ထိုင်း၏ စီးပွားရေးအခြေအနေ

“ငါတို့ အရင်စောင့်သင့်တယ်၊ ငါတို့ ဝင်ရမဲ့အချိန် မရောက်သေးဘူး” ဖူရုန်ချီက ပြန်ဖြေလိုက်သည်။

“ဘာလို့လဲ” ဖူကွမ်းကျန့်ရှုပ်ထွေးသွားသည်။

“ဒါကတော့ ထိုင်းအစိုးရက အခုထိ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း မရှိသေးလို့ပဲ။ ထိုင်းအစိုးရ ဝင်ရောက်လာတဲ့အခါ တိုက်ပွဲက ပိုခက်ခဲလိမ့်မယ်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ အစိုးရမှာ စီးပွားရေးကို တည်ငြိမ်အောင် ထိန်းထားနိုင်တဲ့ နည်းလမ်းတွေ ရှိတယ်” ဖူရုန်ချီက သူ့ရဲ့ အတွေ့အကြုံတွေကို ဖူကွမ်းကျန့်ကို မျှဝေပေးလိုက်တယ်။

“ဒါဆို ကျွန်တော်တို့ အခုပဲ စောင့်နေရမှာလား”

“မှန်တယ်။ ငါတို့ စောင့်မယ်”

ဒီတော့ ဖူမိသားစု စောင့်ခဲ့ကြပြီး တစ်လကျော် ကြာသွားခဲ့ပြီ။ ဒီကာလအတွင်း ထိုင်းအစိုးရက ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခဲ့ပြီး တန်ဖိုးကျနေတဲ့ ထိုင်းဘတ်ကို နည်းနည်းလေး ဆွဲတင်ခဲ့တယ်။ အခု မေလ ရောက်နေပြီ၊ ဖုန်းယွီလည်း ဟောင်ကောင်ကို ပြန်ရောက်နေပြီ။ ကီရီလင်ကိုလည်း သူ့နောက်ကို လိုက်လာခဲ့တယ်။

“ဖုန်း၊ ငါတို့ ဘယ်လောက်ကြာကြာ စောင့်ရဦးမှာလဲ” ကီရီလင်ကို၏ စိတ်ရှည်မှု ကုန်ခါနီးပြီ။ တစ်လကျော်နေပြီဖြစ်ပြီး သူတို့ အမေရိကန်ဒေါ်လာသန်းရာချီ ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ဘတ်၏ လက်ရှိငွေလဲနှုန်းမှာ ၂၅:၁ သာရှိပြီး သူတို့ရရှိသော ငွေသည် ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာမိရန် မလုံလောက်သေးပေ။ ကံကောင်းထောက်မစွာ ထိုင်း၏ စတော့ဈေးနှုန်းများ တဖြည်းဖြည်း ကျဆင်းနေပြီး သူတို့၏ futures contracts များကို အသက်သွင်းနိုင်ပါက ဆုံးရှုံးမှုအများစုကို ပြန်လည်ရရှိနိုင်သည်။

“ဆိုရော့စ်နဲ့ သူ့လူတွေ ငါတို့ကို ဆက်သွယ်မလာမချင်း ငါတို့ စောင့်ရမယ်။ ငါတို့နှစ်ယောက် ငွေကြေးကို တစ်ချိန်တည်း ပစ်ချလိုက်တဲ့အခါမှသာ ထိုင်းဘတ် တန်ဖိုး ရုတ်တရက် ကျဆင်းလိမ့်မယ်” ဖုန်းယွီက အေးအေးဆေးဆေးပင်။ နိုင်ငံခြားငွေလဲလှယ်ရေးကုန်သွယ်မှုက အရမ်းရှုပ်ထွေးပြီး ကီရီလင်ကို ထင်သလောက် မရိုးရှင်းဘူး။

