အခန်း (၁၉၆၁-၁၉၆၅)
Vol. 121 Ch. 1961-1965
အခန်း ၁၉၆၁ အစွန်ဆုံး မြောက်ဘက်ဒေသကို စူးစမ်းရှာဖွေခြင်း
“အား သတိထားကြ”
ရုတ်တရက် အသံတစ်ခု ထွက်ပေါ်လာသည်။ အပြင်ဘက်၌ ကင်းစောင့်နေသော သံချပ်ကာ မြင်းစီးစစ်သည်တစ်ဦးက တစ်စုံတစ်ခုကို တွေ့ရှိသွားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းမှာ လူတစ်ယောက်ထက် တစ်ခေါင်းစာခန့် ပိုမြင့်ပြီး ပေါင် တစ်ထောင်၊ နှစ်ထောင်ခန့် လေးလံမည့် ဆီးနှင်းရောင် ဝက်ဝံဖြူကြီး တစ်ကောင် ဖြစ်သည်။ ထိုဝက်ဝံမှာ သွားများကို ဖြဲလျက် ကြောက်မက်ဖွယ် မျက်နှာထားဖြင့် သစ်ပင်နောက်မှ အချိန်မရွေး ခုန်အုပ် တိုက်ခိုက်တော့မည့် အနေအထားတွင် ရှိနေသည်။
ပိုလာဝက်ဝံ
ဤကဲ့သို့သော ဝက်ဝံဖြူကြီးများကို သူတို့ မစိမ်းတော့ပေ။ ယခင်ကလည်း အစာရှာရန် တောင်ဘက်သို့ ဆင်းလာတတ်သော ဤသားရဲကြီးများနှင့် ကြုံတွေ့ခဲ့ဖူးသည်။ သူတို့သည် ခန္ဓာကိုယ် ထွားကျိုင်းပြီး ခွန်အား အလွန်ကြီးမားလှရာ လက်ဝါးဖြင့် တစ်ချက် ရိုက်လိုက်ရုံနှင့် ကျောက်တုံးများကိုပင် အမှုန့်ဖြစ်စေနိုင်သည်။ လေ့ကျင့်ပေးထားသော စစ်မြင်းများပင်လျှင် ဤ ပိုလာဝက်ဝံ၏ ရိုက်ချက်ကို မိပါက ဦးခေါင်းခွံ ကြေမွကာ ချက်ချင်း သေဆုံးသွားနိုင်ပေသည်။
သာမန်အချိန်ဆိုလျှင် သူတို့ အရေးစိုက်မည် မဟုတ်သော်လည်း ယခုအခါ ခရီးဝေး နှင်လာခဲ့ရသဖြင့် အားအင်နှင့် စိတ်ဓာတ်များအပြင် ချီစွမ်းအားများမှာလည်း အလွန်အမင်း ကုန်ဆုံးနေပြီဖြစ်ရာ အထွက်အထိပ် အခြေအနေတွင် မရှိတော့ပေ။ ဤအေးစက်လှသော နယ်မြေမှာ ပိုလာဝက်ဝံတို့၏ နယ်မြေဖြစ်သဖြင့် အနည်းငယ် ပေါ့ဆလိုက်သည်နှင့် အသက်အန္တရာယ် ရှိနိုင်ပေသည်။
“သတိထား၊ သူ့ကို ဒေါသ မထွက်စေနဲ့၊ ဖြည်းဖြည်းချင်း အနားကပ်သွား”
“အားလုံး ဖြည်းဖြည်းချင်း အနားကပ်၊ အချင်းချင်း ပူးပေါင်းပြီး အမြန်ဆုံး အပြတ်ရှင်းကြမယ်”
“ဒိုင်းလွှားရှိတဲ့သူတွေ ဒိုင်းထုတ်၊ ရှေ့ဆုံးကနေ ကာကွယ်ဖို့ ပြင်ထား”
မြင်းစီးစစ်သည် ခေါင်းဆောင်က အတွေ့အကြုံရှိစွာဖြင့် အမိန့်များကို လျင်မြန်စွာ ပေးလိုက်သည်။ မကြာမီ လက်ရွေးစင် မြင်းစီးစစ်သည်ဆယ်ဦးကျော်မှာ စစ်ဗျူဟာအတိုင်း နေရာယူကာ ထိုဝက်ဝံဖြူကြီးကို ဖြည်းညှင်းစွာ ဝိုင်းရံလိုက်ကြသည်။
အားလုံးက အသံမထွက်စေရန် ဂရုစိုက်လျက် ခြေလှမ်းများကို အလွန်အမင်း လျှော့ချထားကြသည်။
လေထုမှာ အလွန်ပင် တင်းကျပ်နေတော့သည်။
ပေ ၆၀... ပေ ၃၀... ၁၂ ပေ...
“နေဦး... ခေါင်းဆောင်၊ ဒီဝက်ဝံက တစ်ခုခု ထူးဆန်းနေတယ်”
မကြာမီ ကင်းထောက်စစ်သည်က တစ်စုံတစ်ခု မူမမှန်ကြောင်း သတိပြုမိသွားသည်။ ထို့နောက် အခြားသူများလည်း ထူးဆန်းနေကြောင်း ခံစားလိုက်ရသည်။ သူတို့ ဤမျှအထိ နီးကပ်လာသော်လည်း ထိုဝက်ဝံကြီးမှာ ယခင်အတိုင်း သွားဖြဲကာ ကြောက်မက်ဖွယ် ပုံစံဖြင့် ငြိမ်သက်နေဆဲ ဖြစ်သည်။
သူတို့ ဤမျှအထိ လှုပ်ရှားလာသော်လည်း ထိုသားရဲမှာ မျက်တောင်တစ်ချက်ပင် မခတ်ပေ။ ၎င်းမှာ သက်ရှိသားရဲတစ်ကောင်တွင် ရှိရမည့် အခြေအနေ မဟုတ်ပေ။ အနည်းဆုံးတော့ သူတို့ ယခင်က ကြုံတွေ့ခဲ့ဖူးသည့် သားရဲများ၏ သဘာဝနှင့် လုံးဝကို ကွဲပြားနေသည်။
လေးမြား တစ်စင်းသည် ဘေးတိုက် ပျံထွက်သွားပြီး ထိုဝက်ဝံကြီး၏ ကိုယ်ပေါ်သို့ ထိမှန်သွားသည်။ ဝက်ဝံမှာ ယခင်အတိုင်း မလှုပ်မယှက် ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ မြှားထိမှန်သွားချိန်တွင်လည်း အသားထဲသို့ စိုက်ဝင်သွားသည့် အသံမျိုး မဟုတ်ဘဲ မူမမှန်သည့် ကြွပ်ဆတ်ဆတ် အသံတစ်ခုသာ ထွက်ပေါ်လာသည်။
မကြာမီ အားလုံး ထိုဝက်ဝံကြီး၏ အနားသို့ စုရုံးရောက်ရှိလာကြသည်။ မြင်းစီးစစ်သည် တစ်ဦးက လက်ဖြင့် လှမ်းစမ်းကြည့်လိုက်ရာ ဝက်ဝံ၏ ခန္ဓာကိုယ်မှာ အလွန်အမင်း အေးစက်နေပြီး အမွှေးအမျှင်များမှာလည်း သံမှိုများကဲ့သို့ မာကျောနေသည်ကို တွေ့လိုက်ရသည်။
“သေနေပြီ”
မြင်းစီးစစ်သည် တစ်ဦးက ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်စွာဖြင့် ပြောလိုက်သည် -
“ဒီဝက်ဝံက နှင်းခဲရုပ်တု ဖြစ်သွားပြီ”
စကားဆုံးသည်နှင့် ထိုစစ်သည်က သူ၏ လက်ဖဝါးတွင် ချီများကို စုစည်းကာ ဝက်ဝံကို ရိုက်ချလိုက်သည်။ “ဂျောက်” ခနဲ အသံနှင့်အတူ လူတစ်ရပ်ကျော် မြင့်သော ထိုဝက်ဝံဖြူကြီး၏ လည်ပင်းတစ်ဝက်မှာ ပြုတ်ထွက်သွားတော့သည်။ ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်ရှိ အမွှေးအမျှင်များနှင့် အသားများမှာ သေးငယ်သော နှင်းမှုန်များအဖြစ် ကြေမွသွားပြီး၊ လည်ပင်း ပြတ်သွားသည့် နေရာတွင်လည်း သာမန် အသားများကို မတွေ့ရဘဲ အနီရောင် “နှင်းခဲတုံး” ကြီးများကိုသာ မြင်တွေ့လိုက်ရသည်။
၎င်း၏ သွေးများ၊ အကြောများ၊ သွေးကြောများ၊ ကြွက်သားများနှင့် အရိုးများအားလုံးမှာ နှင်းခဲများအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
ထိုခဏတွင် အားလုံးမှာ ရှေ့မှ ခြောက်ခြားဖွယ် မြင်ကွင်းကို ကြည့်ရင်း အချင်းချင်း ကြည့်ကာ စကားပင် မဆိုနိုင်တော့ပေ။
ပိုလာဝက်ဝံများတွင် ထူထဲသော သားရေ၊ လက်ဖဝါးနှင့် အဆီပြင်များ ရှိသဖြင့် အအေးဒဏ် ခံနိုင်ရည်မှာ လူသားများထက် အဆပေါင်းများစွာ သာလွန်လှသည်။ သိုင်းပညာရှင် အများအပြားထက်ပင် ပို၍ ခံနိုင်ရည် ရှိကြသည်။
ထို့ပြင် ဤဝက်ဝံကြီးမှာ ခန္ဓာကိုယ် ထွားကျိုင်းသဖြင့် အစာငတ်၍ သေဆုံးခြင်း မဟုတ်သည်မှာ သေချာလှသည်။ မည်သို့သော အခြေအနေမျိုးတွင် ဤသားရဲကြီးမှာ နှင်းခဲရုပ်တုအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားရသလဲဆိုသည်ကို မည်သူမျှ မခန့်မှန်းနိုင်ကြပေ။
“ခေါင်းဆောင် ဒီမှာ တစ်ခုခု ရှိတယ်၊ မြန်မြန်လာကြည့်ပါဦး”
အားလုံး စဉ်းစားနေစဉ်မှာပင် ရှေ့ဘက်မှ အော်ဟစ်သံတစ်ခု ထွက်ပေါ်လာပြန်သည်။
မြင်းစီးစစ်သည် ခေါင်းဆောင်၏ မျက်ဝန်းများမှာ အေးစက်သွားပြီး အားလုံးကို ဦးဆောင်ကာ ရှေ့သို့ ဆက်လက် လျှောက်သွားလိုက်သည်။
“ခေါင်းဆောင်၊ ကြည့်ပါဦး... ဒီမှာ အေးခဲသေဆုံးနေတဲ့ ဝံပုလွေတွေ အများကြီးပဲ”
ရှေ့ဘက်ရှိ ကြီးမားသော ထင်းရှူးပင်တစ်ပင်အနား၌ လက်ရွေးစင် မြင်းစီးစစ်သည်တစ်ဦးက ရှေ့သို့ ညွှန်ပြကာ ပြောလိုက်သည်။
အားလုံး ကြည့်လိုက်ကြရာ ဆီးနှင်းလွင်ပြင် ဝံပုလွေဆယ်ကောင်ကျော်မှာ တောအုပ်အတွင်း နေရာအနှံ့၌ ပျံ့နှံ့နေသည်ကို တွေ့လိုက်ရသည်။ သူတို့သည် ပုံစံအမျိုးမျိုးဖြင့် ရှိနေကြပြီး အချို့မှာ ဝပ်နေကြကာ၊ အချို့မှာမူ ခန္ဓာကိုယ်ကို ကိုင်းညွှတ်လျက် အမဲလိုက်တော့မည့် အနေအထားအတိုင်း အေးခဲနေကြခြင်း ဖြစ်သည်။
“ဖျောက်”
မြင်းစီးစစ်သည် တစ်ဦးက လှမ်းတွန်းလိုက်ရာ ဝံပုလွေတစ်ကောင်မှာ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျသွားပြီး ခန္ဓာကိုယ်မှာ အပိုင်းပိုင်း ပြတ်ထွက်သွားတော့သည်။
မြေပြင်ပေါ်ရှိ နှင်းခဲစများကို ကြည့်ရင်း အားလုံးမှာ ကြက်သီးမွေးညင်း ထသွားကြသည်။ မည်သည့် အခြေအနေက ဤမျှ များပြားလှသော ဝံပုလွေများကို အမဲလိုက်တော့မည့် ဆဲဆဲအချိန်တွင် အသက်ပျောက်သွားစေခဲ့သနည်း။
“အားလုံး သတိထားကြ၊ ဒီနေရာက တစ်ခုခု မူမမှန်ဘူး”
မြင်းစီးစစ်သည် ခေါင်းဆောင်က သတိပေးလျက် တိုးတိုးလေး အော်ဟစ်လိုက်သည်။
ရှေ့သို့ ဆက်လက် လျှောက်သွားလေလေ အေးခဲသေဆုံးနေသော သားရဲများကို ပို၍ မြင်တွေ့လာရလေ ဖြစ်သည်။ မြက်တောထဲ၌ ဝပ်နေသော ယုန်ဖြူလေး၏ မျက်လုံးများမှာ အပြာရောင်အဖြစ် အေးခဲနေပြီး၊ သစ်ပင်ကြီးတစ်ပင် အောက်တွင်လည်း အရွယ်ရောက်ပြီးသော သမင်တစ်ကောင်မှာ မြေပြင်ပေါ်ရှိ နှင်းခဲများနှင့် တစ်သားတည်း ဖြစ်အောင် အေးခဲသေဆုံးနေသည်။
မြေခွေး၊ ရှဉ့်၊ တောဆိတ်၊ ဖြူ... အားလုံးသည် တစ်ခဏအတွင်းမှာပင် အေးခဲသေဆုံးသွားခဲ့ကြပုံရသည်။
“ခေါင်းဆောင်၊ ကြည့်ပါဦး... ဒီမှာ အိမ်တစ်လုံး ရှိတယ်”
မကြာမီ သူတို့သည် အသစ်တစ်ခုကို ထပ်မံ တွေ့ရှိလိုက်ရပြန်သည်။ ၎င်းမှာ သစ်သားများဖြင့် အကြမ်းထည် ဆောက်ထားသော သစ်လုံးအိမ်လေး တစ်လုံး ဖြစ်သည်။
“သတိထား၊ အရိုင်းအစိုင်းတွေ ရှိနိုင်တယ်”
မြင်းစီးစစ်သည် တစ်ဦးက ချက်ချင်း သတိပေးလိုက်သည်။
ဤ အစွန်ဆုံး မြောက်ဘက်ဒေသတွင် ခန္ဓာကိုယ် ထွားကျိုင်းပြီး မျိုးနွယ်စုအလိုက် နေထိုင်ကြသော အရိုင်းအစိုင်းများရှိကြောင်း သူတို့ သိထားကြသည်။
ထိုလူများသည် အသားစိမ်းများကို စားသောက်ကြပြီး သားရေဝတ်စုံများကို ဝတ်ဆင်လျက် အလွန် ဆိုးဝါးသော ပတ်ဝန်းကျင်တွင် နေထိုင်ကြသူများ ဖြစ်သည်။ သားရဲများနှင့် အမြဲတိုက်ခိုက်နေရသဖြင့် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများမှာ ခန္ဓာကိုယ် ထွားကျိုင်းကာ ခွန်အား ကြီးမားကြသည်။ သူတို့သည် စရိုက်ကြမ်းတမ်းပြီး တိုက်ခိုက်ရာတွင် အလွန် ကျွမ်းကျင်ကြသဖြင့် တာ့ခ်လူမျိုးများပင်လျှင် သူတို့ကို ရန်မစရဲကြပေ။
တာ့ခ်လူမျိုးများကို မဟာထန်လူမျိုးများက အရိုင်းအစိုင်းဟု သတ်မှတ်ကြသော်လည်း တာ့ခ် လူမျိုးများအတွက်မူ ဤ မြောက်ဘက်ဒေသမှ “တောလူ”များမှာမှ စစ်မှန်သော အရိုင်းအစိုင်းများဖြစ်ကြသည်။
“စိတ်မပူပါနဲ့၊ သူတို့လည်း သေကုန်ကြပြီ”
မြင်းစီးစစ်သည်ခေါင်းဆောင်၏အသံ ထွက်ပေါ်လာပြီး သူက သစ်သားတံခါးကို တွန်းဖွင့်ကာ အထဲသို့ တိုက်ရိုက် ဝင်သွားတော့သည်။
အရိုင်းအစိုင်းများမှာ လူအများအပြား နှင်းပေါ်၌ လမ်းလျှောက်သံကို ကြားလျှင် သေချာပေါက် ထွက်လာကြမည် ဖြစ်သော်လည်း ယခုမူ အလွန်ပင် တိတ်ဆိတ်နေခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
“...ပိုလာဝက်ဝံတောင် အေးခဲသေဆုံးသွားပြီဆိုမှတော့ ဒီမှာ ဘယ်သူမှ အသက်ရှင်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး” ခေါင်းဆောင်က အထဲမှ လှမ်းပြောလိုက်သည်။
အားလုံးလည်း နားလည်သွားကာ အထဲသို့ လိုက်ဝင်သွားကြသည်။
မှန်ပေသည်၊ သစ်လုံးအိမ်အတွင်းမှာလည်း နှင်းခဲတိုက်ကြီးကဲ့သို့ ဖြစ်နေပြီး သစ်သားစားပွဲ ဘေးတွင် နှင်းခဲရုပ်တုအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသော မိသားစု သုံးဦးကို တွေ့လိုက်ရသည်။
သူတို့သည် သားရေဝတ်စုံ အကြမ်းစားများကို ဝတ်ဆင်ထားကြပြီး စားပွဲပေါ်တွင် အသားခြောက်များနှင့် အခြား ကိရိယာ အချို့ ရှိနေသည်။ သူတို့ သုံးဦးစလုံးမှာ ထူထဲသော နှင်းခဲများအောက်တွင် မူလအနေအထားအတိုင်း ငြိမ်သက်နေကြပြီး အသက်ပျောက်နေသည်မှာ ကြာပြီ ဖြစ်သည်။
“စားပွဲပေါ်မှာ အသားတွေ အများကြီး ရှိနေသေးသလို၊ သိုလှောင်ကန်ထဲမှာလည်း သူတို့ ရှာဖွေထားတဲ့ သစ်သီးတွေနဲ့ အသားခြောက်တွေ အများကြီး ရှိနေသေးတယ်။ သူတို့မှာ အစားအစာ မပြတ်လပ်ခဲ့ဘူး၊ ဒါဟာ သာမန် သေဆုံးခြင်း မဟုတ်ဘူး”
အတွေ့အကြုံရှိသော ကင်းထောက်စစ်သည်တစ်ဦးက ပြောလိုက်သည်။
မျိုးနွယ်ခြားဘုရင် ၏ တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရန် ရွေးချယ်ခံရသူများမှာ လက်ရွေးစင်များ ဖြစ်ကြသော်လည်း ယခု မြင်တွေ့နေရသော မြင်ကွင်းများမှာ ပိုပိုထူးဆန်းလာတော့သည်။
လူတစ်ယောက်သည် အန္တရာယ်နှင့် ကြုံတွေ့ရလျှင် တုံ့ပြန်မှု တစ်ခုခု လုပ်ရမည် ဖြစ်သော်လည်း၊ ယခုမူ အားလုံးမှာ မူလ အနေအထားအတိုင်း အေးခဲနေကြခြင်း ဖြစ်သည်။ တောအုပ်အတွင်းရှိ ဝံပုလွေများမှာလည်း အမဲလိုက်နေသည့် အနေအထားအတိုင်း အသက်ပျောက်ခဲ့ကြရာ၊ ဤအရာအားလုံးမှာ တစ္ဆေခြောက်နေသကဲ့သို့ ခံစားရပြီး အားလုံးကို မလုံခြုံမှုများ ပေးနေတော့သည်။
စစ်မြေပြင်တွင် အတွေ့အကြုံများသော သူများဖြစ်သဖြင့် ဓားမိုးထားလျှင်ပင် မျက်တောင်မခတ်ကြသော်လည်း၊ ယခု မြင်ကွင်းမှာမူ သာမန် ကျိုးကြောင်းဆီလျော်မှုဖြင့် ရှင်းပြရန် မဖြစ်နိုင်တော့ပေ။
သစ်လုံးအိမ်ထဲမှ ထွက်လာချိန်တွင် အားလုံးမှာ စိတ်ဓာတ် လေးလံနေကြသည်။
“ဒါကြောင့်... မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်က ဒါတွေကို ကြိုသိနေခဲ့လို့ ငါတို့ကို လာပြီး စုံစမ်းခိုင်းတာလား”
မြင်းစီးစစ်သည် တစ်ဦးက တိတ်ဆိတ်မှုကို ဖြိုခွဲကာ မေးလိုက်သည်။
ဤနေရာမှာ သက်ရှိများအတွက် တားမြစ်နယ်မြေကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။ သစ်ပင်၊ သားရဲနှင့် တောလူများ အားလုံးမှာ ထူးဆန်းသော နည်းလမ်းဖြင့် သေဆုံးနေကြသည်။ တကယ်လို့ အခုလို အဖွဲ့လိုက် မဟုတ်ဘဲ တစ်ယောက်တည်းသာ လာခဲ့လျှင် ကြောက်လန့်တကြား ထွက်ပြေးမိပေလိမ့်မည်။
“ဂျောက်... ဂျောက်...”
