အခန်း (၄၅၁)

ရှန့်ကွမ်းဟန်က ထိုလူငယ်လေးအပေါ် လေးစားမှုများကို ဖယ်ရှားရန်အတွက် ခေါင်းကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ခါလိုက်သည်။ ထို့နောက် သူက အေးစက်စွာ ပြန်ပြောလိုက်၏။

"လေထဲမှာ ပျံသန်းနိုင်တဲ့ ဓမ္မကာရအဆင့် ပညာရှင်တွေကတောင် အဲဒီလို ရယ်စရာကောင်းတဲ့ မေးခွန်းမျိုးကို မမေးကြဘူး။ မင်းက ဘာလို့ ဒီလိုအခြေအမြစ်မရှိတဲ့ ယူဆချက်တွေကို ပြောနေရတာလဲ။ ဗုဒ္ဓဘိုးဘေးတွေနဲ့ တာအိုလမ်းစဉ်ဘိုးဘေးတွေကပဲ မူလဇစ်မြစ်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ မေးခွန်းတွေကို အဖြေပေးနိုင်တယ်။ မင်းကတော့ ကိုယ်နားမလည်နိုင်တဲ့အရာမျိုးကို စိတ်ရှုပ်ခံပြီး တွေးမနေသင့်ဘူး…"

"ဟုတ်တယ်…"

မုန့်ချီက လေးလေးနက်နက် သက်ပြင်းချလိုက်မိသည်။

ညက တဖြည်းဖြည်း ပို၍နက်မှောင်လာပြီး အာရုံတက်ချိန်ကို နီးကပ်လာ၏။ အဆုံးမဲ့ကောင်းကင်ကြီးပေါ်တွင်လည်း တလက်လက် တောက်ပနေသော ကြယ်ပေါင်းများစွာ ပြည့်နှက်နေသည်။

"ဓမ္မကာရ ဘိုးဘေးတွေ၊ ရှေးဟောင်းဒဏ္ဍာရီဘိုးဘေးတွေကတောင် ဒီကမ္ဘာမြေကြီးပေါ်မှာ လျှောက်လှမ်းနေခဲ့ကြတာ။ ကမ္ဘာမြေကြီးက လုံးလား ပြားလားဆိုတာ သူတို့က ဘယ်လိုလုပ်ပြီး သိကြတာလဲ..”

“တောက်ပတဲ့ကြယ်တွေနဲ့ လောင်ကျွမ်းနေတဲ့ နေမင်းကြီးရဲ့ကွဲပြားမှုကို သူတို့က ဘာကြောင့် မပြောနိုင်ရတာလဲ…"

မုန့်ချီက ရှေ့ကိုကုန်းလိုက်ပြီး နောက်ထပ် မြက်ပင်လေးတစ်ပင်ကို ယူလိုက်ပြန်သည်။ သူက ထိုမြက်ပင်လေးကို ဝါးနေရင်း အစိမ်းရောင် ကျောက်တုံးကြီးကို ပြန်မှီနေခဲ့၏။ သူကတော့ တစ်ယောက်တည်း တွေးနေရင်း အတွေးများကို ပြောနေခဲ့သည်။

"ဟိုးအရင်တုန်းက ကောင်းကင်ခုံရုံး ကျဆုံးသွားပြီး နတ်ဆိုးတွေ၊ မကောင်းဆိုးဝါးတွေ ပေါ်လာခဲ့တဲ့အချိန်မှာ နတ်ဆိုးဗုဒ္ဓရဲ့ ဖျက်ဆီးမှုကြောင့် ရှေးဟောင်းပညာရှင်တွေရဲ့ အမွေအနှစ်တွေ ၊ ဗဟုသုတတွေက နည်းနည်းလေးပဲ ကျန်ခဲ့တော့တယ်။ တချို့သမိုင်းကြောင်း စာအုပ်တွေ ၊ မှတ်တမ်းတွေကလည်း အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ ပျက်စီးသွားခဲ့ပြီ။ အဲဒီသမိုင်းကြောင်းတွေထဲမှာ အလိမ်အညာတွေ မရှိဘူးလို့ ငါတို့က ဘယ်လိုသိနိုင်မှာလဲ…”

“အဲဒီခေတ်မှာတုန်းက ဓမ္မကာရအဆင့် ပညာရှင်တွေကလည်း ပျံသန်းနိုင်တဲ့ စွမ်းရည်တွေ ‌ပိုင်ဆိုင်ထားတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ကလည်း သံသယကမ္ဘာကြီးတွေကို ကူးသန်းသွားလာနိုင်တဲ့ သံသရာခရီးသွားတွေများလား။ ကောင်းကင်ကြီးက လုံးဝန်းပြီး မြေပြင်ကြီးက ပြားနေတာလည်း ဖြစ်ကောင်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဒါပေမဲ့ သံသရာကမ္ဘာကြီးတွေ မတူညီတဲ့ နယ်မြေတွေက ဘာတွေလဲ။ ကမ္ဘာတစ်ခုနဲ့ တစ်ခုကြားမှာရှိတဲ့ လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်တဲ့ သံသရာကမ္ဘာကြီးတွေက ဘယ်နေရာမှာ ရှိနေတာလဲ။ သူတို့က သံသရာအရှင်သခင်ရဲ့ စိတ်ကူးယဉ် အပိုင်းအစ သက်သက်လား။ ဒါမှမဟုတ် သူတို့ရဲ့ဇစ်မြစ်တွေ ၊ မွေးဖွားမှုတွေက စကြဝဠာရဲ့အနှစ်သာရတွေနဲ့ ပတ်သက်နေတာလား…”