“ဒါဆို မင်း ဘာလို့ မလေးရှား ရင်းဂစ်ကို Short လုပ်တာလဲ” ကီရီလင်ကိုက ဖုန်းယွီ ဘာလို့ ဒီလိုလုပ်လဲ နားမလည်ဘူး။ သူတို့ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ ငွေကြေးကိုတောင် မချေမှုန်းရသေးဘူး၊ ပြီးတော့ ဖုန်းယွီက တခြားနိုင်ငံကို ပစ်မှတ်ထားနေပြီလား။ သူတို့ ကိုင်တွယ်ဖို့ ရန်ပုံငွေ အလုံအလောက် ရှိပါ့မလား။

“မင်း မသိတာက မလေးရှားက ထိုင်းရဲ့ အကြီးဆုံး ကုန်သွယ်ဖက်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး နှစ်နိုင်ငံစလုံးမှာ ရှုပ်ထွေးပြီး ကြွေးမြီများစွာ ရှိနေတယ်။ ထိုင်း စီးပွားရေး ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်တဲ့အခါ မလေးရှား စီးပွားရေးလည်း ထိခိုက်လိမ့်မယ်”

ဒီအကျပ်အတည်းကို အာရှဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်းလို့ ဘာလို့ ခေါ်တာလဲ။ ဒါက အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံတွေရဲ့ စီးပွားရေးတွေ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်စပ်နေလို့ပဲ။ သူတို့က နိုင်ငံတွေကြား ကုန်သွယ်မှုပေါ် မူတည်ပြီး ခိုင်မာတဲ့ ဆက်ဆံရေးတွေ ဖန်တီးထားတယ်။

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ထိခိုက်ခံရတဲ့အခါ ကျန်နိုင်ငံတွေလည်း ထိခိုက်လိမ့်မယ်၊ ပြီးတော့ ဒေသတွင်း ကျန်နိုင်ငံတွေရဲ့ စီးပွားရေးတွေကို တိုက်ခိုက်ဖို့ ပိုလွယ်လိမ့်မယ်။

ကီရီလင်ကို ခေါင်းညိတ်လိုက်သည်။ ဒီရက်ပိုင်း သူတို့ နေ့တိုင်း ပိုက်ဆံရှုံးနေတာပဲ မြင်နေရတယ်။ Future contracts တွေက သူ့ရဲ့ ဆုံးရှုံးမှုတွေကို ပြန်လည်ရရှိနိုင်စွမ်း မရှိခဲ့ရင် သူ ဒီလုပ်ငန်းကနေ နှုတ်ထွက်သွားမှာပဲ။ ဖုန်းယွီ မပါရင် ကီရီလင်ကို ဟာ ဆိုရော့စ်ရဲ့ ဖိတ်ခေါ်မှုရှိရင်တောင် ထိုင်းရဲ့ စီးပွားရေးကို ဘယ်တော့မှ တိုက်ခိုက်မှာ မဟုတ်ဘူး။

ထိုင်း ဘယ်လောက်ချမ်းသာလဲ။ တစ်ဦးချင်း GDP က အမေရိကန်ဒေါ်လာ၃,၀၀၀ ကျော်ရှိပြီး တရုတ်ထက် အဆပေါင်းများစွာ မြင့်မားသည်။ ဒါဟာ ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံနဲ့ ညီမျှနီးပါးဖြစ်သည်။

ဒါပေမဲ့ ထူးဆန်းတာက ထိုင်းမှာ လူတစ်ဦးချင်းစီရဲ့ ပျမ်းမျှကြွေးမြီက အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁,၅၀၀ ကျော် ရှိနေတာပဲ။ ဒါက ထိုင်းရဲ့ အလုံးစုံ ကြွေးမြီက ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ရှိတယ်လို့ ဆိုလိုတာ။

ထိုင်း၏ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများနှင့် သူတို့၏ ပို့ကုန်အပေါ် များစွာ မှီခိုသည်။ သူတို့၏ ပို့ကုန်သည် GDP ၏ ၄၂% ခန့်ရှိပြီး ၎င်းသည် သိသိသာသာ မြင့်မားသော အချိုးအစားဖြစ်သည်။

