အခန်း (၁၆၉-၁၇၀)
Vol. 17 Ch. 169-170
အခန်း ၁၆၉ - အမှုစစ်ဆေးခြင်းအား စောင့်ကြည့်ခြင်း
နောက်တစ်နေ့တွင် တရားရုံးတော်တံခါးမပွင့်မီကပင် အပြင်ဘက်၌ ဖြစ်ရပ်ဆန်းကို ကြည့်ရှုရန် လူအုပ်ကြီး စုဝေးနေကြသည်။
ကျောက်ယန် ကို စစ်သည်များက ခြံရံ၍ ခေါ်ဆောင်လာစဉ်တွင် ကြည့်ရှုသူများထံမှ ဆဲဆိုသံနှင့် ကျိန်ဆဲသံများ ဝိုင်းဝန်းထွက်ပေါ်လာသည်။
သေဆုံးသူများ၏ ဆွေမျိုးအချို့မှာ ကျောက်ယန် အနားသို့တိုး၍ တိုက်ခိုက်ရန် ကြိုးစားကြသော်လည်း အနီးရှိ ရဲရင့်သောစောင့်တပ်များက တားဆီးထားရသည်။
ကျွယ်ပန်းရှီ သည် ကျောက်ယန် နှင့်အတူ ယှဉ်တွဲလမ်းလျှောက်ရင်း မြင်ကွင်းကို ကြည့်ကာ သက်ပြင်းမချဘဲ မနေနိုင်ပေ။
"မင်းသာ မင်းအပြစ်မရှိကြောင်း သက်သေမပြနိုင်ရင်တော့ ဒီလူတွေက မင်းကို အရှင်လတ်လတ် ဆွဲဖြဲပစ်ကြလိမ့်မယ်"
ကျောက်ယန် က သူ၏ မျက်လုံးတစ်ဖက်တည်းဖြင့် ကျွယ်ပန်းရှီ ကို တစ်ချက်ကြည့်လိုက်သည်။
"အရာရှိကျွယ် အရင်တုန်းက ကျွန်တော့်အပေါ် မင်းရဲ့ သဘောထားက ဒီလိုမဟုတ်ပါဘူး"
ကျွယ်ပန်းရှီ က အနေခက်စွာ ပြုံးလိုက်သည်။
"မြို့စားဖန့် က သခင်လေးကို မင်းကို ပြန်ခေါ်ခိုင်းလိုက်တာလေ မင်းရဲ့ အသက်ကိုလည်း ချမ်းသာပေးထားသလို ကျင့်ကြံမှုကိုလည်း မဖျက်ဆီးထားဘူး သူ အဲဒီလိုလုပ်တဲ့ နောက်ကွယ်မှာ အကြောင်းရင်းတစ်ခုခု ရှိလိမ့်မယ်ဆိုတာ ငါနားလည်ပါတယ်"
ကျောက်ယန် သည် ကျွယ်ပန်းရှီ ပြောလိုသည့် အဓိပ္ပာယ်ကို ချက်ချင်း သဘောပေါက်သွားသည်။
သူ ခေတ္တမျှ မှင်သက်သွားပြီးနောက် နှုတ်ခမ်းထောင့်တွင် ခါးသီးသော အပြုံးတစ်ခု ပေါ်လာသည်။ ဖန့်ချန် ၏ လုပ်ရပ်တိုင်းမှာ အရာရှိများ အသေအချာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အရာများ ဖြစ်နေသည် မဟုတ်ပါလား။
တရားရုံးအတွင်းသို့ မဝင်မီ ကျွယ်ပန်းရှီ ၏ မျက်နှာမှာ လေးနက်သွားပြီး
"တကယ်ပဲ မင်းသတ်ခဲ့တာ မဟုတ်ဘူးလား"
ဟု မေးလိုက်သည်။
ကျောက်ယန် သက်ပြင်း ခပ်လေးလေး ချလိုက်သည်။
"မဟုတ်ပါဘူး"
ကျွယ်ပန်းရှီ ဘာကြောင့် ထိုသို့မေးသည်ကို သူသိသည်။ ယခုတစ်ခေါက်တွင် ကျွယ်ပန်းရှီ က သူ့ဘက်က ရပ်တည်ပေးရန် ရည်ရွယ်နေခြင်းဖြစ်သည်။
အရင်တုန်းကကဲ့သို့ အရပ်မျက်နှာ အားလုံးမှ ရန်လိုမှုများကို သူ တစ်ယောက်တည်း ရင်ဆိုင်ရန် မလိုတော့ပေ။ တစ်စုံတစ်ယောက်က သူ့ဘက်မှ ရပ်တည်ပေးနေသရွေ့ ဤအမှုတွင် အလှည့်အပြောင်းတစ်ခု ရှိလာနိုင်ပေသည်။
တရားရုံးအတွင်း၌ အဆင့်ဆင့်သော အရာရှိများ စုဝေးနေကြသည်။
ဤအမှုမှာ အလွန်အရေးကြီးသည်မှာ ထင်ရှားနေသည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကိုင်တွယ်ပုံ မှားယွင်းပါက တောင်ပိုင်းဒေသတစ်ခုလုံးတွင် လူထုအုံကြွမှု ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ရှမင်းသား က အဓိကနေရာတွင် ထိုင်နေပြီး သူ၏ ဘယ်ဘက်တွင် မြို့ဝန် အိုရန် ၊ ထို့နောက် ဆရာချန် နှင့် ကျောင်းတော်မှ ကျောင်းသားအချို့ ရှိနေသည်။ ကျန်ရှိသော အရာရှိများမှာမူ ကျန်နေရာများတွင် ပြည့်နှက်နေသည်။