“ကမ္ဘာမြေကြီးမှာ လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်မှုတွေ ရှိနေတာလား။ သံသရာကမ္ဘာကြီးတွေ ဒါမှမဟုတ် တခြားကမ္ဘာကြီးတွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ မှတ်တမ်းတွေ တစ်ခုမှ မရှိဘူး။ အဲဒီအတွက်ကြောင့် ဓမ္မကာရအဆင့် ပညာရှင်တွေကတော့ သံသရာကမ္ဘာကြီးတွေကို ကူးသန်းသွားလာနိုင်တဲ့ အချက်အလက်တွေ မရှိဘူးလို့ ဆိုလိုနေတယ်။ ဒီလိုဆိုရင် အစစ်အမှန်ဗုဒ္ဓဝါဒကို ဆွဲကိုင်ထားတဲ့ လန်ကီကျောင်းဆောင်က ဘယ်လိုအရည်အသွေးမျိုး ရှိနေတာလဲ။ အဲဒါက ဗုဒ္ဓလမ်းစဉ် အထွဋ်အမြတ် နယ်မြေတစ်ခုလို့ ပြောနိုင်တာလား…”

“သူတို့က ကမ္ဘာမြေကြီးရဲ့အတွင်း ဘယ်နေရာမှာ ရှိနေတာလဲ။ လက်ရှိကမ္ဘာမြေကြီးရဲ့ အတိတ်မှာ ဘယ်လိုကမ္ဘာမြေကြီးမျိုး ရှိခဲ့တာလဲ။ လက်ရှိစကြဝဠာရဲ့ရှေ့မှာ ဘယ်လိုစကြဝဠာမျိုး ရှိခဲ့တာလဲ။ လက်ရှိရှုထောင့်တွေရဲ့ ကြားထဲမှာ ဘယ်လိုပတ်သက်မှုတွေ ရှိနေတာလဲ…"

အကယ်၍ မုန့်ချီကသာ သံသရာကမ္ဘာကြီးထဲတွင် အတွေ့အကြုံများ မရှိခဲ့လျှင် သို့မဟုတ် အတိတ်ဘဝ မှတ်ဉာဏ်များ မရှိခဲ့လျှင် လက်ရှိသံသယများအားလုံး ပျောက်ကွယ်သွားနိုင်ပြီး ဓမ္မကာရအဆင့် ပညာရှင်များ၏ စကားကိုသာ ယုံကြည်မိပါလိမ့်မည်။ သူကတော့ လက်ရှိအသက်အရွယ်နှင့်ပင် မြေခွေးအိုကြီးတစ်ကောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်နေခဲ့၏။

မုန့်ချီ၏မေးခွန်းများကြောင့် ရှန့်ကွမ်းဟန်က ဇဝေဇဝါ ဖြစ်နေသည်။ သူက သူ့ကိုယ်သူ တည်ငြိမ်အောင် ထိန်းချုပ်ပြီး ပြန်ဖြေလိုက်၏။

"သမိုင်းကြောင်း ဆိုတာကလည်း အချိန်ကာလရဲ့ တိုက်စားမှုတွေကို မကြာခဏ ခံစားခဲ့ရတာပဲ။ ဒါပေမဲ့ မြစ်အရှေ့ပိုင်းမှာရှိတဲ့ ဝမ်မိသားစုကတော့ ခံနိုင်ရည်ရှိခဲ့တယ်။ အချိန်တွေ တဖြည်းဖြည်း ကုန်ဆုံးသွားတာကိုတောင် သူတို့ကတော့ ခံနိုင်ရည် ရှိခဲ့တာပဲ။ ဒီတော့ သူတို့မှာ အဲဒီလိုမှတ်တမ်းမျိုးတွေ မနည်းနိုင်ဘူး…"

မုန့်ချီက ပင့်သက်ရှိုက်လိုက်မိပြီး အပြုံးနှင့် ပြောလိုက်သည်။

"ငါ နားလည်ပါတယ်။ မင်းက မြစ်အရှေ့ပိုင်းမှာရှိတဲ့ ဝမ်မိသားစုရဲ့ ရှေးဟောင်းမှတ်တမ်းတွေကို မြင်ခဲ့ဖူးတာလား…"

ရှန့်ကွမ်းဟန်၏မျက်နှာက မည်းမှောင်သွားခဲ့သည်။

"ငါက ဘယ်လိုလုပ်ပြီး မြင်ဖူးမှာလဲ။ မြစ်အရှေ့ပိုင်းမှာရှိတဲ့ ဝမ်မိသားစုက သူတို့ရဲ့ ရှေးဟောင်းမှတ်တမ်းတွေကို အဖိုးတန်ဆုံး ရတနာတွေလို ကာကွယ်ထားတာလေ။ သူတို့က သူတို့ရဲ့မှတ်တမ်းတွေကို လူစိမ်းတွေဆီကို လုံးဝကြည့်ခွင့်မပေးခဲ့ဖူးဘူး။ သူတို့ရဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်တွေကိုလည်း လုံးဝမပြောဘူး…"

