အခန်း (၁၀၁-၁၀၂)

စူပါ-ဖမ်း(SFS)

SFS 101

အခန်း ၁၀၁ ။ သားရဲတိရစ္ဆာန်များကို မောင်းထုတ်ခြင်းက ပြဿနာကို မဖြေရှင်းနိုင်ပါ

လင်းယန်၏စကားများက တပ်ခွဲမှူးယန်ကို အတွေးနက်သွားစေသည်။ သို့သော် သူ၏ နောက်ဆုံး ပြန်လည်ဖြေကြားချက်က လင်းယန်ကို ပို၍ပင် အံ့အားသင့်သွားစေသည်။

"ကျိုင်းကောင်တွေကို တစ်ကောင်ချင်းစီ လိုက်လံ သုတ်သင်ဖို့အတွက် မိုက်ခရို စက်ရုပ်တွေကို အသုံးပြုခွင့် တောင်းခံပေးလို့ ရပါတယ်။" ဟု တပ်ခွဲမှူးယန်က အလေးအနက် ပြောလိုက်သည်။

"……"

လင်းယန်တစ်ယောက် ဤအဖြေကြောင့် လုံးဝ လန့်ဖြန့်သွားရသည်။ မိုက်ခရို စက်ရုပ်တဲ့လား? ဤကဲ့သို့သော အရာမျိုးကို သူ တွေးပင် မတွေးဖူးခဲ့ချေ။ သို့သော် ယခုလို ထုတ်ပြောလာပြီဆိုမှတော့ သေချာပေါက် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ နည်းပညာတစ်ခုခု ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ ဤသည်က စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ နည်းပညာများ မည်မျှအထိ အဆင့်မြင့်တိုးတက်နေပြီလဲဆိုသည်ကို အထင်အရှား ပြသနေသည်။

"မလိုပါဘူး၊ မလိုပါဘူး။ ခေတ်သစ်နည်းပညာတွေက သဘာဝတရားကို အောင်နိုင်တယ်ဆိုတာ မှန်ပေမဲ့၊ ပျက်စီးသွားတဲ့ ဂေဟစနစ်ကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာအောင် လုပ်ဖို့ကျတော့ ဘယ်လောက်ကြာမလဲဆိုတာ ဘယ်သူမှ မသိနိုင်ဘူးလေ။"

လင်းယန်က ဆက်လက်၍ ရှင်းပြလိုက်သည်။

"ခင်ဗျားတို့က အဲ့ဒီ တိရစ္ဆာန်ကြီးတွေကို မောင်းထုတ်လိုက်တော့၊ တိရစ္ဆာန် အသေးလေးတွေက ပိုများလာလိမ့်မယ်။ အဲ့ဒီ တိရစ္ဆာန်ငယ်လေးတွေကို ထပ်ဖမ်းလိုက်မယ်ဆိုရင်၊ လယ်ထဲက သီးနှံတွေမှာ ပိုးမွှားရောဂါတွေ ပိုများလာလိမ့်မယ်။ အဲ့ဒီအချိန်ကျရင် ဒီလယ်မြေမှာ အခြေခံအထွက်နှုန်းကို ထိန်းထားနိုင်ဖို့ ဓာတ်မြေသြဇာတွေ၊ ပိုးသတ်ဆေးတွေကိုပဲ အားကိုးရတော့မယ့် အခြေအနေ ရောက်သွားလိမ့်မယ်။ အဲ့ဒါက ကျွန်တော် လိုချင်တဲ့ ရလဒ် မဟုတ်ဘူး။"

တပ်ခွဲမှူးယန်၏ အနောက်ရှိ စစ်သားများမှာ ဤစကားကို ကြားသောအခါ အားလုံး တိတ်ဆိတ်စွာ ခေါင်းငုံ့သွားကြသည်။

"ခင်ဗျားတို့ရဲ့ စေတနာကို ကျွန်တော် နားလည်ပါတယ်။ ကျွန်တော့်ကို နည်းနည်းလေးမှ အထိခိုက်မခံနိုင်ဘူး၊ သားရဲတိရစ္ဆာန်တွေရဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုလောက်ကိုတောင် အဖြစ်မခံနိုင်ဘူးဆိုတဲ့ စိတ်နဲ့ လုပ်ပေးကြတာ။ ဒါပေမဲ့ တကယ်ကို အဲ့ဒီလောက်ကြီး လုပ်စရာ မလိုပါဘူး။ ကျွန်တော့်ရဲ့ ခွန်အားက ခင်ဗျားတို့ ထင်ထားတာထက် အများကြီး ပိုပြီး ကြီးမားပါတယ်။ ဒီတောတောင်ထဲမှာ ကျွန်တော်က အစာကွင်းဆက်ရဲ့ အမြင့်ဆုံး ထိပ်တန်းမှာ ရှိနေတဲ့သူပါ။"

"တိရစ္ဆာန်တွေကြားက ဂေဟစနစ် မျှတမှုကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မှသာ ဒီလယ်ကွင်းတွေမှာ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တွေ သိပ်မရှိတော့မှာဖြစ်ပြီး ဓာတ်မြေသြဇာနဲ့ ပိုးသတ်ဆေးတွေ သုံးစရာ မလိုတော့မှာပါ။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ လယ်ထဲမှာ ပိုးကောင်တွေ များလာရင်၊ အဲ့ဒီ ပိုးကောင်တွေကို စားတဲ့ ငှက်တွေနဲ့ တခြားတိရစ္ဆာန်တွေ ရောက်လာလိမ့်မယ်လေ။ သူတို့က ကျွန်တော့်အတွက် အလုပ်လုပ်ပေးကြလိမ့်မယ်။"

