စုံစမ်းခြင်း

“ဒီဒေသမှာ အရင်ကတည်းက မြစ်နတ်မင်းဆီမှာ ကလေးတွေကို ပူဇော်တဲ့ ဓလေ့ ရှိခဲ့တာလေ... လွန်ခဲ့တဲ့ ဆယ်နှစ်တုန်းကတော့ လက်ရှိ ဝန်ကြီးချုပ်က ဒီနေရာမှာ မြို့ဝန် လာလုပ်တုန်းက အဲ့ဓလေ့ကို တင်းကျပ်စွာ တားမြစ်ခဲ့ဖူးတယ်... ဒါကြောင့် ဒီနှစ်တွေအတွင်း လူ့အသက်နဲ့ ပူဇော်တာမျိုးကို ဘယ်သူမှ လူသိရှင်ကြား မလုပ်ရဲကြတော့ဘူးလေ...”

“ဒါပေမဲ့ စာပို့သမား ပြောတာတော့... တိတ်တဆိတ် ပူဇော်တာမျိုးကတော့ ရှိနေဆဲပဲတဲ့... လောကမှာ စည်းစိမ်ဥစ္စာကို မက်မောတဲ့သူတွေ ရှိနေသရွေ့... ဒီလို အသိဉာဏ်မရှိတဲ့ အလုပ်တွေကို လုပ်နေကြဦးမှာပါပဲ...”

“ကိုယ့်ရဲ့ ခန့်မှန်းချက်အရဆိုရင်... ရွာသူကြီးရဲ့ ဇနီးတင် မကဘဲ တခြား ရွာသားတွေလည်း လီယွမ်ဝေ တို့ လင်မယား ကလေးကို ပွေ့ချီပြီး ပြန်လာတာကို မြင်ခဲ့ကြမှာပဲ... တချို့ဆိုရင် သူတို့ ကလေးကို မြစ်ထဲ ပစ်ချလိုက်တာကိုတောင် မြင်ခဲ့ကြလို့သာ... အခုလို သတင်းတွေ ထွက်ပေါ်နေတာ ဖြစ်ရမယ်... သူတို့ရဲ့ သွေးသားရင်းကို ပူဇော်လိုက်လို့သာ အခုလို ချမ်းသာနေကြတာလို့ ရွာသားတွေက ယူဆနေကြတာပေါ့...”

ကုမင်တာ့၏ စကားများကို နားထောင်ပြီးနောက် ကျန်းယွင်နန်မှာ ထပ်မံ၍ မျက်ရည်များ ကျလာရပြန်လေသည်။

“ကလေးလေးတွေက ဘာအပြစ်ရှိလို့လဲ... ဘယ်လိုလုပ်ပြီး ရက်စက်ရဲကြတာလဲ...”

ကျန်းယွင်နန်က စိတ်ထိခိုက်စွာ ရေရွတ်လိုက်မိ၏။

ကုမင်တာ့က သက်ပြင်းချကာ ပြောလိုက်လေသည်။

“သူတို့ ကလေးကို တကယ်ပဲ စွန့်ပစ်ခဲ့တာလား၊ စွန့်ပစ်ခံရတဲ့ ကလေးက နျိုနျိုလား ဆိုတာတော့ မသေချာသေးပါဘူး... ဒီနှစ်ရက်အတွင်း လီမိသားစုနဲ့ တွေ့ရင်လည်း ပုံမှန်အတိုင်းပဲ နေပါနော်... မိုးကလည်း ဆက်ရွာနေဦးမယ့် ပုံပဲဆိုတော့... ကိုယ် လီယွမ်ဝေ ကို ထပ်ပြီး စုံစမ်းကြည့်လိုက်ပါ့မယ်...”