နောက်ဆုံးတွင်တော့ သူ့အသံက တိုးသွားခဲ့ပြီး အတော်လေးကို ပျော့ပျောင်းသွားခဲ့သည်။ ထိုစကားလုံးများကြောင့် မုန့်ချီ၏တွက်ဆမှုကို အတည်ပြုပေးလိုက်သလို ဖြစ်သွားခဲ့၏။

"ငါ နားလည်ပါပြီ။ အရင်တုန်းက ခေတ်တွေမှာ ကမ္ဘာမြေကြီးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မတူညီတဲ့ နားလည်မှုတွေ ရှိခဲ့တယ်…"

မုန့်ချီက လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်မှုများကို စဉ်းစားနေရင်း တီးတိုးရေရွတ်လိုက်သည်။

အစိမ်းရောင်ကျောက်တုံးကြီးကို မှီထားပြီး ပါးစပ်ထဲတွင် မြက်ပင်လေးတစ်ပင်ကို ဝါးနေသော မုန့်ချီကိုကြည့်ပြီး ရှန့်ကွမ်းဟန်၏ မျက်လုံးထဲတွင် အားကျမှုများ ပေါ်လာခဲ့၏။ လွတ်လပ်ပေါ့ပါးပြီး စိတ်ဝင်စားမှုများက သူ့ကိုလည်း လွှမ်းခြုံနေခဲ့၏။

သူကတော့ သစ်ပင်ကြီးတစ်ပင်၏ အောက်တွင် နောက်သို့ ဒယိမ်းဒယိုင် ပြန်ဆုတ်သွားလိုက်ရသည်။ သူက ပြန်ပြောလိုက်၏။

"မင်းရဲ့စကားလုံးတွေက ထင်ယောင်ထင်မှား ဖြစ်နေတာ သက်သက်ပဲ။ ဒါကြောင့်လည်း မြစ်အရှေ့ပိုင်းမှာရှိတဲ့ ဝမ်မိသားစုက သူတို့ရဲ့လျှို့ဝှက်ချက်တွေကို ကာကွယ်ထားတာ ဖြစ်နိုင်တာပဲလေ။ အထက်တန်းလွှာ မိသားစုတွေ ၊ အရေးပါတဲ့ သိုင်းဂိုဏ်းကြီးတွေက ဒီနေ့အထိအောင် သူတို့ရဲ့သိုင်းပညာဗဟုသုတတွေ ရိုးရာတွေကို ထိန်းသိမ်းထားသေးတယ်။ သူတို့ရဲ့အမွေအနှစ်တွေလည်း အတူတူပဲ။ အဲဒီအရာတွေက အလယ်ခေတ်ထိအောင် ရှိနေသေးတယ်…"

မုန့်ချီကတော့ ကမ္ဘာမြေကြီး၏ အနှစ်သာရများကို လေးလေးနက်နက် စဉ်းစားနေခဲ့သော်လည်း မည်သည့်နေရာတွင် စတင်ရမှန်း မသိသေးပေ။ သို့သော် ရှန့်ကွမ်းဟန်၏ စကားကြောင့် သူကတော့ အလင်းပွင့်သွားသလို ခံစားလိုက်ရ၏။

သူက သူ့အဖော်ကို ပြန်လှည့်ပြီး အပြုံးနှင့် ပြောလိုက်သည်။

"ဟုတ်တယ်။ အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ သိုင်းပညာအမွေအနှစ်တွေက ပျောက်ကွယ်မသွားနိုင်ဘူး။ ရှေးဟောင်းဒဏ္ဍာရီ ပညာရှင်တွေက သူတို့ရဲ့ အနှစ်သာရတွေအကြောင်းကို သေချာပေါက် ချန်ထားခဲ့မယ်ဆိုတာ ငါယုံတယ်။ ဓမ္မကာရအဆင့် သိုင်းကွက်တွေကလည်း ကမ္ဘာမြေကြီးအပေါ် စစ်ဆေးမှုသက်သက် မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ဒီတော့ လေ့လာသုံးသပ်ရာမှတဆင့် အသိပညာတွေ အတွေးအခေါ်တွေကို သင်ယူလာနိုင်ပြီး ကိုယ့်ရဲ့နားလည်မှုတွေကို တဖြည်းဖြည်း အသုံးချလာနိုင်တယ်…”

“သဘာဝတရားကြီးရဲ့အနှစ်သာရတွေကို နားလည်ပြီး ကျွမ်းကျင်တာက အစွမ်းထက်တဲ့ သိုင်းပညာတွေကို ဖော်ထုတ်နိုင်ပြီး မြင့်မားတဲ့အဆင့်တစ်ခုကို ရောက်သွားနိုင်တယ်။ ဒါက ကိုယ်တိုင်လျှောက်လှမ်းရမယ့် ပြိုင်ဘက်ကင်းလမ်းစဉ်တစ်ခုပဲ…”