"လယ်ထဲမှာ ပေါင်းပင်တွေ များလာရင်၊ မြက်စားတဲ့ ယုန်တွေ ရောက်လာလိမ့်မယ်။ သီးနှံတချို့ ဆုံးရှုံးသွားနိုင်ပေမဲ့၊ သူတို့ ချန်ထားခဲ့တဲ့ အညစ်အကြေးတွေက လယ်မြေကို မြေသြဇာ ပြည့်ဝစေဖို့ လုံလောက်ပါတယ်။"

"အချုပ်ပြောရရင် ဂေဟစနစ် ပိုကောင်းလေလေ၊ ကျွန်တော် လယ်စိုက်ရတာ ပိုသက်သာလေလေပါပဲ။ အထွက်နှုန်းအနည်းအများကို အရမ်းကြီး ဂရုစိုက်နေစရာ မလိုပါဘူး။"

လင်းယန်၏ ဝေဖန်ထောက်ပြမှုများအောက်တွင် စစ်သားများအားလုံး ခုံပုလေးများပေါ်တွင် ထိုင်ကာ နားထောင်နေကြပြီး၊ အချို့ဆိုလျှင် မှတ်စုစာအုပ်များ ထုတ်၍ပင် မှတ်သားနေကြသည်။ သူတို့သည် လယ်စိုက်ရာတွင်ဖြစ်စေ၊ တာဝန်ထမ်းဆောင်ရာတွင်ဖြစ်စေ အလွန်ကျွမ်းကျင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် ဂေဟစနစ်ကို မည်သို့ ထိန်းသိမ်းရမည်ဆိုသည်ကိုတော့ လုံးဝ မသိကြချေ။

ယခုခေတ် လယ်သမား တော်တော်များများပင်လျှင် ဤကဲ့သို့သော ရိုးရာနည်းလမ်းများကို မသိကြတော့ပေ။ ဓာတ်မြေသြဇာနှင့် ပိုးသတ်ဆေးများကို အလွန်အကျွံ အသုံးပြုလာကြသည်။ ဤသည်က အထွက်နှုန်းကို တိုးစေသည်မှာ မှန်သော်လည်း မူလ ဂေဟစနစ်ကိုတော့ ပျက်စီးသွားစေသည်။ ထို့ကြောင့် လယ်စိုက်ရသည်မှာ ပို၍ ပင်ပန်းလာရသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် လယ်ကွင်းထဲတွင် လုပ်ရမည့် အလုပ်များ သိသိသာသာ များပြားလာသောကြောင့်ပင်။ ကလေးငယ်များ စာကလေး ဖမ်းမိလျှင်ပင် လူကြီးများက မစားရဲအောင် တားမြစ်ရသည့် အခြေအနေသို့ ရောက်နေပြီ ဖြစ်သည်။ စာကလေးများက ပိုးသတ်ဆေးပါသော အရာများကို စားမိထားပြီး ကလေးငယ်များ၏ ဗိုက်ထဲရောက်သွားကာ ဆိုးရွားသော နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ ဖြစ်လာမည်ကို စိုးရိမ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဂေဟစနစ်ဆိုသည်မှာ စောစောကတည်းက ပျက်စီးနေခဲ့ပြီဖြစ်သည်။

လင်းယန်၏စကားများက ဤစစ်သားများကို သင်ခန်းစာကောင်း တစ်ခု ပေးလိုက်သလို ဖြစ်သွားသည်။ ထို့အပြင် ခိုးနားထောင်နေသော ကျောင်းသားများစွာအတွက်လည်း တံခါးသစ်တစ်ခုကို ဖွင့်လှစ်ပေးလိုက်သလို ဖြစ်သွားသည်။

ထိုတံခါးပေါက်၏အမည်မှာ 'သဘာဝတရားကို လေးစားခြင်း' ပင် ဖြစ်သည်!

သဘာဝလောကတွင် မည်မျှပင် ကြမ်းတမ်းကြမ်းကြုတ်သော တိရစ္ဆာန်ဖြစ်ပါစေ မျိုးစိတ်များအကြား မျှတမှုကို မည်သို့ ထိန်းသိမ်းရမည်ဆိုသည်ကို သိရှိကြသည်။ မျှတမှုရှိနေမှသာလျှင် အနာဂတ်အတွက် အစာရေစာ ဖူလုံမှု ရှိနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ တိရစ္ဆာန်များတွင် သူတို့၏ မျှတမှု ရှိသလို၊ အပင်များတွင်လည်း သူတို့၏ မျှတမှု ရှိသည်။ အပင်များသည် ထူးခြားသော ကြီးထွားမှု နည်းလမ်းများမှတစ်ဆင့် မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်လေ့ရှိကြသည်။

ဥပမာ ဂျုံ ကဲ့သို့သော အရာမျိုးပင်။ လူသားများက ဂျုံကို တကယ် လိုအပ်ပါသလား? အတိအကျတော့ မဟုတ်ပေ။ ဂျုံက လူသားများအတွက် အရသာရှိအောင် ဖန်တီးပေးလိုက်ပြီး၊ ဤလှပသော ကမ္ဘာမြေကြီးပေါ်တွင် ၎င်းတို့ အဆမတန် ပေါက်ပွားနိုင်စေရန် လူသားများကို အသုံးချနေခြင်းဟု ဘာလို့ မပြောနိုင်ရမည်နည်း? အပင်များသည် တိရစ္ဆာန်များ၏ စားသုံးခြင်းကို အလွယ်တကူ ခံရနိုင်သော်လည်း၊ တိရစ္ဆာန်များ၏ အမွေးအမှင်များတွင် မျိုးစေ့များ ကပ်ပါသွားစေပြီး ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော နယ်မြေများသို့ မျိုးစေ့ချနိုင်ရန် တိရစ္ဆာန်များကို အသုံးချရသည်ကိုလည်း နှစ်သက်ကြသည်။ ပျားများ ပန်းဝတ်ရည် စုပ်ရင်း ပန်းဝတ်မှုန် ကူးပေးသကဲ့သို့ပင်။