စကားပြောနေစဉ်မှာပင် ဘေးနားမှ ဆက်တိုက်ဆိုသလို ကြွပ်ဆတ်ဆတ် အသံများ ထွက်ပေါ်လာသည်။ အားလုံး လှည့်ကြည့်လိုက်ရာ ပေ ၃၀၀ နီးပါး မြင့်သော သစ်ပင်ကြီးတစ်ပင်၏ ထိပ်ဖျားမှာ လှုပ်ခါသွားပြီး နှင်းခဲများ အလုံးအရင်းနှင့် ကျဆင်းလာကာ၊ သစ်ပင်ကြီးမှာ ဟန်ချက်ပျက်သွားသကဲ့သို့ မြေပြင်ပေါ်သို့ ပြိုလဲကျလာတော့သည်။
ဝုန်း နှင်းမှုန်များ လွင့်ပျံသွားပြီး တောအုပ်အတွင်းရှိ အခြား သစ်ပင်များလည်း ဖိမိကာ လဲကျကုန်ကြသည်။
သို့သော် နောက်တစ်ခဏတွင် ပြင်းထန်သော အသံကြီးနှင့်အတူ ထို ပေ ၃၀၀ မြင့်သော သစ်ပင်ကြီးမှာ မြေပြင်နှင့် ဆောင့်မိပြီး နှစ်ပိုင်း ပြတ်ထွက်သွားတော့သည်။ လေထဲသို့ လွင့်ပျံလာသော သစ်သားစများမှာ တကယ်တော့ ကြည်လင်နေသော နှင်းခဲစများ ဖြစ်နေသည်။
“…”
ထိုခဏတွင် အချိန်များ ရပ်တန့်သွားသကဲ့သို့ ခံစားလိုက်ရပြီး အားလုံးမှာ ထိုသစ်ပင်ကြီး လဲကျသွားပုံနှင့် လွင့်ပျံလာသော နှင်းခဲစများကို ကြည့်ရင်း အလွန်ပင် တုန်လှုပ်သွားကြသည်။
တောအုပ်အတွင်းရှိ သားရဲများနှင့် တောလူများသာ နှင်းခဲရုပ်တု ဖြစ်သွားသည်ဟု သူတို့ ထင်ထားခဲ့သော်လည်း၊ အမှန်တကယ်တွင်မူ တောအုပ်အတွင်းရှိ သစ်ပင်များအားလုံးမှာလည်း နှင်းခဲရုပ်တုများအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
၎င်းမှာ သေဆုံးနေသော နှင်းခဲရုပ်တု လောကတစ်ခုပင် ဖြစ်တော့သည်။
“ဝုန်း... ဝုန်း...”
အားလုံး အံ့အားသင့်နေစဉ်မှာပင် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ မြေပြင်မှာ ပြင်းထန်စွာ တုန်ခါလာပြီး နှင်းခဲစအချို့မှာ လေထဲသို့ လွင့်ပျံသွားတော့သည်။ မကြာမီမှာပင် မြင်းစီးစစ်သည် ခေါင်းဆောင်၏ အော်ဟစ်သံမှာ အားလုံး၏ နားထဲသို့ ရောက်ရှိလာသည်။
“သွား မြန်မြန်သွားကြ၊ အားလုံး ဒီနေရာကနေ အခုချက်ချင်း ထွက်သွားကြ”
ထိုအသံမှာ ယခင်ကနှင့် မတူဘဲ အလွန်ပင် စိုးရိမ်တကြီး တိုက်တွန်းနေသည့် အသံ ဖြစ်သည်။
ဘာဖြစ်မှန်း မသိသော်လည်း အားလုံးက ခေါင်းဆောင်၏အမိန့်ကို လိုက်နာလျက် မြင်းများရှိရာသို့ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ပြေးသွားကြတော့သည်။
ထိုခဏအတွင်းမှာပင် နောက်ဘက်မှ မြည်ဟည်းသံများမှာ ပို၍ ပြင်းထန်လာပြီး မြေပြင် တုန်ခါမှုမှာလည်း ပို၍ ဆိုးဝါးလာသည်။ သစ်ပင်များ ပြိုလဲသံနှင့် မြေပြင်ပေါ်သို့ ကျဆင်းသံများမှာ နောက်ဘက်မှ တရစပ် ကြားနေရသည်။
အလျင်အမြန် ပြေးလွှားနေစဉ်မှာပင် မြင်းစီးစစ်သည် တစ်ဦးက သိချင်စိတ်ဖြင့် နောက်သို့ လှည့်ကြည့်လိုက်ရာ၊ ထိုတစ်ချက်မှာပင် သူ၏ မျက်ဝန်းများ ကျုံ့သွားကာ မျက်နှာမှာလည်း လုံးဝ ပြောင်းလဲသွားတော့သည်။
******
အခန်း ၁၉၆၂ ယိုးကျိုး၏ အပြောင်းအလဲ
“နှင်း... နှင်းမုန်တိုင်း”
ထိုခဏအတွင်းမှာပင် ထို သံချပ်ကာ မြင်းစီးစစ်သည်၏ အသံမှာ အလွန်အမင်း ထိတ်လန့်သွားသဖြင့် တုန်ယင်ကာ ရှုံ့တွသွားတော့သည်။
သူတို့၏ နောက်ဘက် ပေသုံးရာခန့်အကွာတွင် ကောင်းကင်နှင့် မြေပြင်မှာ ဖြူဖွေးနေပြီး၊ ဆီးနှင်းများမှာ ကောင်းကင်တစ်ခုလုံးကို ဖုံးလွှမ်းလျက် ကြီးမားသော ပါးစပ်ကြီးတစ်ခုကဲ့သို့ အရာအားလုံးကို ဝါးမြိုရန် လိုက်လာနေသည်။
ထို ကောင်းကင်ယံကို ဖုံးလွှမ်းထားသော နှင်းမုန်တိုင်းကြီး၏ ရှေ့မှောက်တွင် မည်မျှပင် သိုင်းပညာ မြင့်မားစေကာမူ လူသားတိုင်းမှာ ပုရွက်ဆိတ်ငယ်များကဲ့သို့ သေးငယ်လွန်းလှသည်။
“ဂျောက်... ဂျောက်...” ဆက်တိုက်ဆိုသလို ထွက်ပေါ်လာသော ကြွပ်ဆတ်ဆတ် အသံများနှင့်အတူ ထိုနှင်းမုန်တိုင်းဖြတ်သန်းသွားရာ နေရာတိုင်း၌ အပူချိန်မှာ အလွန်အမင်း ကျဆင်းသွားပြီး သစ်ပင်များနှင့် မြက်ပင်များ အားလုံးမှာ မယုံကြည်နိုင်လောက်သော အရှိန်ဖြင့် နှင်းခဲများ ဖုံးလွှမ်းသွားတော့သည်။ သူတို့အားလုံးမှာ ထူထဲသော သားရေဝတ်ရုံများနှင့် သိုးသားရေဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အတွင်းခံများကို ဝတ်ဆင်ထားကြသော်လည်း၊ ယခုအချိန်တွင် ထိုအရာအားလုံးမှာ ဘာမှ မရှိသကဲ့သို့ပင်။ မည်သည့် အအေးဒဏ်ကိုမျှ မကာကွယ်ပေးနိုင်တော့ပေ။
သူတို့အားလုံးမှာ နှင်းပြင်ပေါ်၌ အဝတ်အစား မပါဘဲ ပြေးလွှားနေရသကဲ့သို့ ခံစားနေရသည်။
နောက်ဘက်မှ လိုက်လာသော ကြောက်မက်ဖွယ် အအေးဒဏ်မှာလည်း ထက်မြက်သော အပ်များဖြင့် ထိုးဆွနေသကဲ့သို့ လူတိုင်းကို ကြက်သီးမွေးညင်း ထသွားစေသည်။ အကယ်၍ ခြေလှမ်းတစ်လှမ်း နောက်ကျရုံဖြင့် ထို နှင်းမုန်တိုင်း၏ အမီခံလိုက်ရပါက သေချာပေါက် သေရမည်ကို လူတိုင်း သိရှိနေကြသည်။
“မြန်မြန်ပြေးကြ ကိုယ်ပေါ်က သံချပ်ကာတွေကို အကုန် လွှင့်ပစ်လိုက်ကြတော့”
ထိုခဏအတွင်းမှာပင် မြင်းစီးစစ်သည် ခေါင်းဆောင်က စိုးရိမ်တကြီး အော်ဟစ်လိုက်သည်။ အသက်အန္တရာယ်ကို ပြင်းထန်စွာ ခံစားလိုက်ရသဖြင့် သူ၏ မျက်နှာမှာလည်း ရှုံ့တွနေတော့သည်။
“ဖျပ်” သူ၏ လက်ဖြင့် ဆွဲဖြဲလိုက်ရာ ကိုယ်ပေါ်ရှိ လေးလံသော သံချပ်ကာမှာ ပြုတ်ထွက်သွားပြီး လွှင့်ပျံသွားတော့သည်။ အခြားသူများလည်း ထိုနည်းတူပင် သူတို့၏ သံချပ်ကာများကို လွှင့်ပစ်လိုက်ကြသည်။
ဤကဲ့သို့သော အချိန်မျိုးတွင် အလေးချိန် အနည်းငယ် လျော့သွားသည်နှင့် အရှိန်မှာ ပို၍ မြန်လာမည် ဖြစ်သည်။
အချိန်မှာ အသက်ပင် ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ အနည်းငယ် နှေးကွေးသွားပါက သေချာပေါက် သေရမည် ဖြစ်ပြီး မည်သည့် ကံကောင်းမှုမျိုးမှ ရှိလိမ့်မည် မဟုတ်ပေ။
ထိုအချိန်မှသာ ပိုလာဝက်ဝံကြီးမှာ ထူထဲသော သားရေ ရှိပါလျက်နှင့် အဘယ်ကြောင့် ချက်ချင်း အေးခဲသေဆုံးသွားခဲ့ရသလဲ၊ ဝံပုလွေ အုပ်ကြီးမှာလည်း အမဲမလိုက်မီမှာပင် အဘယ်ကြောင့် တစ်ခဏအတွင်း သေဆုံးခဲ့ရသလဲ၊ သစ်လုံးအိမ်အတွင်းရှိ မိသားစုမှာလည်း အဘယ်ကြောင့် စားပွဲဘေး၌ပင် အသက်ပျောက်ခဲ့ရသလဲဆိုတာကို အားလုံး နားလည်သွားကြတော့သည်။
ထိုကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အအေးဒဏ်နှင့် ရုတ်တရက် ကျဆင်းလာသော အပူချိန်မှာ သူတို့ကို ထွက်ပြေးရန် အခွင့်အရေးပင် ပေးခဲ့ခြင်း မရှိပေ။
“ဟီး...”
