ မလိုဘူး၊ ကုထိုက်ပိုင် သုံးရက် ပြီးရင် ကျွန်တော်တို့ အနိုင်အရှုံးကို ဆုံးဖြတ်ကြတာပေါ့။ ဒီတစ်ခါ ငါ့ရဲ့ ကတိ ကို အကောင်အထည်ဖော် လိမ့်မယ်။ ဒီစစ်ပွဲပြီးရင် အာရေဗျ မှာ ပြန်လည် နာလန်ထူဖို့ အခွင့်အရေး ရှိတော့မှာ မဟုတ်ဘူး။ အာရေဗျဟာ မဟာထန် ရဲ့ ထာဝရ နယ်မြေခံနိုင်ငံ ဖြစ်လာလိမ့်မယ်”

သံမဏိခံတပ်မြို့ ရှေ့၌ ဝမ်ချောင်၏ မျက်လုံးများ၌ အေးစက်သော အရိပ်အယောင် တစ်ခု ဖြတ်ပြေးသွား၏။ စကားဆုံးသည်နှင့် ဝမ်ချောင် သည် မြင်းကို ထိန်းချုပ်လှည့်ကာ စခန်းသို့ လျင်မြန်စွာ ပြန်သွားခဲ့သည်

အဝေး၌ ကြီးမားသော ခုံးခံတပ်ကြီးရှေ့တွင် ဝမ်ချောင် ၏ စကားကို ကြားရသောအခါ ကုထိုက်ပိုင် နှင့် အာရေဗျလူမျိုးအားလုံး၏ မျက်လုံးများတွင် ပြင်းထန်သော ဒေါသ များ ပေါ်လွင်လာ၏။ သို့သော် ဤတစ်ကြိမ်၌ ကုထိုက်ပိုင်သည် စကားအများကြီး မပြောတော့ဘဲ သူ၏ အောက်မှ ဆင်ပုံသဏ္ဌာန် ဧရာမသားရဲကို ထိန်းချုပ်ကာ မြေကြီးတုန်ဟီး သွားသော တုန်ခါမှုများကြားမှ အာရေဗျစစ်စခန်းသို့ ဖြည်းညှင်းစွာ ချီတက်သွားခဲ့သည်။

“တိုက်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ကြ၊ သုံးရက် ပြီးရင် မဟာထန်ကို ချေမှုန်းပြီး အရှေ့တိုင်းတစ်ခုလုံး ကို သိမ်းပိုက်ရမယ်”

ကုထိုက်ပိုင်၏ အေးစက်ပြီး ခံစားချက်မပါသော အသံသည် လူတိုင်း၏ နားထဲ၌ ပဲ့တင်ထပ်သွားခဲ့သည်။

ဖလက်ဖလက်

ကုထိုက်ပိုင် ရောက်ရှိလာသည်နှင့် ကောင်းကင်ယံမှ မရေမတွက်နိုင်သော သတင်းပို့ငှက် များသည် အရပ်လေးမျက်နှာသို့ ပျံသန်းသွားခဲ့သည်။ ယွီစန်း ၊ မာန်ရှဲ့ကျောက် ၊ အရှေ့နှင့်အနောက် တာ့ခ် ခါနိတ်တို့အပြင် ဝေးလံသော ဂိုဂူလျောဧကရာဇ်သည်ပင် ဤ သမိုင်းမတင်မီ အကြီးမားဆုံးသော စစ်ပွဲ ကို စောင့်ကြည့်နေကြ၏။

“အရှင်ဧကရာဇ်၊ ဒီစစ်ပွဲမှာ ထန်နဲ့ အာရေဗျ ဘယ်သူနိုင်မယ်လို့ ထင်ပါသလဲ?”

အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ ဝမ်ဒူမြို့တွင် ကျောဘက်၌ ဓားရှည် သုံးလက် ထိုးထားသည့် ဂိုဂူလျော စစ်ဗိုလ်ချုပ် တစ်ဦးက မေးလိုက်သည်။ သူ၏ အကြည့်သည် ရှေ့မှ အရပ်မြင့်မားပြီး ထုထည်ကြီးမားသော ပုံရိပ် ဆီသို့ ရောက်နေသည်။

“ဟွန့်၊ ပြောဖို့ ခက်တယ်။ အာရေဗျသံမြင်းတပ်ရဲ့ တိုက်ခိုက်ရေးစွမ်းရည်ကို ငါတို့ သိုးကျောင်း လူမျိုးတွေ ကြားမှာ လူတိုင်း သိကြတယ်။ အထူးသဖြင့် သူတို့ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့တဲ့ ရှေးဟောင်းနည်းပညာတွေနဲ့ မွေးမြူထားတဲ့ ဧရာမသားရဲစစ်တပ်တွေပေါ့။ သူတို့သာ ငါတို့ ဂိုဂူလျောကို လာတိုက်ရင် ခုခံဖို့ ခက်ပါလိမ့်မယ်။ ထန်လူမျိုး တွေကတော့... အဲဒီ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင် ကို အခုထိ ငါ မတွေ့ဖူးသေးဘူး။ ဒါပေမဲ့ အာရေဗျရဲ့ ဧရာမသားရဲစစ်တပ်ကို သူ တစ်ကြိမ် အနိုင်ယူခဲ့ဖူးတယ်။ ဒါ့အပြင် တခြား ဗိုလ်ချုပ်ကြီးတွေ ရဲ့ အကူအညီနဲ့ မဟာထန် ရဲ့ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အပြောင်မြောက်ဆုံး ခြေလျင်တပ်ဟာ သံမဏိခံစစ်လိုင်း နဲ့ ပေါင်းစပ်ထားတာ၊ ဒါဟာ မြင်းတပ်ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကို ကာကွယ်ဖို့ အပြင်းထန်ဆုံး နည်းလမ်းပဲ။ ဒီဧကရာဇ် နှစ်ခုထဲမှာ ဘယ်သူ အနိုင်ရမလဲဆိုတာ တကယ်ပဲ ပြောရခက်ပါတယ်”

လေပြင်းများ တိုက်ခတ်နေသည်။ ဂိုဂူလျောဘုရင် ယွန်းဂျယ်စိုးမွန်းသည် မျက်လုံးများ၌ မည်းမှောင်ပြီး ဆိုးရွားသော အရိပ်အယောင် များဖြင့် ရုတ်တရက် ပြောဆိုလိုက်သည်။ သူ၏ နားထင်မှ ဆံပင်များ လေထဲ၌ လွင့်ပျံနေ၏။ သံမြင်းတပ်သည် ကမ္ဘာပေါ်၌ အပြိုင်အဆိုင်မရှိပေ။ ခြေလျင်တပ် ဖြင့် သံမြင်းတပ် ကို ကာကွယ်နိုင်သူမှာ မဟာထန် တစ်ခုတည်းသာ ရှိ၏။