လင်မယားနှစ်ယောက် စကားပြောနေစဉ်မှာပင် ဧည့်သည်ဆောင်မှ အခြား အဘွားအို တစ်ဦးသည် ရေနွေးအိုးကြီး တစ်လုံးကို သယ်ဆောင်ကာ ဝင်လာလေသည်။

ရေနွေးများကို လက်ခံပြီးနောက် ကျန်းယွင်နန်က ပေါ့ပေါ့ပါးပါးပင် မေးမြန်းလိုက်၏။

“အဘွား... ဘာလို့ ဒီမှာ အဘွား တစ်ယောက်တည်းပဲ ရှိနေရတာလဲဟင်... စောစောက နောက်တစ်ယောက် ရှိသေးတယ် မဟုတ်လား...”

ထိုအဘွားအိုသည် ထိုစကားကို ကြားသည်နှင့် မျက်နှာပျက်သွားပြီး ပြောလိုက်လေသည်။

“အဲ့ဒီ အဘွားကြီးကတော့ တကယ်ကို ကံဆိုးတာပါပဲ... တစ်နေကုန် အလုပ်ခိုကပ်နေပြီးတော့... အခုမှ အလုပ်လေး နည်းနည်း လုပ်ရုံရှိသေးတယ်... သူ ဒဏ်ရာရသွားပြီဆိုပြီး အိမ်ကို ဆရာဝန် ခေါ်ခိုင်းနေတာလေ... အခုတော့ သူ တကယ်ပဲ အသက်ကလေးကရလာတော့ ထိခိုက်ကုန်ပြီ...”

ကျန်းယွင်နန်သည် အဘွားအို၏ စောစောက သွေးချင်းချင်းနီနေသော ပုံစံကို သတိရလိုက်သဖြင့် မအံ့သြတော့ပေ။

သို့သော် နောက်တစ်နေ့သို့ ရောက်သောအခါတွင်လည်း ဧည့်သည်ဆောင်၌ အဘွားအို တစ်ဦးတည်းသာ ရှိနေဆဲ ဖြစ်၏။

ထိုအဘွားအိုမှာမူ ယခုအခါ တွေဝေငေးငိုင်နေသည့် ပုံစံ ပေါက်နေလေသည်။

“အဘွား ဘာဖြစ်လို့လဲဟင်... အခက်အခဲ တစ်ခုခု ရှိနေလို့လား...”

ကျန်းယွင်နန်က နူးညံ့စွာ မေးမြန်းလိုက်လေသည်။

အပြင်ဘက်တွင် မိုးရွာနေဆဲ ဖြစ်သဖြင့် သူတို့ ခရီးဆက်၍ မရနိုင်သေးပေ။ ကျန်းယွင်နန်သည် ခြံထဲမှ အစေခံများထံမှ သတင်းအစအန ရလိုရငြား စဉ်းစားနေမိခြင်းပင်။

အဘွားအိုမှာ မျက်နှာ ဖြူဖပ်ဖြူရော် ဖြစ်နေပြီး ပြောလိုက်လေသည်။

“အဲ့ဒီ အဘွားကြီး... မဟုတ်ပါဘူး... အဒေါ်တင် မနေ့ညက ဆုံးသွားပြီလေ...”

“ဆုံးသွားပြီ ဟုတ်လား...”

ကျန်းယွင်နန်မှာ ချက်ချင်း တုံ့ပြန်နိုင်စွမ်း မရှိ ဖြစ်သွားရ၏။

အဘွားအိုက ဆက်ပြောလိုက်လေသည်။

“သမားတော် ခေါ်ပြီး ဆေးတွေ တိုက်နေတုန်းမှာပဲ... သန်းခေါင်ယံ အချိန်မှာ ရုတ်တရက် သွေးတွေ အန်ပြီးတော့... အဲ့ဒီမှာတင် ပွဲချင်းပြီး ဆုံးသွားတာပဲလေ...”

ကျန်းယွင်နန်မှာ ထိုစကားကြောင့် လန့်သွားပြီး နောက်သို့ တစ်လှမ်း ဆုတ်လိုက်မိ၏။

“မနေ့ကအထိ အကောင်းကြီး ရှိနေတာကို... ဘာလို့ ရုတ်တရက်ကြီး ဆုံးသွားရတာလဲဟင်...”