ဒီအချိုးအစားက အရှေ့တောင်အာရှက ကမ်းရိုးတန်းနိုင်ငံများစွာမှာ အများအားဖြင့် တွေ့ရတယ်၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ပင်လယ်ရေကြောင်း ကုန်သွယ်ရေးက အဓိက ကုန်သွယ်မှု သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ဖြစ်နေလို့ပဲ။

ဒုတိယအချက်အနေဖြင့် ထိုင်း၏ အိမ်ခြံမြေကဏ္ဍသည် အလွန်ရေပန်းစားပြီး ၎င်းသည် ထိုင်း၏ အခြားအဓိကလုပ်ငန်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ထိုင်း၏ အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်းတွင် နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများသည် သိသိသာသာ အချိုးအစား ပါဝင်သည်။ ဇိမ်ခံဟိုတယ်များ၊ အပန်းဖြေစခန်းများ၊ ရုံးခန်းအဆောက်အအုံများ၊ ဂေါက်ကွင်းများ စသည်တို့ကို အမြောက်အများ ဆောက်လုပ်နေကြသည်။

ဘန်ကောက်တစ်မြို့တည်းမှာပင် နိုင်ငံတကာ ပြပွဲစင်တာ နှစ်ခုရှိပြီး လေးခု ထပ်ဆောက်နေတုန်းပဲ။ အဲဒီက ဆေးရုံတွေမှာ လိုအပ်တာထက် သုံးဆ ပိုတဲ့ ကုတင်တွေ ရှိတယ်။ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို ခန့်မှန်းပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံတာက ချမ်းသာဖို့အတွက် လမ်းဖြတ်နည်း ဖြစ်လာခဲ့ပြီ။

ဒါပေမဲ့ ထိုင်းရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုဈေးကွက်မှာ လျှို့ဝှက်အန္တရာယ်တစ်ခု ရှိတယ်။ ပိုင်ဆိုင်မှု ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်က လစ်လပ်နေတယ်။ အဆောက်အအုံတွေနဲ့ အိမ်တွေက ခန့်မှန်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေအတွက် ဆောက်ထားတာ။

ထိုင်းမှာ ဖြစ်ပျက်နေတာတွေဟာ ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ ကုန်ဆုံးချိန်က အမေရိကန်နဲ့ ဂျပန် တို့နဲ့ အတော်လေး ဆင်တူတယ်။ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေနဲ့ ပို့ကုန်တွေကို သူတို့ရဲ့ အဓိကလုပ်ငန်းတွေအဖြစ် အသုံးပြုတာဟာ ထိုင်းအတွက် မှားယွင်းတဲ့ ကြွယ်ဝမှု ခံစားချက်ကို ဖန်တီးပေးပြီး တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ အိမ်ရာပူဖောင်းကို ဖန်တီးလိမ့်မယ်။

အမေရိကန် အိမ်ခြံမြေဈေးကွက် ပြိုကျတဲ့အခါ သူတို့ အကျပ်အတည်းကို ဂျပန်ကို ရွှေ့လိုက်တယ်။ အဲဒီနောက် အမေရိကန်က သူ့ရဲ့ အဆင့်မြင့်နည်းပညာတွေကို သုံးပြီး အကျပ်အတည်းကနေ လျင်မြန်စွာ ပြန်လည်နာလန်ထူလာခဲ့တယ်။ သူတို့ရဲ့ အိမ်ခြံမြေဈေးကွက်လည်း ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာခဲ့ပေမဲ့ ဂျပန်ရဲ့ အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်းကတော့ အခြေအနေ ဆိုးနေတုန်းပဲ။ ဉာဏ်ကောင်းတဲ့ ဂျပန် စီးပွားရေးသမားတွေက ကောင်းမွန်တဲ့ ဖြေရှင်းနည်းတစ်ခုကို စဉ်းစားခဲ့ကြတယ်။ အဲဒါကတော့ အရှေ့တောင်အာရှက ကျန်နိုင်ငံတွေမှာ အိမ်ရာပူဖောင်းတစ်ခု ပြန်ဖန်တီးပြီး အဲဒီကနေ ပိုက်ဆံရှာတာပဲ။