နောက်မှ စစ်ဗိုလ်ချုပ်အချို့သည် စဉ်းစားငြိမ်သက် နေကြသည်။

“ဒီလောက် ကြီးမားတဲ့ စစ်ပွဲကြီးမှာ ကျွန်တော်တို့ ဂိုဂူလျောဧကရာဇ် ပါဝင်ဖို့ အခွင့်အရေးမရ တာ ဝမ်းနည်းစရာပဲ”

နောက်တစ်ခဏ၌ ယွန်းဂျယ်စိုးမွန်း သည် မြင့်မားသော ဝမ်ဒူမြို့ရိုး ပေါ်၌ ရပ်လျက် သက်ပြင်းချ ပြီး အခြားတစ်ဖက်သို့ ခေါင်းလှည့်ကြည့်လိုက်သည်။ ဝမ်ဒူမြို့ ၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင် လက်နက်အပြည့်အစုံ ဝတ်ဆင်ထားသော စစ်တပ်များ မည်မျှရှိသည်ကို မသိနိုင်ဘဲ အနက်ရောင် တပ်အလံများသည် ပိုမိုမြင့်မားသော နေရာများ၌ ထင်ရှားစွာ မြင်တွေ့နေရ၏။

ယိုးကျိုး၊ ကျန်းရှိုးကွေ့၊ အန်တုံ စစ်ဒေသချုပ်

အရှေ့မြောက်ပိုင်း ဂိုဂူလျောမှသည် အနောက်ပိုင်းဒေသသို့ လမ်းခရီးသည် အလွန်ဝေးကွာ၏။ စိတ်ဝင်စားပါက ရှီး၊ ချီတန်၊ အရှေ့နှင့် အနောက် တာ့ခ် ခါနိတ် တို့ကို ဖြတ်ကျော်၍ ထိုနေရာသို့ သွားရောက်နိုင်သေးသည်။ သို့သော် အရှေ့မြောက်ပိုင်း ယိုးကျိုး၏ တည်ရှိမှုသည် ချွန်ထက်သော ဆူး တစ်ခုသဖွယ် ပိတ်ဆို့နေပြီး ယွန်းဂျယ်စိုးမွန်းအား သတိထားမှုများစွာ ဖြစ်စေကာ တစ်လက်မမျှပင် ရှေ့မတိုးနိုင်အောင် တားဆီးထား၏။

ကျန်းရှိုးကွေ့၏ စစ်တပ်သည် အရေအတွက် မများသော်လည်း အလွန်ရဲရင့် ၏။ သံမှို တစ်ခုသဖွယ် ထိုနေရာ၌ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း စိုက်ဝင်နေပြီး အနောက် တာ့ခ်၊ ချီတန်၊ ရှီး နှင့် ဂိုဂူလျောဧကရာဇ် တို့ကို ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ယွန်းဂျယ်စိုးမွန်း၌ စစ်သည် တစ်သန်း ရှိသော်လည်း လွယ်လွယ်ကူကူ ထွက်တိုက်ဝံ့ခြင်း မရှိပေ။ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှု၌ မဟာထန် ၏ ယိုးကျိုးစစ်စခန်း မှ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် သူ့ထက် လုံးဝ မနိမ့်ချေ။

သူသာ ဤအချိန်၌ စစ်ချီမည်ဆိုလျှင် ကျန်းရှိုးကွေ့သည် ဤတစ်ခဏ၌ မလွဲမသွေ စစ်ချီတိုက်ခိုက်လိမ့်မည်။ သူသည် ဝမ်ဒူမြို့ကို ပိတ်ဆို့ထားစေကာမူ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် ပင်လယ်ကို ရေကြောင်းဖြင့် ပတ်၍ပင် လာရောက် တိုက်ခိုက်ဝံ့သူ ဖြစ်၏။ သူ့ကို တစ်ခုတည်းသော ခြိမ်းခြောက်နိုင်သူမှာ သူ (ယွန်းဂျယ်စိုးမွန်း) ကိုယ်တိုင်သာ ဖြစ်ပြီး၊ ထိုတစ်ဦးတည်းမှလွဲ၍ အခြားသူမရှိဟု ယွန်းဂျယ်စိုးမွန်း က နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း သိရှိ၏။

မဟာထန်သည် အရပ်ရပ်မှ ဒေသအုပ်ချုပ်ရေးမှူး နှင့် စစ်တပ်များအားလုံးကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သော်လည်း အရှေ့မြောက်ပိုင်း ယိုးကျိုး ကိုသာ ချန်ထားခဲ့သည်မှာ ဤအချက်ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစား၍ စီစဉ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ပြောရမည်ပင်။

“ဒါပေမဲ့ ကျန်းရှိုးကွေ့၊ မင်းလည်း ကြာကြာ ဝင့်ကြွားနိုင်တော့မှာ မဟုတ်ဘူး။ မကြာခင်မှာ ယိုးကျိုးဒေသ ဟာလည်း ငါ ပိုင်ဆိုင်လာ လိမ့်မယ်”

ယွန်းဂျယ်စိုးမွန်းသည် အနောက်တောင်ဘက်ကို ကြည့်ရင်း မျက်လုံးများ၌ ထက်မြက်သော အလင်းတန်း တစ်ခု ရုတ်တရက် ဖြတ်ပြေးသွားခဲ့သည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် မိုးပေါ်ထိုးမြင့်နေသော ယွီစန်းကုန်းပြင်မြင့်တွင် သိမ်းငှက်များ ပျံသန်း ဆင်းသက်လာခဲ့၏။ ဝမ်ချောင်နှင့် ကုထိုက်ပိုင်တို့၏ စကားပြောဆိုမှုသည် ယွီစန်းဘုရင်၏မြို့တော်၌ရှိသော ဧကရာဇ်ဝန်ကြီးချုပ် တာ့လုံချင်းလင်းလက်ထဲသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။

အနောက်ပိုင်းဒေသ တစ်ခုလုံးမှ သံမဏိခံတပ်မြို့ အထိကို အာရေဗျ နှင့် မဟာထန် တို့က သိမ်းပိုက်ထားပြီး ပတ်ဝန်းကျင်သည် စည်းကမ်းတင်းကျပ်စွာ လုံခြုံမှုရှိသော်လည်း အတွေ့အကြုံရှိသော သူလျှို အနည်းငယ်ကို စေလွှတ်၍ သတင်းရယူခြင်းသည် သိပ်မခက်ခဲသေးချေ။

“...သုံးရက်? ဘာကို ဆိုလိုတာလဲ? မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်ကတော့ ဖျံလို လိမ္မာပါးနပ်တဲ့သူဖြစ်လို့ ဒီလိုလုပ်တာ အကြောင်းရင်းရှိမှာပဲ။ ဒါပေမဲ့ ကုထိုက်ပိုင် ကတော့ အာရေဗျရဲ့မဟာသူတော်စင် လို့ နာမည်ကြီးသူပါ။ သူရဲ့ ယခင်က ပြုမူပုံကို ကြည့်ရင် အလွန်မာနကြီးပြီး အင်အားကြီးမားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်တာ သေချာတယ်။ အာရေဗျစစ်တပ်အားလုံး ရောက်လာပြီဆိုတော့ ဘာကြောင့် သူက သုံးရက် ပြီးမှ စစ်တိုက်မယ်ဆိုတဲ့ စကားကို လက်ခံခဲ့တာလဲ? ဒါက သူ့ရဲ့ နာမည်ဂုဏ်သတင်းနဲ့ မကိုက်ညီဘူး”