သူတို့အားလုံး မြင်းပေါ်သို့ ခုန်တက်လိုက်ကြပြီး မြင်းနှင့်အတူတူ အစွမ်းကုန် ကြိုးစားကာ ရှေ့သို့ အရှိန်ပြင်းစွာ ထွက်ပြေးကြတော့သည်။ မြေပြင် တုန်ခါသံများမှာ နားထဲတွင် မပြတ်ကြားနေရပြီး ကောင်းကင်နှင့် မြေပြင် ပြိုကျနေသကဲ့သို့ ခံစားရကာ လူတိုင်းအတွက် အိပ်မက်ဆိုးတစ်ခု ဖြစ်လာတော့သည်။
“သွား”
“မြန်မြန်သွား”
အားလုံး အော်ဟစ်လျက် ရှေ့သို့ ရူးသွပ်မတတ် ပြေးလွှားနေကြသည်။
“အား”
အော်ဟစ်သံ အချို့ ထွက်ပေါ်လာပြီး သံချပ်ကာ မြင်းစီးစစ်သည် အနည်းငယ်မှာ ထွက်ပြေးရန် အချိန်မမီဘဲ နှင်းမုန်တိုင်း၏ အမီခံလိုက်ရသည်။ သူတို့မှာ အော်ဟစ်ရန်ပင် အချိန်မရလိုက်ဘဲ လူနှင့်မြင်းမှာ ချက်ချင်းပင် အေးခဲသွားပြီး ဤ တောအုပ်ကြီးအတွင်း၌ နှင်းခဲရုပ်တုအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားကြတော့သည်။ ရှေ့မှ လူများမှာလည်း နောက်ဘက်မှ အခြေအနေကို သိရှိသဖြင့် ရင်ထဲတွင် ခံစားရသော်လည်း လှည့်မကြည့်ရဲသလို၊ ပြန်လည် ကယ်တင်ရန်လည်း မဖြစ်နိုင်တော့ပေ။
လူတိုင်းမှာ သေခြင်းနှင့် ရှင်ခြင်း ကြားတွင် ရုန်းကန်နေရသဖြင့် အနည်းငယ် ပေါ့ဆလိုက်သည်နှင့် မိမိကိုယ်ကိုယ်ပင် မကယ်နိုင်သည့် အခြေအနေ ဖြစ်နေသည်။
သဘာဝတရား၏ ရှေ့မှောက်တွင် လူသားတို့၏ခွန်အားမှာ အလွန်ပင် သေးငယ်လှပေသည်
လေအေးများ တိုက်ခတ်နေစဉ်မှာပင် သစ်ပင်ကြီးများကို ရှောင်ကွင်းလျက် အရှိန်မြှင့် ထွက်ပြေးနေရသော်လည်း နှင်းမုန်တိုင်းနှင့် သူတို့ကြားရှိ အကွာအဝေးမှာ ပို၍ နီးကပ်လာသဖြင့် သေခြင်းတရားကို ပြင်းထန်စွာ ခံစားနေရတော့သည်။
ဝုန်းဝုန်း အချိန်မည်မျှ ကြာသွားသည်၊ မည်မျှအထိ ဝေးဝေး ပြေးခဲ့ရသည်ကို မသိသော်လည်း ရုတ်တရက် ရှေ့တွင် ကွင်းပြင်ကြီးတစ်ခု ပေါ်လာပြီး၊ နောက်ဘက်မှ လိုက်လာသော နှင်းမုန်တိုင်း၏ မြည်ဟည်းသံများမှာလည်း သိသိသာသာ တိုးသွားတော့သည်။
နောက်ဘက်မှ အန္တရာယ် ကင်းဝေးသွားပြီဖြစ်ကြောင်း ခံစားလိုက်ရချိန်တွင်မှ အားလုံး ခြေလှမ်းများကို ရပ်လိုက်ကြသည်။ လူတိုင်းမှာ မြင်းပေါ်တွင် မှောက်လျက် ခန္ဓာကိုယ်မှ အငွေ့များ ထွက်ပေါ်နေပြီး အပြင်းအထန် အသက်ရှူနေကြရသည်။
ဤ ထွက်ပြေးမှုမှာ သေတွင်းမှ ပြန်လည် လွတ်မြောက်လာခြင်း ဖြစ်သဖြင့် အားလုံး စိတ်သက်သာရာ ရနေကြသည်။
စစ်မြင်းများ၏ မြည်ဟည်းသံနှင့်အတူ အားလုံး မြင်းခေါင်းကို လှည့်ကြည့်လိုက်ရာ နောက်ဘက်တွင် ဖြူဖွေးနေသော နှင်းပြင်ကြီးကိုသာ တွေ့ရပြီး တောအုပ်ကြီးမှာ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ သို့သော် နောက်ဘက် မိုင်ပေါင်း ထောင်ချီသော မြေပြင်မှာ နှင်းများ ဖုံးလွှမ်းသွားခဲ့ရာ ၎င်းမှာ မူလထက် အဆပေါင်းများစွာ ပို၍ ကျယ်ပြန့်သွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
“ခေါင်းဆောင်... အခု ဘာဆက်လုပ်ကြမလဲ”
ကင်းထောက်စစ်သည်တစ်ဦးက ဝမ်းနည်းပူဆွေးသော အသံဖြင့် မေးလိုက်သည်။
လာစဉ်က လူ ၂၀ ကျော် ရှိသော်လည်း ယခု မတ်တပ်ရပ်နေနိုင်သူမှာ ၇ ဦး၊ ၈ ဦးခန့်သာ ကျန်တော့သည်။ အခြားသူများမှာ ထို နှင်းခဲပြင်ကြီးအတွင်း၌ ထာဝရ ကျန်ရစ်ခဲ့ကာ နှင်းခဲရုပ်တုဖြစ်သွားခဲ့ကြပြီ ဖြစ်သည်။ ၎င်းမှာ သူတို့ လုံးဝ ထည့်မတွေးခဲ့မိသော အချက်ပင်။
“မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်ဆီကို ချက်ချင်း သတင်းပို့ရမယ်”
မြင်းစီးစစ်သည် ခေါင်းဆောင်၏ အသံမှာလည်း အလွန်ပင် ခြောက်ကပ်နေတော့သည် -
“ခုနက အခြေအနေကို မင်းတို့လည်း မြင်ခဲ့ကြမှာပဲ... ဒီမှာရှိတဲ့ အအေးဓာတ်ဟာ အချိန်ကာလ အပိုင်းအခြားအလိုက် ပြန့်ကားလာပြီး အကျယ်အဝန်းမှာလည်း ပိုပိုပြီး ကြီးမားလာလိမ့်မယ်။ ပိုလာဝက်ဝံနဲ့ဝံပုလွေတွေအပြင် သစ်ပင်တွေပါ အေးခဲသေဆုံးကုန်ကြပြီ။ စဉ်းစားကြည့်ပါဦး... တကယ်လို့ ဒီ အအေးဓာတ်က တောင်ဘက်ကို ဆင်းလာပြီး ငါတို့ မဟာထန်အထိ ရောက်လာရင် ဘာဖြစ်မလဲ... ဘယ်သူမှ အသက်ရှင်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး”
ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခုလုံး တိတ်ဆိတ်သွားသည်။ အားလုံး ခဏမျှ ကြောင်အမ်းသွားပြီးနောက် အခြေအနေကို နားလည်သွားကြကာ စိတ်ထဲတွင် ရှုပ်ထွေးသွားကြသည်။
သံသယဝင်စရာ မလိုတော့ပေ။ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်သည် ဤမြင်ကွင်းကို ကြိုတင် သိမြင်နေခဲ့သဖြင့် သူတို့အား ဤနေရာသို့ လာရောက် စုံစမ်းခိုင်းခြင်းသာ ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။
“ညီအစ်ကိုတွေက ငါတို့ မဟာထန်အတွက် အသက်ပေးသွားခဲ့ကြတာ။ သူတို့ရဲ့ သေဆုံးမှုက အလကားဖြစ်မှာ မဟုတ်ပါဘူး... တစ်နေ့ကျရင် လူတွေက သူတို့ကို မှတ်မိနေကြလိမ့်မယ်”
မြင်းစီးစစ်သည် ခေါင်းဆောင်၏ မျက်ဝန်းများတွင် ဝမ်းနည်းရိပ်များ ယှက်သန်းသွားသော်လည်း သူက ခမောက်ကို ချွတ်လိုက်သည်။ အားလုံးက ထို တောအုပ်ကြီးရှိရာဘက်သို့ ဦးညွှတ်လျက် ရိုသေသေ ဂါရဝပြုလိုက်ကြပြီးနောက် တောင်ဘက်သို့ ဦးတည်ကာ လျင်မြန်စွာ ထွက်ခွာလာခဲ့ကြသည်။
ထိုအထဲမှ မြင်းစီးစစ်သည် တစ်ဦးက စာရွက်နှင့် ကလောင်ကို ထုတ်ယူကာ ဤနေရာ၌ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှကို အသေးစိတ် မှတ်တမ်းတင်လိုက်သည်။
လေတိုက်သံနှင့်အတူ သူတို့အားလုံး ပျောက်ကွယ်သွားတော့သည်။
...
အချိန်များ တဖြည်းဖြည်း ကုန်ဆုံးသွားသည်။ ဝမ်ချောင်စေလွှတ်လိုက်သော စစ်တပ်မှာ မြောက်ဘက်တွင် တိုးတက်မှုများ ရရှိနေချိန်၌ အရှေ့မြောက်ပိုင်း ယိုးကျိုးနယ်မြေတွင်လည်း ဝမ်ချောင်၏ လူများမှာ တိုးတက်မှုများ ရရှိခဲ့သည်။
ညအချိန်၊ အန်းတုံအုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးမှ ၁၀ မိုင်ခန့် ဝေးကွာသော နေရာ။
ညအမှောင်ထဲတွင် ငှက်အော်သံတစ်ခု ထွက်ပေါ်လာသည်။ ပတ်ဝန်းကျင် တိတ်ဆိတ်နေသော်လည်း ခဏအကြာတွင် အချက်ပြသံ တစ်ခုကဲ့သို့ မြင်းခွာသံများ ထွက်ပေါ်လာပြီး စစ်မြင်း ၁၀ ကောင်ကျော်မှာ တစ်နေရာတည်းတွင် စုဝေးလိုက်ကြသည်။
ထိုလူများသည် ယိုးကျိုးဝတ်စုံများကို ဝတ်ဆင်ထားကြပြီး အချို့မှာမူ အန်းတုံစစ်တပ်၏ သံချပ်ကာများကို ဝတ်ဆင်ထားကြသည်။
“ဘယ်လိုနေလဲ”
ညအမှောင်ထဲမှ အသံတစ်ခု ထွက်ပေါ်လာသည်။ စကားပြောနေသူမှာ အရပ်ရှည်ပြီး သန်မာလှကာ သူ၏ ကိုယ်ရှိန်မှာ အခြားသူများထက် သိသိသာသာ မြင့်မားနေသဖြင့် ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ကြောင်း သိသာလှသည်။
“အန်းယာလုရှန်း... အရင်က ဒီလူ့အကြောင်း မကြားဖူးခဲ့ပေမဲ့ သူက ဒီလောက်အထိ ကြောက်စရာကောင်းလိမ့်မယ်လို့ မထင်ထားဘူး။ သူက အန်းတုံအုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးကျန်းရှို့ကွေးရဲ့ အာဏာအားလုံးကို သိမ်းပိုက်ထားပြီးပြီပဲ”
ညအမှောင်ထဲတွင် အသံတစ်ခု ထွက်ပေါ်လာသည်။
“အန်းတုံစစ်တပ်ရဲ့ တပ်မ ၆ ခုလုံးမှာ သူက သူ့လူတွေကို အကုန် ထည့်ထားပြီးပြီ။ ဒါပေမဲ့ အပြင်ပန်းမှာတော့ အန်းတုံအုပ်ချုပ်ရေးမှူးကျန်းရှို့ကွေးကပဲ အုပ်ချုပ်နေသလိုမျိုး ဟန်ဆောင်ထားတယ်”
နောက်ထပ် အသံတစ်ခု ထွက်ပေါ်လာပြန်သည်။
“ချွေချန်းယုံ၊ ထျန်းချန်းစီ၊ ထျန်းချန်ကျန်း၊ ကျောက်ကန်း၊ ပိုင်ကျန်ထော်လော့နဲ့ ကောင်းရှန်း ... ဒီလူတွေ အားလုံးက သူ့ကို ကူညီနေကြတာ။ ကျန်းရှို့ကွေးဆိုတာ ငါတို့ မဟာထန်ရဲ့ သူရဲကောင်းတစ်ယောက်ပဲ။ ယွီစန်း၊ ဂိုဂူလျောနဲ့ တာ့ခ်တွေကို နှိမ်နင်းခဲ့တဲ့သူ... ဒါပေမဲ့ အခုတော့ အဲဒီလူရဲ့ လှည့်စားမှုကို ခံနေရတာ နှမြောစရာပဲ”
“မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်ရဲ့ ခန့်မှန်းချက်က မှန်ပါတယ်။ ဒီ အန်းယာလုရှန်းဆိုတဲ့ လူက အလွန် အကွက်မြင်ပြီး သရုပ်ဆောင် အရမ်းကောင်းတယ်။ သူက နေ့တိုင်း အန်းတုံအုပ်ချုပ်ရေးမှူးရှေ့မှာ အူကြောင်ကြောင် ပုံစံနဲ့ ဟန်ဆောင်နေပေမဲ့ တကယ်တော့ ယိုးကျိုးတစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်ထားပြီးပြီ။ ဒီအတိုင်းသာ ဆက်သွားရင် ယိုးကျိုးမှာ ပြဿနာ တက်တော့မှာပဲ”
နောက်ထပ် အသံတစ်ခုကလည်း ဆိုသည်။
ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လူအားလုံး ခေါင်းညိတ်လိုက်ကြသည်။ ၎င်းမှာ သူတို့အားလုံး၏ တူညီသော ခံစားချက်ပင် ဖြစ်သည်။
မဟာထန်သည် ယခုအခါ အာရပ်များကို အနိုင်ရရှိထားသဖြင့် စစ်ဓာတ်အားလုံး တက်ကြွနေချိန် ဖြစ်သည်။ အရှေ့မြောက်ပိုင်း ယိုးကျိုးတွင် စစ်သူကြီးကျန်းရှို့ကွေး၏ လက်အောက်၌ ဤကဲ့သို့သော မကောင်းသော ရည်ရွယ်ချက်ရှိသူတစ်ဦး ခိုအောင်းနေလိမ့်မည်ဟု မည်သူမျှ မထင်ထားခဲ့ပေ။
စတင်လာစဉ်က ယိုးကျိုးသို့ သွားရန် အမိန့်ရရှိချိန်တွင် မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်သည် ဤအန်းယာလုရှန်းဆိုသူကို အထင်ကြီးလွန်းသည်ဟု သူတို့အားလုံး ထင်ထားခဲ့ကြသော်လည်း၊ ယခုမူ ထိုသို့ ထင်သူ တစ်ဦးမျှ မရှိတော့ပေ။
“ဒီကိစ္စကတော့ အတည်ပြုလို့ ရသွားပါပြီ။ ဒီလူဟာ အန်းတုံအုပ်ချုပ်ရေးမှူးကို ဖုံးကွယ်ပြီး ဒီလောက်အထိ လုပ်ထားတာဟာ မကောင်းတဲ့ ရည်ရွယ်ချက် ရှိလို့ပဲ။ ပြီးတော့ ကျွန်တော် အခုလေးတင် ရရှိထားတဲ့ သတင်းအရ ရှီနဲ့ ခီတန်ဘက်က ကင်းထောက်တွေကလည်း သတင်းပို့လာကြတယ်။ ရှီနဲ့ ခီတန် ခေါင်းဆောင်တွေက အပြင်ပန်းမှာ အန်းတုံစစ်တပ်နဲ့ ရန်ဖြစ်နေသလို ဟန်ဆောင်ထားပေမဲ့ တကယ်တမ်းမှာတော့ အန်းယာလုရှန်းနဲ့ လျှို့ဝှက် ဆက်သွယ်မှုတွေ ရှိနေတယ်တဲ့”
“...ကော်ကျစ်ရီ ဘက်ကလည်း တာ့ခ်တွေဆီကို လူလွှတ်ထားပြီးပြီ။ တကယ်လို့ တာ့ခ်တွေကပါ သူ့နဲ့ ပတ်သက်နေမယ်ဆိုရင်တော့ ဒီလူဟာ တကယ့်ကို ကြောက်စရာကောင်းတဲ့သူ ဖြစ်လိမ့်မယ်”
“ဒါ့အပြင် အန်းတုံအုပ်ချုပ်ရေးမှူးကျန်းရှို့ကွေးဟာ လူမြင်ကွင်းကို မထွက်လာတာ ကြာပါပြီ။ စစ်တပ်က ကိစ္စအားလုံးကို အန်းယာလုရှန်းကိုပဲ လွှဲပေးထားတာ။ သတင်းတွေအရ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးဟာ ဖျားနာနေပြီး အဲဒါကလည်း အန်းယာလုရှန်းနဲ့ ပတ်သက်နေနိုင်တယ်တဲ့။ အခု ငါတို့လူတွေ သွားပြီး စုံစမ်းနေကြပြီ၊ နောက်ဆုံး ရလဒ် ထွက်လာတာနဲ့ အန်းယာလုရှန်းပါဝင်ပတ်သက်မှု ရှိမရှိ သိရမှာပါ”
...