သို့ဆိုလျှင် လူသားများကရော... လယ်ယာသီးနှံများ၏ အသုံးချခြင်းကို မခံရဘူးဟု မည်သို့ ရဲရဲကြီး ပြောနိုင်မည်နည်း? သေချာသည်မှာ... ဤသည်ကလည်း နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အကျိုးရှိသော ကိစ္စကောင်းတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ ထိုနည်းတူ တိရစ္ဆာန်များစွာ အတူယှဉ်တွဲ နေထိုင်ကြသော ဂေဟစနစ် ဆိုသည်မှာလည်း နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အကျိုးရှိသော ကိစ္စတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ တောဝက်များက မုန်ညင်းခင်းကို ဝင်ရောက်ဖျက်ဆီးသည့်ကိစ္စများ ရှိခဲ့သော်လည်း၊ ထိုတောဝက်ကို သတ်ပစ်လိုက်ပြီးနောက်တွင် လင်းယန် ဤသဘောတရားကို နားလည်သွားခဲ့သည်။

အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုတောဝက်ကို သတ်လိုက်ပြီးနောက် တစ်ဧကအထွက်နှုန်းမှာ တိုးမလာဘဲ ပို၍ပင် လျော့ကျသွားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ ပိုမို သေးငယ်သော တိရစ္ဆာန်များက သီးနှံများကို လာရောက် ဖျက်ဆီးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

"ကျွန်တော်တို့ နောက်ထပ် အမှားမလုပ်တော့ပါဘူးလို့ ကတိပေးပါတယ်။"

တညီတညွတ်တည်း ထွက်ပေါ်လာသော အသံများကြောင့် လင်းယန် ခေါင်းညိတ်လိုက်သည်။ ဤစစ်သားများ၏ အမှားကိုဝန်ခံသော စိတ်နေသဘောထားမှာ အလွန်ကောင်းမွန်လှသည်။ သေချာသည်မှာ ဤသည်ကို အမှားဟုပြောရန်လည်း ခက်ခဲပါသည်။ နားလည်မှုပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာလေးတစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။

"နောက်ဆို ပိုသတိထားရင် ရပါပြီ။ တခြားသက်ရှိတွေကို အသုံးချပြီး လယ်ကွင်းထဲက ဂေဟစနစ် မျှတအောင် လုပ်နိုင်မှသာ၊ စိုက်ပျိုးထွက်ရှိလာတဲ့ သီးနှံတွေက အကောင်းဆုံးနဲ့ အရသာအရှိဆုံး ဖြစ်လာမှာပါ။" လင်းယန် ပြုံး၍ ဆက်ပြောသည်။

"အရက်က သောက်လို့ ကောင်းလား? ဆန်စပါးကို အရက်ဖြစ်အောင် ချက်ဖို့အတွက် အဏုဇီဝပိုးမွှားတွေရဲ့ ကစော်ဖောက်တဲ့လုပ်ငန်းစဉ်ကို လိုအပ်တာပါပဲ။ ခင်ဗျားတို့ အရသာရှိတဲ့ အရက်တွေကို သောက်ရတဲ့အခါ... ဒီအရက်က ဘယ်စက်ရုံက ထုတ်တာလဲ၊ ဘယ်ဆရာသမားက ချက်တာလဲ ဆိုတာကိုပဲ ဂရုစိုက်ကြပြီး၊ ကစော်ဖောက်ဖို့ သုံးခဲ့တဲ့ တဆေးထဲက အဏုဇီဝပိုးမွှားလေးတွေကိုတော့ မေ့နေတတ်ကြတယ်။"

တကယ်တော့ လင်းယန် ပြောနေသည်များက လုံးဝ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ် လေးလေးနက်နက် ပြောနေခြင်း မဟုတ်သလို၊ ဥပမာပေးသည်မှာလည်း အတိအကျကြီး မှန်ကန်နေမည် မဟုတ်ပေ။ သို့သော် စစ်သားများ အားလုံးကတော့ ဆိုလိုရင်းကို သဘောပေါက်သွားကြပြီဖြစ်သည်။ အပြင်ဘက်မှ ခိုးနားထောင်နေကြသော ကျောင်းသားများပင်လျှင် များစွာ အကျိုးကျေးဇူး ရလိုက်သည်ဟု ခံစားရသည်။

"ကျောင်းမှာ ဓာတ်မြေသြဇာနဲ့ ပိုးသတ်ဆေး အသုံးပြုနည်း သင်တန်းတွေ ဖွင့်ထားတယ်။ အဲ့ဒါတွေက အထွက်နှုန်းကို တိုးစေတာ မှန်ပေမဲ့၊ အထွက်နှုန်းများတဲ့ သီးနှံတွေက များသောအားဖြင့် အရသာမရှိဘူး။"

"ပါမောက္ခလင်းပြောတာ အရမ်းမိုက်တာပဲ။ ဘာလို့များ သူက ဒီလောက် ထူးခြားတဲ့ သီးနှံတွေကို စိုက်နိုင်ပြီး ငါတို့က မစိုက်နိုင်တာလဲ ဆိုတာ အခုမှပဲ သဘောပေါက်တော့တယ်။"

"သူက သဘာဝတရားရဲ့ ပြောင်းလဲမှုတွေကို လိုက်လျောညီထွေ လုပ်ဆောင်နေတာ။ ငါတို့ကကျတော့ နည်းပညာကို သုံးပြီး သဘာဝတရားကို ပြောင်းလဲချင်နေကြတာကိုး။"

"သွားတဲ့ လမ်းကြောင်း မတူတော့၊ နောက်ဆုံး ထွက်လာတဲ့ ရလဒ်တွေကလည်း ကွာခြားသွားတာပေါ့။"

"ပါမောက္ခလင်းက တကယ် အစွမ်းထက်တာပဲကွာ။"