ခန်းမထဲတွင် နန်ရီ စုန့်ထျန်းသည် ရှေ့မှ ရောက်ရှိလာသော သတင်းကို ကိုင်ထားပြီး အသေးစိတ် တစ်ခုကို ချက်ချင်း သတိပြုမိသွားခဲ့သည်။ ဝမ်ချောင်က သုံးရက်ကြာမှ တိုက်ခိုက်ရန် အဆိုပြုသည်ကို ကုထိုက်ပိုင်က လုံးဝ မငြင်းဘဲ လက်ခံလိုက်ခြင်းသည် ပုံမှန်မဟုတ်သော အခြေအနေ ဖြစ်၏။

“မာနကြီးတယ်၊ အင်အားကြီးမားတယ် ဟုတ်လား? အဲဒီလိုလူတစ်ယောက်ဟာ ထူးခြားတဲ့ ဉာဏ်ပညာ လုံးဝ မရှိဘဲ အာရေဗျရဲ့မဟာသူတော်စင် ဖြစ်လာပြီး စစ်တိုင်းအောင်နိုင်၊ နေရာတိုင်းကို သိမ်းပိုက်နိုင်ကာ အာရေဗျကို ဒီနေ့ ဒီအခြေအနေအထိ ရောက်အောင် ဦးဆောင်နိုင်ပါ့မလား?”

တာ့လုံချင်းလင်း၏ မျက်လုံးများတွင် ထက်မြက်သော အလင်းတန်းတစ်ခု ဖြတ်ပြေးသွားပြီး သူ ပြောလိုက်သော ပထမဆုံး စကားသည် နန်းရီ စုန့်ထျန်း တစ်ကိုယ်လုံးကို တောင့်တင်း သွားစေကာ ချက်ချင်း ရပ်တန့်သွားစေခဲ့သည်။

မှန်ပေသည်။ ကုထိုက်ပိုင် သည် လူအများထင်ထားသလို မာနကြီးပြီး အင်အားကြီးမားသူ သာဆိုလျှင် ယနေ့ကဲ့သို့ အဆင့်အတန်းမျိုးကို ရောက်ရှိကာ ဤမျှ လေးစားခံရသူ ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား။

နန်းရီ စုန့်ထျန်းသည် မှင်တက်သွားပြီး ခဏကြာအောင် စကားမပြောနိုင် ဖြစ်နေခဲ့သည်။

“မာနကြီးခြင်း နဲ့ အင်အားကြီးမားခြင်းဟာ ပြိုင်ဘက်ကို လှည့်စားဖို့၊ ပေါ့ဆအောင် လုပ်ဖို့ အတွက်ပဲ။ အကယ်၍ ဖြစ်နိုင်ရင် စိတ်ဓာတ်မခိုင်မာသူ အချို့ကို လက်နက်ချခိုင်းခြင်းဖြင့် မလိုအပ်သော စစ်ပွဲနဲ့ဆုံးရှုံးမှုကို ရှောင်ရှားနိုင်စေတယ်။ သို့သော် အာရေဗျရဲ့ ခမ်းနားထည်ဝါသော မဟာသူတော်စင်ဟာ အဲဒီလောက် ရိုးရှင်းတယ်ဆိုရင် ကြာမြင့်စွာကတည်းက အသတ်ခံရပြီး ဖြစ်လိမ့်မယ်။ သူ့ရဲ့စိတ်ထဲက လိမ္မာပါးနပ်မှုနဲ့ သတိကြီးခြင်းက မဟာထန်က အဲဒီသူထက် မနိမ့်ကျဘူး”

တာ့လုံချင်းလင်းက တည်တည်ငြိမ်ငြိမ် ပြောလိုက်သည်။ စကားအနည်းငယ်ဖြင့် အာရေဗျနှင့်မဟာထန် နှစ်ဖက် စစ်သူကြီးများ၏ စစ်မှန်သော ပုံစံကို ထိုးဖောက်ပြခဲ့၏။

“ဒီစစ်ပွဲမှာ အာရေဗျရဲ့ အဲဒီပုဂ္ဂိုလ်ဟာ အပေါ်ယံမှာ မိုက်မဲရူးသွပ်ဟန် ပြသပေမယ့် တကယ်တမ်းမှာတော့ မဟာထန်ကို အလွန်အမင်း စိုးရိမ်ပြီး ကြီးမားတဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှု ကို ခံစားနေရတယ်။ သုံးရက် အချိန်ယူခြင်းဟာ စဉ်းစားဆုံးဖြတ်ပြီးမှ လှုပ်ရှားဖို့ အခွင့်အရေး ယူတာပဲ။ နောက်ဆုံးမှာတော့ တိုက်ခိုက်ဦးမှာဖြစ်ပေမယ့် ဒီကြားထဲမှာ ပြိုင်ဘက်ရဲ့ အခြေအနေအမှန် ကို စစ်ဆေးပြီး လုံလောက်စွာ စီစဉ်နိုင်တယ်”

“စစ်သည် နှစ်သန်းကျော် ရှိတဲ့ အင်အားကြီးမားတဲ့ စစ်တပ် နဲ့ ဧရာမသားရဲစစ်တပ် ကို ပိုင်ဆိုင်ထားပေမယ့် ဒီလို သတိကြီးခြင်းဟာ မဟာထန် ဘက်ကလည်း မပေါ့ဆသင့်ဘူး။ ဒါဟာ စစ်မှန်တဲ့ နဂါးနှစ်ကောင် ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုပဲ။ နောက်ဆုံး ဘယ်သူနိုင်မယ်၊ ဘယ်သူရှုံးမယ်ဆိုတာ ငါတောင် မခန့်မှန်းနိုင်ဘူး။ ဒါပေမဲ့ တစ်ခုတော့ သေချာတယ်။ ဒီစစ်ပွဲ မပြီးမချင်း နန်ရီ စုန့်ထျန်း၊ မင်းတို့ဘက်က နှစ်ဖက်စလုံး၏ အာရုံစူးစိုက်မှုကို ဆွဲဆောင်နိုင်မယ့် လှုပ်ရှားမှု တစ်စိုးတစ်စိမှ မပြုလုပ်ဖို့ ငါ မလိုချင်ဘူး”

နောက်ဆုံးစကား၌ တာ့လုံချင်းလင်း သည် ခန်းမအောက်မှ နန်ရီ စုန့်ထျန်းကို ကြည့်လိုက်ပြီး မျက်လုံးများ၌ နက်နဲသောအဓိပ္ပာယ် များ ပါဝင်နေသည်။