ကျောက်ယန် ကို ခေါ်ဆောင်လာသည်ကို မြင်သောအခါ အခန်းထဲရှိ လူတိုင်း၏ အာရုံမှာ သူ့ဆီသို့ ရောက်သွားသည်။ မဖော်ရွေသော အကြည့်များကြားတွင်လည်း ကျောက်ယန် မှာမူ မည်သည့် အမူအရာမျှ မပြပေ။
"ရာဇဝတ်ကောင် ကျောက်ယန် ဒူးထောက်စမ်း"
ဟု မြို့ဝန် အိုရန် က အမိန့်ပေးလိုက်သည်။
ကျောက်ယန် သည် မြို့ဝန်ကို တစ်ချက်ကြည့်ကာ၊ ထို့နောက် ရှမင်းသား ကို ကြည့်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် ဒူးထောက်လိုက်သည်။
ရှမင်းသား သည် သူ၏ရှေ့ရှိ အမှုတွဲကို စတင်စစ်ဆေးသည်။ ခဏအကြာတွင် သူ၏ အကြည့်မှာ ကျောက်ယန် ဆီသို့ ရောက်လာသည်။ သူ ချောင်းတစ်ချက်ဟန့်ကာ စကားပြောရန် ပြင်လိုက်စဉ်မှာပင် အပြင်ဘက်မှ ဆူညံသံတစ်ခု ထွက်ပေါ်လာသည်။
ရှမင်းသား မျက်မှောင်ကြုတ်လျက် မြို့ဝန် အိုရန် ကို ကြည့်လိုက်သည်။ မြို့ဝန်မှာ အလျင်အမြန်ပင် ထရပ်ကာ
"ဆူညံသံတွေ မလုပ်ကြနဲ့"
ဟု ဟန့်တားလိုက်သည်။
လူအုပ်ကြီး ဘေးသို့ ဖယ်ပေးလိုက်ရာ ထမ်းစင်တစ်ခုပေါ်တွင် လဲလျောင်းနေသော အဖိုးအိုတစ်ဦး ပေါ်လာသည်။
ထိုအဖိုးအိုမှာ အသက်ငွေ့ငွေ့သာ ကျန်တော့သည့်ပုံစံဖြင့် အလွန်အားနည်းနေပုံရသည်။
"အရာရှိမင်းတို့ခင်ဗျာ သူက ဝမ်ရှောင်ဟွာ ရဲ့ အဖိုးပါ ရှောင်ဟွာ သေဆုံးပြီးကတည်းက အဖိုးအိုက ဖျားနာခဲ့တာ အခုထိပဲ သူက ဒီမိစ္ဆာကောင် ကျောက်ယန် ကွပ်မျက်တာကို မသေခင် မျက်မြင်တွေ့သွားချင်လို့ပါတဲ့ ကျွန်တော်တို့ကို နားလည်ပေးကြပါ"
ထမ်းစင်ကို ထမ်းလာသည့် လူငယ်က ရှမင်းသား နှင့် အခြားသူများကို ဦးညွှတ်ကာ ပြောလိုက်သည်။
လူတိုင်း၏ မျက်နှာများ အနည်းငယ် ပျက်သွားသည်။ ဝမ်ရှောင်ဟွာ ဆိုသည်မှာ အသက်အငယ်ဆုံး သားကောင်ဖြစ်ပြီး အသက်ငါးနှစ်အရွယ်တွင် သေဆုံးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အပြင်ဘက်ရှိ လူများ၏ ဒေါသမှာ ပိုမို ပြင်းထန်လာပြီး ကျောက်ယန် ကို ချက်ချင်း ကွပ်မျက်ရန် အော်ဟစ်နေကြသည်။
"ရှောင်ဟွာ အဖိုး မင်းကိုသတ်တဲ့ လူယုတ်မာ ကွပ်မျက်ခံရတာကို နောက်ဆုံးတော့ တွေ့ရတော့မယ်။ မင်း ကောင်းကင်ဘုံမှာ အေးအေးချမ်းချမ်း အနားယူနိုင်ပါစေ"
ဟု အဖိုးအိုက တိုးတိုးလေး ရေရွတ်ရင်း ကျောက်ယန် ကို စိုက်ကြည့်နေသည်။
ထိုအဖိုးအို ရောက်လာမှုကြောင့် လူထု၏ ဆုံးဖြတ်ချက်မှာ ပိုမို ခိုင်မာလာသည်။ အကယ်၍ ယနေ့ ကျောက်ယန် ကို ခေါင်းမဖြတ်ပါက သူတို့ တရားရုံးကို ဖျက်ဆီးပစ်ကြမည့် အရှိန်အဝါများ ထွက်ပေါ်နေသည်။
"ဟွန်း ကျောက်ယန် မင်းက ငါးနှစ်အရွယ် ကောင်မလေးကိုတောင် မချန်ဘူး မင်းက တိရစ္ဆာန်ထက်တောင် ယုတ်မာသေးတယ် ငါတို့ကျောင်းတော်ကနေ မင်းလို ကျောင်းသားမျိုး ဘယ်လိုထွက်လာတာလဲ ငါတို့ မျက်နှာမဖော်ရဲတော့ဘူး"
ဆရာချန် ၏ နောက်ကွယ်မှ ယွီကျန်း က နှာခေါင်းရှုံ့ကာ ကျောက်ယန် ကို မထီမဲ့မြင် ကြည့်လိုက်သည်။
"မင်းသာ ဒီနေ့ မသေဘူးဆိုရင် ဒါဟာ ကောင်းကင်ဘုံက တရားမျှတမှု မရှိတာပ!"