လူတိုင်း အသီးသီး ဆွေးနွေးနေကြသည်။ သံသယဝင်စရာ မလိုသည်မှာ ယိုးကျိုးသို့ လာရောက် စုံစမ်းခြင်းမှာ သူတို့အားလုံးအတွက် အကြီးမားဆုံးသော တုန်လှုပ်မှုကို ပေးစွမ်းနိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
“တော်လောက်ပြီ”
ထိုအချိန်တွင် မြင်းစီးစစ်သည် ခေါင်းဆောင်က စကားဖြတ်ပြောလိုက်သည် -
“အရာအားလုံးကတော့ သေချာသွားပါပြီ။ ငါတို့ ဒီသတင်းတွေကို စစ်သူကြီးကော်ဆီကို အရင်ပို့ပြီး မျိုးနွယ်ခြားဘုရင် ဆီကို တိုက်ရိုက် တင်ပြရမယ်။ ကျန်တဲ့ ကိစ္စတွေကတော့ ငါတို့နဲ့ မဆိုင်တော့ဘူး။ အန်းယာလုရှန်းက ဘယ်လောက်ပဲ တော်ပါစေ၊ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင် က သူ့ကို ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းပါလိမ့်မယ်”
မြင်းစီးစစ်သည် ခေါင်းဆောင်က အဆုံးသတ် ဆုံးဖြတ်ချက် ပေးလိုက်သည်။
“ဟုတ်ကဲ့ပါ”
ခဏချင်းမှာပင် ပတ်ဝန်းကျင် တိတ်ဆိတ်သွားပြီး အားလုံးက ဦးညွှတ်လျက် ခေါင်းညိတ်လိုက်ကြသည်။
“ခွပ် ခွပ်”
ထိုအချိန်တွင် ဝေးကွာသော နေရာမှ မြင်းခွာသံ တစ်ခု ထွက်ပေါ်လာပြီး ခဏချင်းမှာပင် အမှောင်ထုထဲမှ ပုံရိပ်တစ်ခုမှာ သူတို့ရှိရာသို့ လျင်မြန်စွာ ပြေးဝင်လာသည်။
“ကျောက်လျိုအာပဲ”
မြင်းစီးစစ်သည် တစ်ဦးက မျက်မှောင်ကြုတ်ကြည့်ပြီးနောက် ဝမ်းသာအားရ အော်ဟစ်လိုက်သည် -
“လျိုအာ... ဒီမှာ မင်းတစ်ယောက်ပဲ ကျန်တော့တာ”
“မြန်မြန်ပြေးကြတော့”
သို့သော် မမျှော်လင့်ဘဲ ထိုပုံရိပ်မှာ အနားသို့ မရောက်သေးမီမှာပင် စိုးရိမ်တကြီး အော်ဟစ်လိုက်သည် -
“ယိုးကျိုးစစ်တပ်က ငါတို့ကို ရှာတွေ့သွားပြီ၊ မြန်မြန် ထွက်သွားကြတော့”
ထိုအသံမှာ အလွန်ပင် စိုးရိမ်ပူပန်နေပြီး အစွမ်းကုန် အော်ဟစ်နေပုံရသည်။ အားလုံး ကြောင်အမ်းသွားသော်လည်း ဘာဖြစ်မှန်း မသိရသေးမီမှာပင်...
“ဒုန်း”
ကျောက်လျိုအာ၏ နောက်ဘက်၊ အန်းအုပ်ချုပ်ရေးရုံးရှိရာဘက်မှ ကြီးမားသော အချက်ပြမီးပန်းတစ်ခုမှာ ကောင်းကင်ယံသို့ ပျံတက်သွားပြီး တောက်ပစွာ ပေါက်ကွဲသွားတော့သည်။
“ဖျတ်”
ထိုမြင်ကွင်းကို မြင်လိုက်ရချိန်တွင် လူတိုင်း၏ မျက်နှာမှာ ပျက်သွားတော့သည်။
“မြန်မြန်သွား”
ခဏချင်းမှာပင် လူတိုင်း စိုးရိမ်စိတ်များ ပြင်းထန်လာပြီး မြင်းခေါင်းကို လှည့်ကာ အနောက်တောင်ဘက်သို့ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ပြေးထွက်သွားကြလေတော့သည်။
******
အခန်း ၁၉၆၃ ညသန်းခေါင်ယံ အပြေးအလွှား လိုက်လံခြင်း
ယခုအချိန်တွင် သူတို့ မည်သည့်အရာကိုမျှ အာရုံမခံမိသေးသော်လည်း လူတိုင်း၏ စိတ်ထဲ၌ ပြင်းထန်သော အသက်အန္တရာယ်ကို ခံစားနေကြရသည်။ အချက်ပြမီးဖြင့် အချက်ပြသည့်စနစ်မှာ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင် ကိုယ်တိုင် တီထွင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ လွန်ခဲ့သော ခြောက်လခန့်ကမှ စစ်တပ်အတွင်း၌ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုမီးရှူးမီးပန်းတစ်ခု ပစ်လိုက်ပြီဆိုလျှင် မိုင်ပေါင်း ဆယ်ချီအတွင်းရှိ လူတိုင်း မြင်တွေ့နိုင်သလို စစ်တပ်အားလုံးကိုလည်း ချက်ချင်း လှုပ်ရှားလာစေနိုင်သည်။
တစ်ဖက်လူက သူတို့ကို ရှာတွေ့သွားပြီဖြစ်ကြောင်းနှင့် သူတို့အား အားလုံး ဝိုင်းရံရန် လာနေကြပြီဖြစ်ကြောင်းကို သူတို့ထက် ပိုသိသူ မရှိပေ။
“ဝုန်း... ဝုန်း...”
ခဏချင်းမှာပင် မြေပြင်မှာ မြည်ဟည်းတုန်ခါလာပြီး မိုးပေါက်များ မြေပေါ်သို့ ကျသကဲ့သို့ ပြင်းထန်လှသော မြင်းခွာသံများမှာ နောက်ဘက်မှ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် လိုက်ပါလာတော့သည်။
“သခင်လေးမှာ အမိန့်ရှိတယ်၊ သူတို့ကို လုံးဝ အလွတ်မပေးနဲ့”
“တစ်ယောက် သတ်နိုင်ရင် ရွှေစင် တစ်ရာဆုလာဘ် ပေးမယ်”
“သခင်ကောင်းက မှာထားတယ်၊ တစ်ယောက်ယောက် လွတ်သွားရင် မင်းတို့ ခေါင်းနဲ့ အစားထိုးရမယ်”
“ဟေ့ လူမိုက်တို့... မင်းတို့ ပြေးလို့ လွတ်မှာ မဟုတ်ဘူး အခုချက်ချင်း လက်နက်ချရင် အသက်ချမ်းသာခွင့် ပေးမယ်”
“ငါတို့ သခင်လေးက မင်းတို့ကို စောင့်နေတာ ကြာပြီ”
...
ညအမှောင်ထဲတွင် တရစပ် အော်ဟစ်သံများ ထွက်ပေါ်လာသည်။
ထိုတရစပ် မြင်းခွာသံများကို ကြားရသောအခါ လူတိုင်း၏ စိတ်နှလုံးမှာ လေးလံသွားတော့သည်။ တစ်ဖက်လူမှာ ကစဉ့်ကလျား ဖြစ်နေပုံရသော်လည်း လိုက်လံ တိုက်ခိုက်သည့် နေရာတွင် စနစ်တကျ ရှိနေခြင်းမှာ စစ်တပ်၏ ထိပ်တန်း လက်ရွေးစင်များမှသာ ရှိနိုင်သည့် အခြေအနေ ဖြစ်သည်။ ပို၍ စိုးရိမ်စရာ ကောင်းသည်မှာ “သခင်လေးက စောင့်နေတာ ကြာပြီ” ဟု ပြောနေခြင်းမှာ သူတို့ ကြိုတင် ပြင်ဆင်ထားသည်ကို ပြနေခြင်းပင်။
သူတို့၏ ယခုတစ်ကြိမ် လှုပ်ရှားမှုမှာ အလွန်ပင် လျှို့ဝှက်လှသည်။ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်နှင့် လူအနည်းငယ်မှအပ စစ်ရေးဝန်ကြီး ကျန့်ချိုးကျန်ချုံးပင်လျှင် မသိရှိပေ။ သို့သော် ဤလူများမှာမူ ကြိုတင်၍ အသင့် ပြင်ထားကြသည်။
“မျိုးနွယ်ခြားဘုရင် ဆီကို သတင်းပြန်ပို့ရမယ်၊ အန်းယာလုရှန်းက ပုန်ကန်ဖို့ ကြံစည်နေတာ ကြာပြီ”
မြင်းစီးစစ်သည် ခေါင်းဆောင်က ရုတ်တရက် အော်ဟစ်လိုက်သည်။
သူတို့သည် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်းမှာ ပထမဆုံးအကြိမ် မဟုတ်ရာ အထောက်အထားများ ကျန်ရစ်ရန်မှာ မဖြစ်နိုင်ပေ။ ဤလူများက သူတို့ကို ဤမျှ လျင်မြန်စွာ ရှာတွေ့နိုင်ခြင်းမှာ အန်းယာလုရှန်းနှင့် ယိုးကျိုးရှိ လူများအားလုံး ပုန်ကန်ရန် ကြံစည်နေကြပြီး အမြဲတမ်း စောင့်ကြည့်နေကြသောကြောင့်သာ ဖြစ်ရမည်။
“ရှုး”
စကားပြောနေစဉ်မှာပင် မြင်းစီးစစ်သည် ခေါင်းဆောင်က တွေဝေမနေဘဲ မြင်းကုန်းနှီးဘေးမှ လေးမြားကို ယူကာ အသံလာရာ နောက်ဘက်သို့ လှမ်း၍ ပစ်လိုက်သည်။ ထိုနည်းတူပင် အခြားသူများလည်း ပြိုင်တူပင် နောက်ဘက်သို့ ပြန်လည် ပစ်ခတ်လိုက်ကြသည်။
“သတိထား”
“ဒိုင်းလွှားတွေ ကာထားကြ”
ဤကဲ့သို့ ရုတ်တရက် ပြန်လည် ပစ်ခတ်မှုကြောင့် နောက်ဘက်မှ လိုက်လာသော ယိုးကျိုးလက်ရွေးစင်များမှာ အနည်းငယ် အံ့အားသင့်သွားကြသည်။ သူတို့မှာ ထွက်ပြေးနေရင်းနှင့်ပင် ပြန်လည် တိုက်ခိုက်ရဲလိမ့်မည်ဟု မထင်ထားခဲ့ပေ။
သို့သော် သူတို့မှာလည်း နယ်စပ်ဒေသတွင် အတွေ့အကြုံများသော အန်းတုံလက်ရွေးစင်များ ဖြစ်ကြသဖြင့် လျင်မြန်စွာပင် ရှောင်ကွင်းကာ ပြန်လည် ပစ်ခတ်ကြတော့သည်။
“မြွေသွားစစ်ကွက်ဗျူဟာ(S) သုံးကြ၊ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် သိပ်မဝေးစေနဲ့၊ သူတို့ကို အင်အားပြုုန်းတီးအောင် လုပ်ရမယ်၊ လူအချို့ကို သတ်ပစ်၊ မဟုတ်ရင် သူတို့က တရစပ် လိုက်နေမှာပဲ”
မြင်းစီးစစ်သည် ခေါင်းဆောင်က ပြတ်သားစွာ အမိန့်ပေးလိုက်သည်။
ဤကဲ့သို့သော အသက်အန္တရာယ် ကြုံတွေ့ရချိန်တွင် ထွက်ပြေးရသည့် အတွေ့အကြုံမှာ သူတို့၌ အပြည့်အဝ ရှိသည်။ အကယ်၍ ထွက်ပြေးရုံသက်သက်သာ လုပ်နေပါက တစ်ဖက်လူက အစွမ်းကုန် လိုက်နေမှာ ဖြစ်သလို၊ အသက်စွန့်ပြီးတော့လည်း တားဆီးမှာ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် တစ်ဖက်လူကို အထိနာအောင် လုပ်ခြင်းဖြင့်သာ သူတို့ စိုးရိမ်သွားစေပြီး ဘေးကင်းစွာ ထွက်ပြေးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
နောက်တစ်ခဏတွင် အရှေ့မြောက်ပိုင်း ယိုးကျိုးရှိ လူအများစု အိပ်မောကျနေချိန်၌ ညအမှောင်ထုထဲတွင် ပြင်းထန်သော အပြေးအလွှား လိုက်လံပွဲကြီး တစ်ခု ဖြစ်ပွားနေသည်ကို မည်သူမျှ မသိရှိကြပေ။
ယိုးကျိုးလက်ရွေးစင်များ အားလုံးမှာ မြင်းစီးရင်း လေးပစ်သည့် အတတ်ပညာတွင် အလွန် ကျွမ်းကျင်ကြသလို အပေးအယူမှာလည်း အလွန်ကောင်းမွန်လှသည်။ သူတို့သည် အရှိန်ပြင်းစွာ လိုက်လံရင်း လေးမြားများကို ရှေ့သို့ တရစပ် ပစ်ခတ်နေကြသည်။ အချို့ဆိုလျှင် လေးနှစ်စင်းကို ပြိုင်တူ ပစ်နိုင်ကြသလို လိုက်လံ တိုက်ခိုက်ပုံမှာလည်း အလွန်ပင် စနစ်တကျ ရှိလှသည်။
ယိုးကျိုးလူများမှာ အဖွဲ့ငယ်လေး တစ်ခုကို ခွဲထုတ်ကာ ရှေ့ဆုံးမှ အရှိန်ပြင်းစွာ တိုးဝင်လာသည်။ သူတို့ လက်ထဲတွင် ဒိုင်းငယ်လေးများကို ကိုင်ကာ ရှေ့မှ လာသော လေးမြားများကို ကာကွယ်ပေးရင်း နောက်ကွယ်မှ တပ်ဖွဲ့များအား လမ်းဖွင့်ပေးနေကြသည်။
သူတို့အားလုံးမှာ အလွန်ပင် လေ့ကျင့်သား ပြည့်ဝကြသော်လည်း ကံမကောင်းသည်မှာ သူတို့ ရင်ဆိုင်နေရသူများမှာ ဝမ်ချောင်၏ လက်ရွေးစင်များ ဖြစ်နေခြင်းပင်။
“ရှုး”
ညအမှောင်ထုထဲမှ လေးမြားတစ်စင်းသည် အရှိန်ပြင်းစွာ ပျံထွက်လာသည်။ သို့သော် ၎င်းမှာ စစ်သည်များကို ပစ်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ စစ်မြင်း၏ခြေထောက်ကို ပစ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ မြင်းမှာ နာကျင်စွာ အော်မြည်လျက် လဲကျသွားသဖြင့် ယိုးကျိုးမြင်းစီးစစ်သည်မှာလည်း ဟန်ချက်ပျက်ကာ လွှင့်ပျံသွားတော့သည်။
ထိုအချိန်မှာပင် အခြားတစ်ဖက်မှလည်း လေးမြားတစ်စင်းမှာ ဒိုင်းကိုင်ထားသော စစ်သည်၏ လည်ပင်းသို့ စိုက်ဝင်သွားတော့သည်။ ထိုစစ်သည်မှာ အသံပင် မထွက်နိုင်ဘဲ ချက်ချင်း အသက်ပျောက်သွားတော့သည်။
ဤမြင်ကွင်းကို မြင်လိုက်ရချိန်တွင် ယိုးကျိုးစစ်သည်များ အားလုံး မျက်နှာ ပျက်သွားကြသည်။ သို့သော် သူတို့ သတိမဝင်သေးမီမှာပင် နောက်ထပ် လေးမြားတစ်စင်းမှာ သူတို့ ပစ်လိုက်သော လေးမြားနှင့် ထိပ်တိုက် တိုးကာ အမှုန့်ဖြစ်သွားပြန်သည်။
“ဘာ... ဘယ်လိုလုပ် ဖြစ်နိုင်မှာလဲ”
ယိုးကျိုးမြင်းစီးစစ်သည်မှာ အလွန်အံ့အားသင့်သွားသည်။ သို့သော် သူ စိတ်ပျက်နေစဉ်မှာပင် ဓားတစ်စင်းမှာ သူ၏ ဦးခေါင်းကို ဖောက်ထွက်သွားပြီး မြင်းပေါ်မှ လဲကျသွားတော့သည်။
တစ်ယောက်၊ နှစ်ယောက်၊ သုံးယောက်...