“ရှေးဟောင်းဒဏ္ဍာရီတွေက ကောင်းကင်ဘိုးဘေးရဲ့ အတွေးအခေါ်တွေ သင်ကြားမှုတွေ ရှိနေတဲ့ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်တွေ၊ ကမ္ဘာမြေ ဖန်တီးခြင်းနဲ့ ပတ်သက်နေတယ်။ အဲဒီအရာတွေက ဒီနေ့ထိအောင် ရှိနေဦးမှာလား။ အတိတ်တုန်းက အကြွင်းအကျန်တွေက ဓမ္မကာရအဆင့်သိုင်းကွက်ရဲ့အပိုင်းအစတွေ ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဉာဏ်အလင်းပွင့်မှုအဆင့် သိုင်းကွက်တွေအတွက်လည်းအတူတူပဲ။ ဒီတော့ အဲဒီအရာတွေကို လုံလောက်တဲ့ အကြံပေးမှုမျိုးရဖို့ ခက်တယ် မဟုတ်လား…"

ရှန့်ကွမ်းဟန်က ခနဲ့သလို ပြောလိုက်၏။

မုန့်ချီကတော့ ပျင်းရိစွာ ခါးဆန့်လိုက်ပြီး ပါးစပ်ထဲတွင် ဝါးနေသော မြက်ပင်လေးကို ထွေးထုတ်လိုက်သည်။ သူကတော့ ဆက်ပြောလိုက်၏။

"ဟုတ်တယ်။ ဉာဏ်အလင်းပွင့်မှု ဆိုတာက တစ်ခုတည်းသော ဦးတည်ချက်မှ မဟုတ်တာ။ မတူညီတဲ့ အမွေအနှစ်တွေ ၊ ရှေးဟောင်းဒဏ္ဍာရီတွေရဲ့ အတွေးအခေါ်တွေကို လေ့လာတာက သဘာဝတရားကြီးနဲ့ ကမ္ဘာမြေကြီးရဲ့ အနှစ်သာရတွေ အစီအစဉ်တွေကို နားလည်လာနိုင်တယ်လေ…"

နှံ့စပ်သော အတွေးအခေါ်တစ်ခုက လူတစ်ယောက်၏ လေ့လာသင်ယူမှုနှင့် ပေါင်းစပ်သွားနိုင်သည်။ သူ၏လက်ရှိစွမ်းရည်နှင့် နားလည်နိုင်စွမ်းက အလွန်ကျယ်ပြန့်ပြီး ရှုပ်ထွေးလှ၏။

"မတူညီတဲ့ ရှေးဟောင်းဒဏ္ဍာရီတွေရဲ့ အမွေအနှစ်တွေ ဒါမှမဟုတ် ဓမ္မကာရအဆင့် သိုင်းပညာတွေလား…"

ရှန့်ကွမ်းဟန်က တစ်ယောက်တည်း တီးတိုးရေရွတ်လိုက်ပြီး မုန့်ချီကတော့ ထင်ယောင်ထင်မှား ဖြစ်နေသည်ဟု တွေးနေမိသည်။

မုန့်ချီ၏မျက်နှာပေါ်ရှိ အပြုံးကတော့ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ခြင်း မရှိချေ။ ခဏကြာ တိတ်ဆိတ်သွားပြီးနောက် မုန့်ချီက မတ်တတ်ရပ်လိုက်ပြီး အဝတ်အစားပေါ်မှ ဖုန်များကို ခါလိုက်သည်။

အသွင်ပြောင်း (၇၂) မျိုးကျင့်စဉ်က ကောင်းကင်ရွှေကျင့်စဉ် ၊ ကောင်းကင်ည သုတ်သင်ရှင်းလင်းရေး ကျင့်စဉ်၊ ဗုဒ္ဓလက်ဝါးကျင့်စဉ်တို့နှင့် ပေါင်းစပ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် သူက လေ့ကျင့်ရန် ဦးတည်ချက် ပျောက်ကွယ်ခြင်း မရှိနိုင်ပေ။

မုန့်ချီ မတ်တပ်ရပ်လိုက်သည့်အချိန်တွင် ညကောင်းကင်ကြီးပေါ်တွင် ရှိနေသော ကြယ်များက တလက်လက် တောက်ပနေ၏။ သူကတော့ အဝေးကို ငေးကြည့်နေမိခဲ့သည်။

ရှန့်ကွမ်းဟန်က မုန့်ချီကို သတိလက်လွှတ် လှမ်းကြည့်လိုက်၏။

"မင်းက နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်သွားဦးမှာလား…"

"ငါက တစ်ခုခုကို နားလည်သွားပြီ။ ဒီတော့ အနီးဆုံးမှာရှိတဲ့ မြို့ကို အမြန်ဆုံး သွားရမယ်…"

မုန့်ချီက ပြန်ဖြေလိုက်၏။ ထို့နောက် အင်္ကျီလက်ကို ဝှေ့ယမ်းလိုက်ပြီး လေလှိုင်းတစ်ခုအလား အဝေးသို့ ထွက်ခွာသွားခဲ့၏။