ကျောင်းသားများမှာ လင်းယန်အပေါ် ပို၍ပင် လေးစားကြည်ညိုသွားကြသည်။ သေချာသည်မှာ လင်းယန်သာ ဤစကားများကို ကြားလိုက်ရပါက မျက်နှာပူသွားမည်မှာ အသေအချာပင်။ သူတို့တွေ ဤမျှ အစွမ်းထက်သော လယ်ထွက်ကုန်များကို သုတေသန လုပ်၍ မအောင်မြင်ရခြင်းမှာ... သူတို့ထံတွင် 'လယ်စိုက်စနစ်' မရှိသောကြောင့် သက်သက်သာ ဖြစ်သည်။

စနစ်ကပေးသော မျိုးစေ့အများစုမှာ လိုက်လျောညီထွေ ဖြစ်တည်နိုင်စွမ်း အလွန်မြင့်မားကြသည်။ အစက်မှုလုပ်ငန်းဆန်ဆန် အကြမ်းတမ်းဆုံး နည်းလမ်းများဖြင့် စိုက်ပျိုးပြီး၊ ဓာတ်မြေသြဇာနှင့် ပိုးသတ်ဆေးများ အကုန်အသုံးပြုမည် ဆိုလျှင်တောင်မှ ကောင်းမွန်သော ရလဒ်များ ရရှိနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ အရသာပိုင်းတွင် အနည်းငယ် လျော့ကျသွားရုံသာ ရှိပေလိမ့်မည်။ သို့သော်လည်း အရသာရှိနေဦးမည် ဖြစ်ပြီး၊ မျိုးစေ့များ အလျင်အမြန် ပျံ့နှံ့သွားကာ လူ့အဖွဲ့အစည်းကို အကျိုးပြုနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

'ဒါပေမဲ့ ငါက ဒီလို သေချာရေရာတဲ့ နည်းလမ်းကိုပဲ ပိုသဘောကျတယ်။ အထွက်နှုန်းနဲ့ အမြန်နှုန်းကိုပဲ ဇွတ်မှိတ်လိုက်နေမယ်ဆိုရင် တောရွာဘဝရဲ့ ပျော်ရွှင်မှုတွေ ဆုံးရှုံးသွားလိမ့်မယ်။ တစ်ခါတလေ တောတောင်ထဲမှာ တစ်ခါမှမမြင်ဖူးတဲ့ တိရစ္ဆာန်လေးတစ်ကောင်ကို အမှတ်မထင် တွေ့လိုက်ရတာက၊ ယွမ် သန်းပေါင်းများစွာ ရလိုက်တာထက်တောင် ပိုပြီး ပျော်ဖို့ကောင်းသေးတယ်။' လင်းယန် စိတ်ထဲမှ တိတ်တဆိတ် တွေးလိုက်မိသည်။

သို့သော် ခေတ်သစ်လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် ပိုက်ဆံဆိုသည့်အရာက လူများစွာ၏အိပ်မက်များကို ချေမှုန်းဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။

ဆုံးမစကား ပြောကြားပြီးနောက် လင်းယန်လည်း ထပ်မပြောတော့ပေ။ ဂေဟစနစ်ကို အချိန်တိုအတွင်း ပြန်လည် ကောင်းမွန်လာစေရန်သာ မျှော်လင့်ရတော့သည်။

သေချာသည်မှာ ဂေဟစနစ်ကို အကြီးအကျယ် ဖျက်ဆီးနေသည်မှာ တိရစ္ဆာန်များကို မောင်းထုတ်ခဲ့သော ဤစစ်သားများ မဟုတ်မှန်းကို သူ ကောင်းကောင်း သိပါသည်။ တကယ့် တရားခံမှာ သူကိုယ်တိုင် ဆောက်လုပ်နေသည့်၊ တစ်နေ့လုံး ဖုန်လုံးကြီးများ ထနေသော လှေကားထစ် လယ်ကွက်များပင် ဖြစ်သည်။

သို့သော် မိုးသည်းထန်စွာ တစ်ကြိမ်ရွာချပြီးသွားပါက အရာအားလုံး အသစ်ပြန်လည် ဆေးကြောခံရမည် ဖြစ်သည်။ လှေကားထစ် လယ်ကွက်များ၏ နောက်ဆုံး ကျောက်တုံးကို စီရီပြီးသွားပါက၊ မက်မွန်ပင်များကို စိုက်ပျိုး၍ ကြီးထွားလာရန် စောင့်ဆိုင်းရုံဖြင့် ဤနေရာတွင် ဂေဟစနစ်သစ်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာတော့မည် ဖြစ်သည်။ တိရစ္ဆာန်များစွာ၏ ကစားကွင်းတစ်ခုအဖြစ်သို့ပင် ပြောင်းလဲသွားနိုင်သည်။

သို့သော် ထိုလှေကားထစ် လယ်ကွက်များကို သွားရောက် စစ်ဆေးကြည့်ရှုချိန်တွင်မူ... လင်းယန် တစ်ယောက် လုံးဝ မျှော်လင့်မထားသော အံ့အားသင့်စရာအချို့ကို တွေ့ရှိလိုက်ရလေသည်။

***

စူပါ-ဖမ်း(SFS)

SFS 102

အခန်း ၁၀၂ ။ အစ်ကိုလင်းရဲ့ ဆွဲဆောင်မှုစွမ်းအား

လှေကားထစ် လယ်ကွက်များ တည်ဆောက်မည့်နေရာနှင့် ပတ်သက်၍ လင်းယန်တွင် အထူးတလည် တောင်းဆိုချက်များ သိပ်မရှိလှပေ။