ကျောင်းတော်မှ ကျောင်းသားများကလည်း ဒေါသတကြီး ဝိုင်းပြောကြသည်။
"ဟုတ်တယ် ကောင်းကင်ဘုံက တရားမျှတမှုနဲ့ ဆန့်ကျင်နေတယ်"
"ပါးစပ်ပိတ်စမ်း"
ဟု ကျွယ်ပန်းရှီ က ကျောင်းသားများကို လက်ညှိုးထိုးကာ ရုတ်တရက် အော်ဟစ်လိုက်သည်။
"ယနေ့ ကျောက်ယန် အသက်ရှင်မလား သေမလား ဆိုတာက ဒီအမှုရဲ့ နောက်ဆုံးရလဒ်အပေါ်မှာပဲ မူတည်တယ် အကယ်၍ ကျောက်ယန် သာ တကယ် အပြစ်မရှိဘူးဆိုရင် ကျန်တဲ့သူတွေက အကျိုးဆက်ကို ခံစားရလိမ့်မယ်"
"အပြစ်မရှိဘူး ဟုတ်လား"
ကျောင်းသားများက ကျွယ်ပန်းရှီ ကို မယုံနိုင်သလို ကြည့်လိုက်ကြသည်။ တစ်စုံတစ်ယောက်ကက
"ကျောက်ယန် က အရာရှိကျွယ် ကို ငွေဘယ်လောက် ပေးထားလို့လဲ"
ဟု တိုးတိုးလေး ပြောလိုက်သည်။
မြို့ဝန် အိုရန် နှင့် အခြားအရာရှိများမှာ အချင်းချင်း ကြည့်လိုက်ကြပြီး သံသယများဖြင့် ပြည့်နှက်နေကြသည်။
"ကောင်းပြီ"
ရှမင်းသား က ဖြည်းဖြည်းချင်း စကားပြောလိုက်ရာ လူအုပ်၏ တိုးတိုးတိုးတိုး ပြောသံများ ငြိမ်သက်သွားသည်။ သူက တည်ငြိမ်စွာပင်
"ဒီအမှုမှာ သံသယဖြစ်စရာတွေ ရှိနေတာ အမှန်ပဲ ဒါကြောင့် ဒီနေ့ ငါတို့ ပြန်လည် စစ်ဆေးနေတာပေါ့ ငါ အမိန့်မချသေးသရွေ့ ကျောက်ယန် ကို သံသယရှိသူလို့ပဲ သတ်မှတ်လို့ ရမယ် အမှုဖြစ်တဲ့အချိန်မှာ မျက်မြင်သက်သေလည်း မရှိခဲ့ဘူး မဟုတ်လား"
ရုတ်တရက် တရားရုံးထဲသို့ အသံတစ်သံ ဟိန်းထွက်လာသည်။
"သက်သေတွေကို ပြန်စစ်ဆေးတာက သင့်တော်ပါတယ် ကျွန်တော်လည်း ဒီနားက ဖြတ်လာရင်းနဲ့ စောင့်ကြည့်သူအဖြစ် တက်ရောက်ချင်လို့ပါ ခင်ဗျားတို့ ကန့်ကွက်စရာ မရှိဘူးလို့ မျှော်လင့်ပါတယ်"
လူတိုင်း ထိုအသံရှင်ဘက်သို့ လှည့်ကြည့်လိုက်ရာ ဖန့်ချန် ဖြစ်နေသည် သူသည် ရွှီဂီ နှင့်အတူ လူအုပ်ထဲမှ လမ်းလျှောက် ထွက်လာသည်။
သူ၏ မမျှော်လင့်ဘဲ ပေါ်လာမှုကြောင့် အရာရှိအချို့မှာ မသိလိုက်ဘဲ မတ်တပ်ရပ်မိကြသည်။
"အော်... မြို့စားဖန့် ကိုး တကယ်လို့ မြို့စားဖန့် သာ ယနေ့ အမှုစစ်ဆေးရာမှာ ရှိနေမယ်ဆိုရင် ငါလည်း အမိန့်ချဖို့ ပိုပြီး ယုံကြည်ချက် ရှိတာပေါ့ ကြွပါ"
ရှမင်းသား က မတ်တပ်ရပ်ကာ ဖန့်ချန် ကို ကြိုဆိုလိုက်ပြီး မြို့ဝန် အိုရန် ထိုင်သည့် နေရာတွင် ထိုင်ရန် စီစဉ်ပေးလိုက်သည်။
မြို့ဝန်မှာ အနည်းငယ် အနေခက်သွားပြီး ဘေးတွင် မတ်တပ်ရပ်နေရသော်လည်း အလိုက်သိသော အရာရှိတစ်ဦးက နေရာဖယ်ပေးသဖြင့် အရှက်ရမှုမှ သက်သာသွားသည်။
"မြို့စားဖန့် ရောက်လာပြီ"
"အရမ်းကောင်းတာပဲ မြို့စားဖန့် ရှိနေမှတော့ ဟိုလူယုတ်မာ ကျောက်ယန် ဒီနေ့ မလွတ်နိုင်တော့ဘူး"
"မြို့စားဖန့် ရှိနေရင် ဒီမိစ္ဆာကောင်ရဲ့ အတောင်ပံတွေကို ချိုးပစ်နိုင်လိမ့်မယ်"
အပြင်ဘက်ရှိ အရပ်သားများ၏ စိတ်လှုပ်ရှားသံများမှာ တရားရုံးထဲအထိ ကြားနေရသည်။
အမူအရာကင်းမဲ့နေသော ကျောက်ယန် သည်ပင် ဖန့်ချန် ကို မြင်သောအခါ အနည်းငယ် စိတ်လှုပ်ရှားသွားပုံရသည်။ သူ၏ နှုတ်ခမ်းများ လှုပ်ရှားသွားသော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ဘာမှမပြောဘဲ တိတ်ဆိတ်နေခဲ့သည်။
ဖန့်ချန် ထိုင်လိုက်ပြီးနောက် နှုတ်ဆက်လိုက်သည်။
"ဒါက တောင်ပိုင်းတောင်တန်းကျောင်းတော်က ဆရာချန် မဟုတ်လား"
ဆရာချန် က ရိုသေစွာ ပြန်ဖြေသည်