သူ စကားပြောနေသည့်အချိန်တွင် ရှန့်ကွမ်းဟန်ကတော့ နောက်တစ်ကြိမ် လိုက်လာခဲ့ရ၏။

အာရုံတက်ချိန်ရောက်လာပြီး အလင်းရောင်က တဖြည်းဖြည်း ကြည်လင်တောက်ပလာသည်။ မုန့်ချီကတော့ တောင်တက်လမ်း၏ အရိပ်များ ကြားထဲမှ ထွက်ပေါ်လာပြီး အနီးဆုံး မြို့တံခါးဆီသို့ လျှောက်သွားနေ၏။ သူက အနီးဆုံးတွင် ရှိနေသော စာအုပ်ဆိုင်ဆီသို့ သွားနေခဲ့သည်။

ရှန့်ကွမ်းဟန်က မုန့်ချီကို မေးလိုက်၏။

"ငါက မြောက်ပိုင်းကျိုးအင်ပါယာထဲကို ရောက်နေတာ တော်တော်လေးကြာနေပြီ။ ဒါပေမယ့် ဘာလို့ မင်းက ငါ့ကို စိန်ခေါ်ဖို့ ခေါင်းမာနေရတာလဲ…"

မုန့်ချီက ရပ်တန့်နေခြင်းမရှိဘဲ ပြောလိုက်၏။

ရှန့်ကွမ်းဟန်ကတော့ သူ့စကားသူ တန်ဖိုးထားသည်။ သူက မုန့်ချီ၏နောက်မှ ခေါင်းမာမာနှင့် ဆက်လိုက်နေခဲ့၏။ ယခုသူက မုန့်ချီထက် ခြေတစ်လှမ်းလေးသာ နောက်ကျသည်။

သူက ပြန်ဖြေလိုက်၏။

"မင်းက ငါ့ကို သိုင်းကွက်တစ်ကွက်တည်းနဲ့ အနိုင်ရခဲ့တာ။ ဒီတော့ မင်းကို အနိုင်ရဖို့ ယုံကြည်ချက်ရှိတဲ့ ပညာရှင်များများ မရှိနိုင်ဘူး။ တခြားသူတွေ ပေါ်လာဖို့တောင် အချိန်တော်တော်လေး ပေးရနိုင်သေးတယ်…"

ရှန့်ကွမ်းဟန်၏ တိုက်ခိုက်စွမ်းရည်က ချောင်အာထက် ပို၍နိမ့်ကျသည်။ သူက မုန့်ချီ၏ လက်ထဲတွင် သိုင်းကွက်တစ်ကွက်တည်းနှင့် ရှုံးနိမ့်သွားခဲ့ရသည့်အတွက် သူ၏ယုံကြည်ချက်များအားလုံး ပျက်စီးသွားခဲ့ရ၏။ မုန့်ချီ၏ ကြောက်စရာ ကောင်းသောအစွမ်းက မြောက်ပိုင်းကျိုးအင်ပါယာထဲတွင် ရှိနေသော လူငယ်များကြားထဲတွင် အကြောက်တရားများ ပြည့်နှက်လာစေခဲ့သည်။

"ငါ သိတယ်။ ဒါပေမယ့် ငါ့ရဲ့စွမ်းရည်နဲ့ အဖိုးတန်လက်နက်ကို လိုချင်နေတဲ့ ပညာရှင်တွေဆိုရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ…"

မုန့်ချီက ပြန်ပြောလိုက်သည်။ သူကတော့ လက်နောက်ပစ်ပြီး လမ်းထဲကို လျှောက်လာခဲ့၏။ ထို့နောက် သူက စာအုပ်ဆိုင်တစ်ခုကို ရှာနေခဲ့သည်။

ရှန့်ကွမ်းဟန်ကတော့ မုန့်ချီ၏နောက်မှ နောက်ယောင်ခံလိုက်လာနေသလို ဖြစ်နေခဲ့၏။ သူက ပြောလိုက်သည်။

"မင်းက ရှောင်လင်ကနေ ထုတ်ပယ်ခံထားရတဲ့ တပည့်တစ်ယောက်လေ။ ဒါပေမဲ့ မင်းက နာမည်ကျော်ကြားတဲ့ ဂိုဏ်းကြီးတွေ အထက်တန်းလွှာမိသားစုတွေနဲ့ အရမ်းကို ရင်းနှီးတယ်။ သေခြင်းတရားများစွာကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရပေမယ့် မင်းက လူငယ်မှတ်တမ်းမှာ ဒုတိယအတော်ဆုံးလူတစ်ယောက်ဖြစ်လာတယ်။ မင်းက ဒီလိုမျိုး တိုးတက်ပြီး နာမည်ကျော်ကြားလာတယ်ဆိုတာ နောက်ကွယ်မှာ မမြင်ရတဲ့လူတွေ ရှိနေတယ်လို့ တခြားလူတွေက တွေးကောင်းတွေးနိုင်တယ်။ မင်းရဲ့ဂုဏ်သတင်းက တစ်ဖက်လူတွေကို ဒေါသဖြစ်လာစေနိုင်ပြီး မင်းရဲ့အောက်ဘက်က လူတွေကိုတော့ ပဋိပက္ခတွေ ဖြစ်လာစေနိုင်တယ်။ ဝေ့ကျင်းအဆင့် ပညာရှင်တွေမှာလည်း သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အဖိုးတန်လက်နက်တွေ ရှိကြတယ်လေ…"