ဒီဇိုင်းပိုင်းတွင်တော့ ကျန်းနန်စိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်မှ ပါမောက္ခကြီးများ ပေးထားသော အစီအစဉ်အတိုင်း အတိအကျ လုပ်ဆောင်ထားသည်။ 'ပညာရပ်တစ်ခုတွင် ကျွမ်းကျင်သူများ ရှိသည်' ဆိုသည့်အတိုင်း၊ ဤပါမောက္ခအိုကြီးများက ဤကိစ္စကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင်လုပ်ရန် အိပ်မက်မက်နေခဲ့ကြသည် မဟုတ်လား။ ထို့ကြောင့် ဤလှေကားထစ် လယ်ကွက်များမှာ လွန်မင်းစွာ ခေတ်မီသော အငွေ့အသက်များ ရှိနေသည်။

သေချာသည်မှာ လှေကားထစ် လယ်ကွက်များ၏ သဘာဝ ရေသိုလှောင်နိုင်စွမ်းကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းထားသည့်အပြင်၊ ခေတ်မီ စက်ယန္တရားများ ဝင်ထွက်သွားလာရ လွယ်ကူစေမည့် လမ်းကြောင်းများကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားပေးထားသည်။ ဤသည်က အနာဂတ်တွင် မက်မွန်ပင်များကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ရာ၌ ပို၍ လွယ်ကူသွားစေမည် ဖြစ်သည်။

"ဒီနေရာကို လှေကားထစ် လယ်ကွက်တွေလို့ ခေါ်မယ့်အစား ပန်းခြံတစ်ခုလို့ ခေါ်ရင် ပိုမှန်လိမ့်မယ်။"

"နေရာတိုင်းမှာ မက်မွန်ပင်တွေချည်းပဲ။ နောင်တစ်ချိန် မက်မွန်ပန်းတွေ ပွင့်လာမယ့် ရာသီရောက်ရင် ဒီကို အပျော်စားထွက်လာရတာ တော်တော်လေးကောင်းမှာပဲ။" ဟု လင်းယန်က စိတ်ကျေနပ်စွာ တွေးလိုက်သည်။

လင်းယန်သည် စီမံကိန်းအားလုံးအပေါ် အလွန်ကျေနပ်အားရနေသည်။ သို့သော် ထိုအထဲတွင်မှ သူ အကြေနပ်ဆုံးအရာက မထင်မှတ်ဘဲ တွေ့ရှိလိုက်ရသော အရာတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ သဘာဝ စမ်းရေထွက်ပေါက် တစ်ခု! ကတုံးချန်ကတော့ မျက်နှာချိုသွေးကာ လင်းယန်၏နောက်မှ တကောက်ကောက် လိုက်ပါလာခဲ့သည်။

"အစ်ကိုလင်း... ဒါက အလုပ်သမားတွေ မြေတူးရင်းနဲ့ မတော်တဆ တွေ့သွားတာ။ ရေထွက်အားက တော်တော်လေး အံ့ဩစရာကောင်းတယ်။ တဝုန်းဝုန်းနဲ့ကို ပန်းထွက်နေတာ။

ဟို ပါမောက္ခအိုကြီးတွေက ဒီစမ်းရေထွက်ပေါက်ကို မြင်တော့ အရမ်းတွေ ပျော်သွားကြပြီး၊ ရေမြောင်းဒီဇိုင်းနည်းနည်း ချက်ချင်း ထပ်ထည့်လိုက်ကြတယ်။ ဒီစမ်းရေက ရေတွေကို လှေကားထစ် လယ်ကွက်တိုင်းဆီ ရောက်သွားအောင် လုပ်လိုက်တာလေ။ အဲ့ဒါဆို နောင်ကျရင် ရေလောင်းဖို့ ပြဿနာကို စိတ်ပူစရာ မလိုတော့ဘူးပေါ့။

ပြီးတော့ ဒီက ရေအရည်အသွေးကလည်း တကယ့်ကို ချိုနေတာပဲ" ဟု ကတုံးချန်က ပြောလိုက်သည်။

လင်းယန်က စမ်းရေထွက်ပေါက်ရှိရာသို့ သွားကာ မြေကြီးပေါ် ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်ပြီး ရေကို အနည်းငယ် မြည်းစမ်းကြည့်လိုက်သည်။ အရသာက အတော်လေး ကောင်းမွန်သည်။ ချင်အဖေ အမြဲသောက်လေ့ရှိသော စမ်းရေထက်ပင် ပို၍ ကောင်းနေသေးသည်။ ချိုမြိန်မှုထဲတွင် ရင်ထဲအထိ အေးမြသွားစေသော လတ်ဆတ်မှုလေး ပါဝင်နေသည်။ အကယ်၍ လက်ဖက်ရည် ဖျော်သောက်မည် ဆိုလျှင် အရသာ ပို၍ပင် ကောင်းဦးမည်!

"ရေကောင်းပဲ။ ဒါပေမဲ့ ရေထွက်တာက နည်းနည်း များနေသလိုပဲ။ မက်မွန်ပင်တွေ ရေလောင်းဖို့အတွက် ဒီလောက် ရေအများကြီး မလိုဘူးလေ။ ဒီလောက် ရေစီးဆင်းမှု များနေတာ မြေအောက်ကိုများ ထိခိုက်မှု ရှိမလား၊ နောက်ဆုံး မြေကျွံကျတာမျိုးတွေများ ဖြစ်လာမလားဆိုတာကို နောက်မှ လူလွှတ်ပြီး သေချာ မေးကြည့်ဦးမှပါ" ဟု လင်းယန်က မှတ်ချက်ချလိုက်သည်။

"ဆောက်လုပ်ရေး အဖွဲ့-၂ က လူတွေ လာကြည့်သွားပြီးပါပြီ။ အောက်မှာ မြေအောက်မြစ်တစ်ခုခု ရှိနေပုံရတယ်။ ပြီးတော့ ရေဖိအားကလည်း အလုံအလောက် ရှိတဲ့အတွက် လုံးဝ စိတ်ပူစရာ မလိုဘူးတဲ့” ဟု ကတုံးချန်က အမြန် ဝင်ဖြေလိုက်သည်။