ထိုအဘွားအိုမှာမူ ထိတ်လန့်နေဆဲ ဖြစ်၏။

“ဟုတ်ပ... မနေ့က အဒေါ်တင် က ရေနွေးပုံး သုံးပုံးတောင် တစ်ယောက်တည်း သယ်ခဲ့တာလေ... တကယ်ပဲ ကြောက်စရာ ကောင်းလိုက်တာ... ကျွန်မလည်း မနေ့က ရေနွေးတွေ သယ်ခဲ့တာပဲ... ကျွန်မလည်း သူ့လိုမျိုး ရုတ်တရက်ကြီး သေသွားမလား မသိဘူး...”

ကျန်းယွင်နန် - "..."

ကျန်းယွင်နန်၏ စိတ်ထဲတွင် အတွေးတစ်ခု ပေါ်လာလေသည်။ သက်သေဖျောက် ဖျက်ဆီးလိုက်ခြင်းလားဟင်။

သို့သော်လည်း ခဏချင်းမှာပင် သူမသည် အများကြီး တွေးမိနေခြင်း ဖြစ်မည်ဟု ပြန်လည် ဆင်ခြင်လိုက်၏။ အဒေါ်တင် သည် လီယွမ်ဝေ အား နျိုနျိုတွင် မှဲ့မပါကြောင်း သတင်းပေးခဲ့သည် မဟုတ်ပါလား။ လီယွမ်ဝေ အနေဖြင့် သူမအား သတ်ဖြတ်ရန် အကြောင်းရင်း မရှိနိုင်ပေ။

အဒေါ်တင် ရုတ်တရက် သေဆုံးသွားခြင်း၏ အကျိုးဆက်မှာမူ ကျန်ရှိနေသော တစ်ဦးတည်းသော အဘွားအိုအား ကျန်းယွင်နန်တို့က ငွေများ ပိုမို ပေးကမ်းကာ ခိုင်းစေရခြင်းပင်။

ကုမင်တာ့တို့ လင်မယားမှာ ထိုပိုက်ဆံ အနည်းငယ်ကို ဂရုမစိုက်ကြဘဲ ဤသည်မှာ ကောင်းသော ကိစ္စဟုပင် ယူဆထားကြ၏။

ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ဤအဘွားအိုမှာ ပိုက်ဆံမက်သူ ဖြစ်သဖြင့် ပိုက်ဆံပေးလျှင် သိလိုသည်များကို အကုန် ပြောပြလိမ့်မည် မဟုတ်ပါလား။

ကျန်းယွင်နန်သည် ဖရုံစေ့များ၊ မုန့်များနှင့် ငွေများကို ယူဆောင်ကာ ထိုအဘွားအိုထံ သွားရောက်ခဲ့ပြီး နှစ်ယောက်သား တစ်နေ့လယ်လုံး ပန်းထိုးရင်း စကားပြောဖြစ်ကြလေသည်။

ထိုအဘွားအိုမှာ ပါးစပ်စည်းမစောင့်တတ်သူ ဖြစ်ပေသည်။ သူမသည် ပိုက်ဆံများကိုပင် အသုံးမပြုရသေးဘဲ ဖရုံစေ့များကို ကိုက်စားရင်း၊ သူမ၏ သခင်အိမ် အကြောင်းများကို အကုန် ဖွင့်ဟ ပြောဆိုလေတော့သည်။

“ဒီမိသားစုက တကယ်ကို ထူးဆန်းတာနော်... သူတို့သာ ရွာထဲက လူတွေကို အလုပ်မပေးထားရင်... တို့ရွာသားတွေက သူတို့ကို နှင်ထုတ်တာ ကြာပြီလေ...”

“သခင်ကြီးကလည်း ထူးဆန်းတယ်... တစ်နေ့ကုန် အမွှေးတိုင်တွေ ထွန်းပြီး ဘုရားဝတ်ပြုနေတာ မဟုတ်ရင်... ဘုန်းကြီးတွေ၊ တာအိုဆရာတွေကို အိမ်ခေါ်ပြီး ယဇ်ပူဇော်ခိုင်းနေတာလေ... သူ ဘယ်နှကြိမ်တောင် လုပ်ပြီးပြီလဲ မသိဘူး...”