ရှန့်ကွမ်းဟန်က ဆက်ပြောလိုက်၏။

"ငါတို့လို လူငယ်တိုက်ခိုက်ရေးသမားတွေကသာ ဝေ့ကျင်းအဆင့် ပညာရှင်တွေရဲ့ ခြေရာကိုနင်းပြီး အမွေအနှစ်တွေကို လက်ခံရတာ။ ဒါပေမယ့် အဲဒီလိုကိစ္စမျိုးကို လူဘယ်လောက်များများက တွေးနိုင်မှာလဲ။ ထင်မြင်ချက်တွေ အခွင့်အရေးတွေဆိုတာက နေရာတိုင်းမှာ ရှိနေတာပဲလေ…"

အမုန်းတရားနှင့် လောဘများသာ မရှိလျှင် လူတစ်ယောက်က ဒုစရိုက်မှုများ အလွယ်တကူ ကျူးလွန်လိမ့်မည် မဟုတ်ချေ။ အကယ်၍ တစ်ဖက်လူက ပြိုင်ဖက်ကင်းပြီး လူတစ်ယောက်က ကြိုးစားနေမည်ဆိုလျှင် အစွမ်းထက်ပြီး ကံကောင်းသော ကံကြမ္မာမျိုး ရှိနေနိုင်၏။

မုန့်ချီကတော့ ထိုလူငယ်၏ စကားကြောင့် ပြုံးလိုက်မိသည်။ သူက ထိုအရာကို ကောင်းကောင်းကြီး သိနေခဲ့၏။ သစ်တောကြီးထဲမှ ထွက်လာခဲ့သည့် လမ်းတလျှောက်တွင် သူ့ကို စိန်ခေါ်သူများစွာ ပေါ်လာနိုင်သည်။ အဓိက အကြောင်းအရင်းကတော့ သူက ဒဏ္ဍာရီအဖွဲ့မှ လိုက်လာသူများကို ရှောင်တိမ်းလိုခြင်းဖြစ်၏။

သူက လမ်းထဲမှ ထွက်သွားပြီး လမ်းကြားလေးတစ်ခုထဲသို့ ချိုးဝင်သွားသည်။ ထို့နောက် ဗုဒ္ဓလမ်းစဉ်နှင့် တာအိုလမ်းစဉ် စာအုပ်ပေါင်းများစွာကို ဝယ်ခဲ့၏။

"မင်းက ဘာလုပ်မလို့လဲ…"

ရှန့်ကွမ်းဟန်က အံ့သြနေသော အမူအရာနှင့် မေးလိုက်သည်။ သတ်ဖြတ်ရေးဓား စုမုန့်က နှလုံးသား၏ ပြောင်းလဲမှုများကို လေ့လာသုံးသပ်နေပြီး တာအိုသခင် တစ်ယောက် သို့မဟုတ် ဘုန်းတော်ကြီးတစ်ယောက် ဖြစ်လိုခြင်းပေလော။

မုန့်ချီကတော့ စကားမပြောဘဲ စာအုပ်များကိုသာ အာရုံစိုက်၍ ဖတ်ချင်နေခဲ့သည်။ သူက စာအုပ်ဆိုင်၏ တံခါးကို ဖြတ်ကျော်ပြီး ထောင့်တစ်နေရာတွင် ထိုင်လိုက်သည်။ ထို့နောက် သူဝယ်လာသော စာအုပ်များကို ဖတ်ကြည့်နေခဲ့၏။ သူကတော့ အဝတ်အစားများနှင့် ကျန်သည့်အရာများကို စိတ်ဝင်စားပုံ မရချေ။

ရှန့်ကွမ်းဟန်နှင့် သူ၏အငြင်းအခုန်မှတဆင့် သူက ရှည်ကြာလွန်းလှသော အတိတ်အမွေအနှစ်များအကြောင်းကို စိတ်ဝင်စားလာခဲ့၏။ ကမ္ဘာမြေကြီးနှင့် ပတ်သက်သော နားလည်မှုများ ဗဟုသုတများက သိုင်းပညာထဲတွင် ရှိနေသည့်အပြင် ဗုဒ္ဓကျမ်းစာများ ၊ တာအိုကျမ်းစာများထဲတွင်လည်း ရှိနေသေးသည်။ အရည်မရ အဖတ်မရ ထင်မြင်ချက်များကို ဖယ်ရှားလိုက်မည်ဆိုလျှင် သူက ဗုဒ္ဓလမ်းစဉ်နှင့် တာအိုလမ်းစဉ်များကို ပြည့်ပြည့်ဝဝ နားလည်လာနိုင်သည်။

သူက စာရွက်များကို တစ်ရွက်ချင်းဆီ ဖတ်ကြည့်နေရင်း ခေါင်းထဲတွင် လှုပ်ရှားလာခဲ့၏။ မုန့်ချီကတော့ (၂) ရက်တိတိ မလှုပ်မယှက်ထိုင်နေပြီး သူ့အနားတွင် ရှိနေသူများကို လုံးဝစိတ်မဝင်စားခဲ့ပေ။