ထိုအခါမှသာ လင်းယန် စိတ်အေးသွားပြီး-

"ဒါဆိုရင် ဆောက်လုပ်ရေး အဖွဲ့-၂ ကို ရေပိုက်တွေ သွယ်ခိုင်းလိုက်ပါ။ ဒီကရေကို ရွာထဲအထိ တိုက်ရိုက် သွယ်ပြီး ဘုံပိုင်ခေါင်းအနေနဲ့ သုံးကြတာပေါ့။" ဟု ပြောလိုက်သည်။

"နားလည်ပါပြီ၊ ကျွန်တော် အခုပဲ လူလွှတ်ပြီး သွားပြောလိုက်ပါ့မယ်" ဟု ကတုံးချန်က အလွန် စိတ်လှုပ်ရှားစွာဖြင့် ဖြေလိုက်သည်။

ကတုံးချန် အလွန်စိတ်လှုပ်ရှားနေသည်။ လင်းယန်ထံတွင် သူသည် အမြဲတမ်း ခြွင်းချက်မရှိ ယုံကြည်မှုကိုရရှိပြီး အလုပ်များကို စိတ်ချလက်ချ လွှဲအပ်ခံရသည်။ ထို့ကြောင့် သူကိုယ်တိုင်လည်း လင်းယန်အတွက် အသက်ပေး၍ပင် အလုပ်အကျွေးပြုချင်စိတ်များ ပေါက်လာရသည်။

အပြင်လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် သူတို့ကို အသိအမှတ်ပြု လက်ခံမည့်သူဆိုသည်မှာ အလွန် ရှားပါးသည်။ သို့သော် ဤနေရာတွင် အလုပ်လုပ်ရသည်မှာ... ထိုအပြည့်အဝရရှိသော အသိအမှတ်ပြုခံရမှုက မည်သည့်အရာနှင့်မဆို ယှဉ်လျှင် ပို၍ပင် စိတ်ကျေနပ်စရာ ကောင်းနေသည်။ သူသည် မသိမသာဖြင့် လင်းယန်ကို သူ့ဘဝ၏ ဘော့စ်တစ်ယောက်အဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်ပြီ ဖြစ်သည်။ သူတို့ကို ဘာပဲလုပ်ခိုင်းလုပ်ခိုင်း ဒါက သဘာဝကျသည်ဟုသာ ခံယူထားသည်။

ဤအချက်ကြောင့်ပင် လင်းယန်က ကတုံးချန်တို့ကို အသုံးပြုရ အလွန်အဆင်ပြေသည်ဟု ခံစားရခြင်း ဖြစ်သည်။ ဘာပြောပြော ချက်ချင်းလုပ်သည်၊ လုံးဝ သံသယမဝင်ဘဲ မေးခွန်းမထုတ်၊ ပြီးပြည့်စုံအောင်လည်း လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ ဤသည်မှာလည်း အရင်က လူမိုက်လေးများ ဖြစ်ခဲ့ဖူးသူများ၏ ချစ်စရာကောင်းသော အချက်တစ်ချက် ဖြစ်နိုင်ပေသည်။

"သေချာလေး လုပ်လိုက်ရင် ရပါပြီ" လင်းယန်က ပြောလိုက်သည်။

ဤကိစ္စကို ကတုံးချန်ထံ လွှဲအပ်လိုက်ရသည်ကို လင်းယန် အတော်လေး စိတ်ချယုံကြည်ပါသည်။ သို့သော် သူ့ဘေးတွင် လိုက်ပါလာသော စူးရို့ရို့ကတော့ အနည်းငယ် ဇဝေဇဝါ ဖြစ်နေသည်။

"သူတို့က သာမန် လမ်းဘေးလူမိုက်တွေပဲလေ။ ဘာလို့များ ရှင့်နောက်ကို တစ်သဝေမတိမ်း လိုက်ပြီး လယ်စိုက်နေရတာလဲ? တခြား ဘာရည်ရွယ်ချက်မှ မရှိသလိုပဲနော်။ တကယ်လို့ သူတို့က အရူးတွေဆိုရင်တော့ ကျွန်မ နားလည်ပေးလို့ ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့အခြေအနေအရ ကြည့်ရင် သူတို့က အရူးတွေမှ မဟုတ်တာ။"

စူးရို့ရို့၏ အမေးကို လင်းယန်က ပြုံးလိုက်ပြီး-

"ငါ့ကို မနိုင်လို့ ဖြစ်မှာပေါ့?" ဟု ဖြေလိုက်သည်။

စူးရို့ရို့က ခေါင်းယမ်းလိုက်သည်။

"မနိုင်ရင် ထွက်ပြေးလိုက်ရုံပဲလေ။ ဒီမှာ ဆက်နေဖို့ လုံးဝ အကြောင်းမရှိဘူး။ ဒီကိစ္စအတွက် ကျွန်မ အကြာကြီး စောင့်ကြည့်ခဲ့ပြီးပြီ။ ရှင်က တခြား အောင်မြင်တဲ့ သူဌေးတွေလိုမျိုး ဝန်ထမ်းတွေကို အိပ်မက်တွေပေးပြီး အသေအလဲ အလုပ်လုပ်ခိုင်းတာမျိုးလည်း မရှိဘူး။ တကူးတက ငွေပေးပြီး သိမ်းသွင်းထားတာမျိုးလည်း မရှိဘူး။ အဲ့ဒါကြောင့် သူတို့ ဒီမှာ ဆက်နေတာက... လူတွေကို ပေးမသိနိုင်တဲ့ လျှို့ဝှက်ချက် တစ်ခုခုရှိနေတယ်လို့ ကျွန်မ ထင်တယ်။"