နန်ရီ စုန့်ထျန်း ၏ ရင်ထဲ၌ တုန်လှုပ် သွားပြီး ခေါင်းကို ချက်ချင်း ငုံ့လိုက်ရသည်။

အချိန်သည် လျင်မြန်စွာ ကုန်လွန်သွားပြီး သုံးရက်သည် မျက်စိတစ်မှိတ်အတွင်း ရောက်ရှိလာ၏။ ဤကာလအတွင်း မဟာထန် နှင့် အာရေဗျ နှစ်ဖက်စလုံးသည် အချိန်ကို အမိအရယူ၍ စစ်ပွဲမတိုင်မီ နောက်ဆုံးပြင်ဆင်မှုများကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ဝမ်ချောင်ဘက်တွင် သံမဏိခံတပ်မြို့ ၏ ပင်မခန်းမ၌ မီးရောင်များ လင်းထိန်နေပြီး နေ့မှ ညအထိ ဝမ်ချောင်၊ ဝမ်ကျုံးစစ် ၊ အန်းစီရှန်းအပါအဝင် ခေါင်းဆောင်ကြီး ခြောက်ဦးတို့သည် သဲမြေပုံ ပတ်လည်၌ စုဝေးကာ အကြိမ်ကြိမ် စီမံခန့်ခွဲ ခဲ့ကြပြီး၊ အကြိမ်ကြိမ် တိုက်ပွဲပုံစံများကို စမ်းသပ်ခဲ့ကြ၏။ စစ်ပွဲအတွင်း စစ်အင်အား ခွဲဝေမှု၊ တိုက်ခိုက်ပုံ၊ အချိန်ကိုက်ပုံ၊ အာရေဗျ၏ တန်ပြန်တိုက်ခိုက်မှုများကို အကြိမ်များစွာ ပြင်ဆင်ပြီး ပြန်လည်စစ်ဆေးခဲ့ကြသည်။

စမ်းသပ်တိုက်ပွဲ အခြေအနေသည် အလွန်ပြင်းထန်ခဲ့ပြီး စီမံကိန်းများကို တစ်ခုပြီးတစ်ခု ပြောင်းလဲခဲ့ရသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ အန်းစီရှန်း၊ ဝမ်ကျုံးစစ်တို့ပင် ရန်သူ ၏ အခန်းကဏ္ဍတွင် ပါဝင်၍ အာရေဗျဘက်မှ တိုက်ခိုက်ပုံနှင့် တုံ့ပြန်မှုကို အတုယူကာ စမ်းသပ်ခဲ့ကြ၏။

ဤသို့သော သဲမြေပုံဖြင့် စမ်းသပ်တိုက်ပွဲမျိုး၊ ဤအဆင့်အတန်းမျိုးဖြင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးခြင်းမျိုးသည် ကုန်းမြေတစ်ခုလုံး၌ ရှားပါး လှပေသည်။ ဝမ်ချောင်ပင်လျှင် များစွာ အကျိုးကျေးဇူး ရရှိခဲ့သည်။

စစ်သည် ခြောက်သိန်းနှင့် ဝမ်ကျုံးစစ်၊ ကောင်းရှန်းကျစ်၊ အန်းစီရှန်းတို့ကဲ့သို့ ခေါင်းဆောင်ကြီးများ ဘေးမှ အကူအညီပေးခြင်းသည် ဝမ်ချောင်တစ်သက်တာလုံး အိပ်မက်ထဲတွင်ပင် တောင့်တခဲ့သော အခိုင်မာဆုံးသော စစ်တပ်ဖွဲ့စည်းမှု ဖြစ်၏။ ဤသို့သော ခေါင်းဆောင်ကြီးများ ဘေးမှ ကူညီပေးခြင်း၊ ဗျူဟာများ စီစဉ်ပေးခြင်းတို့ဖြင့် ရန်သူဘက်၌ စစ်သည် သန်းချီ ရှိနေစေကာမူ သူ အဘယ်အရာကို ကြောက်ရမည်နည်း။

******

အပိုင်း ၁၈၃၀ နောက်ဆုံးတိုက်ပွဲ စတင်ခြင်း

တစ်ဖက်၌ အာရေဗျဘက်တွင် မရေမတွက်နိုင်သော သိမ်းငှက် များသည် နေ့ညမပြတ် ပျံသန်းထွက်ခွာနေပြီး၊ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် မဟာထန်ဘက်မှ သတင်းအချက်အလက်များကို မပြတ် စုဆောင်းနေကြသည်။

“ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သိပါ၊ ရန်သူကို သိပါ၊ စစ်ပွဲပေါင်းတစ်ရာ အောင်နိုင်ပါလိမ့်မယ်”

အာရေဗျ ဘက်တွင် ဤသို့သော စစ်ပညာဆိုင်ရာ စာအုပ်စာတမ်းများ ရှိချင်မှ ရှိပေမည်။ သို့သော် လက်တွေ့တွင်မူ သူတို့သည် ထိုအတိုင်း လုပ်ဆောင်နေကြသည်မှာ သံသယဖြစ်ဖွယ် မရှိချေ။

ညနေစောင်း၍ သုံးရက်၏ နောက်ဆုံးနေ့သို့ ရောက်ရှိလာ၏။ နောက်ဆုံးတိုက်ပွဲအတွက် နောက်ဆုံးညသာ ကျန်ရှိတော့သည်။ သို့သော် နှစ်ဖက်စစ်တပ်အကြားမှ တင်းမာသော လေထု သည် လျော့ပါးသွားခြင်းမရှိဘဲ ပိုမို ပြင်းထန်လာခဲ့၏။

ဒုန်း

နောက်ဆုံးတိုက်ပွဲနေ့သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီ။

အရှေ့ဘက်မှ ပထမဆုံး အလင်းရောင်ခြည် ထွက်ပေါ်လာပြီး ကောင်းကင်ယံ ဖြူဖွေးလာချိန်တွင် အနောက်မြောက်ဘက် မြေပြင်တစ်ခုလုံးသည် ရုတ်တရက် တင်းမာ လာခဲ့ပြီး၊ စစ်ပွဲ၏ လေထုသည် အချိန်တိုအတွင်း အဆပေါင်းများစွာ ထူထပ် လာခဲ့သည်။ ဝူး ခနဲ မြည်ဟည်းသော သံမဏိဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် စစ်ချိုသံ ကြောင့် အနောက်မြောက်ဘက် မြေကြီးတစ်ခုလုံးသည် ရုတ်တရက် တုန်ခါသွားပြီး၊ ကြီးမားသော သတ္တဝါကြီး တစ်ကောင်သည် အိပ်စက်ရာမှ နိုးထလာသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