"မြို့စားဖန့် ဒီလောက် အားနာစရာ မလိုပါဘူးကျွန်တော်လည်း အရှင့်အကြောင်း ကြားဖူးတာ ကြာပါပြီ ဒီနေ့ တွေ့ရတာ တကယ်ကို ဝမ်းသာစရာပါပဲ"
ကျောင်းတော်မှ ပညာရှိများမှာလည်း ဖန့်ချန် ကို တိတ်တဆိတ် အကဲခတ်နေကြသည်။
အချို့မှာ ကြည်ညိုလေးစားသော အကြည့်များ ရှိနေကြသလို၊ အချို့မှာမူ သူနှင့် တစ်ခန်းတည်း အတူရှိနေရခြင်းကိုပင် မယုံနိုင်လောက်အောင် စိတ်လှုပ်ရှားနေကြသည်။
"အားနာစရာ မဟုတ်ပါဘူး"
ဖန့်ချန် က ရယ်မောလိုက်ပြီး ရှမင်းသား ကို ပြောလိုက်သည်။
"ရှမင်းသား အရင်က ရှိခဲ့တဲ့ သက်သေတွေကို ပြန်စစ်ကြည့်ကြတာပေါ့ တကယ်လို့ ဒီကိစ္စကို ကျောက်ယန် က တကယ် လုပ်ခဲ့တာဆိုရင်တော့ သူ ဘယ်လိုမှ ငြင်းလို့ရမှာ မဟုတ်ပါဘူး"
ရှမင်းသား ခေါင်းညိမ့်ကာ သက်သေများကို စတင် ဖတ်ကြားတော့သည်။
သက်သေများ၏ အသေးစိတ် အချက်အလက်များမှာ အလွန်တိကျလှသည်။
ကျောက်ယန် ၏ အိမ်ဝင်းအတွင်း မြှုပ်နှံထားသော အမျိုးသမီး အလောင်းများကို တွေ့ရှိသည့် နေ့ရက်နှင့် အချိန်များ၊ ပထမဆုံး တွေ့ရှိသူများ စသည်တို့ကို အသေအချာ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
ထို့အပြင် သေဆုံးသူ တစ်ဦးချင်းစီ ပျောက်ဆုံးသွားသည့် အချိန်များကိုလည်း စုံစမ်းနှိုင်းယှဉ်ချက်များအရ အမှားအယွင်းမရှိ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
အဓိက အချက်မှာ ကျောက်ယန် ၏ စာအုပ်ထည့်သည့် အိတ်ထဲတွင် အမျိုးသမီး အသုံးအဆောင် ပစ္စည်းများကို တစ်စုံတစ်ယောက်က တွေ့ရှိခဲ့ရာမှထိုအမှုနှင့် စတင် ဆက်စပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ထိုအချက်ကြောင့်ပင် စောင့်တပ်များက သူ့ကို ပစ်မှတ်ထားကာ ရှာဖွေရာမှ ပျောက်ဆုံးနေသော အလောင်းများကို တွေ့ရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
"ကျောက်ယန် ဒီသက်သေတွေအပေါ် မင်းမှာ ဘာပြောစရာ ရှိလဲ"
ဟု ရှမင်းသား က အေးစက်စွာ မေးလိုက်သည်။
ကျောက်ယန် က ဘာမှမပြောဘဲ ဖန့်ချန် ဘက်သို့ လှည့်ကြည့်လိုက်သည်။
ဖန့်ချန် က ပြုံး၍ ပြောလိုက်သည်။
"မင်းမှာ ထူးကဲသော အံ့ဖွယ်ခုနစ်ပါးနှလုံးသား ရှိတယ် မဟုတ်လား မင်းမှာ သံသယရှိရင် အဖြေကို ဘယ်မှာ ရှာရမလဲဆိုတာ မင်း သိသင့်တယ်"
"ကျွန်တော် ရှာခဲ့ပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့ အဲဒီလူက မရှိတော့ဘူး"
ဟု ကျောက်ယန် က ပြန်ဖြေသည်။
မရှိတော့ဘူး
လူတိုင်း ဇဝေဇဝါ ဖြစ်သွားကြသည်။ ဘယ်သူ မရှိတော့တာလဲ
ကျောက်ယန် က ဆက်ပြောသည်။
"ကျွန်တော့်အိတ်ထဲမှာ အမျိုးသမီး အသုံးအဆောင်တွေကို တွေ့ခဲ့တဲ့ ကျောင်းသား ဟွမ်ရှင်း က ပျောက်သွားတာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာပါပြီ"
ဆရာချန် မျက်ခုံးပင့်လိုက်သည်။
"ဟွမ်ရှင်း က ကျောင်းထွက်ပြီး မြောက်ပိုင်းဒေသက သူ့ဆွေမျိုးတွေဆီ သွားခဲ့တာလေ"
"ဆရာချန် ကျွန်တော် မြောက်ပိုင်းကို သွားခဲ့ပါတယ် ဟွမ်ရှင်း က သူ့ဆွေမျိုးတွေဆီမှာ မရှိပါဘူး သူ ကျောင်းက ထွက်သွားကတည်းက သူ့ဆွေမျိုးတွေ သူ့ကို တစ်ခါမှ မတွေ့ဖူးကြဘူး"
ဟု ကျောက်ယန် က အသံလေးနက်စွာ ပြောလိုက်သည်။
ဆရာချန် အံ့သြသွားသည်။
"ဒါ ဘယ်လိုဖြစ်နိုင်မှာလဲ"
ယွီကျန်း က နှာခေါင်းရှုံ့လိုက်သည်။
"မင်းပဲ သူ့ကို သတ်လိုက်လို့ နေမှာပေါ့"
"ဒီလောက် အရေးကြီးတဲ့ သက်သေက ပျောက်နေတယ်ဆိုတော့..."