ဤ ပြင်းထန်သော လိုက်လံပွဲအတွင်း ယိုးကျိုးဘက်မှ လက်ရွေးစင်များမှာ တစ်ဦးပြီးတစ်ဦး မြင်းပေါ်မှ ပြုတ်ကျနေကြသည်။
တစ်ဖက်တွင်မူ ဝမ်ချောင်၏ လက်ရွေးစင် ၁၀ ဦးကျော်မှာ S-ပုံစံဖြင့် ရှောင်ကွင်းနေကြရာ လူအနည်းငယ်သာ ဒဏ်ရာရရှိပြီး ကျန်သူများမှာ အကောင်းအတိုင်း ရှိနေကြသည်။
ဤကဲ့သို့ ထိပ်တိုက် တိုက်ခိုက်မှုတွင် ဝမ်ချောင်၏ လက်ရွေးစင်များမှာ အစွမ်းအစ ပို၍ သာလွန်နေပြီး တစ်ဖက်လူ၏ တိုက်ခိုက်မှုကို ကြိုတင် သိမြင်ကာ ရှောင်ကွင်းနိုင်ကြသည်။ ၎င်းမှာ ဗီဇကြောင့် မဟုတ်ဘဲ ပြင်းထန်လှသော လေ့ကျင့်ခန်းများနှင့် တိုက်ပွဲများကြောင့်သာ ဖြစ်သည်။
တိုက်ခိုက်မှု လေ့ကျင့်ရေး။
၎င်းမှာ ဝမ်ချောင် စစ်တပ်အတွင်း၌ အသစ် ပြဌာန်းထားသော လေ့ကျင့်ခန်း ဖြစ်သည်။ သစ်သားဓား၊ သစ်သားလှံများကို အသုံးမပြုဘဲ စစ်တပ်သုံး စစ်မှန်သော လက်နက်များကို အသုံးပြု၍ အချင်းချင်း အစွမ်းကုန် တိုက်ခိုက်ရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤလေ့ကျင့်ခန်းတွင် သေဆုံးမှုနှုန်းကိုပါ ခွင့်ပြုထားသဖြင့် အမှန်တကယ် တိုက်ပွဲဝင်နိုင်သည့် ထိပ်တန်း လက်ရွေးစင်များကိုသာ မွေးထုတ်ပေးနိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
သာမန် စစ်တပ်များတွင် ထိုသို့ မလုပ်သော်လည်း ထိပ်တန်း လက်ရွေးစင် တပ်ဖွဲ့များနှင့် ကင်းထောက် တပ်ဖွဲ့များတွင်မူ ဤကဲ့သို့သော လေ့ကျင့်ခန်းများကို အသုံးပြုရသည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဝမ်ချောင်သည် အတော်ဆုံးဖြစ်သော ဝူရှန်း သံချပ်ကာ မြင်းစီးစစ်သည် နှင့် အန်ဂါရာ လေးလံသော သံချပ်ကာ မြင်းစီးစစ်သည်တို့ကိုပင် ဤ လေ့ကျင့်ခန်းတွင် ပါဝင်ခိုင်းတတ်သည်။
ဤကဲ့သို့သော တင်းကျပ်လှသည့် လေ့ကျင့်မှုများကြောင့်သာ ဝမ်ချောင်၏စစ်တပ်မှာ အခြားသော အုပ်ချုပ်ရေးရုံး စစ်တပ်များထက် အဆပေါင်းများစွာ ပို၍ အစွမ်းထက်နေခြင်း ဖြစ်သည်။
လိုက်လံ တိုက်ခိုက်နေစဉ်မှာပင် သေဆုံးမှုများလာသည်ကို မြင်သောအခါ ယိုးကျိုးလက်ရွေးစင်များလည်း စိုးရိမ်လာကြသည်။ ကျန်းရှို့ကွေးဆိုသည်မှာ မဟာထန်တစ်ပြည်လုံးတွင် စစ်နတ်ဘုရား ဝမ်ကျုံးစစ် ပြီးလျှင် အတော်ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ဝမ်ကျုံးစီ မရှိလျှင် သူသည် စစ်မှန်သော စစ်နတ်ဘုရား ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။
သူတို့ အားလုံးသည် ကျန်းရှို့ကွေး၏ အထူး နည်းလမ်းများဖြင့် လေ့ကျင့်ပေးထားသူများ ဖြစ်သဖြင့် အခြား စစ်တပ်များထက် ပို၍ အစွမ်းထက်ကြသော်လည်း၊ ယခုအခါ လေးပစ်၊ အပေးအယူ၊ အရှိန်၊ ခွန်အား နှင့် တုံ့ပြန်မှု အားလုံးတွင် သူတို့ထက် သာလွန်နေသော ပြိုင်ဘက်နှင့် ပထမဆုံးအကြိမ် တွေ့ဆုံခြင်း ဖြစ်သည်။
“တောက် သခင်ကောင်း ပြောတာ မှန်တယ်၊ ဒီလူတွေက သာမန်လူတွေ မဟုတ်ဘူး။ ငါတို့လောက်နဲ့တော့ သူတို့ကို တားဖို့ မလွယ်ဘူး။ ဒီအတိုင်းသာ ဆက်သွားရင် သူတို့တွေ တကယ်ပဲ လွတ်သွားလိမ့်မယ်”
“ငါ့အမိန့်ကို နာခံကြ၊ လူတွေ ပိုခေါ်လိုက်၊ သူတို့ကို လုံးဝ အလွတ်မပေးနဲ့”
နောက်ဘက်မှ ယိုးကျိုးစစ်သည် ခေါင်းဆောင်က အော်ဟစ်လိုက်သည်။
အားလုံးမှာ ဒေါသထွက်နေကြသည်။ ဘုရင်ခံရုံး စစ်တပ်များအားလုံးထဲတွင် ယိုးကျိုးစစ်တပ်မှာ အလွန် မာန်တက်ကြသူများ ဖြစ်သည်။ ယခုကဲ့သို့ လူအင်အား အများကြီးနှင့် လိုက်လံ တိုက်ခိုက်နေသော်လည်း အောင်မြင်မှု မရသည့်အပြင် လူတွေပါ သေနေရခြင်းမှာ သူတို့အတွက် အကြီးမားဆုံးသော အရှက်ရမှုပင် ဖြစ်သည်။
“ဟုတ်ကဲ့ပါ ခေါင်းဆောင်”
“ဒုန်း”
ခဏချင်းမှာပင် နောက်ထပ် မီးရှူးမီးပန်း တစ်ခုမှာ ကောင်းကင်ယံသို့ ပျံတက်သွားပြန်သည်။ အရပ်မျက်နှာ အနှံ့အပြားမှ မြင်းခွာသံများနှင့်အတူ အော်ဟစ်သံများ ထွက်ပေါ်လာပြီး ယိုးကျိုးလက်ရွေးစင်များမှာ ပို၍ များပြားစွာ ပါဝင်လာကြတော့သည်။
သို့သော် အရာအားလုံးက နောက်ကျသွားပြီ ဖြစ်သည်။ ဤကဲ့သို့ ထွက်ပြေး တိုက်ခိုက်ရသည့် နေရာတွင် ဝမ်ချောင်၏လူများမှာ အတွေ့အကြုံ အလွန်များပြားလှသည်။ ရှာတွေ့သွားပြီဖြစ်ကြောင်း သိလိုက်ရချိန်မှစ၍ သူတို့သည် လမ်းကြောင်းများကို စနစ်တကျ စီစဉ်ထားပြီး ဖြစ်သည်။ ကင်းထောက်များကလည်း လေထဲသို့ လင်းယုန်များကို လွှတ်တင်၍ ပတ်ဝန်းကျင်ကို စောင့်ကြည့်ကာ လမ်းညွှန်ပေးနေကြသည်။ ဒုတိယ မီးရှူးမီးပန်း ပျံတက်သွားချိန်တွင်မူ သူတို့က အရှိန်ကို အစွမ်းကုန် မြှင့်လိုက်ကြတော့သည်။
“ဒီနေရာက ယိုးကျိုးရဲ့ နယ်မြေပဲ၊ ငါတို့ ဒီကနေ အမြန်ဆုံး ထွက်နိုင်မှ ဖြစ်မယ် ဒီနယ်မြေကနေ လွတ်သွားတာနဲ့ အန်းယာလုရှန်းတို့ ငါတို့ကို ဘာမှ လုပ်နိုင်တော့မှာ မဟုတ်ဘူး”
မြင်းစီးစစ်သည် ခေါင်းဆောင်က ပြောလိုက်သည်။
သူတို့အားလုံးမှာ စစ်တပ်၏ လက်ရွေးစင်များ ဖြစ်ကြသဖြင့် မိမိတို့၏ အဆင့်အတန်းကို သက်သေပြနိုင်သော အရာများ ပါရှိသော်လည်း၊ ဤနေရာ၌ ထိုအရာများမှာ ဘာမှ အသုံးဝင်လိမ့်မည် မဟုတ်ကြောင်း သူတို့ သိထားကြသည်။ အန်းယာလုရှန်းအနေဖြင့် သူတို့ကို အရှင်လွှတ်လိမ့်မည် မဟုတ်ပေ။
“ဝုန်း”
မြင်းစီးစစ်သည် ခေါင်းဆောင် စကားပြောနေစဉ်မှာပင် အခြေအနေမှာ ရုတ်တရက် ပြောင်းလဲသွားပြီး “ဝုန်း” ခနဲ အသံနှင့်အတူ မည်သည့် အရိပ်အယောင်မျှ မပြဘဲ လက်သီးဆုပ်ခန့် ရှိသော သတ္တုရောင် ပစ္စည်းတစ်ခုမှာ အဝေးမှ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ပျံထွက်လာသည်။ ထိုအရာမှာ လေထုကို ဖြတ်သန်းလာသဖြင့် စူးရှသော အသံများ ထွက်ပေါ်နေပြီး မြင်းစီးစစ်သည် ခေါင်းဆောင် သတိပြုမိချိန်တွင်မူ ၎င်းမှာ လက်တစ်ကမ်း အကွာသို့ ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။
“မကောင်းတော့ဘူး”
ထိုခဏအတွင်း မြင်းစီးစစ်သည် ခေါင်းဆောင်မှာ အလွန်ပြင်းထန်သော အသက်အန္တရာယ်ကို ခံစားလိုက်ရသည်။
မြန်လွန်းတယ်။
အရမ်းကို မြန်လွန်းတယ်။
အစပိုင်းတွင် သူ မည်သည့် အာရုံမှ မရခဲ့ပေ။ တစ်နည်းအားဖြင့် ပြိုင်ဘက်မှာ အနည်းဆုံး ပေ ၃၀၊ ၄၀ ခန့် အကွာမှာ ရှိနေသေးသော်လည်း မျက်စိတစ်မှိတ်အတွင်းမှာပင် ရှေ့မှောက်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ခြင်း ဖြစ်ရာ ရှောင်ကွင်းရန်ပင် အချိန်မရလိုက်ပေ။
သူသည် စဉ်းစားမနေတော့ဘဲ သူ၏ လက်နှစ်ဖက်ကို ယှက်ကာ တစ်ကိုယ်လုံးရှိ ချီစွမ်းအား များကို လက်မောင်းနှစ်ဖက်တွင် စုစည်းလိုက်သည်။
နောက်တစ်ခဏတွင် ပြင်းထန်သော ပေါက်ကွဲသံကြီး ထွက်ပေါ်လာပြီး မြင်းစီးစစ်သည် ခေါင်းဆောင်မှာ အော်ဟစ်လျက် သူ၏ ချီစွမ်းအားများမှာ တစ်ခဏချင်းမှာပင် ပျက်စီးသွားတော့သည်။ သူသည်လည်း အရှိန်ကြောင့် မြင်းပေါ်မှ လွင့်ပျံသွားပြီး မြေပြင်ပေါ်သို့ ပြင်းထန်စွာ ကျဆင်းသွားကာ ဖုန်မှုန့်များမှာလည်း လေထဲသို့ လွင့်ပျံသွားတော့သည်။
“ခေါင်းဆောင် ”
ဤမြင်ကွင်းကို မြင်လိုက်ရချိန်တွင် အားလုံး ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်စွာ အော်ဟစ်လိုက်ကြပြီး မျက်နှာများလည်း ပျက်သွားတော့သည်။
ဝမ်ချောင်၏ လက်ရွေးစင်အချို့မှာ ချက်ချင်းပင် လှမ်း၍ ကူညီရန် ကြိုးစားသော်လည်း ဘာမှမလုပ်နိုင်ခင်မှာပင် ခေါင်းဆောင်မှာ လွင့်ပျံသွားခဲ့ပြီး ဒဏ်ရာ အပြင်းအထန် ရရှိသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
ထိုခိုက်အတန့်တွင် လူတိုင်း၏ စိတ်ထဲ၌ ကြီးမားသော တုန်လှုပ်မှုကို ခံစားလိုက်ရတော့သည်။
******
အခန်း ၁၉၆၄ ရွဲလော့ဟယ်
ယခုတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်နေကြသည့် သူများထဲတွင် မြင်းစီးစစ်သည် ခေါင်းဆောင်မှာ စစ်မြေပြင် အတွေ့အကြုံ အရင့်ကျက်ဆုံးနှင့် အတော်ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူ၏ အစွမ်းနှင့် အတွေ့အကြုံကို အားလုံးက လေးစားယုံကြည်ကြသည်။ သို့သော် မည်သူမျှ မထင်ထားသည်မှာ တစ်ဖက်လူ၏ တစ်ချက်တည်းသော တိုက်ခိုက်မှုဖြင့် ထိုခေါင်းဆောင်မှာ အပြင်းအထန် ဒဏ်ရာရသွားခဲ့ပြီး ရှောင်ကွင်းရန်ပင် အချိန်မရလိုက်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ထိုခဏချင်းမှာပင် အားလုံးက ခေါင်းကို လှည့်၍ တစ်ဖက်လူရှိရာသို့ ကြည့်လိုက်ကြသည်။
“ခွပ်... ခွပ်”
ညအမှောင်ထုထဲမှ မြင်းခွာသံတစ်ခု ထွက်ပေါ်လာသည်။ ထိုအသံမှာ သာမန်စစ်မြင်းများထက် အဆပေါင်းများစွာ ပို၍လေးလံလှသည်။ လေတိုက်သံနှင့်အတူ လူတိုင်း၏ အကြည့်အောက်၌ အနီရောင် အလင်းတန်း နှစ်ခုမှာ အမှောင်ထဲတွင် ပေါ်လာပြီးနောက်၊ သာမန်ထက် များစွာ ထွားကျိုင်းသော သံချပ်ကာ မြင်းစီးစစ်သည်တစ်ဦးမှာ အမှောင်ထဲမှ ဖြည်းညှင်းစွာ ထွက်ပေါ်လာသည်။
သူ၏ ကိုယ်ပေါ်တွင် ဝတ်ဆင်ထားသော သံချပ်ကာမှာ ယိုးကျိုးစစ်သည်များနှင့် လုံးဝ ကွဲပြားခြားနားလှပြီး တစ်ကိုယ်လုံးမှ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ဖိအားများ ထွက်ပေါ်နေသဖြင့် ကြည့်ရသူကို တုန်လှုပ်စေသည်။
သို့သော် အစိုးရိမ်ရဆုံး အချက်မှာ ထို သံချပ်ကာ မြင်းစီးစစ်သည်ထံမှ သာမန်လူသားတစ်ဦး၏ အငွေ့အသက်ကို လုံးဝ မခံစားရခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
မှန်ပေသည်
သာမန်လူသားဖြစ်စေ၊ ယိုးကျိုးစစ်သည်ဖြစ်စေ၊ ဝမ်ချောင်၏ လက်အောက်ခံ စစ်သည်ဖြစ်စေ၊ အာရပ်သို့မဟုတ် တာ့ခ်များဖြစ်စေ... သက်ရှိမှန်သမျှတွင် တူညီသော အငွေ့အသက်တစ်ခု ရှိကြစမြဲ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ရှေ့မှ သက်ရှိမှာမူ လုံးဝ ကွဲပြားနေသည်။
သူ့ကို မြင်လိုက်ရသည်နှင့် လူတိုင်းက ဤစစ်သည်မှာ အခြား ယိုးကျိုးစစ်သည်များနှင့် မတူကြောင်း ဗီဇအရ သိမြင်နိုင်သည်။ ၎င်းမှာ လူမျိုးစု၊ အဆင့်အတန်း သို့မဟုတ် ကျင့်စဉ် ကွဲပြားခြင်းကြောင့် မဟုတ်ဘဲ ဇီဝကမ္မ ဗီဇ ကိုယ်တိုင်က ကွဲပြားနေခြင်း ဖြစ်သည်။
“ရွဲလော့ဟယ်ဒါ ရွဲလော့ဟယ်ပဲ”
ဝမ်ချောင် ၏ လက်ရွေးစင် ၁၀ ဦးကျော် တိုက်ခိုက်ရန် မပြင်ရသေးမီမှာပင်၊ သူတို့ကို တရစပ် လိုက်လံတိုက်ခိုက်နေသော ယိုးကျိုးလက်ရွေးစင်များမှာ ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်သွားကြပြီး ကြောင်နှင့်တွေ့သော ကြွက်များကဲ့သို့ နောက်သို့ အလုအယက် ဆုတ်ခွာသွားကြတော့သည်။
သူတို့နှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသမျှ ကာလပတ်လုံး ဤ ယိုးကျိုးစစ်သည်များ ဤမျှအထိ ကြောက်လန့်နေသည်ကို ယခုမှ ပထမဆုံးအကြိမ် မြင်တွေ့ရခြင်း ဖြစ်သည်။
“ခွပ်...ခွပ်”
ထိုအချိန်မှာပင် မြေပြင်မှာ ထပ်မံတုန်ခါလာပြီး လေးလံသော မြင်းခွာသံများမှာ တစ်ခုပြီးတစ်ခု အမှောင်ထဲမှ ထွက်ပေါ်လာပြန်သည်။ ထို ထူးဆန်းသော စစ်သည်၏ နောက်ဘက်တွင် တူညီသော သံချပ်ကာများကို ဝတ်ဆင်ထားသည့် မြင်းစီးစစ်သည်များမှာ တစ္ဆေများကဲ့သို့ တစ်ဦးပြီးတစ်ဦး ထွက်ပေါ်လာကြသည်။
ထို ထူးဆန်းသော စစ်သည်များ အားလုံးမှာ တူညီသော အဝတ်အစား၊ တူညီသော အရပ်အမောင်း၊ တူညီသောအော်ရာများ ရှိကြသည့်အပြင် အမှောင်ထဲတွင် တောက်ပနေသော အနီရောင် မျက်ဝန်းများမှာလည်း တစ်ပုံစံတည်းပင် ဖြစ်သည်။
ထို ထူဆန်းသော စစ်သည်များမှာ ဘာစကားမှ မပြောဘဲ ရှေ့တန်း၌ စီတန်းရပ်လိုက်ကြပြီး ဝမ်ချောင်၏ လူများ ရှေ့တွင် ပိတ်ဆို့ထားလိုက်ကြသည်။
“ဂျောက်... ဂျောက်...”