တစ်ခဏအတွင်း နေရာတစ်ခုလုံး တောင့်တင်းသွားပြီး လေထုသည် တင်းမာထိတ်လန့်သော အခြေအနေဖြင့် ပြည့်နှက်သွားသည်။ ကောင်းကင်ယံမှ အောက်သို့ ငုံ့ကြည့်လိုက်သည့်အခါ စစ်ချိုသံ မြည်ဟည်းသည့် တစ်ခဏ၌ အရပ်မြင့်မားသော အာရေဗျသံမြင်းတပ် အများအပြားသည် စစ်စခန်းမှ ရုတ်တရက် ထွက်ခွာလာကြပြီး၊ ချောင်းရေသည် မြစ်၊ ပင်လယ်ထဲသို့ စီးဝင် သကဲ့သို့ မည်းမှောင်သော သံမဏိရေစီးကြောင်း အဖြစ် လျင်မြန်စွာ ဖွဲ့စည်းသွားကြသည်။

ဟိန်း

ဧရာမသားရဲများ ဟိန်းဟောက်ကြသည်။ ထိုနည်းတူပင် စစ်တပ်နှင့်အတူ လိုက်ပါလာသော ဧရာမသားရဲ များသည်လည်း ချက်ချင်း ထရပ်လိုက်ကြပြီး၊ ၎င်းတို့၏ ကြီးမားသော ခန္ဓာကိုယ် သည် စစ်တပ်အလယ်တွင် ခန့်ညားထည်ဝါသော တောင်တန်း များသဖွယ် တည်ရှိနေ၏။

အချိန်တိုအတွင်း သန်းနှင့်ချီသော ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသည့် အာရေဗျသံမြင်းတပ် များသည် မြေပြင်ပေါ်၌ မရေမတွက်နိုင်သော စစ်ပုံစံများ ကို ချက်ချင်း ဖွဲ့စည်းလိုက်ကြပြီး၊ ကြီးမားသော စစ်ပွဲစက်ယန္တရားကြီး တစ်ခုသဖွယ် ဧရာမလက်မောင်းကြီး ကို ဝှေ့ယမ်းကာ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော အေးစက်သည့် အလင်းတန်းများ ကို ထုတ်လွှင့်နေကြသည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် စစ်ဗုံသံ များ တဒုန်းဒုန်းမြည်ဟည်းလာ၏။ အရှေ့နှင့် အနောက်ဘက်ရှိ သံမဏိခံတပ်မြို့မှ စစ်ဗုံသံ များသည် မြေပြင်တစ်ခုလုံးကို လွှမ်းခြုံကာ မိုးကောင်းကင်ကို ထိုးဖောက် သွားပြီး ဤနေရာ၏ ငြိမ်သက်ခြင်းကို ဖြိုခွင်းလိုက်သည်။

သံချပ်ဝတ်တန်ဆာများ တုန်ခါနေ၏။ စစ်တဲထဲတွင် သံချပ်ဝတ်ဝတ်ထားသော စစ်သည် တစ်ဦးသည် ခေါင်းကို မတ်မတ်၊ မျက်လုံးများ၌ ယုံကြည်စိတ်ချမှု အပြည့်ဖြင့် လက်ထဲတွင် လှံရှည်ကို ကိုင်လျက် ကြီးမားသော ခြေလှမ်းများဖြင့် ရုတ်တရက် ထွက်လာခဲ့သည်။ တစ်ခဏအတွင်း သူသည် စစ်တဲအပြင်ဘက်မှ ရေစီးကြောင်းကြီးထဲသို့ ချက်ချင်း စီးဝင်သွားပြီး သံချပ်ဝတ်တပ်ဖွဲ့ တစ်ခုနှင့်အတူ လျင်မြန်စွာ ချီတက်ကာ ရှေ့မှ မြင့်မားသော သံမဏိခံတပ်မြို့ နံရံ များသို့ ဦးတည်သွားခဲ့သည်။

သူ၏ လက်ထဲမှ လှံရှည်သည် ခြစ် ခနဲ အသံမြည်လျက် အပေါ်ဘက်၌ မှီထားလိုက်သည်။

သူ၏နောက်ဘက် မြေပြင်ကို မျက်လုံးဖြင့် ဝှေ့ယမ်းကြည့်လိုက်သည့်အခါ ခြေလျင်တပ်၊ မြင်းတပ်၊ လေးသည်တော်တပ်၊ မြှားပစ်ကျွမ်းကျင်သူများ ၏ တပ်ဖွဲ့များ... မဟာထန် ၏ စစ်သည် ခြောက်သိန်းကျော်သည် သံချပ်ဝတ်အပြည့်ဖြင့် ပင်လယ်ပြင်သဖွယ် ကျယ်ပြန့်နေပြီး တိမ်တိုက်များ စုစည်းလာသကဲ့သို့ ရှေ့တန်းသို့ အပြေးအလွှား ချီတက်နေကြသည်။

ထို စည်းကမ်းကျသော ခြေလှမ်းသံ များသည် မိုးကြိုးပစ်သံ ကဲ့သို့ပင်

သံမဏိခံတပ်မြို့ ၏ ပင်မခန်းမကြီးထဲ၌။

ဝူး

ဝမ်ချောင်သည် သံချပ်ဝတ်အပြည့်ဖြင့် အပေါ်ဘက်ရှိ ကြီးမားသော ထိုင်ခုံတစ်ခုပေါ်၌ မြင့်မားစွာ ထိုင်နေ၏။ သူ၏မျက်ခွံများ လှုပ်ရှားသွားပြီး မျက်လုံးနှစ်လုံး ရုတ်တရက် ပွင့်လာသည့်အခါ ကြယ်တာရာများထက်ပင် ပိုမိုမျက်စိကျိန်းစရာ ကောင်းသော တောက်ပသည့် အလင်းတန်းများသည် ချက်ချင်း ပွင့်ထွက်လာခဲ့ပြီး၊ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် တောင်တန်းများထက်ပင် ပိုမိုလေးလံသော စွမ်းအင် တစ်ခုသည် သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်မှ ပေါက်ကွဲ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

“အရှင်”

ခန်းမကြီးထဲတွင် လီစီယီ၊ စုဟန်ရှန်း၊ ကော်ကျစ်ရီ၊ သိမ်းငှက်အို၊ ချင်းယန်သခင်လေး ၊ ကျန်းချွယ်၊ ရွှီခဲ့ယီ၊ စုရွှတ်ရွှမ်း၊ ချန်ပုရန်၊ စွန်းကျစ်မင်…လူတိုင်း စုဝေးနေကြသည်။ ဝမ်ချောင် နိုးထလာသည်ကို မြင်သောအခါ လူတိုင်းသည် ခါးကို ကိုင်းညွတ်၍ အလွန်ရိုသေစွာ အရိုအသေ ပေးခဲ့ကြသည်။

“ချီတက်ကြ”

