အခန်း (၄၀၇-၄၀၈)
Vol. 38 Ch. 407-408
အပိုင်း (၄၀၇)
လီလင်းဖူ ထွက်သွားပြီးနောက် လင်းပိုင်ဖန်သည် ဆရာစာရင်းကို ကောက်ယူကြည့်လိုက်သည်။
ထိုစာရင်းတွင် စာပေပညာရပ်ပိုင်း၊ သင်ကြားမှုအောင်မြင်မှုတို့နှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားပိုင်းတို့တွင် မဟာရှနိုင်ငံ၏ အတော်ဆုံးဟု ဆိုနိုင်သည့် ဆရာ ၅၀ ဦး၏ အချက်အလက်များကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် "လူ့မျက်နှာသာ မြင်ရသော်လည်း စိတ်ကိုမူ မသိနိုင်" ဟူသော စကားအတိုင်းပင်။
အကယ်၍ ပေါ့ဆမှုကြောင့် သိုးရေခြုံထားသော ဝံပုလွေတစ်ကောင်ကို မှားယွင်းရွေးချယ်မိပါက ရယ်စရာ ဖြစ်ချေတော့မည်။ ထို့ထက် ပိုဆိုးသည်မှာ အကယ်၍ တစ်စုံတစ်ယောက်၏ အကြံအစည်များ နောက်ကွယ်မှာ ပါနေပြီး ရွေးချယ်လိုက်သူအားလုံးက ကျောင်းအုပ်ကြီးတွေချည်း ဖြစ်နေပါက အတော်လေး ရယ်ဖွယ်ကောင်းနေပေလိမ့်မည်။
ထို့ကြောင့် သူသည် မိမိစိတ်တိုင်းကျ ဖြစ်မည့် "စံပြဆရာ" များကို ရွေးချယ်နိုင်ရန် တိတ်တဆိတ် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ရန် စီစဉ်လိုက်သည်။ စစ်ဆေးရမည့် အချက်အလက်များစွာထဲတွင် လင်းပိုင်ဖန်သည် ကိုယ်ကျင့်တရားပိုင်းကို အလေးအနက်ဆုံး ထားသည်။
ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်သော ဆရာတစ်ဦးသည် ကျောင်းသားများအပေါ် ကြီးမားသော သြဇာသက်ရောက်မှုရှိပြီး ၎င်းတို့အား အကျင့်စာရိတ္တကောင်းမွန်ကာ မှန်ကန်သော တန်ဖိုးထားမှုများ ရှိလာစေရန် ကူညီပေးနိုင်သဖြင့် တိုင်းပြည်နှင့် လူမျိုးအတွက် အလွန်အကျိုးရှိစေမည် ဖြစ်သည်။
လင်းပိုင်ဖန်သည် ပထမဆုံးအမည်ကို လှန်ကြည့်လိုက်သည်။ “ကျောက်ကယ်... စာသင်သားအဆင့်၊ အသက် ၄၉ နှစ်၊ မြို့တော်ရှိ ချောင်ဝေကျောင်းမှ ဆရာ”
သူသည် သူ၏ အသိစိတ်ကို အင်ပါယာမြေပုံ နှင့် ချိတ်ဆက်လိုက်ပြီး ကျောက်ကယ်၏ အခြေအနေကို လေ့လာလိုက်သည်။ ထို့နောက် လင်းပိုင်ဖန် မြင်လိုက်ရသည်မှာ ဆံပင်ဖြူတစ်ဝက် မည်းတစ်ဝက်၊ အသားအရေ ညှိုးနွမ်းပြီး ခန္ဓာကိုယ်ပိန်ပါးသည့် သက်ကြီးပိုင်း အမျိုးသားတစ်ဦးမှာ လတ်တလော ထွက်ပေါ်လာသည့် ရွှေရောင်စာရင်း (အောင်စာရင်း) ရှေ့တွင် ရပ်ကာ “အင်း... ဒီတစ်ခါလည်း ငါ မအောင်ပြန်ဘူးပေါ့လေ” ဟု သက်ပြင်းချနေသည်ကိုပင် ဖြစ်သည်။
သူသည် အလွန်အမင်း စိတ်ပျက်မသွားပေ။ အကြောင်းမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ စာကြိုးစားလာခဲ့သော်လည်း စာသင်သားအဆင့်မှာပင် ရှိနေသေးသဖြင့် သူသည် မိမိ၏ အရည်အချင်းကို ကောင်းစွာ နားလည်ထားပြီးသား ဖြစ်သည်။ တော်ဝင်စာမေးပွဲကို ဖြေဆိုခွင့်ရခြင်းကပင် သူ့အတွက် ကံကောင်းလှပြီ ဖြစ်သည်။ တခြားနိုင်ငံများတွင်ဆိုလျှင် သူသည် တော်ဝင်စာမေးပွဲ ဖြေဆိုခွင့်ပင် ရမည်မဟုတ်ပေ။