ရုတ်တရက် ဖြစ်လာသော ပြောင်းလဲမှုကြောင့် ရှန့်ကွမ်းဟန်ကပင် ဇဝေဇဝါဖြစ်သွား၏။

"သူက လုံးဝကို ရူးသွားတာလား။ ဒါမှမဟုတ် ထင်ယောင်ထင်မှား ဖြစ်နေတာလား…"

သူက တစ်ယောက်တည်း တီးတိုးရေရွတ်လိုက်မိသည်။

"ဗုဒ္ဓ ဒဏ္ဍာရီတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ထူးခြားဆန်းကြယ်တဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေ အများကြီး ရှိနေတယ်။ နေနဲ့ လခွဲခြားမှု ၊ ဆန္ဒ (၆)သွယ်နဲ့ လောကခန္ဓာ ဗြဟ္မာကမ္ဘာကြီးတွေ ၊ လောကခန္ဓာတစ်ထောင်က ကမ္ဘာငယ်လေးတစ်ခု ဖြစ်လာတယ်။ ကမ္ဘာငယ်လေး တစ်ထောင်က ဒွါရကမ္ဘာကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာတယ်။ ဒွါရကမ္ဘာကြီးတစ်ထောင် ၊ ဗြဟ္မာ့ပါလကမ္ဘာကြီးနဲ့ သဏ္ဍာန်မဲ့ လေဟာနယ် (၄) ခု ပေါင်းစည်းပြီး တြိဟိတ်ကမ္ဘာကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာတယ်။ တြိဟိတ်ကမ္ဘာကြီး (၃) ထောင်က ဗုဒ္ဓနယ်မြေတစ်ခုကို ဖန်တီးနိုင်တယ်။ အဲဒီနယ်မြေမှာတော့ ဗုဒ္ဓ ရှိတယ်။ ဗုဒ္ဓအားလုံးထဲမှာ ဂေါတမဗုဒ္ဓနဲ့ သက္ကျမုနိဗုဒ္ဓအပါအဝင် မတူညီတဲ့ဗုဒ္ဓတွေလည်း ရှိတယ်…"

မုန့်ချီက စာအုပ်များကို ဖတ်ကြည့်နေရင်း တီးတိုးရေရွတ်နေခဲ့သည်။

"ကမ္ဘာတွေ၊ ကြယ်တွေကနေ ကြယ်အစုအဝေးတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာတယ်။ ကြယ်အစုအဝေးတွေက ကြယ်စဉ်တန်းကြီးတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ကြယ်စဉ်တန်းတွေ ပေါင်းလိုက်မယ်ဆိုရင်တော့ ကျယ်ပြန့်လှတဲ့ စကြဝဠာကြီးတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာတယ်။ အစောပိုင်းမှာ စကြဝဠာက မီးပွားလေးအဆင့်ပဲ ရှိသေးတယ်။ သူတို့ရဲ့မူလဇစ်မြစ်ကို ပြောပြလို့မရသလို အဆုံးသတ်ကိုလည်း ပြောလို့မရဘူး။ ဒီဖော်ပြချက်တွေက ရင်းနှီးနေသလိုပဲ…"

ထိုအရာများကိုတော့ မုန့်ချီက သိနေခဲ့သည်။ ထိုအရာက ယခင်ဘဝတွင် သင်ကြားခဲ့ရသော အချက်အလက်များနှင့် တူညီနေ၏။ ဗုဒ္ဓ၏ဖော်ပြချက်များနှင့် မူလအခြေအနေများအပေါ် သူ၏လက်ရှိနားလည်မှုများအရ ပို၍လေးနက်ရန် လိုအပ်နေသေး၏။

"ဗုဒ္ဓလမ်းစဉ်နဲ့ တာအိုလမ်းစဉ်ကြားထဲမှာရှိတဲ့ ဖော်ပြချက်တွေကိုလည်း ထည့်တွက်ရမယ်။ မူလပထမအချိန်မှာ ကံကြမ္မာအကြောင်းတရားတွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သံသယတွေ ၊ သက်ရှိတွေ ဖန်တီးခြင်းနဲ့ သက်ရှိတွေ နေထိုင်မယ့် အယူဝါဒတွေ ဗုဒ္ဓရဲ့လမ်းညွှန်ချက်တွေ... "

အတွေးပေါင်းစုံက သူ့ခေါင်းထဲတွင် ရှုပ်ထွေးနေပြီး သူ၏မှတ်ဉာဏ်တစ်ခု ပေါ်လာခဲ့သည်။

"အကန့်အသတ်မဲ့နေရာတွေကို အကျိုးမဲ့ ကြည့်မနေနဲ့။ ထာဝရရှင်သန်ခြင်းဆိုတာက မင်းတို့ ရနိုင်တဲ့အရာ တစ်ခုပဲ။ အကြွင်းမဲ့ယုံကြည်ခြင်းကသာ အဓိကပဲ။ ဗုဒ္ဓရဲ့ဉာဏ်ပညာတွေက နတ္ထိသဘောတရားကို လက်ခံတယ်…"

ထိုအရာက ဉာဏ်အလင်းပွင့်မှုအဆင့် အသွင်ပြောင်း (၇၂) မျိုးကျင့်စဉ်၏ နောက်ဆုံးစာကြောင်းလည်း ဖြစ်သည်။