ထိုတစ်ခဏ၌ စကားလုံး အများအပြား မရှိချေ။ တောင်တန်းကြီးတစ်ခု မြေကြီးမှ ရုတ်တရက် ပေါ်ထွက်လာသကဲ့သို့ ဝမ်ချောင်သည် လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် လက်ရန်းကို ကိုင်လျက် ထိုင်ခုံမှ ချက်ချင်း ခုန်ထရပ် လိုက်ပြီး လူအများအကြားမှ လျင်မြန်စွာ ဖြတ်သန်းကာ တံခါးဝမှ ထွက်သွားခဲ့သည်။ မြင်းဟီသံ တစ်သံ နားနားမှ ထွက်ပေါ်လာ၏။ အဖြူရောင် မြင်းခွာရှိ မြင်းသည် ခွာများကို ရုတ်တရက် လှုပ်ရှားကာ မြင်းမြီးများ လေထဲ၌ တဖျပ်ဖျပ် ဖြင့် အပြင်ဘက်၌ စောစီးစွာ စောင့်ဆိုင်းနေခဲ့သည်။

ဝမ်ချောင် မြင်းပေါ် ခုန်တက်လိုက်ပြီး မြင်းကြိုးကို ဆွဲကာ ရှေ့တန်းသို့ လျင်မြန်စွာ ဦးတည်သွားခဲ့သည်။

သူ၏ နောက်ဘက်တွင် လူများစွာ လိုက်ပါလာခဲ့ပြီး တစ်လျှောက်လုံး နီးကပ်စွာ လိုက်ပါခဲ့ကြသည်။

လေပြင်းတစ်ချက်သည် ဘေးမှ တိုက်ခတ်သွားသည်။ ဝမ်ချောင် မြင်းပေါ်၌ ရပ်နေပြီး ကြည့်လိုက်သည့်အခါ စစ်မြေပြင်တစ်ခုလုံးတွင် မရေမတွက်နိုင်သော စစ်တပ်များသည် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အငွေ့အသက် များဖြင့် အလွန် စည်းကမ်းတင်းကျပ်စွာ ခံစစ်ချထားသည်ကို မြင်ရ၏။ စစ်တပ်အလယ်၌ ဝမ်ကျုံးစစ် ၊ ကောင်းရှန်းကျစ်၊ ချန်းချီလီ၊ အန်းစီရှန်း ၊ အာပုစစ် ၊ ချူလော့ဟူ ၊ ကျန်းချိုးကျန့်ချုံး ၊ ရှန်းယွီ ကျုံးထုန်း တို့သည် တစ်ဦးချင်းစီ မြင်းပျံများ စီးလျက်၊ ရွှေရောင် လှံနှင့် သံမြင်းတပ် များဖြင့် အသင့် စောင့်ဆိုင်းနေခဲ့ကြသည်။

ဝမ်ချောင် ကို မြင်သောအခါ လူတိုင်းသည် သူ့ကို ကြည့်ရှုကာ ဝမ်ချောင် ၏ အမိန့်ကို စောင့်ဆိုင်းနေခဲ့ကြသည်။

လေသံများ ဟူးဟူး ပေါ်ထွက်လာ၏။ ဝမ်ချောင် ခေါင်းညိတ်လိုက်ပြီး လူတိုင်း၏ အကြည့်များကြားမှ အဖြူရောင် မြင်းခွာ ကို စီးလျက် ဖြည်းညှင်းစွာ ရှေ့သို့ တက်သွားကာ လူတစ်ရပ်ထက် မြင့်သော သံမဏိနံရံ ထောင်ချီဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ပထမဆုံး ခံစစ်လိုင်းသို့ ဦးတည်သွားခဲ့ပြီး မျက်လုံးများက အနောက်မြောက်ဘက်သို့ ရှေးရှုနေသည်။

ဝူး

မြေမှုန့်များ တက်လာပြီး ကောင်းကင်သို့ ထိုးတက်သွားသည်။ အနောက်ပိုင်းဒေသ တစ်ခုလုံးတွင် ရက်ပေါင်း နှစ်ဆယ်ကျော်ကြာ နေရာယူထားပြီး လုံးဝ မလှုပ်ရှားခဲ့သော သန်းနှင့်ချီသည့် အာရေဗျသံမြင်းတပ်များသည် ရုတ်တရက် အလွန်ထူထူထဲထဲ ဖွဲ့စည်းလျက် သံမဏိခံတပ်မြို့ဆီသို့ ပြေးလွှားလာနေကြသည်။ သန်းနှင့်ချီသော သံမြင်းတပ် များ ပြေးလွှားလာသည့်အခါ မြေကြီးတစ်ခုလုံးသည်ပင် ဟိန်းဟောက်တုန်ခါ လာပြီး ကွဲအက်တော့မတတ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

စစ်တပ်အလယ်တွင် တောင်တန်းများသဖွယ် ကြီးမားသော သတ္တဝါကြီးများ သည်လည်း နိုးထ၍ ဟိန်းဟောက်လျက် စစ်တပ်နှင့်အတူ လိုက်ပါလာခဲ့ကြသည်။ ထို ပြင်းထန်ပြီး ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော စွမ်းအင်သည် ကောင်းကင်ကို လွှမ်းခြုံကာ တောင်များကို တွန်းလှန်သကဲ့သို့ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး လူများအား ရင်တထိတ်ထိတ် ဖြစ်စေသည်။

သို့သော် ဝမ်ချောင်၏အကြည့်သည် ဤသူများပေါ်၌ တစ်ချက်သာ ဝှေ့ယမ်းကြည့်ပြီးနောက် စစ်တပ်၏ဗဟိုသို့ လျင်မြန်စွာ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ ထို ဆင်ပုံသဏ္ဌာန် ဧရာမသားရဲ ၏ ကျောကုန်းပေါ်၌ ရွှေရောင် စစ်တဲ တစ်ခု၊ စစ်တဲရှေ့တွင် ခမ်းနားထည်ဝါပြီး မြင့်မြတ်ကာ ဘုရားသခင်ကဲ့သို့သော ငွေရောင် ဝတ်ရုံဝတ်ထားသည့် ပုံရိပ်ကို သူ မြင်လိုက်ရသည်။

“နောက်ဆုံးတော့ နောက်ဆုံးတိုက်ပွဲ ရောက်လာပြီ”

ဝမ်ချောင် စိတ်ထဲ၌ တီးတိုးရေရွတ်လိုက်ပြီး မျက်လုံးများမှ ထက်မြက်သော အေးစက်သည့် အလင်းတန်း တစ်ခု ထွက်ပေါ်လာသည်။

“ပြင်ဆင်ကြ”

နောက်တစ်ခဏ၌ ဝမ်ချောင်သည် မိုးကြိုးပစ်သကဲ့သို့ ကျယ်လောင်သော အော်ဟစ်သံ ဖြင့် လက်ထဲမှ မူလအမရဓားသည် ငွေရောင် တောက်ပမှုဖြင့် အိမ်ထဲမှ ရုတ်တရက် ထွက်ပေါ်လာပြီး ကောင်းကင်သို့ ထိုးတင်လိုက်သည်။