ဖန့်ချန် က သူ၏ မေးစေ့ကို ပွတ်ရင်း တစ်ကိုယ်တည်း ရယ်မောလိုက်သည်။
"ကြည့်ရတာ ဒါက နည်းနည်း ခက်ခဲလာမယ့်ပုံပဲ..."
အားလုံး၏ အကြည့်မှာ ဖန့်ချန် ဆီသို့ ရောက်သွားကြသည်။ ရှမင်းသား က
"မြို့စားဖန့် အနေနဲ့ တစ်ခုခု မြင်တာရှိရင် ကျွန်တော်တို့ကို ဝေမျှပေးနိုင်မလား"
ဟု မေးလိုက်သည်။
အခန်း ၁၇၀ - ကျိုးကြောင်းဆင်ခြင်မှု
ဖန့်ချန် က ပြုံးလိုက်သည်။
"ငါက ဘာတွေအကြံပေးနိုင်မှာလဲ အခုလုပ်ဖို့လိုအပ်တာကတော့ အဲဒီကျောင်းသားဟောင်းကို ရှာဖို့ပဲ သူအသက်ရှင်နေသေးရင် ကောင်းတာပေါ့ သေသွားပြီဆိုရင်တောင် အနည်းဆုံးတော့ သူ့အလောင်းကို ငါတို့တွေ့ဖို့လိုတယ်။ သူရှိမှပဲ ဒီအမှုကို ဖြေရှင်းနိုင်လိမ့်မယ်"
ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခုလုံး ရုတ်တရက် တိတ်ဆိတ်သွားသည်။ ထိုတိတ်ဆိတ်မှုမှာ ကြောက်စရာကောင်းလောက်အောင်ပင် လေးလံနေသည်။
တရားရုံးအပြင်ဘက်ရှိ လူအုပ်ကြီးမှာ တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ကြည့်လိုက်ကြသည်။
သူတို့သည် အံ့သြသလို ဒေါသလည်း ထွက်နေကြသော်လည်း စကားတစ်ခွန်းမှ မဟရဲကြပေ။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပြောလိုက်သူမှာ မဟာရှအင်ပါယာ၏ မြို့စားမင်း၊ လောကီအထက်တွင် ရှိနေသော တည်ရှိမှုတစ်ခု ဖြစ်သောကြောင့်ပင်
သူသည် အင်ပါယာ၏ အထိပ်အသီးမှာ ရှိနေသော အရာရှိကြီး တစ်ဦး မဟုတ်ပါလား
ရှမင်းသား မှာလည်း တစ်စုံတစ်ခုကို စဉ်းစားနေပုံရပြီး တိတ်ဆိတ်နေသည်။
မြို့ဝန် အိုရန် နှင့် အခြားသူများမှာလည်း ရှမင်းသား ၏ အမူအရာကိုသာမက ဖန့်ချန် ၏ မျက်နှာကိုပါ အကဲခတ်နေကြသည်။ မင်းသားက စကားမပြောသေးသရွေ့ သူတို့လည်း ဝင်ပြောရန် အလှည့်မကျသေးပေ။
ခေတ္တမျှ တိတ်ဆိတ်သွားပြီးနောက် ဆရာချန် ၏ နောက်ကွယ်တွင် ရပ်နေသော ယွီကျန်း က ရုတ်တရက် ရှေ့သို့ထွက်ကာ ဖန့်ချန် ကို နှုတ်ဆက်လိုက်သည်။
"မြို့စားဖန့် ခင်ဗျာ ကျွန်တော်က တောင်ပိုင်းတောင်တန်းကျောင်းတော်က ယွီကျန်း ပါ ဒီအမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး စကားအနည်းငယ် ပြောခွင့်ပြုပါ"
ဖန့်ချန် က ခပ်အေးအေး ခေါင်းညိမ့်ပြသည်။
"ပြောပါ"
အားလုံး၏ အကြည့်မှာ ယွီကျန်း ဆီသို့ ရောက်သွားသည်။ သူက အလျင်အမြန်ပင် စတင်ပြောဆိုတော့သည်။
"ဒီအမှုက နှစ်အတော်ကြာ ကြာမြင့်နေပါပြီ အစတုန်းက တံခါးစောင့်တာဝန်ယူထားတဲ့ အရာရှိကျွယ် က သတိမမူမိခဲ့လို့ ကျောက်ယန် ထွက်ပြေးသွားခဲ့ပြီး အမှုက မပြီးပြတ်ခဲ့ပါဘူး နှစ်တွေကြာလာတာနဲ့အမျှ သေဆုံးသူတွေအတွက် တရားမျှတတဲ့ အဖြေတစ်ခု မရခဲ့ပါဘူး သူတို့ရဲ့ မိသားစုတွေဟာ တရားခံ ကျောက်ယန် ကို အပြစ်ပေးနိုင်ဖို့ စိတ်အားထက်သန်စွာ စောင့်ဆိုင်းနေခဲ့ကြတာပါ "