ထိုအချိန်မှာပင် စူးရှသော လေတိုးသံနှင့်အတူ လေထဲ၌ ဝဲလှည့်နေသော လေးလံလှသည့် ကြယ်ပျံသံတုတ်မှာ ထိုစစ်သည်များထဲမှ တစ်ဦး၏ လက်ထဲသို့ ကျရောက်သွားသည်။ သူသည် ထူထဲသော သံကြိုးများကို လက်ကောက်ဝတ်တွင် ရစ်ပတ်လိုက်သည်။
ဤကဲ့သို့သော ထူးဆန်းလှသည့် ပြိုင်ဘက်များကို ကြည့်ရင်း အားလုံးမှာ လေးနက်သော မျက်နှာထားဖြင့် အစွမ်းကုန် သတိထားနေကြတော့သည်။
“ရွဲလော့ဟယ်” ဆိုသည်မှာ ဘာလဲဆိုသည်ကို မည်သူမျှ မသိသော်လည်း၊ သူတို့၏ ခေါင်းဆောင်ကို တစ်ချက်တည်းနှင့် လွင့်ပျံသွားအောင် လုပ်နိုင်သည်ကို ကြည့်ခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့မှာ သာမန်လူများ မဟုတ်ဘဲ အလွန်ပင် ကြောက်စရာကောင်းသော စွမ်းအားများ ရှိကြောင်း သိနိုင်သည်။
“ခွပ်...ခွပ်”
မြင်းခွာသံများမှာ အမှောင်ထဲမှ မပြတ် ထွက်ပေါ်လာပြီး ယိုးကျိုးစစ်သည်များမှာလည်း မည်သည့်အချိန်က ဝိုင်းရံထားလိုက်သည်မသိဘဲ နေရာယူထားကြပြီ ဖြစ်သည်။ ထို “ရွဲလော့ဟယ်” ၇ ဦး၊ ၈ ဦးခန့်မှာမူ အေးစက်သော မျက်နှာထားဖြင့် ဘာစကားမှ မပြောဘဲ နတ်ဆိုးတစ္ဆေများကဲ့သို့ သူတို့ဆီသို့ တဖြည်းဖြည်း တိုးကပ်လာနေသည်။
“သတ်ကြ”
နောက်ဆုံးတွင် အသက်ရှူပင် ကျပ်စေမည့် ဖိအားများကြားမှ ဝမ်ချောင်၏ လက်ရွေးစင် အချို့မှာ အော်ဟစ်လျက် ထို “ရွဲလော့ဟယ်” များဆီသို့ ပြေးဝင် တိုက်ခိုက်ကြတော့သည်။
“မလုပ်နဲ့”
ထိုအချိန်မှာပင် နောက်ဘက်မှ အားနည်းသော အသံတစ်ခု ထွက်ပေါ်လာသည်။ မြေပြင်ပေါ်တွင် ရင်ဘတ်အရိုးများ ကြေမွကာ အပြင်းအထန် ဒဏ်ရာရနေသော မြင်းစီးစစ်သည် ခေါင်းဆောင်သည် ထိုမြင်ကွင်းကို မြင်လိုက်ရချိန်တွင် ကိုယ်ကို မတင်လျက် သွေးအလိမ်းလိမ်းဖြင့် တားဆီးရန် ကြိုးစားသော်လည်း နောက်ကျသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
ဝုန်း ဝုန်း
ပြင်းထန်သော ထုရိုက်သံ နှစ်ချက် ထွက်ပေါ်လာသည်။ ဝမ်ချောင် ၏ လက်ရွေးစင်များမှာ တစ်ဝက်ခန့်ပင် မရောက်သေးမီမှာပင် ကြီးမားလှသော ကြယ်ပျံသံတုတ်များဖြင့် ရိုက်နှက်ခြင်း ခံလိုက်ရပြီး လူနှင့်မြင်းမှာ ထိန်းချုပ်မရဘဲ လွင့်ပျံသွားတော့သည်။
အားလုံး၏ အကြည့်အောက်တွင် ထိုစစ်သည် နှစ်ဦး၏ သံချပ်ကာများမှာ အမှုန့်ဖြစ်သွားပြီး သွေးများ ပန်းထွက်လျက် မြေပြင်ပေါ်သို့ အသက်မဲ့စွာ ကျဆင်းသွားကြတော့သည်။
ဝမ်ချောင် ၏ ဤလက်ရွေးစင်များမှာ နယ်စပ်ဒေသ စစ်ပွဲများကို ဖြတ်သန်းလာသူများ ဖြစ်ကြပြီး၊ ယိုးကျိုးစစ်သည်များနှင့် တိုက်ခိုက်စဉ်ကလည်း အသာစီး ရယူနိုင်ခဲ့ကြသူများ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယခုကဲ့သို့ အစွမ်းထက်သော သူများမှာပင် ဤ လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်လှသော ရွဲလော့ဟယ်များ၏ ရှေ့တွင်မူ စက္ကူရုပ်များကဲ့သို့ အားနည်းလှပြီး ပြန်လည် တိုက်ခိုက်ရန်ပင် မတတ်နိုင်ကြပေ။
ထို့ပြင် တိုက်ပွဲ အခြေအနေကို ကြည့်ခြင်းဖြင့် ထို ထူးဆန်းသော ရွဲလော့ဟယ်များမှာ သူတို့၏ အစွမ်းကို အပြည့်အဝပင် အသုံးမပြုရသေးဘဲ ဝမ်ချောင် ၏ စစ်သည် နှစ်ဦးမှာ အပြင်းအထန် ဒဏ်ရာရကာ လွင့်ပျံသွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
“လျိုအာ”
“ဝူအာ”
ဝမ်းနည်းပူဆွေးသော အော်ဟစ်သံများနှင့်အတူ အားလုံးမှာ ထိုစစ်သည် နှစ်ဦးရှိရာသို့ အမြန် ပြေးသွားကြသည်။
အကယ်၍ အပြင်လူ တစ်ယောက်သာ ဤမြင်ကွင်းကို မြင်တွေ့ရလျှင် အလွန်ပင် တုန်လှုပ်သွားပေလိမ့်မည်။ ဤကမ္ဘာပေါ်တွင် ဝမ်ချောင် ၏ စစ်သည်များကို အစွမ်းချင်း လုံးဝနှိမ်ထားနိုင်သည့် မြင်းစီးစစ်သည် အဖွဲ့မျိုး ရှိနေသည်ဆိုခြင်းမှာ မယုံကြည်နိုင်စရာ ကောင်းလှသည်။ ဤအချက် တစ်ခုတည်းနှင့်ပင် ရွဲလော့ဟယ်များမှာ အလွန်ပင် ကြောက်စရာကောင်းသော စစ်တပ်ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားလှသည်။
သို့သော် ယခုအချိန်တွင်မူ အပြင်ဘက်ရှိ ယိုးကျိုးစစ်သည်များမှာ အံ့သြခြင်း မရှိဘဲ ပုံမှန်အတိုင်းသာ ရှိနေကြသည်။ သူတို့အတွက်မူ ဤ “ရွဲလော့ဟယ်” များ ပေါ်လာပြီဆိုကတည်းက ရှေ့မှ စစ်သည်များမှာ လူသေများ ဖြစ်သွားကြပြီ ဖြစ်သည်။
သူတို့ အမှန်တကယ် ကြောက်ရွံ့သည်မှာ မိမိတို့ဘက်မှ ထို “ရွဲလော့ဟယ်” များကိုသာ ဖြစ်သည်။
ရွဲလော့ဟယ်များ တိုက်ခိုက်နေချိန်တွင် ယိုးကျိုးစစ်သည်များ အားလုံးမှာ ဗီဇအရပင် ထို ရွဲလော့ဟယ်များနှင့် ဝေးရာသို့ တိတ်တဆိတ် ဆုတ်ခွာနေကြသည်။
ယိုးကျိုးစစ်သည် တစ်ဦးမှာ မသိစိတ်ဖြင့် ရှေ့သို့ နှစ်လှမ်းခန့် တိုးမိသော်လည်း ဘေးမှ ခေါင်းဆောင်က ချက်ချင်း ဆွဲခေါ်လိုက်သည် -
“သူတို့ကို လွှတ်ထားလိုက်”
“ဒီကောင်တွေ သေဖို့ပဲ ရှိတော့တယ်။ ရွဲလော့ဟယ်တွေ တိုက်ခိုက်နေတာ မမြင်ဘူးလား”
ရွဲလော့ဟယ်ဆိုသည်မှာ မကြာသေးမီကမှ သခင်လေးအန်းက အထူး ရွေးချယ် စုစည်းထားသော လက်ရွေးစင်များ ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့သည် ခွန်အား ကြီးမားရုံသာမက လူသားများနှင့်ပင် မတူကြပေ။
ယိုးကျိုးစခန်းအတွင်းရှိ စစ်သည်များမှာ မာန်မာနကြီးသူများ ဖြစ်ကြရာ၊ ယခင်က သခင်လေးက ရွဲလော့ဟယ်အဖွဲ့ကို ဖွဲ့စည်းရာတွင် မိမိတို့ မပါဝင်သဖြင့် မကျေနပ်သူများစွာ ရှိခဲ့ဖူးသည်။
အချို့မှာမူ ရွဲလော့ဟယ်စခန်းအတွင်းသို့ တိတ်တဆိတ် ဝင်ရောက် စုံစမ်းခဲ့ကြသည်။ ထိုအထဲမှ ထိပ်တန်း လက်ရွေးစင် တစ်ဦးမှာ အခွင့်အရေးကို အမိအရ ဆုပ်ကိုင်ကာ ရွဲလော့ဟယ်တစ်ဦးကို ချောင်းမြောင်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ သူသည် ရွဲလော့ဟယ်၏ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းကို မြှားဖြင့် ပစ်ခဲ့သလို၊ သူ၏ ဓားဖြင့်လည်း သံချပ်ကာကို ဖောက်၍ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းသို့ နက်ရှိုင်းစွာ ပိုင်းဖြတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထို ရွဲလော့ဟယ် စစ်သည်မှာ အပြင်းအထန် ဒဏ်ရာရရှိပါလျက်နှင့် ခန္ဓာကိုယ်မှာ တုန်လှုပ်ခြင်းပင် မရှိခဲ့ပေ။ ဓားဖြင့် အပိုင်းခံရသော်လည်း သွေးတစ်စက်မျှ ထွက်မလာဘဲ၊ တစ်ဖက်ကမူ ထိုသူကို လက်ဝါးဖြင့် တစ်ချက်တည်း ရိုက်သတ်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဤကိစ္စမှာ ယိုးကျိုးစခန်းအတွင်း ပြန့်နှံ့သွားပြီး ကြီးမားသော တုန်လှုပ်မှုကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။
၎င်းမှာ ရွဲလော့ဟယ်က သူတို့ဘက်မှ စစ်သည်ကို သတ်လိုက်၍ မဟုတ်ဘဲ၊ သူတို့မှာ လူသားများနှင့် လုံးဝ မတူခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ သာမန်လူတစ်ယောက်မှာ မြှားမှန်ပြီး ဓားဖြင့် ခုတ်ခံရလျှင် မည်မျှပင် တော်ပါစေ သွေးမထွက်ဘဲ နေလိမ့်မည် မဟုတ်ပေ။
ထို့ပြင် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ထို ရွဲလော့ဟယ်များမှာ အစားအစာ လုံးဝ စားသုံးခြင်း မရှိသည်ကိုပါ သတိပြုမိလာကြသည်။ ယိုးကျိုးစခန်းအတွင်း မည်သူမျှ သူတို့ဆီသို့ အစားအစာ ပို့ပေးခြင်း မရှိပေ။
ဤကဲ့သို့သော သတင်းများကြောင့် ယိုးကျိုးစစ်သည်များ အားလုံးမှာ ရွဲလော့ဟယ်များကို အလွန်အမင်း ကြောက်ရွံ့သွားကြတော့သည်။ သာမန်အချိန်များတွင် နေ့ခင်းကြောင်တောင်၌ပင် ရွဲလော့ဟယ် စခန်းအနားသို့ မည်သူမျှ မချဉ်းကပ်ရဲကြသလို၊ ထို ရွဲလော့ဟယ်များမှာလည်း တောင်ပေါ်မှ အလွယ်တကူ ဆင်းလာလေ့ မရှိပေ။
ထို ယိုးကျိုးစစ်သည်များ စကားပြောနေစဉ်မှာပင်၊ ရှေ့၌ ရွဲလော့ဟယ်များသည် ညီညာသော ခြေလှမ်းများဖြင့် ကျန်ရှိနေသော ဝမ်ချောင် ၏ စစ်သည် ၁၀ ဦးကျော်ဆီသို့ တိုးကပ်လာပြီး တိုက်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန် ပြင်ဆင်လိုက်ကြသည်။
“သူတို့ကို အသေခံ တိုက်ကြမယ်”
လူသားမဟုတ်သော ထို ကြောက်မက်ဖွယ် ရွဲလော့ဟယ်များ တိုးကပ်လာသည်ကို မြင်သောအခါ၊ အားလုံးမှာ ဝိုင်းရံခံထားရသဖြင့် ထွက်ပြေးရန် လမ်းမရှိတော့ကြောင်း သိလိုက်ကြသည်။ ကျန်ရှိနေသော မြင်းစီးစစ်သည် ၁၀ ဦးကျော်မှာ မျက်လုံးများ နီမြန်းလျက် အသက်စွန့် တိုက်ခိုက်ရန် ဆုံးဖြတ်လိုက်ကြတော့သည်။
“ဟီး...”