ဝမ်ချောင်၏ မိုးခြိမ်းသကဲ့သို့ အော်ဟစ်သံနှင့်အတူ သံမဏိခံစစ်လိုင်း နောက်ဘက်မှ စစ်သည် ခြောက်သိန်းကျော် ၏ စွမ်းအင်သည် ရုတ်တရက် ပြောင်းလဲသွားပြီး ပျံ့နှံ့နေသော သံသဲမှုန် များသည် ရုတ်တရက် စုစည်းသွားကာ သံမဏိတောအုပ်ကြီး တစ်ခုလုံးအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားသကဲ့သို့ ကြေးနီနံရံ၊ သံမဏိခံတပ်များသဖွယ် ခိုင်ခံ့သွားခဲ့သည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အနောက်မြောက်ဘက်၌ ပုံရိပ်တစ်ခုသည် အဝေးမှနေ၍ ဤနေရာကို စူးစိုက်ကြည့်နေ၏။ မဟာထန်စစ်တပ်၏ စွမ်းအင် ပြောင်းလဲမှုကို ခံစားမိသောအခါ ကုထိုက်ပိုင်သည်ပင် မျက်နှာ အနည်းငယ် တင်းမာသွားခဲ့သည်။ ဤအရှေ့တိုင်း လူမျိုးခြားဘာသာဝင် စစ်တပ်သည် ကိုင်တွယ်ရလွယ်ကူသူများ မဟုတ်သည်မှာ ရှင်း၏။ သို့သော် မျက်တောင်တစ်ခတ်အတွင်း ကုထိုက်ပိုင်၏ အမူအရာသည် ပုံမှန်အတိုင်း ပြန်ဖြစ်သွားခဲ့သည်။

“ချီတက်ကြ”

ထိုအသံသည် အလွန်မြင့်မားပြီး အနောက်ပိုင်းဒေသ ကောင်းကင်ယံ တစ်ခုလုံး၌ ပဲ့တင်ထပ်သွား၏။ နောက်တစ်ခဏ၌ မြင်းဟီသံများ ထွက်ပေါ်လာပြီး ပန်မီယာတောင်၏ အနောက်ဘက်၊ အနောက်တိုင်းကမ္ဘာ တစ်ခုလုံးမှ နိုင်ငံအသီးသီး မှ စစ်သည် နှစ်သန်းကျော် ရှိသော အစွမ်းထက်၊ တိုက်ပွဲကျွမ်းကျင်သော သံမြင်းတပ် သည် ရေကာတာကျိုး၍ စီးထွက်လာသော ရေများ သဖွယ် စီးဆင်းလာကာ ရှေ့တန်းသို့ လျင်မြန်စွာ ဦးတည်လာခဲ့သည်။

“သတ်”

ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အော်ဟစ်သံသည် ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးကို တုန်လှုပ်စေသည်။ သံမြင်းတပ် နှစ်သန်းကျော်သည် သတ်ဖြတ်လိုသော စွမ်းအင် များဖြင့် လမ်းတစ်လျှောက်တွင် ဖုန်မှုန့်များကို လှိမ့်တက်စေကာ ကောင်းကင်ကို လွှမ်းခြုံလျက် သံမဏိခံတပ်မြို့ ဆီသို့ ချီတက်လာခဲ့သည်။

ဤသည်မှာ ဤကုန်းမြေပေါ်ရှိ အထက်မြက်ဆုံး သံမြင်းတပ်၊ တိုက်ခိုက်ရာတွင် အကျွမ်းကျင်ဆုံး သံမြင်းတပ် ဖြစ်၏။ အရှေ့နှင့် အနောက် တာ့ခ် ပဲဖြစ်စေ၊ ယွီစန်း စစ်တပ်ပဲဖြစ်စေ၊ စစ်ပွဲအတွက် မွေးဖွားလာသော အာရေဗျသံမြင်းတပ် ၏ ရှေ့မှောက်၌ အရောင်မှိန် သွားကြရပေမည်။ အာရေဗျသံမြင်းတပ် နှစ်သန်းကျော်သည် သီအိုရီအရဆိုလျှင် လွင်ပြင်ဒေသ၌ ခြေလျင်တပ် ခြောက်သန်း၊ ခုနစ်သန်း၊ သို့မဟုတ် တစ်သန်း ကိုပင် အလွယ်တကူ ချေမှုန်းနိုင်၏။ မည်သည့်ကမ္ဘာအတွက်မဆို ဤသည်မှာ တုန်လှုပ်ထိတ်လန့်ဖွယ် ကောင်းသော လွှမ်းမိုးသည့် စွမ်းအား ဖြစ်၏။

ဤတစ်ခဏ၌ မြေကြီးသည် အသံမရှိချေ။ ပင်လယ်ပြင်သဖွယ် သန်းနှင့်ချီသော အာရေဗျသံမြင်းတပ်များ ချီတက်လာသည့် အသံသာ ရှိသည်။

အဝေးမှ သံမဏိခံတပ်မြို့ တွင် အပ်ကျသံပင် ကြားနိုင်လောက်အောင် တိတ်ဆိတ်နေ၏။ စစ်သည် ခြောက်သိန်းကျော် သည် မလှုပ်မယှက် စောင့်ဆိုင်းနေကြသည်။ ဝမ်ချောင် ကဲ့သို့ ဝေးလံသော နေရာကို စိတ်ဖြင့် မခံစားနိုင်သော်လည်း လူတိုင်းသည် မြောက်ဘက်မှ တိုက်ခတ်လာသော လေပြင်းသည် ပိုမိုပြင်းထန်လာပြီး၊ ထိုအထဲမှ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အငွေ့အသက်များ ပိုမို ထူထပ်လာသည်ကို ခံစားသိရှိနေကြသည်။ သို့သော် လူတိုင်း၏ မျက်နှာသည် တည်ငြိမ် နေပြီး ကြောက်ရွံ့မှု တစ်စိုးတစ်စိမျှ မရှိပေ။

“မကြာခင် တိုက်ပွဲ စတော့မယ်”

လေထဲမှ တိုးတိုးလေး ပြောဆိုသံများ ထွက်ပေါ်လာ၏။ အရပ်လေးမျက်နှာရှိ မရေမတွက်နိုင်သော အရှေ့နှင့် အနောက် တာ့ခ်၊ ဂိုဂူလျော၊ ယွီစန်း စသည့် နေရာများမှ သူလျှို များသည်လည်း အနောက်မြောက်ဘက်မှ အဆက်မပြတ် ချီတက်လာသော “ဧရာမသတ္တဝါကြီး” ကို စောင့်ကြည့်နေကြသည်။ မိုင်လေးရာ၊ သုံးရာ၊ နှစ်ရာ၊ တစ်ရာငါးဆယ်... ရာပေါင်းများစွာသော မိုင်အကွာအဝေးသည် မျက်စိတစ်မှိတ်အတွင်း ကုန်ဆုံးသွား၏။ အချိန်မည်မျှ ကြာသွားသည်ကို မသိနိုင်ချေ။

“လာပြီ”