“သခင်မကြီးကလည်း ပုံမှန် မဟုတ်ဘူးလေ... တစ်နေကုန် ကုတင်ပေါ်မှာပဲ လှဲနေပြီး... ကိုယ့်ကျန်းမာရေးကိုယ် ဂရုမစိုက်ဘဲ... သူ့ယောက်ျား မျိုးဆက် ပြတ်မှာ စိုးရိမ်လို့ဆိုပြီး မယားငယ်တွေတင် ရှာပေးနေတာလေ... အဲ့ဒီ ကလေးတွေထဲမှာ တစ်ယောက်မှလည်း သူ့ရဲ့ သားသမီးအရင်း မဟုတ်ဘူးလေ... တကယ်ကို ဦးနှောက် မရှိတာပဲ...”

“မယားငယ်တွေဆီက ရတဲ့ ကလေးတွေ အများကြီး မွေးထားပေမဲ့... အားလုံးကလည်း ဖျော့တော့တော့နဲ့ နေမကောင်းကြဘူးလေ... ဒါတောင် သူတို့လင်မယားက ဆရာတွေကို ပင့်ပြီး အစိုးရစာမေးပွဲမှာ ပထမဆု ရမယ့်သူ ပေါ်ထွက်လာဖို့ မျှော်လင့်နေကြသေးတာလေ...”

“သားတွေကလည်း စကားသေချာ မပြောတတ်ကြဘူး... ရွာထဲက ငတုံးလေးတွေနဲ့ တူနေတာပဲ... ဆရာတွေက နှစ်ပေါင်းများစွာ သင်ပေးနေတာတောင် စာလုံးအနည်းငယ်ပဲ သိကြတာလေ... ပိုက်ဆံတွေ အလကား ဖြုန်းနေတာပဲ... အဲ့ဒီပိုက်ဆံတွေကို ကျွန်မကို ပေးလိုက်ရင် ပိုတောင် ကောင်းဦးမယ်... ကျွန်မကတော့ သူ့ကျေးဇူးကို သိနေမှာပါ...”

ကျန်းယွင်နန်သည် ဘေးမှနေ၍ နားထောင်ပေးရုံသာ ဖြစ်ပြီး အဘွားအိုကမူ သူမ သိသမျှ အကြောင်းအရာ မှန်သမျှကို တစ်လုံးမကျန် ပြောပြလေတော့သည်။

ကုမင်တာ့သည်လည်း အားနေခြင်း မရှိဘဲ စွန်းကျားရှင်းနှင့်အတူ လီယွမ်ဝေ အား ထပ်မံ သွားရောက် တွေ့ဆုံလေသည်။

လီယွမ်ဝေ သည် သူ၏ သားများအပေါ် အမြဲတမ်း အာရုံရောက်နေသူ ဖြစ်၏။

“ကျွန်တော်ကတော့ ကျွန်တော့်သားတွေ လူရည်မွန် ဖြစ်လာဖို့ပဲ အမြဲ မျှော်လင့်နေတာပါ... သူတို့ စာသင်ရာမှာ တိုးတက်လာတာ၊ စာလုံးအနည်းငယ် ပိုမှတ်မိလာတာကို မြင်ရရင်ပဲ... ကျွန်တော် အရမ်းပျော်ရွှင်ရပါတယ်ဗျာ...”

စွန်းကျားရှင်းသည် ထိုစကားကို ကြားသောအခါ သူ၏ ခံစားချက်များကို ရင်ဖွင့်လေသည်။

“သားသမီးဆိုတာ မိဘတွေအပေါ် အကြွေးတင်နေသူတွေပဲလေ... သူတို့ မွေးလာကတည်းက တို့တွေရဲ့ ရင်ထဲမှာ စိုးရိမ်မှုတွေက ရှိနေပြီးသားပါ... အခုဆိုရင် ကျွန်တော့်ရင်ထဲမှာ တစ်ဖက်က ချန်ရှိုး လေးအတွက် စိုးရိမ်ရသလို နောက်တစ်ဖက်ကလည်း နျိုနျိုလေး အတွက် ပူပန်နေရတာလေ...”