ထို စစ်သည်များ အားလုံး အသတ်ခံရတော့မည့် ဆဲဆဲအချိန်တွင်မှာပင်၊ ကောင်းကင်ယံကို ဖြတ်သန်းသွားသော စူးရှလှသည့် မြင်းဟီသံတစ်ခု ထွက်ပေါ်လာသည်။ ခဏချင်းမှာပင် မြေပြင်မှာ မြည်ဟည်းတုန်ခါလာပြီး မြင်းခွာသံများမှာ ဤနေရာသို့ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ပြေးဝင်လာတော့သည်။
“ရှုး... ရှုး... ရှုး”
စကားပြောနေစဉ်မှာပင် စူးရှသော လေတိုးသံနှင့်အတူ လေးမြား ၅ စင်းမှာ အရှိန်ပြင်းစွာ ပျံထွက်လာပြီး ယိုးကျိုးစစ်သည် ၅ ဦးကို တိကျစွာ ထိမှန်သွားတော့သည်။
“ဖျတ်... ဖျတ်... ဖျတ်” ထို ယိုးကျိုးစစ်သည်များမှာ အော်ဟစ်ရန်ပင် အချိန်မရလိုက်ဘဲ လေးမြားများမှာ သူတို့၏ ဦးခေါင်းများကို ဖောက်ထွက်သွားသဖြင့် မျက်လုံးများ ပြူးလျက် မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျ သေဆုံးသွားကြတော့သည်။
“သတိထား သူတို့ရဲ့ စစ်ကူတွေ ရောက်လာပြီ”
အားလုံး အော်ဟစ်လိုက်ကြသည်။ ထိုခဏအတွင်းမှာပင် လင်းလက်သော အလင်းတန်းများနှင့်အတူ မုန်တိုင်းတစ်ခုကဲ့သို့သော အော်ရာများမှာ စစ်မြင်း၏ မြည်ဟည်းသံနှင့်အတူ မယုံကြည်နိုင်လောက်သော အရှိန်ဖြင့် တိုးဝင်လာတော့သည်။
ဝုန်း... ဝုန်း... ဝုန်း
အားလုံး သတိမဝင်သေးမီမှာပင် နောက်ဘက်ရှိ ယိုးကျိုးမြင်းစီးစစ်သည်များမှာ နာကျင်စွာ အော်ဟစ်လျက်၊ သစ်ရွက်များကဲ့သို့ လေထဲသို့ လွှင့်ပျံသွားကြပြီး အရပ်မျက်နှာ အနှံ့အပြားသို့ ပြုတ်ကျကုန်ကြသည်။ ထို နဂါးတစ်ကောင်ကဲ့သို့ အရှိန်အဟုန်ပြင်းလှသော ပုံရိပ်ကို မည်သူမျှ မတားဆီးနိုင်ခဲ့ကြပေ။
“သူ့ကို တားကြစမ်း”
“သတ်”
ပတ်ဝန်းကျင် တစ်ခုလုံး ရုတ်ရုတ်သဲသဲ ဖြစ်သွားတော့သည်။
ထိုအချိန်တွင် ရွဲလော့ဟယ်တစ်ဦးသာ လျင်မြန်စွာ တုံ့ပြန်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ သူ၏ လက်ထဲမှ ဆူးများပါသော ကြယ်ပျံသံတုတ်ကို အနောက်ဘက်မှ ပြေးဝင်လာသော ပုံရိပ်ရှိရာသို့ အစွမ်းကုန် လွှဲရိုက်လိုက်သည်။
“ဝုန်း”
ကြယ်ပျံသံတုတ်သည် လေထုကို ဖြတ်သန်းသွားသဖြင့် ကြီးမားသော စွမ်းအားများကြောင့် အဖြူရောင် လေလှိုင်းကြီးတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ သို့သော် နောက်တစ်ခဏတွင် ပို၍ကြီးမားသော စွမ်းအားတစ်ခုက ထိုကြယ်ပျံသံတုတ်ကို ထိပ်တိုက်ရိုက်ချလိုက်သဖြင့် သံတုတ်မှာ လွင့်ထွက်သွားတော့သည်။
ထိုပုံရိပ်မှာ အရှိန်မပျက်ဘဲ ထို ရွဲလော့ဟယ်ဆီသို့ တိုးဝင်ကာ ပြင်းထန်လှသော ဂန်ချီများဖြင့် တိုက်ခိုက်လိုက်ရာ ထို ရွဲလော့ဟယ်မှာ မြေပြင်ပေါ်သို့ လွင့်စဉ် ကျဆင်းသွားတော့သည်။
“အားလုံး ငါ့နောက်ကို လိုက်ခဲ့၊ အရှိန်အပြည့်နဲ့ ဆုတ်ခွာကြမယ်”
ပြင်းထန်လှသော အော်ဟစ်သံမှာ မိုးကြိုးပစ်သကဲ့သို့ ဟိန်းထွက်လာပြီး ပေသုံးရာအတွင်းရှိ လေထုကိုပင် တုန်ခါသွားစေသည်။
“စစ်သူကြီး”
ထို ဂုဏ်သရေရှိလှသော ပုံရိပ်နှင့် သူ၏ ဦးထုပ်ပေါ်မှ အဖြူရောင် အမှတ်အသားကို မြင်လိုက်ရချိန်တွင် အားလုံး စိတ်ဓာတ်များ တက်ကြွသွားကြသည်။
ရောက်ရှိလာသူမှာ အခြားသူမဟုတ်ဘဲ ယခုတာဝန်၏ စစ်သေနာပတိချုပ် ဖြစ်သော ကောင်းကျစ်ရီပင် ဖြစ်တော့သည်။
“မြန်မြန်သွားကြ ချွေချန်းယုံ ရောက်လာတော့မယ် အချိန်မရှိဘူး၊ မြန်မြန် ထွက်သွားကြစို့”
ကော်ကျစ်ရီက လေးနက်သော အသံဖြင့် ပြောလိုက်သည်။ သူ၏ ဆံပင်များမှာ လေထဲတွင် လွင့်ပျံနေပြီး၊ စကားမဆုံးသေးမီမှာပင် သူ၏ လှံကို ဝှေ့ယမ်းကာ အနီးဆုံးရှိ အခြား ရွဲလော့ဟယ်တစ်ဦးကို ထိုးစိုက်လိုက်သည်။
“ဖျတ်” အလွန်အစွမ်းထက်လှသော ရွဲလော့ဟယ် ပင်လျှင် ကော်ကျစ်ရီ၏ ပြိုင်ဘက် မဟုတ်ပေ။ သူ၏ သံချပ်ကာမှာ ကောစစ်ယီ၏ လှံချက်ကြောင့် အပေါက်ကြီး ဖြစ်သွားတော့သည်။
ကော်ကျစ်ရီသည် ထို ရွဲလော့ဟယ် ကို လှံဖြင့် ပင့်တင်ကာ ပေသုံးဆယ်ခန့် ဝေးရာသို့ လွှင့်ပစ်လိုက်လေတော့သည်။
******
အခန်း ၁၉၆၅ အန်းယာလုရှန်း၏ ပရိယာယ်
ကော်ကျစ်ရီသည် အရှိန်မလျှော့ဘဲ၊ တွေဝေခြင်းလည်းမရှိဘဲ တတိယမြောက် ရွဲလော့ဟယ်စစ်သည်ရှိရာသို့ တိုးဝင်သွားပြန်သည်။
ယခင်က အလွန်မာန်တက်နေခဲ့သော အစွမ်းထက်လှသည့် ရွဲလော့ဟယ်များမှာ ယခုအခါတွင်မူ အလွန်စိုးရိမ်ထိတ်လန့်နေကြပြီး တိုက်ခိုက်ရင်း နောက်သို့ ဆုတ်ခွာနေကြရသည်။ ကော်ကျစ်ရီ၏ ခွန်အားမှာ သူတို့အပေါ် များစွာဖိအားပေးနေသည်မှာ ထင်ရှားလှသည်။
ကော်ကျစ်ရီက ထို ရွဲလော့ဟယ်များကို ဖိနှိပ်ထားစဉ်မှာပင်၊ “ဝုန်းဝုန်း” မြည်ဟည်းသံများနှင့်အတူ နယ်စပ်ဒေသစစ်ပွဲများကို ဖြတ်သန်းလာခဲ့သည့် လက်ရွေးစင်မြင်းစီးစစ်သည် ၅၀၊ ၆၀ ခန့်မှာ နဂါးတစ်ကောင်ကဲ့သို့ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ပြေးဝင်လာကာ ယိုးကျိုးစစ်သည်များ၏ ဝိုင်းရံမှုကို ဖရိုဖရဲဖြစ်အောင် တိုက်ခိုက်လိုက်ကြတော့သည်။
ကော်ကျစ်ရီဦးဆောင်သော ဤတပ်ဖွဲ့မှာ လူအင်အားမများသော်လည်း၊ လူစုမိသွားပါက ၎င်းတို့၏ စွမ်းအားမှာ အဆပေါင်းများစွာ တိုးတက်လာတတ်ရာ ၎င်းကို ယိုးကျိုးလက်ရွေးစင် ရာဂဏန်းမျှဖြင့် တားဆီးရန်မှာ မဖြစ်နိုင်ပေ။
“သတိထား”
နာကျင်စွာ အော်ဟစ်သံများနှင့်အတူ ခဏချင်းမှာပင် ယိုးကျိုးလက်ရွေးစင် ဒါဇင်ဝက်ခန့်မှာ မြင်းပေါ်မှ ကျဆုံးကုန်ကြသည်။ ထို ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အရှိန်အဝါမှာ အရာအားလုံးကို ထိုးဖောက်ဖျက်ဆီးနိုင်စွမ်း ရှိနေသည်။
ယိုးကျိုးစစ်သည်များ အထိနာနေချိန်မှာပင်၊ အားလုံးက မြေပြင်ပေါ်ရှိ ဒဏ်ရာရ စစ်သည်များကို မြင်းပေါ်သို့ အမြန်ဆွဲတင်လိုက်ကြပြီး မူလလမ်းကြောင်းအတိုင်း အဝေးသို့ အရှိန်ပြင်းစွာ ပြေးထွက်သွားကြတော့သည်။
“ငါ နောက်ကနေ တားထားမယ်၊ အားလုံး သွားကြ”
ကော်ကျစ်ရီက ဟိန်းဟောက်လိုက်သည်။ ဤကဲ့သို့သော အခြေအနေမျိုးတွင်ပင် သူသည် တည်ငြိမ်မှုနှင့် ပြတ်သားမှုကို ထိန်းသိမ်းထားဆဲ ဖြစ်သည်။
ဝုန်း
ကော်ကျစ်ရီသည် တွေဝေမနေဘဲ သူ၏ ဒန်တျန်ကို ချက်ချင်း မြှင့်တင်လိုက်ရာ၊ များပြားလှသော ဂန်ချီများမှာ လှိုင်းလုံးကြီးများကဲ့သို့ အရပ်မျက်နှာအနှံ့ ပျံ့နှံ့သွားပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ရွဲလော့ဟယ်များနှင့် ယိုးကျိုးလက်ရွေးစင်များကို လွှင့်စဉ်သွားအောင် တိုက်ခိုက်လိုက်သည်။
ထိုအခွင့်အရေးကို အသုံးချကာ ကော်ကျစ်ရီသည် သူ၏ လှံကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းလိုက်ပြီး၊ လူနှင့်မြင်း တစ်သားတည်းဖြစ်အောင် ခုန်ပျံလျက် အမှောင်ထုထဲသို့ လျင်မြန်စွာ ပျောက်ကွယ်သွားတော့သည်။
ခဏချင်းမှာပင် ထိုလူတစ်စုမှာ လေပြင်းမုန်တိုင်းတစ်ခုကဲ့သို့ မြင်းစီးစစ်သည်များနှင့်အတူ ညအမှောင်ထဲတွင် ပျောက်ကွယ်သွားကြသည်။
မကြာမီမှာပင် အနက်ရောင် မြင်းကြီးတစ်ကောင်ကို စီးနင်းလာသော သန်မာထွားကျိုင်းသည့် လူတစ်ဦးမှာ နောက်ဘက်မှ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ရောက်ရှိလာသည်။
“သခင်”
မြင်းပေါ်မှ ထိုနတ်ဘုရားတစ်ပါးကဲ့သို့သော ပုံရိပ်ကို မြင်လိုက်ရချိန်တွင် အားလုံးမှာ ထိတ်လန့်သွားကြပြီး ခေါင်းငုံ့လိုက်ကြသည်။
သူမှာ ချွေချန်းယုံ ဖြစ်သည်။ တစ်ကိုယ်လုံး ယိုးကျိုးစခန်း၏ ဒုတိယမြောက် အာဏာအရှိဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်ပင်။
“သခင်... အဲဒီလူတွေ အဝေးကြီး မရောက်သေးပါဘူး၊ အခု လိုက်ရင် မှီပါသေးတယ်”
ယိုးကျိုးလက်ရွေးစင် တစ်ဦးက အမြန် တင်ပြလိုက်သည်။
“မလိုတော့ဘူး”
ချွေချန်းယုံသည် ကော်ကျစ်ရီတို့ ပျောက်ကွယ်သွားသည့်ဘက်သို့ ကြည့်ရင်း သူ၏ မျက်ဝန်းများမှာ အေးစက်သော အလင်းတန်းများ ပေါ်လာသည်။
“အခုလေးတင် သတင်းရတယ်၊ စစ်လက်နက်တိုက်မှာ မီးလောင်နေလို့၊ သခင်လေးက ငါတို့ကို ချက်ချင်း ပြန်လာဖို့ အမိန့်ပေးလိုက်ပြီ။ စစ်လက်နက်တိုက်ကို အရင် ကာကွယ်ရမယ် တစ်ဖက်လူရဲ့ ‘ကျားကို တောင်ပေါ်က မျှားခေါ်တဲ့ ပရိယာယ်’ထဲကို မဝင်စေနဲ့”
ချွေချန်းယုံ ၏ မျက်ဝန်းထဲတွင် သတ်ဖြတ်လိုသော အရိပ်အယောင်များ ပေါ်လာသည်။ ယိုးကျိုးနယ်မြေတွင် လျှို့ဝှက် စစ်လက်နက်တိုက် အနည်းငယ် ရှိနေပြီး ၎င်းတို့မှာ သခင်လေးက တိတ်တဆိတ် တည်ဆောက်ထားသည့် နေရာများ ဖြစ်သည်။ ဤလက်နက်များမှာ ယိုးကျိုးစစ်တပ်၏ အနာဂတ်အတွက် အလွန်အရေးကြီးသဖြင့် လုံးဝ အဆုံးရှုံးမခံနိုင်ပေ။
ချွေချန်းယုံအနေဖြင့် သူကိုယ်တိုင် လိုက်လံတိုက်ခိုက်နေချိန်တွင် နောက်ကွယ်မှ စစ်လက်နက်တိုက်မှာ မီးလောင်လိမ့်မည်ဟု မထင်ထားခဲ့ပေ။ ၎င်းမှာ ယိုးကျိုးဘက်မှ လူများကို ရှေ့တိုးရခက် နောက်ဆုတ်ရခက် ဖြစ်သွားစေသည်။
တစ်ဖက်လူမှာ ထင်ထားသည်ထက် ပို၍ လိမ္မာပါးနပ်လှပေသည်
“မင်းတို့ကို နောက်ထပ် ရက်အနည်းငယ်လောက် အသက်ရှင်ခွင့် ပေးလိုက်ဦးမယ် စစ်တပ်ကြီး အလယ်ပြည်ကို ဝင်ရောက်တဲ့နေ့မှာတော့ မင်းတို့အားလုံး သေရမှာပဲ”
ချွေချန်းယုံက ကြုံးဝါးလိုက်သည်။ ရင်ထဲတွင် မကျေနပ်သော်လည်း ယခုအချိန်တွင် ပြန်ဆုတ်ရန်သာ ရှိတော့သည်။
“ဂျောက်... ဂျောက်...” စကားပြောနေစဉ်မှာပင် ဖုန်မှုန့်များကြားမှ ယခင်က ကော်ကျစ်ရီ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် လွင့်စဉ်သွားသော ရွဲလော့ဟယ်များမှာ ခန္ဓာကိုယ်ကို လှုပ်ခါလျက် မြေပြင်ပေါ်မှ ပြန်လည် မတ်တပ်ရပ်လာကြသည်။ နှလုံးသားကို အထိုးခံလိုက်ရသော စစ်သည်ပင်လျှင် ဒဏ်ရာ တစ်စုံတစ်ရာ မရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။
“အား”
ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ယိုးကျိုးလက်ရွေးစင်များမှာ ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်စွာ အော်ဟစ်လျက် နောက်သို့ ဆုတ်ခွာသွားကြသည်။
ချွေချန်းယုံ ကမူ မြင်းပေါ်တွင် တည်ငြိမ်စွာ ထိုင်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ သူသည် လက်ဟန်တစ်ခု ပြလိုက်ပြီးနောက်၊ လူသားစကားနှင့် မတူသော စူးရှသည့် အသံတစ်ခုကို ထုတ်လွှတ်လိုက်သည်။ နောက်တစ်ခဏတွင် ထို ရွဲလော့ဟယ်များမှာ ဘာမှမဖြစ်သကဲ့သို့ မြင်းပေါ်သို့ တက်လိုက်ကြပြီး အဝေးသို့ လျင်မြန်စွာ ပျောက်ကွယ်သွားကြတော့သည်။
ကော်ကျစ်ရီတို့ ထွက်သွားသည့်ဘက်သို့ နောက်ဆုံးတစ်ချက် စိုက်ကြည့်ပြီးနောက် ယိုးကျိုးစစ်သည်များ အားလုံး စခန်းရှိရာသို့ ပြန်လှည့်သွားကြတော့သည်။
...