သူက ထိုစကားလုံးများ၏အဓိပ္ပါယ်ကို နားမလည်နိုင်ခဲ့ပေ။ သို့သော် ယခုတော့ ထိုအရာများကို ပြည့်စုံစွာ နားလည်သွားခဲ့ပြီ ဖြစ်၏။ ထိုစကားလုံးထဲတွင် ပါဝင်နေသော အချက်အလက်များက သူ့ကို မတူညီသော ကျင့်စဉ် (၂) ခုအကြောင်း တဖြည်းဖြည်း သင်ကြားပေးနေခြင်း ဖြစ်သည်။

ထိုအရာက အင်မော်တယ်ရွှေခန္ဓာနှင့် ဗောဓိရွှေခန္ဓာများအကြောင်းကို ပြောပြနေ၏။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် နားလည်မှုနှင့် သဘာဝတရားကြီးကို နားလည်မှုဟူသည့် မတူညီသော လမ်းကြောင်း (၂) ခုကလည်း ပို၍ပင် ကွဲပြားလာခဲ့သည်။

"တကယ့်ကို လျှို့ဝှက်တံခါးပါလား…"

မုန့်ချီက ကောင်းကင်ညသုတ်သင်ရှင်းလင်းရေး (၉) သွယ်နှင့် ကောင်းကင်မိုးကြိုး(၅)ချက် တို့ကို လေ့ကျင့်နေစဉ် အတောအတွင်း အတွေးအခေါ်များကို နားလည်လာခဲ့သည်။ သို့သော် အသိဉာဏ်နက်ရှိုင်းမှု မရှိသည့်အတွက် နောက်ထပ် တိုးတက်လာခဲ့ခြင်း မရှိချေ။

ပို၍ကြီးမြတ်သော အသိဉာဏ်များကို တွေ့လိုက်ရသည့်အတွက် သူ့ရင်ထဲတွင် အတော်လေး သက်သောင့်သက်သာ ရှိလာပြီး ဝမ်းသာသွားခဲ့၏။ သူက အားရပါးရ ရယ်လိုက်ပြီး လက်ထဲတွင် ကိုင်ထားသော စာအုပ်ကို ချလိုက်သည်။ ထို့နောက် သူက လမ်းသွားလမ်းလာများနှင့် ရှန့်ကွမ်းဟန်ကို ကြည့်လိုက်သည်။ သို့သော် သူ့ပုံစံက မည်သူ့ကိုမှ မမြင်ရသော အရူးတစ်ယောက်ကဲ့သို့ ဖြစ်နေ၏။

"မင်းက ပြီးသွားပြီလား…"

ရှန့်ကွမ်းဟန်က မေးလိုက်သည်။

"မင်းက ဘာကိုရှာတွေ့လို့လဲ"

(၂) ရက်လုံးလုံး မုန့်ချီက ထောင့်တစ်နေရာတွင်သာ စာအုပ်များကို ဖတ်ရှုနေပြီး မည်သည့်အရာကိုမျှ စိတ်မဝင်စားခဲ့ပေ။

မုန့်ချီက အပြုံးနှင့် ပြန်ဖြေလိုက်၏။

"တော်တော်လေးကို အဆင်ပြေတဲ့ အသိအမြင်တစ်ခုပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ငါ့မှာ တခြားကိစ္စတစ်ခု ရှိလာပြီ။ ဒီတော့ ကမ္ဘာမြေကြီးရဲ့ အနှစ်သာရတွေကို နောက်မှ ဆက်ပြီး ရှာဖွေတော့မယ်.."

"အဲဒါကရော ဘာလဲ"

ရှန့်ကွမ်းဟန်က စိတ်ဝင်တစား မေးလိုက်၏။

"ငါ့ဗိုက်လေ။ ငါက ဗိုက်အရမ်းဆာနေပြီ။ ငါက စားစရာကောင်းကောင်း စားမှဖြစ်တော့မယ်…"

မုန့်ချီက ဝမ်းသာစွာ ပြောလိုက်၏။ ထို့နောက် နေရာမှ မတ်တပ်ရပ်လိုက်ပြီး စားသောက်ဆိုင်တစ်ခုထဲသို့ဝင်၍ စားစရာများ မှာကြားလိုက်သည်။

ရှန့်ကွမ်းဟန်ကတော့ အတော်လေး မကျေမနပ် ဖြစ်နေခဲ့၏။ သူက အသံတိုးတိုးနှင့် ပြောလိုက်သည်။

"မင်းက အဲဒါတွေကို စိတ်ဝင်စားတယ်ဆိုတာ ငါသိတယ်။ ငါ့အသိထဲမှာ မင်းလို ကမ္ဘာမြေကြီးရဲ့ အနှစ်သာရတွေကို စဉ်းစားဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့ အရူးတစ်ယောက်ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် အန္တရာယ်အများဆုံးနဲ့ သတိအထားရဆုံးနေရာက သူ့ရဲ့ပိုင်နက်ထဲမှာပဲ။ မင်းက ငါနဲ့အတူ လိုက်ရဲလား…"

Translated by Hein Htet.