ကုမင်တာ့က သက်ပြင်းချကာ ပြောလိုက်၏။

“သားသမီးတွေ ကိုယ့်ဘေးနားမှာ ရှိနေတာကပဲ လောကမှာ အကြီးမားဆုံး ကံကောင်းခြင်းပါပဲဗျာ...”

စွန်းကျားရှင်းသည် ကုမိသားစု၏ အတိတ်အကြောင်းကို သိထားသူ ဖြစ်သဖြင့် ညင်သာစွာ နှစ်သိမ့်လိုက်လေသည်။

“ကျုံးတယ်... အများကြီး စိတ်မပူပါနဲ့... ကံကောင်းတဲ့သူတွေမှာ နတ်ကောင်းနတ်မြတ်တွေ စောင့်ရှောက်မှု ရှိပါတယ်... မင်းလည်း မင်းရဲ့ သားလတ်ကို သေချာပေါက် ပြန်ရှာတွေ့မှာပါ...”

ကုမင်တာ့သည် ပျောက်ဆုံးသွားသော သူ၏ သားလတ် အကြောင်းကို တွေးမိပြီး စကားဆက်မပြောချင်တော့သော်လည်း မျက်နှာတွင်မူ တည်ငြိမ်စွာဖြင့်ပင် ရှိနေလေသည်။

စွန်းကျားရှင်းက ဘေးမှနေ၍ ဆက်ပြောလိုက်၏။

“ငါ့မှာ သူငယ်ချင်း တစ်ယောက် ရှိတယ်လေ... သူ့ရဲ့ တစ်ဦးတည်းသော သား ပျောက်သွားတာ ဆယ်နှစ်တောင် ရှိပြီ... ဒီဘဝတော့ မျှော်လင့်ချက် မရှိတော့ဘူးလို့ ထင်နေတုန်း... တစ်နေ့မှာ ကွမ်လင်း ပြည်နယ်ကို သွားလည်ရင်းနဲ့ လမ်းတစ်ဖက်က လူငယ်လေးကို မြင်လိုက်တာနဲ့ ရင်ထဲမှာ ဒိန်းခနဲ ဖြစ်သွားတာတဲ့... အဲ့ဒါနဲ့ သွားမေးကြည့်တော့မှ သူ့ရဲ့ ပျောက်ဆုံးနေတဲ့ သားအရင်း ဖြစ်နေတာလေ...”

“ကျုံးတယ်... မင်းလည်း တစ်နေ့နေ့မှာ မင်းရဲ့ သားလတ်နဲ့ ပြန်ဆုံနိုင်မှာပါ... သားအဖ နှစ်ယောက် အတူတူ ထိုင်ပြီး... ဒီနှစ်တွေအတွင်း သူ ဘယ်လို ဖြတ်သန်းခဲ့ရလဲ ဆိုတာကို မေးမြန်းရမှာပေါ့...”

စွန်းကျားရှင်း၏ ညင်သာသော စကားများကို နားထောင်ရင်း ကုမင်တာ့မှာမူ အတင်း ပြုံးလိုက်ရပြီး လီယွမ်ဝေ ၏ မျက်နှာအမူအရာကို သေချာ စောင့်ကြည့်နေမိလေသည်။

လီယွမ်ဝေ ၏ မျက်နှာမှာမူ ဘာမှ ပြောင်းလဲခြင်း မရှိသလို သူ၏ မျက်လုံးများတွင်လည်း မည်သည့် တုန်လှုပ်မှုမှ မရှိချေ။