ဒီတစ်ခါတော့ ဂျပန် စီးပွားရေးသမားတွေက ပိုပြီး ဉာဏ်ကောင်းတယ်။ သူတို့က အိမ်ခြံမြေဈေးတွေ အမြင့်ဆုံးရောက်တာနဲ့ ဈေးကွက်ကနေ လျင်မြန်စွာ နုတ်ထွက်ပြီး နိုင်ငံအစိုးရတွေကို ရှုပ်ထွေးမှုတွေကို ဂရုစိုက်ခိုင်းလိမ့်မယ်။ ဒီနည်းနဲ့ သူတို့ ပိုက်ဆံရှာမယ်၊ နိုင်ငံတွေရဲ့ စီးပွားရေးကို ထိခိုက်စေမယ်၊ ပြီးတော့ အာရှမှာ ဂျပန်ရဲ့ အင်အားအကြီးဆုံး စီးပွားရေးအနေအထားကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မယ်။

ထိုင်းသည် လွတ်လပ်သော ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ်ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန်အတွက် ဘွန်းကုန်သွယ်မှုအတွက် အခွန်များကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်၊ ကုမ္ပဏီရှယ်ယာများအတွက် အခွန်များကို လျှော့ချခဲ့သည်၊ ဘွန်းကုမ္ပဏီများအတွက် ဘဏ္ဍာရေးအထောက်အပံ့များကိုပင် ပေးခဲ့သည်။

အတိုးနှုန်း ကန့်သတ်ချက်များကို ဖယ်ရှားခြင်းနှင့် ဈေးကွက်ကို လှုံ့ဆော်ရန် အတိုးနှုန်းများကို အသုံးပြုခြင်းသည် နိုင်ငံ၏ တိုးတက်မှုကို အချိန်တိုအတွင်း တိုးတက်စေမည်ဖြစ်သည်။ ထိုင်းသည် နိုင်ငံခြားငွေလဲလှယ်မှုကိုလည်း ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံရပ်ခြားမှ ခန့်မှန်းကုန်သည်များအား အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၀၀,၀၀၀ အထိ ကုန်သွယ်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ထိုင်းအစိုးရတွင် နိုင်ငံခြားအရံငွေ နည်းပါးရခြင်း၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်သည်။

ထိုင်းသည် အခြားနိုင်ငံများရှိ စီးပွားရေးဈေးကွက်၏ အကျိုးကျေးဇူးများကို မြင်တွေ့ခဲ့ရခြင်းကြောင့် ၎င်းတို့၏ ဘဏ္ဍာရေးအဖွဲ့အစည်းများအပေါ် ကန့်သတ်ချက်များကို လျှော့ချခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ Offshore trading ကုမ္ပဏီ များကို တည်ထောင်ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး ထိုင်း၏ ဘဏ် ၅၀၊ နိုင်ငံခြားဘဏ် ၃၅ ခု အပါအဝင်၊ နိုင်ငံခြားသားများအား ငွေစုဆောင်းခြင်းနှင့် ချေးငွေထုတ်ပေးခြင်းများကို လွတ်လပ်စွာ ခွင့်ပြုခဲ့သည်။

ဒါက ဆိုရော့စ်၊ ဖုန်းယွီနဲ့ ကျန်တဲ့သူတွေ ဘတ်ငွေကို အလွယ်တကူ ချေးငွေရနိုင်တဲ့ အကြောင်းရင်းပဲ။