လင်းယန် မေးစေ့ကို ပွတ်ကာ အတော်ကြာ စဉ်းစားနေသော်လည်း အဖြေရှာမတွေ့ပေ။ ယခင်က သူကိုယ်တိုင်လည်း ဤသို့ ထင်ခဲ့ဖူးသည်။ သို့သော် အကြိမ်ကြိမ် စမ်းသပ်ကြည့်ပြီးနောက်တွင်တော့ ကတုံးချန်တို့မှာ အတော်လေး ရိုးသားနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ မကောင်းသည့် အကြံအစည် တစ်စုံတစ်ရာ ရှိနေသည်ကိုလည်း မတွေ့ရချေ။ ယခုအခါ ဘေးပတ်လည်တွင် စစ်သားများ အများအပြား ရှိနေပြီဖြစ်ရာ ဤလူများအနေဖြင့် ပို၍ပင် ဘာအကြံအစည်မှ မတွေးရဲတော့ပေ။

စဉ်းစားရင်း စဉ်းစားရင်းဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် လင်းယန်သည် လောင်ဝမ် ပြောဖူးသည့် စကားကိုသာ အသုံးပြုလိုက်ရတော့သည်။

"ကျွန်တော့်ရဲ့ ဆွဲဆောင်မှု စွမ်းအားကြောင့် သူတို့တွေ ဆွဲဆောင်ခံလိုက်ရတာများလား?" ဟု လင်းယန်က ပြောလိုက်သည်။

စူးရို့ရို့ ချက်ချင်းပင် အနည်းငယ် ဇဝေဇဝါ ဖြစ်သွားသည်။

ယောကျ်ားတွေကလည်း ရုပ်ချောတဲ့သူနောက်ကို လိုက်ချင်ကြလို့လား? သေချာသည်မှာ 'ဆွဲဆောင်မှု စွမ်းအား' ဆိုသည့် အရာက ရှင်းပြရန် ခက်ခဲသော ကိစ္စဖြစ်သည်။ ၎င်းက လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်သည့် ခံစားချက်မျိုး ပိုဆန်သည်။

အကယ်၍ လင်းယန်နှင့် စူးရို့ရို့တို့၏ စကားပြောဆိုမှုကိုသာ ကတုံးချန်တို့ သိသွားခဲ့လျှင်၊ ချက်ချင်းပင် 'ဝါး' ခနဲ အော်ငိုချလိုက်မည်မှာ သေချာလှသည်။

'ဘယ်ကလာ မကောင်းတဲ့ အကြံအစည် ရှိရဲမှာလဲ... ရိုးရိုးလေး ကြောက်နေလို့ပါ။'

'အရင်တုန်းက လင်းယန်ရဲ့ တိုက်ခိုက်ရေး စွမ်းရည်ကို ကြောက်တယ်။'

'နောက်ပိုင်းကျတော့ လင်းယန်ရဲ့ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ကြောက်လာတယ်။'

'အခုဆိုရင်တော့... တကယ်လို့ လင်းယန်ကို သစ္စာဖောက်လိုက်ရင် မနက်ဖြန် နေထွက်တာကိုတောင် မြင်ရတော့မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ကို ရိုးရိုးရှင်းရှင်းလေး ကြောက်နေတာပါ! စစ်သားတွေတောင် သူ့ကို 'အရာရှိ' လို့ ခေါ်နေကြပြီလေ!' ဟု ကတုံးချန်တို့ တွေးနေလောက်မည် ဖြစ်သည်။

ဤကဲ့သို့သော အကြောက်တရားက နေ့စဉ်နှင့်အမျှ စုဆောင်းလာပြီးနောက်၊ သူတို့၏ အရိုးထဲအထိ စွဲမြဲစွာ ရိုက်နှိပ်ခံထားရပြီး ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်ပင် လင်းယန်က ကိစ္စသေးသေးလေး တစ်ခုကို ခိုင်းစေလိုက်လျှင်တောင်မှ သူတို့က အစွမ်းကုန် ကြိုးစားပမ်းစား လုပ်ဆောင်ပေးကြခြင်း ဖြစ်သည်။

'အစွမ်းကုန် ကြိုးစားခြင်း' ဆိုသည်မှာ လမ်းဘေးလူမိုက်တိုင်း နားလည်ထားသော အရာဖြစ်သည်။ ထိုသို့ မလုပ်ပါက ဖယ်ရှားခံရမည် ဖြစ်သည်။ ဖယ်ရှားခံရခြင်း၏ရလဒ်ကတော့ ကြောက်စရာ အကောင်းဆုံးပင်။

သေချာသည်မှာ... မဖြေမနေအဖြေပေးရမည်ဆိုလျှင်၊ ဤသည်မှာ 'လင်းယန်၏ ဆွဲဆောင်မှု စွမ်းအား' ဆိုသည့် စကားကို ကတုံးချန်တို့ လုံးဝ ထောက်ခံကြမည်ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာတော့... ဤသို့ ပြောခြင်းဖြင့် သူတို့၏ ကြောက်ရွံ့မှုကို အခြားသူများအား ပြန်ပြောပြရာတွင် နားထောင်လို့ ပိုကောင်းသွားစေသောကြောင့်ပင်။

'အစ်ကိုလင်းကို ကြောက်တယ် ဆိုတာ ဘာစကားလဲ? အစ်ကိုလင်းရဲ့ ဆွဲဆောင်မှု စွမ်းအားက ငါတို့ကို အခိုင်အမာ ဆွဲဆောင်ထားလို့ပါကွ! ငါတို့ တစ်သက်လုံး အစ်ကိုလင်းရဲ့ဆန္ဒအတိုင်း လိုက်နာပြီး၊ အစ်ကိုလင်း ခြေရာကိုပဲ နင်းသွားမှာ။'

ဤသို့ နားထောင်ကြည့်လိုက်လျှင် ပိုပြီး နားထောင်လို့ ကောင်းမသွားဘူးလား? ကြောက်တယ် ဆိုသည့် ကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍တော့... ကိုယ့်စိတ်ထဲ ကိုယ်သိနေလျှင် ရပါပြီ။ တစ်ချိန်က လူမိုက်လောကတွင် ကျင်လည်ခဲ့သူများပီပီ 'မျက်နှာ' (သိက္ခာ) ဆိုတာက အရေးကြီးဆုံးပဲလေ!