ကုမင်တာ့သည် စိတ်ထဲမှနေ၍ ဆုံးဖြတ်ချက် တစ်ခု ချလိုက်၏။ လီယွမ်ဝေ နှင့် နျိုနျို တို့သည် သွေးသား တော်စပ်သူများ မဟုတ်နိုင်ပေ။

သူ သေချာ ကြည့်လိုက်ရာတွင်လည်း နျိုနျို နှင့် လီယွမ်ဝေ တို့မှာ ရုပ်ချင်း ဆင်တူမှု တစ်ခုမျှ မရှိသည်ကို တွေ့လိုက်ရလေသည်။

သူ၏ နေအိမ်သို့ ပြန်ရောက်သောအခါ ဇနီးဖြစ်သူ စုံစမ်းသိရှိလာသော သတင်းများကို နားထောင်ပြီးနောက် ကုမင်တာ့သည် သူ၏ အတွေးမှာ ပို၍ ခိုင်မာသွားလေတော့သည်။

“လီမိသားစု က ပိုက်ဆံတွေ ဘယ်က ရလာလဲ ဆိုတာ တို့တွေ ထပ်မစုံစမ်းတော့ပါဘူး... မိုးတိတ်တာနဲ့ တို့တွေ ထွက်သွားကြရအောင်... ဒီနေရာမှာ အကြာကြီး နေဖို့ မသင့်တော်ဘူးလေ...”

ကုမင်တာ့က ပြောလိုက်၏။

“တကယ်လို့ လီယွမ်ဝေ တို့ လင်မယားက နျိုနျိုရဲ့ မိဘအရင်းတွေ ဖြစ်နေရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲဟင်...”

ကျန်းယွင်နန်က စိုးရိမ်တကြီး မေးမြန်းလိုက်လေသည်။

“တကယ်လို့ ဒါက အမှန်တရား ဖြစ်နေရင်တော့... သူတို့က နျိုနျိုကို မြစ်နတ်မင်းဆီမှာ ပူဇော်လိုက်တာ ဖြစ်မှာပေါ့... ကလေး ပျောက်သွားတာကို ဘယ်သူက လျှို့ဝှက်ထားမှာလဲ... ရှာတောင် မရှာကြဘူး မဟုတ်လား... ဒီလောက် ရက်စက်တဲ့ မိသားစုမျိုးနဲ့တော့ ဆွေမျိုးမတော်တာကမှ ပိုကောင်းဦးမယ်...”

ကုမင်တာ့က ထိုသို့ ပြောလိုက်လေသည်။

ကျန်းယွင်နန် ခေါင်းညိတ်လိုက်ပြီး ပြောလိုက်၏။

“ရှင်ပြောတာလည်း ဟုတ်ပါတယ်... ဒါပေမဲ့ ကျွန်မ ရင်ထဲမှာတော့ တစ်မျိုးကြီး ခံစားနေရတုန်းပဲ... လီယွမ်ဝေ က နျိုနျိုရဲ့ ဘဝနောက်ခံနဲ့ တစ်ခုခု ပတ်သက်နေလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်မ ထင်နေမိတယ်...”

ကုမင်တာ့က လေးနက်သော မျက်နှာထားဖြင့် ပြောလိုက်လေသည်။

“အခုတော့ သူတို့နှစ်ဦးက ကလေးကို မြစ်ထဲ ပစ်ချခဲ့တာ သေချာသလောက် ရှိနေပြီလေ... အကယ်၍ နျိုနျို နဲ့ လီမိသားစု က သွေးသား မတော်စပ်ဘူး ဆိုရင်တောင်... သူတို့မှာ နျိုနျိုကို သတ်ရမယ့် အကြောင်းရင်း တစ်ခုခု ရှိနေလို့ ဖြစ်ရမယ်...”

“အကယ်၍ သူတို့က နျိုနျိုကို တကယ် သိသွားရင်... ဒုတိယအကြိမ် ထပ်ပြီး သတ်ဖို့ ကြိုးစားကြမလား ဆိုတာ ဘယ်သူ သိနိုင်မှာလဲ...”