ရုတ်တရက် စစ်တပ်အလယ်၌ ကျန်းချိုးကျန့်ချုံးသည် စိတ်ထဲ၌ လှုပ်ရှားမှု တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အနောက်မြောက်ဘက်ကို ကြည့်လိုက်သည်။ နောက်တစ်ဝက်ခန့် နောက်ကျ၍ လူအုပ်ထဲမှ လီစီယီ၊ စုဟန်ရှန်း၊ ချန်းချီလီ၊ ချူလော့ဟူနှင့် စစ်တပ်ထဲမှ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးများ အားလုံးသည် တစ်ချိန်တည်းမှာပင် တစ်စုံတစ်ခုကို ခံစားမိကာ တစ်နေရာတည်း သို့ ကြည့်လိုက်ကြသည်။

မြေကြီးသည် ဆူညံနေ၏။ ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးသည် အက်ကွဲကြောင်း တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာသကဲ့သို့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ နောက်တစ်ခဏ၌ သန်းနှင့်ချီသော အာရေဗျသံမြင်းတပ်များသည် အနက်ရောင် ရေစီးကြောင်းသဖွယ် ပြေးလွှားလာကာ ဟိန်းဟောက်နေပြီး လူတိုင်း၏ မျက်စိတစ်ဆုံးကို လွှမ်းခြုံထားခဲ့သည်။

တစ်သိန်း၊ ငါးသိန်း၊ တစ်သန်း၊ တစ်သန်းခွဲ... မြောက်ဘက်မှ အာရေဗျစစ်တပ်သည် အဆုံးမရှိသကဲ့သို့ ပို၍ များလာခဲ့သည်။

လက်ဖက်ရည်ခွက်တစ်လုံးခန့် ကြာပြီးနောက် မဟာထန် ခံစစ်လိုင်းမှ ခုနစ်ထောင်၊ ရှစ်ထောင်စာ အကွာအဝေးတွင် အာရေဗျစစ်တပ်အားလုံးသည် ရုတ်တရက် ရပ်တန့်လိုက်ကြသည်။ မြေကြီး၏ တုန်ခါသံ ပြင်းထန်စွာ ဆူညံမှုသည်လည်း ရုတ်တရက် ရပ်တန့်သွားခဲ့သည်။

ဒုန်း စစ်တပ်သည် ခွဲထွက်သွားပြီး လူအများ၏ အကြည့်များကြားမှ နောက်ဘက်မှ ဆင်ပုံသဏ္ဌာန် ဧရာမသားရဲ တစ်ကောင်သည် ဖြည်းညှင်းစွာ ရှေ့သို့ တက်လာပြီး လူတိုင်း၏ မျက်လုံးရှေ့သို့ ရောက်ရှိလာ၏။ ဧရာမသားရဲ၏ ကျောကုန်းပေါ်၌ ရွှေရောင် စစ်တဲ တစ်ခု၊ စစ်တဲရှေ့တွင် ရပ်နေသော ပုံရိပ်သည် မဟာသူတော်စင် ကုထိုက်ပိုင်ပင် ဖြစ်၏။

သူ၏ အမူအရာသည် အေးစက်ပြီး ခံစားချက်မပါဘဲ တင်းမာနေ၏။

“မျိုးနွယ်ခြားဘုရင် ဒီနေ့ဟာ နောက်ဆုံးနေ့ ပဲ၊ ဒါဟာ မင်းတို့ရဲ့ နောက်ဆုံးအခွင့်အရေး ပဲ။ လုံးဝ ပျက်စီးမသွားခင်မှာ မင်းရဲ့ရွေးချယ်မှုက အဆုံးထိ ခုခံ ဖို့ပဲလား?”

ကုထိုက်ပိုင်၏အသံသည် မိုးချုန်းသံကဲ့သို့ ကျယ်လောင်စွာ ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီး တစ်ခုလုံး၌ ပဲ့တင်ထပ်သွား၏။

“ကုထိုက်ပိုင် နောက်ဆုံးအခွင့်အရေးမှာ မင်းက အာရေဗျကို ပျက်စီးခြင်းလမ်းဆီကိုပဲ ဦးဆောင်သွားဖို့ ရွေးချယ်ဦးမှာလား?”

ဝမ်ချောင် က လေးနက်သောအသံ ဖြင့် ပြောလိုက်သည်။

“ဟွန့်၊ ငါ နားလည်ပြီ။ ဒါဆိုရင် မင်းရဲ့ ဆန္ဒကို ဖြည့်ဆည်းပေးရမှာပေါ့”

ကုထိုက်ပိုင်သည် လက်ကို တစ်ချက် ဝှေ့ယမ်းလိုက်ပြီး မျက်လုံးများ၌ ဒေါသအရိပ်အယောင်တစ်ခု ဖြတ်ပြေးသွားပြီးနောက် စကားထပ်မပြောတော့ပေ။ ဟိန်း လူအများ၏ အကြည့်များကြားမှ ထိုဆင်ပုံသဏ္ဌာန် ဧရာမသားရဲသည် ချက်ချင်း လှည့်ပြန်သွားပြီး စစ်တပ်၏ နောက်ဘက်၌ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။

“ပြင်ဆင် စစ်ပွဲ စတော့မယ်”

ကုထိုက်ပိုင် ပျောက်ကွယ်သွားသည်ကို မြင်သောအခါ ဝမ်ချောင်၏အမူအရာ အနည်းငယ် အေးစက်သွားပြီး မျက်နှာပေါ်မှ အပြုံးများ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် မြောက်ဘက်မှ စစ်တပ်ကြီးထဲတွင် ကုထိုက်ပိုင် သည် အေးစက်သော မျက်နှာ ဖြင့် သံမဏိခံတပ်မြို့ ဆီသို့ မျက်နှာမူထားပြီး မျက်လုံးများ၌ သတ်ဖြတ်လိုသော စိတ်ဆန္ဒ များ ပြည့်နှက်နေ၏။

“စတင်ကြ”

ကုထိုက်ပိုင် လက်ဖဝါးကို ဝှေ့ယမ်းလိုက်ပြီး တိုက်ခိုက်ရန် အမိန့်ကို လျင်မြန်စွာ ချမှတ်လိုက်သည်။

ဝူး—

ကုထိုက်ပိုင်၏ အမိန့်နှင့်အတူ စစ်တပ်ထဲမှ သံမဏိဖြင့်ပြုလုပ်သော စစ်ချိုသံ အတန်းလိုက်သည် ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးကို လွှမ်းခြုံသွား၏။ အနောက်မြောက်ဘက် မြေကြီးပေါ်ရှိ ဤသမိုင်းမတင်မီ အကြီးမားဆုံးသော စစ်ပွဲသည် နောက်ဆုံးတွင် စတင်သွားခဲ့ပြီ။ လူအများ၏ အကြည့်များကြားမှ စစ်မြေပြင်၏ မြောက်ဘက် ကောင်းကင်ယံသည် ရုတ်တရက် မှောင်မဲသွားပြီး ကြီးမားသော တောင်တန်းများသည် စစ်တပ်၏ ရှေ့တန်း၌ ရုတ်တရက် ပေါ်လာကာ လူတိုင်း၏ ဦးတည်ရာသို့ ချီတက်လာခဲ့လေသည်။