လင်းယန် ခိုင်းလိုက်သော ကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ ကတုံးချန်သည် သူ၏ပြောင်နေသော ခေါင်းကို ပွတ်ရင်း စဉ်းစားနေသည်။ လက်ပေါ်မှ အဆီများကြောင့် သူ၏ကတုံးမှာ ပို၍ပင် ပြောင်လက်လာသည်။

"ရေပိုက်လိုင်း သွယ်တန်းတဲ့ ကိစ္စကတော့ ဆောက်လုပ်ရေး အဖွဲ့-၂ က လူတွေကို မေးမှ ရမယ်။ ဒါပေမဲ့ ငါတို့က အစ်ကိုလင်းရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကို အပြည့်အဝ နားလည်ထားရမယ်။ ဒီပိုက်လိုင်းကို နှစ်တစ်ရာ ခံမယ့် စံချိန်စံညွှန်းမျိုးနဲ့ တည်ဆောက်နိုင်အောင် ကြိုးစားရမယ်။

ဒီဇိုင်းဆွဲဖို့ ပညာရှင်တွေ ပိုခေါ်လိုက်လို့လည်း ရတယ်။" ဟု ကတုံးချန်က သူ့အဖွဲ့သားများကို ပြောလိုက်သည်။

သို့သော် သူ့တပည့်ဖြစ်သူက အနည်းငယ် ဇဝေဇဝါဖြင့်-

"အဲ့ဒါဆိုရင် ပိုက်ဆံ တော်တော်များများ ကုန်သွားနိုင်တယ်နော်" ဟု ဝင်ပြောလိုက်သည်။

ကတုံးချန်က ထိုလူ၏ ခေါင်းကို ဖြတ်ခနဲ ရိုက်ချလိုက်ပြီး-

"ချီးပဲ! အစ်ကိုလင်းဆီမှာ အလုပ်လုပ်နေတာလေ၊ အစ်ကိုလင်းက ဘယ်တုန်းကများ ပိုက်ဆံ ပြတ်ဖူးလို့လဲ?"

"ယွမ် သန်းဆယ်ချီတန်တဲ့ လယ်ထွန်စက်ကြီးတွေကို ရွာအပြင်မှာ ကစားစရာ အရုပ်တွေလို ဒီတိုင်း ပုံထားတာလေ၊ ဂိုဒေါင်တောင် မရှိဘူး။ အဲ့ဒီ ကျောင်းသားတွေကပဲ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်း ပေးနေရတာ။"

"ဟို ပါမောက္ခတွေ ပြောတာ ငါကြားခဲ့တယ်။ ဒီလယ်ယာသုံး စက်တွေ အကုန်လုံးကို စနစ်တကျ နေရာချပြီးရင်၊ ရွာထဲက ရိုးရာ လယ်ယာသုံး ကိရိယာတွေကိုပါ သေချာ စုစည်းလိုက်မယ်ဆိုရင် လယ်ယာသုံး စက်ပစ္စည်း ပြတိုက်တစ်ခုတောင် ဖွင့်လို့ရတယ်တဲ့။"

"ရှန်းချင်ခေတ် (မဟာချင်းမင်းဆက် မတိုင်မီခေတ်)က ပြန်လည်ပုံဖော်ထားတဲ့ လယ်ယာသုံး ကိရိယာတွေကနေ စပြီး၊ ရွာထဲမှာရှိနေတဲ့ မင်၊ ချင်မင်းဆက်က ကိရိယာတွေ၊ ပြီးတော့ အခုခေတ် စက်ယန္တရားတွေအထိ... အကုန်လုံးကို စုစည်းလိုက်ရင် နာမည်ကြီး စိုက်ပျိုးရေး တက္ကသိုလ်တွေမှာ ရှိတာထက်တောင် ပိုစုံသွားလိမ့်မယ်!"

"ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် လယ်ယာသုံး စက်ပစ္စည်းတွေနဲ့ ပတ်သက်လာရင်တော့ အစ်ကိုလင်းက ဘက်ပေါင်းစုံကနေ အပြည့်စုံဆုံးပဲ!" ဟု ကတုံးချန်က တံတွေးစင်မတတ် အားရပါးရ ပြောလိုက်သည်။ တကယ့်ကို အထာကျလှသည်။

ဘေးနားမှ လူတစ်ယောက်က ရယ်မောရင်း ဝင်မေးလိုက်သည်။

"အစ်ကိုချန်... မင် နဲ့ ချင် ဆိုတာကိုတော့ ရုပ်သံဇာတ်လမ်းတွဲတွေထဲကနေ ခေတ်တစ်ခုဆိုတာကို ကျွန်တော်တို့ သိပါတယ်။ 'ရှန်းချင်' ဆိုတာက ဘာကြီးလဲ?"

ကတုံးချန်က ချက်ချင်းပင် ထိုလူ့ကို လက်ဝါးဖြင့် ဖြတ်ရိုက်လိုက်ပြန်သည်။

"မမေးရင် သေသွားမှာလား! မမေးရင် သေသွားမှာမို့လို့လား! ငါ့ကိုယ်ငါ ပညာတတ်တစ်ယောက်လို့ ခံစားနေရတာလေးကို မနည်း ဖန်တီးထားရတာ! မင်းရဲ့ စကားတစ်ခွန်းကြောင့် ငါ့ရဲ့ ပုံရိပ်တွေ လုံးဝ ပျက်စီးသွားပြီ။ နောက်မှ ဟိုကျောင်းသားတွေကို သွားမေးကြည့်လိုက်... ရှန်းချင်ဆိုတာ ဘာလဲလို့!"

***