ဟုတ်တယ်၊ နောက်ထပ်အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ခု ရှိသေးတယ်။ ထိုင်းက နိုင်ငံခြားသားတွေ ထိုင်းရဲ့ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး ဘဏ်တွေမှာ အကောင့်ဖွင့်ခွင့်ပြုပြီး ငွေသွင်း၊ ချေးငွေရယူ၊ ငွေကြေး လွတ်လပ်စွာ လဲလှယ်ခွင့်ပြုခဲ့တယ်။ ထိုင်းရဲ့ စီးပွားရေးက လွတ်လပ်တယ်။

ထိုသို့သော မူဝါဒများရှိခြင်းသည် နိုင်ငံခြား ရန်ပုံငွေ အမြောက်အများ နိုင်ငံတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာစေပြီး နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးသည် ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လိမ့်မည်။ သို့သော် ၎င်းသည် ဤဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်းတွင် ထိုင်း၏ ပြိုလဲမှုကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေလိမ့်မည်။

ထိုင်းသည် ၎င်း၏ ဘဏ္ဍာရေးကဏ္ဍတွင် တင်းကျပ်သော စည်းမျဉ်းများ မရှိဘဲ အာဏာပိုင်များ၏ ကြီးကြပ်မှု နည်းပါးသည်။ နိုင်ငံ၏ ဘွန်းများနှင့် ရှယ်ယာများကို ပြင်ပသို့ ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာ ခန့်မှန်းကုန်သည်များအား ထိုင်း၏ ဘဏ္ဍာရေးစနစ်ကို နှောင့်ယှက်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။

နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအတွက် ကန့်သတ်ချက်များလည်း မရှိဘဲ ထိုင်းအစိုးရက ၎င်းတို့၏ စီးပွားရေးအတွက် ကောင်းမွန်သည်ဟု ထင်သောကြောင့် နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများကိုပင် ကြိုဆိုခဲ့သည်။

ကုမ္ပဏီတွေက ချေးငွေတွေ အလွယ်တကူ ရနိုင်ပြီး နိုင်ငံရဲ့ ကြွေးမြီတွေက နှင်းဘောလုံးလို ကြီးထွားလာခဲ့တယ်။ နိုင်ငံတော်ကြွေးမြီ ရာခိုင်နှုန်းက နိုင်ငံရဲ့ GDP ရဲ့ ၅၀% ကျော်သွားခဲ့ပြီ၊ ပြီးတော့ ဒါက ကြီးမားတဲ့ ပြဿနာပဲ။ အပေါ်ယံကြည့်ရင် ထိုင်းက ကုမ္ပဏီတွေ ကောင်းကောင်း ဖွံ့ဖြိုးနေတယ်၊ ဒါပေမဲ့ ကြွေးမြီတွေကို ထည့်ပေါင်းလိုက်ရင် ကုမ္ပဏီတွေ အကုန် အရှုံးပေါ်နေတာကို ဘယ်သူမှ မစဉ်းစားခဲ့ကြဘူး။

ထိုင်းတွင် အကြီးဆုံး ချေးငွေထုတ်ပေးသူမှာ ဂျပန်ဖြစ်သည်။ ဂျပန်သည် အခြားနိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများတွင် ဘဏ်အများဆုံး တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် အမြောက်အများသော ချေးငွေများကို ထုတ်ပေးခဲ့ပြီး ထိုင်းတွင် ၎င်းတို့၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁ ဘီလီယံကျော် တန်ဖိုးရှိသည်။

ဆိုရော့စ်က ထိုင်းကို မတိုက်ခိုက်ခဲ့ရင်တောင် ထိုင်း စီးပွားရေးက ၂၀၀၀ ပြည့်နှစ်နောက်ပိုင်းအထိ တောင့်ခံနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။ ဂျပန်က ထိုင်းရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုနဲ့ ဘဏ္ဍာရေးဈေးကွက်ကနေ နှုတ်ထွက်သွားတဲ့အခါ ထိုင်း စီးပွားရေးလည်း ပြိုကျလိမ့်မယ်။

******