" ဒီအတောအတွင်းမှာ သေဆုံးသူမိသားစုဝင် အချို့ဟာ ကွယ်လွန်သွားကြသလို၊ ဒီအဖိုးအိုလိုပဲ အသက်လုနေရတဲ့ သူတွေလည်း ရှိပါတယ် သူတို့ သေခါနီး တစ်ခုတည်းသော ဆန္ဒကတော့ ကျောက်ယန် တရားစီရင်ခံရတာကို တွေ့သွားဖို့ပါပဲ တကယ်လို့ သေးငယ်တဲ့ အချက်အလက်လေးတွေကြောင့် ကျောက်ယန် ကို ဆက်ပြီး အသက်ရှင်ခွင့် ပေးနေဦးမယ်ဆိုရင် သူတို့ရဲ့ စိတ်နှလုံးတွေ ဘယ်လိုအေးချမ်းနိုင်ပါ့မလဲ"
အရာရှိကျွယ် ၏ မျက်နှာတွင် မကျေနပ်မှုများ ဖြတ်ပြေးသွားပြီး ယွီကျန်း ကို စိုက်ကြည့်လိုက်သည်။
အမှုအကြောင်း ပြောချင်ပြောပါ၊ သူ့ကို ဘာလို့ လာပြီး ဝေဖန်နေရတာလဲ
အပြင်ဘက်ရှိ ကြည့်ရှုသူများမှာလည်း ယွီကျန်း ၏ စကားကို ကြားသောအခါ ခေါင်းညိမ့် ထောက်ခံကြသည်။ သူတို့သည် ယွီကျန်း ၏ စကားကို သဘောကျနေကြသည်။
ဖန့်ချန် က ခပ်ပြုံးပြုံးဖြင့်
"မင်းပြောတဲ့ သေးငယ်တဲ့ အချက်အလက်လေးတွေ'ဆိုတာ ဘာကို ဆိုလိုတာလဲ"
ဟု မေးလိုက်သည်။
ယွီကျန်း အနည်းငယ် အံ့သြသွားသော်လည်း တည်ငြိမ်စွာပင်
"ဟွမ်ရှင်း က ကျောက်ယန် ရဲ့ အိတ်ထဲမှာ သေဆုံးသူရဲ့ လက်ဝတ်ရတနာကို တွေ့ခဲ့တာ မှန်ပါတယ်ဒါပေမဲ့ ဟွမ်ရှင်း ဆိုတာ အမှုအတွက် သဲလွန်စပေးတဲ့ သက်သေတစ်ယောက်မျှသာ ဖြစ်ပါတယ် အဲဒီ လက်ဝတ်ရတနာ ကိုယ်တိုင်က ခိုင်လုံတဲ့ သက်သေဖြစ်နေသလို၊ အဲဒီသက်သေကနေတစ်ဆင့် ကျောက်ယန် ရဲ့ အိမ်မှာ သေဆုံးသူတွေရဲ့ အလောင်းတွေကို စောင့်တပ်တွေက ရှာတွေ့ခဲ့တာပါ"
သူ ခေတ္တမျှ ရပ်လိုက်ပြီး ဆက်ပြောသည်။
"ဒါကြောင့် ဟွမ်ရှင်း ရှိသည်ဖြစ်စေ၊ မရှိသည်ဖြစ်စေ ဒီသက်သေက ခိုင်လုံပြီးသားပါ။ ဘယ်သူမှ ငြင်းလို့ မရပါဘူး"
ထို့နောက် သူက ရှမင်းသား ကို ကြည့်ကာ
"ဒီသက်သေပစ္စည်းက တရားရုံးမှာ ရှိနေမလားလို့ ကျွန်တော် သိချင်ပါတယ်"
ဟု မေးလိုက်သည်။
"ရှိပါတယ်"
ရှမင်းသား က ခေါင်းညိမ့်ပြရင်း သူ၏ ရှေ့စားပွဲပေါ်တွင် တင်ထားသော သစ်သားဆံထိုးလေးကို မြှောက်ပြလိုက်သည်။
အားလုံးက မသိစိတ်ဖြင့် ခေါင်းညိမ့်ကြသည်။ သေဆုံးသူ၏ လက်ဝတ်ရတနာကို ကျောက်ယန် ၏ အိတ်ထဲတွင် တွေ့ခဲ့ခြင်းမှာ ကျောက်ယန် သည် တရားခံဖြစ်နိုင်ခြေကို ပိုမို ခိုင်မာစေသည် မဟုတ်ပါလား။
ယွီကျန်း က ဖန့်ချန် ကို ထပ်မံကြည့်ကာ မေးခွန်းထုတ်သံဖြင့် ဆက်ပြောသည်။
"မြို့စားဖန့် ခင်ဗျာ သက်သေက ထင်ရှားနေပါတယ် တကယ်လို့ ကျောက်ယန် ကို ဒီနေ့ ခေါင်းမဖြတ်ဘူးဆိုရင် တောင်ပိုင်းဒေသက လူထုရဲ့ ဒေါသကို ထိန်းချုပ်ဖို့ ခက်ပါလိမ့်မယ် ဒါ့အပြင် မြို့စားဖန့် က ဘာကြောင့် ကျောက်ယန် ဘက်ကနေ ပြောပေးနေရတာလဲဆိုတာကိုလည်း သံသယဝင်စရာ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်"
"မလေးမစား မလုပ်နဲ့"
ဟု ရှမင်းသား နှင့် အခြားသူများက ချက်ချင်း အော်ဟစ်လိုက်ကြသည်။
သို့သော် ဆရာချန် ကမူ ဘာမှမပြောဘဲ ခေါင်းငုံ့နေသည်။
ယွီကျန်း ကမူ ထိုငေါက်သံများကို ဂရုမစိုက်ဘဲ ဖန့်ချန် ကို စိုက်ကြည့်နေသည်။
"တောင်ပိုင်းတောင်တန်းကျောင်းတော်ရဲ့ ထိပ်တန်းကျောင်းသားဆိုတဲ့ ဂုဏ်သတင်းနဲ့ ထိုက်တန်ပါတယ် မြို့စားဖန့် ရဲ့ ရှေ့မှာတောင် ဒီလိုစကားမျိုး ပြောရဲတာဟာ မင်းရဲ့ ရိုးသားမှုကို ပြတာပဲ နောက်နောင် မင်းသာ တောင်ပိုင်းဒေသမှာ အရာရှိဖြစ်လာရင် ငါတို့ တကယ်ကို ကံကောင်းမှာပဲ"