စစ်တပ်၏နောက်ဘက်၊ ကော်ကျစ်ရီတိုက်ခိုက်ခဲ့သော နေရာမှ မိုင်ပေါင်း ဆယ်ချီဝေးကွာသော မြင့်မားလှသည့် ချောက်ကမ်းပါးထိပ်တွင်၊ မီးပုံများ တောက်လောင်နေပြီး လူရိပ်အချို့မှာ လေထဲတွင် မတ်တပ်ရပ်နေကြသည်။
“ဘယ်လိုနေလဲ”
အန်းယာလုရှန်းက လက်နှစ်ဖက်ကို နောက်ပစ်လျက် ရုတ်တရက် မေးလိုက်သည်။
“ဘာမှ မထူးခြားပါဘူး၊ တစ်ဖက်လူက လူအင်အား မလုံလောက်လို့ ‘အရှေ့ကို အသံပြပြီး အနောက်ကို တိုက်တဲ့ ပရိယာယ်’ကို သုံးပြီး ထွက်ပြေးသွားတာပါ။ ကျွန်တော်တို့လူတွေ စစ်ဆေးကြည့်ရသလောက်တော့ လေးမြားအနည်းငယ် ပျက်စီးတာကလွဲလို့ ကျန်တာ အကုန် အကောင်းအတိုင်းပါပဲ”
အန်းယာလုရှန်း၏ နောက်ဘက်တွင် ထျန်းချန်ကျန်းက ဦးညွှတ်လျက် ရိုသေသေ တင်ပြလိုက်သည်။
ထျန်းချန်ကျန်း၏ အမြင်အရ အန်းယာလုရှန်း၏ခန္ဓာကိုယ် ပတ်ပတ်လည်တွင် ဖြူစင်သော အငွေ့အသက်များမှာ အခဲလိုက် ဖြစ်နေပြီး၊ ကြီးမားသော ဝဲဂယက်တစ်ခုကဲ့သို့ သူ့ကို ဝန်းရံလည်ပတ်နေသည်။
၎င်းမှာ လောကစွမ်းအင်ပင် ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ယိုးကျိုးနယ်မြေရှိ စစ်ဗိုလ်ချုပ်များ အားလုံးမှာ အန်းယာလုရှန်း၏ ဘေးနားတွင် အမြဲရှိနေလိုကြသည်။ အန်းယာလုရှန်း၏ ဘေးတွင် တစ်ရက် နေထိုင်ရခြင်းမှာ တစ်လတိုင်တိုင် အပင်ပန်းခံ ကျင့်ကြံရခြင်းထက်ပင် ပို၍ အကျိုးရှိလှသည်။
အန်းယာလုရှန်းဘေးရှိစွမ်းအင်များမှာ သာမန်လောကစွမ်းအင်များနှင့် မတူဘဲ အဆင့်အတန်း အလွန် မြင့်မားလှသည်။
“ဟင်း ကြောက်တတ်လိုက်ကြတာ”
အန်းယာလုရှန်းက နှာခေါင်းရှုံ့လျက် လှောင်ပြုံး ပြုံးလိုက်သည်။
“ဒါပေမဲ့ ကောင်းရှန်း... မင်း ခန့်မှန်းတာ တကယ် မှန်တယ်။ အဲဒီကောင်က ငါ့ကို စုံစမ်းဖို့ လူလွှတ်လိမ့်မယ်လို့ မထင်ထားခဲ့ဘူး။ မင်းသာ ကြိုပြီး မသိခဲ့ရင် ငါတို့ စောင့်ကြည့်ခံနေရတာကိုတောင် သိမှာ မဟုတ်ဘူး”
စကားဆုံးချိန်တွင် အန်းယာလုရှန်းသည် တိတ်ဆိတ်သွားပြီး သူ၏ မျက်ဝန်းထဲတွင် စိုးရိမ်မှုများ ပေါ်လာသည်။ သာမန် ကင်းထောက် ရာဂဏန်းလောက်ကိုမူ သူ ဂရုမစိုက်ပေ။ သူ အမှန်တကယ် စိုးရိမ်သည်မှာ ထိုလူများ၏ နောက်ကွယ်မှ မဟာထန် မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်ပင် ဖြစ်သည်။
အန်းယာလုရှန်းအနေဖြင့် မြို့တော်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ကိစ္စများအပြီး၌ ထိုကောင်က သူ့ကို ထပ်မံ စုံစမ်းလိမ့်မည်ဟု လုံးဝ ထင်မထားခဲ့ပေ။ ၎င်းမှာ အန်းယာလုရှန်းကို ဒေါသထွက်စေသလို စိုးရိမ်စိတ်လည်း ဖြစ်စေသည်။
ဝမ်ချောင်နှင့် မြို့တော်တွင် ပြဿနာ ဖြစ်ခဲ့သည်မှာ နှစ်အနည်းငယ် ကြာပြီဖြစ်သော်လည်း၊ ဝမ်ချောင် ပေါ်လာသည်နှင့် ရန်သူကြီးကဲ့သို့ သူ့ကို သတ်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည့် မြင်ကွင်းကို အန်းယာလုရှန်းမမေ့နိုင်သေးပေ။
အန်းယာလုရှန်းအတွက်မူ ၎င်းမှာ ယနေ့အထိ ပဟေဠိတစ်ခု ဖြစ်နေဆဲပင်။ မည်သည့်နေရာတွင် ပြဿနာ ရှိနေသလဲဆိုသည်ကို သူ စဉ်းစား၍ မရနိုင်ပေ။ သို့သော် အချက်တစ်ခုမှာ သေချာလှသည်။ သူသည် ဝမ်ချောင် နှင့် ယခင်က တစ်ခါမျှ မဆုံဖူးခဲ့ပေ။
အကြောင်းမဲ့ ရန်ငြိုးရန်စများနှင့် တိုက်ခိုက်မှုများမှာ မည်သည့်နေရာမှ စတင်ခဲ့သလဲဆိုသည်ကို အန်းယာလုရှန်းအခုထိ နားမလည်နိုင်သေးပေ။
ပို၍ ဆိုးဝါးသည်မှာ ထိုကောင်သည် ယခုအခါ ကိုးပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရာထူးကို ရရှိထားပြီး အဆင့်အတန်းမှာ အခြားသော စစ်သူကြီးများထက်ပင် သာလွန်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ ယခင် စစ်နတ်ဘုရား ဝမ်ကျုံးစစ်ပင်လျှင် သူ၏လက်အောက်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သလို သူတော်စင်ဧကရာဇ်၏ ယုံကြည်မှုကိုလည်း အပြည့်အဝ ရရှိထားသူ ဖြစ်သည်။
ဤမျှအထိ အာဏာရှိသော သူတစ်ဦးက မိမိကို စောင့်ကြည့်နေသည်ဟု တွေးလိုက်ရုံနှင့် အန်းယာလုရှန်းမှာ အိပ်မပျော်၊ စားမဝင် ဖြစ်ရတော့သည်။
ထို့ပြင် ထိုကောင်က ယခုအချိန်တွင် ကင်းထောက်များ လွှတ်၍ စုံစမ်းနေခြင်းမှာ... ယခင်က အာရပ်အင်ပါယာ၏ ခေါင်းဆောင်ထံသို့ ပေးပို့ခဲ့သော ရတနာများအကြောင်းကို ဝမ်ချောင် တကယ်ပဲ သိသွားခဲ့ပြီဟု ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်
“သခင်... စိတ်မပူပါနဲ့။ ယိုးကျိုးဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့နယ်မြေပါ။ အခုဆိုရင် ရေမဝင်နိုင်အောင် တင်းကျပ်ထားပြီးသားပါ။ သူတို့က အပြင်လူတွေပဲ၊ အခု တစ်ခုခုကို တွေ့သွားရင်တောင်မှ ခိုင်လုံတဲ့ သက်သေ မရှိရင် ကျွန်တော်တို့ကို ဘာမှလုပ်နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး”
ကောင်းရှန်း က ဦးညွှတ်လျက် ပြောလိုက်သည်။
“ပုန်ကန်ချင်တဲ့ စိတ်ရှိတာက ဘာမှမလုပ်သရွေ့တော့ ဘယ်သူမှ သက်သေပြလို့ မရပါဘူး။ ပြီးတော့ ယိုးကျိုးက နယ်စပ်ဒေသ ဖြစ်လို့ အမြဲတမ်း စစ်ဖြစ်နေတဲ့ နေရာပါ။ သူတို့ အဲဒီ စစ်လက်နက်တိုက်တွေကို တွေ့သွားရင်တောင်မှ အခု အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက အပေါ်ကနေ ကာကွယ်ပေးထားတာမို့ ဘာမှဖြစ်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ တကယ်လို့ ပြဿနာ တစ်ခုခု တက်လာရင်တောင်မှ အဲဒီအပြစ်တွေကို အုပ်ချုပ်ရေးမှူးဆီကိုပဲ အကုန် ပုံချလိုက်လို့ ရပါတယ်”
ကောင်းရှန်းက အရာအားလုံးကို သေသေချာချာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ ပြလိုက်သည်။ ယိုးကျိုးနယ်မြေတစ်ခုလုံးတွင် နောက်ဆုံး အနှောင့်အယှက် ဖြစ်နေသည်မှာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးကျန်းရှို့ကွေးပင် ဖြစ်သည်။ သူသည် သူတို့အားလုံးအတွက် အကာအကွယ် ဖြစ်သလို၊ တစ်ဖက်တွင်လည်း နောက်ဆုံး အဟန့်အတားတစ်ခု ဖြစ်နေပြန်သည်။
“တကယ်လို့ ဒီအခွင့်အရေးကို သုံးပြီး အုပ်ချုပ်ရေးမှူးကို ဖယ်ရှားနိုင်ရင် ဒါဟာ အကောင်းဆုံး အစီအစဉ်ပဲ။ အဲဒီအချိန်ကျရင် ယိုးကျိုးစစ်တပ်တစ်ခုလုံးကို သခင်ကလွဲရင် ဘယ်သူမှ မထိန်းချုပ်နိုင်တော့ဘူး။ သခင်က နောက်ထပ် စစ်ရေးအာဏာ အနည်းငယ် ရယူနိုင်မယ်ဆိုရင် နန်းတော်အဖွဲ့အနေနဲ့ သခင်ကို ရာထူးတိုးပေးတာကလွဲလို့ တခြား ရွေးချယ်စရာ မရှိတော့ပါဘူး”
ကောင်းရှန်းက တည်ငြိမ်စွာ ပြောလိုက်သည်။
အရာအားလုံးကို သူက စနစ်တကျ စီစဉ်ထားပြီး ဖြစ်ရာ၊ မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်က ကင်းထောက်များ လွှတ်၍ စုံစမ်းသော်လည်း သူ့ကို ဘာမှ လုပ်နိုင်လိမ့်မည် မဟုတ်ပေ။
မှန်ပေသည်၊ ကောင်းရှန်း ၏ စကားကို ကြားရသောအခါ အန်းယာလုရှန်းစိတ်သက်သာရာ ရသွားသည်။ သို့သော် သူ၏ မျက်မှောင်မှာ ကြုတ်နေဆဲ ဖြစ်ပြီး ဗီဇအရ မလုံခြုံမှုကို ခံစားနေရဆဲ ဖြစ်သည်။ မြို့တော်မှ ထိုလူငယ်မှာ ရင်ဆိုင်ရန် မလွယ်ကူကြောင်း သူ အသိဆုံး ဖြစ်သည်။
“ဖျပ်... ဖျပ်...”
စဉ်းစားနေစဉ်မှာပင် ကောင်းကင်ယံမှ ငှက်တောင်ပံခတ်သံတစ်ခု ကြားလိုက်ရသည်။ ချောက်ကမ်းပါးပေါ်ရှိ လူအားလုံး ခေါင်းမော့ကြည့်လိုက်ရာ၊ ကောင်းရှန်းက အရင်ဆုံး ရှေ့သို့ တိုးသွားပြီး လေထဲမှ ကျဆင်းလာသော ညလင်းယုန်ကို ဖမ်းယူလိုက်သည်။
စာကို တစ်ချက် ကြည့်လိုက်ရုံနှင့် ကောင်းရှန်း၏ နှုတ်ခမ်းဖျားတွင် ပြုံးရိပ်တစ်ခု ပေါ်လာသည်။
“သခင်... အခုတော့ စိတ်အေးအေး ထားလို့ ရပါပြီ”
ကောင်းရှန်း က ပြောရင်း လက်ထဲမှ စာကို အန်းယာလုရှန်းထံသို့ ကမ်းပေးလိုက်သည်။
“ဟားဟားဟား... ကောင်းတယ်”
အန်းယာလုရှန်းက လှမ်းယူကြည့်လိုက်ရာ ချက်ချင်းပင် စိတ်ဓာတ်များ တက်ကြွသွားတော့သည် -
“သူတော်စင်ဧကရာဇ်က ညီလာခံကို ပြန်တက်ပြီ၊ အတွင်းဝန်အဖွဲ့ရဲ့ အာဏာကိုလည်း ရုပ်သိမ်းလိုက်ပြီး၊ ပြည်နယ်အသီးသီးက အပျိုတော်တွေကို ဆက်သဖို့ အမိန့်ပေးလိုက်ပြီတဲ့... တကယ်ကို ကောင်းကင်က ငါ့ကို ကူညီနေတာပဲ ဝမ်ချောင်... မင်း သိသွားရင်တောင် ဘာတတ်နိုင်ဦးမှာလဲ။ ငါ့ကို ဘာမှ လုပ်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး”
“အားလုံး နားထောင်ကြ ငါတို့ ပြင်ဆင်ထားတဲ့ အလှပဂေးတွေကို နန်းတော်ထဲကို အကုန် ပို့လိုက်ကြ... မဟုတ်သေးဘူး၊ မလုံလောက်သေးဘူး၊ ငါ့ကို ရှီ၊ ခီတန်၊ တာ့ခ်နဲ့ ဂိုဂူလျော အမျိုးသမီးတွေကိုပါ ထပ်ပြီးပြင်ဆင်ခိုင်းလိုက်။ ဒီတစ်ခါတော့ ဘယ်လိုနည်းနဲ့ဖြစ်ဖြစ် သူတော်စင်ဧကရာဇ် ကျေနပ်သွားအောင် ငါတို့ လုပ်ရမယ်”
“ဟုတ်ကဲ့ပါ”
နောက်ဘက်တွင် ထျန်းချန်းစီ၊ ထျန်းချန်ကျန်းနှင့် ကောင်းရှန်းတို့မှာ ဦးညွှတ်လျက် ခေါင်းညိတ်လိုက်ကြသည်။
သူတို့အားလုံး၏ မျက်နှာတွင် ထူးခြားသော ပြုံးရိပ်များ ပေါ်နေကြသည်။ မြို့တော်မှ သတင်းများကို ယိုးကျိုးဘက်မှ အမြဲ စောင့်ကြည့်နေခြင်း ဖြစ်သည်။ အရှေ့နန်းဆောင်ကိစ္စ၊ ထိုက်ဖျင်မျှော်စင်ကိစ္စ၊ အပျိုတော်ကိစ္စနှင့် ညီလာခံ ကိစ္စများအပြင်... ကောင်းကုန်းကုန်း၏ သတင်းများကိုပါ သူတို့ အားလုံး သိရှိထားကြသည်။
နှစ်ပေါင်း ၃၀ ကျော်တိုင်တိုင် အမြော်အမြင်ရှိစွာ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော သူတော်စင်ဧကရာဇ်မှာ ရုတ်တရက် စရိုက်ပြောင်းလဲသွားပြီး၊ ပျော်ပါးမှုနှင့် မိန်းမကိစ္စများတွင် နစ်မွန်းကာ အာဏာကိုလည်း တစ်ဦးတည်း ချုပ်ကိုင်လာခြင်းမှာ သူတို့ လုံးဝ ထင်မထားသော ကိစ္စပင် ဖြစ်သည်။
သို့သော် ယိုးကျိုးမှ လူများအတွက်မူ ဧကရာဇ်တစ်ပါး အသိဉာဏ်ကင်းမဲ့သွားခြင်းဆိုသည်မှာ သူတို့အတွက် အကြီးမားဆုံးသော ကံကောင်းမှုပင် ဖြစ်သည်
၎င်းမှာ သူတို့အတွက် အကောင်းဆုံးသော အခွင့်အရေး ဖြစ်နေတော့သည်။
“မထင်ထားဘူး၊ အဲဒီလူတွေ ပြောတာ တကယ် မှန်နေတာပဲ ဒါဟာ ကောင်းကင်က ပေးတဲ့ အခွင့်အရေးပဲ။ ဝမ်ချောင်... သူတော်စင်ဧကရာဇ် အဲဒီလို ဖြစ်နေတာကို မင်း ဘာလုပ်နိုင်ဦးမလဲ၊ ငါ့ကို ရန်မူဖို့ စိတ်အား ရှိပါဦးမလား။ ဟားဟားဟား...”
အန်းယာလုရှန်းသည် ချောက်ကမ်းပါး အစွန်းတွင် ရပ်လျက် သူ၏ မျက်ဝန်းများမှာ အဆုံးမဲ့သော အလင်းတန်းများ ပေါ်ထွက်နေတော့သည်။
ကမ္ဘာကြီး၏ ထူးခြားသော ဖြစ်စဉ်များအရ သူတော်စင်ဧကရာဇ်ပင် စရိုက်ပြောင်းလဲသွားပြီ ဆိုလျှင်၊ “နဂါးစစ် သေဆုံးတော့မည်”ဟူသော နိမိတ်အတိုင်း အနာဂတ်မှာ သူ အန်းယာလုရှန်း၏ ကမ္ဘာ ဖြစ်လာတော့မည်မှာ သေချာလှသည်။
ထိုအချိန်မှစ၍ မည်သူမျှ သူ့ကို တားဆီးနိုင်တော့မည် မဟုတ်ပေ။ မြို့တော်မှ ထို မျိုးနွယ်ခြားဘုရင်ပင်လျှင် သူ့ကို ဘာမှ လုပ်နိုင်လိမ့်မည် မဟုတ်တော့ပေ။