"ပညာရှိ ယွီကျန်း က မြို့စားဖန့် ရှေ့မှာတောင် ဒီလိုပြောရဲတာဆိုတော့ သူ့မှာ ဘာမရိုးသားတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်မှ မရှိနိုင်ဘူး အကယ်၍ ကျောက်ယန် သာ ဒီနေ့ အပြစ်ပေးခံရရင် ငါ ယွီကျန်း ကို ဘုရားလို ကိုးကွယ်မိမှာပဲ"ာ
ယွီကျန်း က လက်အုပ်ချီကာ ကောင်းကင်သို့ မြှောက်ပြရင်း အေးစက်သော အမူအရာဖြင့်
"မိဘပြည်သူတို့ ဒီနေ့ ကျွန်တော် ပြောတဲ့ စကားတွေဟာ ဘယ်သူ့ကိုမှ စော်ကားချင်လို့ မဟုတ်ပါဘူး ကျွန်တော့်ရဲ့ ခံစားချက်ကို ပြောပြတာပါတကယ်လို့ ကျောက်ယန် သာ ဒီနေ့ ဆက်ပြီး အသက်ရှင်နေဦးမယ်ဆိုရင် ဒီလောကကြီးမှာ တရားမျှတမှုဆိုတာ ဘယ်မှာ ရှိတော့မှာလဲ"
ကျောင်းတော်မှ ကျောင်းသားများမှာ ယွီကျန်း ၏ သတ္တိကို အလွန် အထင်ကြီးသွားကြသည်။
ဖန့်ချန် က ပြုံး၍ ပေါ့ပေါ့ပါးပါးပင် မေးလိုက်သည်။
"မင်းက တောင်ပိုင်းတောင်တန်းကျောင်းတော်ရဲ့ ထိပ်တန်းကျောင်းသားလား"
ယွီကျန်း အနည်းငယ် အံ့သြသွားသော်လည်း ခေါင်းညိမ့်ပြသည်။
"ဟုတ်ပါတယ်"
ဖန့်ချန် က ကျောက်ယန် ကို လှည့်ကြည့်လိုက်သည်။
"ငါမှတ်မိသလောက်ဆိုရင် ဒီကျောင်းတော်ရဲ့ ထိပ်တန်းကျောင်းသားကို မဲပေးစနစ်နဲ့ ရွေးချယ်တာ မဟုတ်လား သက်တမ်းတစ်ခုစီတိုင်းက မတူညီကြဘူး၊ ထိပ်တန်းကျောင်းသားတိုင်းကို ကျောင်းအုပ်ကြီးက မြို့တော်ကို လွှတ်ပြီး အဆင့် ၅ အရာရှိကနေ စတင်ဖို့ အကြံပြုပေးလေ့ရှိတယ် ဒါဟာ ဒီဒေသရဲ့ အခြေအနေကို ထောက်ထားပြီး မြောက်ပိုင်းဒေသက ပေးထားတဲ့ အထူးအခွင့်အရေးတစ်ခုပဲ ဒီမှာ စာပေနဲ့ အတွေးအခေါ်ကို တတ်မြောက်တဲ့သူတွေဟာ ရှားပါးပါရမီရှင်တွေ မဟုတ်လား မင်းရဲ့ အသိပညာနဲ့ ပါရမီအရဆိုရင် မင်းက ဘာလို့ အစကတည်းက ထိပ်တန်းကျောင်းသားအဖြစ် ရွေးချယ်မခံခဲ့ရတာလဲ"
ကျောက်ယန် မဖြေမီ ယွီကျန်း က ဝင်ပြောလိုက်သည်။
"ကျောက်ယန် က အမှုကျူးလွန်ပြီး ဝရမ်းပြေးဖြစ်သွားလို့ပါ မဟုတ်ရင်တော့ သူက ထိပ်တန်းကျောင်းသား ဖြစ်မှာ သေချာပါတယ် ကံမကောင်းစွာနဲ့ပဲ သူဟာ လူလို့ ခေါ်ဖို့တောင် မထိုက်တန်တဲ့သူ လူရုပ်နဲ့ တိရစ္ဆာန်စိတ်ရှိတဲ့သူ တစ်ယောက် ဖြစ်နေခဲ့တာပဲ"
ဖန့်ချန် က ယွီကျန်း ကို လက်ညှိုးထိုးပြရင်း
"ဒါဆို. မင်းက ဒီအခြေအနေကနေ အခွင့်ကောင်း ရသွားတာပေါ့"
အခွင့်ကောင်း ရသွားတာ ဟုတ်လား ခဏမျှ စဉ်းစားပြီးနောက် လူတိုင်း ဖန့်ချန် ပြောလိုသည်ကို နားလည်သွားကြသည်။
သူတို့၏ မျက်နှာများ ပျက်သွားပြီး ယွီကျန်း ကို သံသယဖြင့် စတင် စိုက်ကြည့်လာကြသည်။
"မှန်ပါတယ်"
ဟု ယွီကျန်း က ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းပင် ဝန်ခံလိုက်သည်။
"ကျောက်ယန် ပြဿနာတက်သွားလို့ ကျွန်တော် ထိပ်တန်းကျောင်းသား ဖြစ်လာခဲ့တာပါ ဒါပေမဲ့ ဒါက အခုအမှုနဲ့ ဘာမှမဆိုင်ပါဘူး မြို့စားဖန့် က လမ်းကြောင်းလွဲအောင် ပြောနေတာပဲ"
"ဟဲဟဲ..."
ဆရာချန် က ရုတ်တရက် ချောင်းနှစ်ချက်ဟန့်ကာ အားလုံးကို ကြည့်ပြီး ပြုံးလိုက်သည်။
"လူကြီးမင်းတို့ခင်ဗျာ ယွီကျန်း ဟာ ဒီကျောင်းတော်မှာ ငယ်ငယ်ကတည်းက ရှိနေခဲ့တာပါ သူဟာ ကျောက်ယန် လောက် ဉာဏ်မထက်မြက်ပေမယ့်လည်း မညံ့ပါဘူး အကယ်၍ ကျောက်ယန် က ထိပ်တန်းကျောင်းသား ဖြစ်သွားရင်တောင် ယွီကျန်း ကို မြို့တော်ကိုသွားဖို့ ကျွန်တော် အကြံပြုပေးလို့ ရပါတယ်"
"သူဟာ ကျောက်ယန် ကို နာမည်ဖျက်ဖို့အတွက် အပြစ်မဲ့ အမျိုးသမီးတွေကို သတ်ဖြတ်ဖို့အထိ ဘာအကြောင်းပြချက်မှ မရှိပါဘူး သူ ဒါလုပ်လို့ ဘာမှ အကျိုးအမြတ် အများကြီး မရပါဘူး ဒါဟာ ယုတ္တိမရှိတဲ့ ယူဆချက်ပါပဲ"
သူက ဖန့်ချန် ဘက်သို့ လှည့်ကာ
"မြို့စားဖန့်. ကျွန်တော်လည်း အဲဒီတုန်းက အဲဒီလို သံသယဝင်ခဲ့ဖူးပါတယ် ဒါပေမဲ့ အသေအချာ ပြန်စဉ်းစားကြည့်လိုက်ရင် အဲဒီယူဆချက်ဟာ တကယ်ကို ရယ်စရာကောင်းနေတာ တွေ့ရပါလိမ့်မယ်"
ကျောင်းသားများကလည်း ဝိုင်းပြောကြသည်။
"ဟုတ်တယ် အစ်ကို ယွီ က ထိပ်တန်းကျောင်းသား နာမည်လေး ရဖို့အတွက်နဲ့ ကျောက်ယန် ကို ဘာလို့ ဒီလိုလုပ်ရမှာလဲ"
"ဒီလိုလုပ်ဖို့ သူ ဘယ်လောက်တောင် အပင်ပန်းခံ စွန့်စားရမလဲ နောက်ပြီး အစ်ကို ယွီ က သနားတတ်တဲ့သူပါ၊ ပုရွက်ဆိတ်တစ်ကောင်ကိုတောင် မနင်းရဲတဲ့သူက လူသတ်ပါ့မလား"
"အစ်ကို ယွီ က ကျောင်းပြီးရင် မြို့တော်မှာ အရာရှိဖြစ်မှာ သေချာပေါက်ပဲ အဆင့် ၅ ကနေ မစရရင်တောင် အနည်းဆုံး အဆင့် ၆ ကနေ စရမှာပါ သူ့ရဲ့ အနာဂတ်က တောက်ပနေတာပဲ၊ ဘာလို့ ကျောက်ယန် ကို လုပ်ကြံနေမှာလဲ"
ကျောင်းသားများ၏ စကားကို ကြားသောအခါ အခြားသူများကလည်း ယုတ္တိရှိသည်ဟု ထင်လာကြသည်။ တစ်ကျောင်းတည်းသားကို ဒုက္ခပေးဖို့အတွက် အမျိုးသမီးတွေကို တမင်တကာ သတ်ဖြတ်တယ်ဆိုတာက တကယ်ကို မဖြစ်နိုင်သလိုပင်
အတန်ကြာမှ ဖန့်ချန် က ရယ်မောလိုက်သည်။
"စိတ်လိုက်မာန်ပါ ကျူးလွန်တတ်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုမျိုး ရှိတယ်လေ အဲဒါက စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ချို့ယွင်းမှု တစ်မျိုးပဲ၊ ဒီလိုလူတွေရဲ့ အတွေးအခေါ်နဲ့ လုပ်ဆောင်ပုံက သာမန်လူတွေနဲ့ မတူဘူး သူတို့က ဘာတွေ ဆုံးရှုံးသွားမလဲဆိုတာ ဂရုမစိုက်ဘူး သူတို့ စိတ်ထဲမှာ ရည်မှန်းချက်တစ်ခု ရှိရင် အဲဒါကို ရအောင်ယူဖို့ ဘာမဆို လုပ်တတ်ကြတယ် "
"တကယ်လို့ ကျောက်ယန် သေမှ သူ ထိပ်တန်းကျောင်းသား ဖြစ်မယ်ဆိုရင် သူ သေအောင် လုပ်လိမ့်မယ် အရာအားလုံးက မင်းတို့အတွက် ယုတ္တိရှိနေဖို့ မလိုဘူးလေ"
ဟု ဖန့်ချန် က ဆက်ပြောသည်။
"သူ့ရဲ့ ရည်မှန်းချက် အောင်မြင်သွားရင် ပြီးတာပဲ သူ ဘာလို့ ဒါကို လုပ်ခဲ့လဲဆိုတာ ဘယ်သူသိမှာလဲ ဒါဟာ ကျောက်ယန် က သူ့ဖိနပ်ကို မတော်တဆ နင်းမိလို့ ဖြစ်နိုင်သလို၊ သူ့ကို တစ်စုံတစ်ရာ စော်ကားပြောဆိုမိလို့လည်း ဖြစ်နိုင်တယ်၊ ဒါမှမဟုတ် ကျောက်ယန် ကို သူကြည့်မရလို့လည်း ဖြစ်နိုင်တာပဲ"
"..."
လူတိုင်း၏ မျက်နှာများမှာ အလွန်ပင် ထူးဆန်းသွားတော့သည်။
ရှမင်းသား ၊ မြို့ဝန် အိုရန် နှင့် အရာရှိကျွယ် တို့မှာ ဖန့်ချန် ၏ စကားကို အသေအချာ စဉ်းစားနေကြသည်။
ထပ်မံ စဉ်းစားကြည့်သောအခါ အမှုစစ်ဆေးရာတွင် သူတို့ အမြဲသုံးလေ့ရှိသော ယုတ္တိရှိမှုနှင့် ဆင်ခြင်တုံတရား နည်းလမ်းများမှာ အမှုတိုင်းအတွက် အကျုံးမဝင်နိုင်ကြောင်း သူတို့ သဘောပေါက်လာကြသည်။