ယခုတစ်ခါလည်း ထူးခြားမှုမရှိဘဲ သူသည် လူအုပ်ကြားထဲ တဖြည်းဖြည်း တိုးဝင်ပျောက်ကွယ်သွားကာ ချောင်ဝေကျောင်းဆီသို့ လေးပင်စွာ လျှောက်လှမ်းပြန်လာခဲ့သည်။ လမ်းတွင် ကျောင်းသား အများအပြားနှင့် တွေ့ဆုံရာ ကျောက်ကယ်ကို မြင်သည်နှင့် ကျောင်းသားများမှာ သူ့အနီးသို့ စိတ်လှုပ်ရှားစွာ ဝိုင်းအုံလာကြပြီး စကားတွေ တတွတ်တွတ် ပြောကြတော့သည်။
“ဆရာကျောက်... စာမေးပွဲ အောင်လားဟင်”
“မေးနေစရာ လိုသေးလို့လား... ဆရာ့ရဲ့ ပညာအရည်အချင်းနဲ့ မအောင်ဘဲ နေပါ့မလား”
“ဟုတ်တယ်... ဆရာကျောက်ရဲ့ ပညာက တကယ်ကို လေးစားစရာကို”
ကျောက်ကယ်က ခါးသက်သက် အပြုံးဖြင့် “ကလေးတို... ဒါက ထင်သလောက် မလွယ်ဘူး။ လောကမှာ ကိုယ့်ထက်တော်တဲ့သူတွေ အမြဲရှိနေတာပဲ၊ တောင်ထက်မြင့်တဲ့ တောင်ဆိုတာ ရှိစမြဲပေါ့။ တခြားသူတွေနဲ့ ယှဉ်ရင် ဆရာက လိုပါသေးတယ်။ ဒါနဲ့... ဆရာသာ စာမေးပွဲအောင်သွားရင် မင်းတို့ကို ဆက်သင်ပေးနိုင်မှာ မဟုတ်တော့ဘူး။ အဲဒီတော့ ဆရာ့ကို အောင်စေချင်သလား၊ မအောင်စေချင်ဘူးလား”
ကျောင်းသားလေးများမှာ တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ကြည့်လိုက်ကြပြီး ဘာပြောရမှန်း မသိဖြစ်သွားကြသည်။ ကျောက်ကယ်က စကားလမ်းကြောင်းလွှဲကာ “ဒါနဲ့... မင်းတို့ အိမ်စာတွေ ပြီးကြပြီလား။ ဆရာ စာမေးပွဲဖြေနေလို့ အိမ်စာတွေကို မစစ်တော့ဘူးလို့ မထင်ကြနဲ့ဦးနော်”
“ဟာ... စစ်ဦးမှာလား”
“ကျွန်တော် အခုပဲ ပြန်လုပ်လိုက်ပါ့မယ်”
“ဆရာကျောက်... ကျွန်တော့်ကို မရိုက်ပါနဲ့နော်၊ ပြီးတော့ ကျွန်တော့်မိဘတွေကိုလည်း ဘာမှ မပြောပါနဲ့”
ကျောင်းသားလေးများမှာ ချက်ချင်းပင် လူစုခွဲကာ ထွက်ပြေးသွားကြတော့သည်။
“ဒီမျောက်လောင်းလေးတွေနဲ့တော့ ခက်တာပဲ” ကျောက်ကယ်က ခေါင်းကို ခါယမ်းလိုက်သော်လည်း သူ၏ မျက်နှာပေါ်တွင် စစ်မှန်သော အပြုံးတစ်ခု ပေါ်လွင်လာသည်။
ကလေးများနှင့် အတူရှိနေချိန်မှသာ သူသည် စိတ်အေးချမ်းပြီး ပျော်ရွှင်မှုကို ခံစားရသည်။ သူသည် ရိုးသားလွန်းပြီး အပြောအဆို မသွက်လက်သလို ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးလည်း မကောင်းလှပေ။ အထူးသဖြင့် ဖားယားခြင်းနှင့် မြှောက်ပင့်ခြင်းများကို ပို၍ပင် မုန်းတီးတတ်သည်။ ထိုကဲ့သို့သောသူမျိုးသည် အရာရှိလောကတွင်သာမက စီးပွားရေးလောကထဲတွင်ပင် အခြေကျရန် ခဲယဉ်းလှသည်။
သူသည် မိမိ၏ အားနည်းချက်ကို ကောင်းစွာသိသဖြင့် အစိုးရအရာရှိလုပ်ရန် မသင့်တော်ကြောင်း နားလည်ထားသည်။ သို့သော် ပညာတတ်တစ်ဦးအနေဖြင့် တော်ဝင်စာမေးပွဲ မဖြေလျှင် တခြားဘာလုပ်နိုင်ဦးမည်နည်း။ သူသည် ခေတ်ရေစီးကြောင်းထဲတွင် မျောပါရင်း မိမိကိုယ်ကိုယ် လမ်းပျောက်နေသကဲ့သို့ ခံစားနေရသည်။
ကျောင်း၏ စာကြည့်ခန်းသို့ ပြန်ရောက်သောအခါ ခေတ္တမျှ အနားယူပြီး ကျောင်းသားများ၏ အိမ်စာများကို စစ်ဆေးရန် ကောက်ယူလိုက်သည်။ ကျောင်းသားများ၏ လက်ရေးမှာ ဖတ်ရခက်သော်လည်း သူသည် အလွန် စိတ်ရှည်လက်ရှည်ဖြင့် တစ်လုံးချင်းစီကို ပြင်ဆင်ပေးနေသည်။ အလုပ်က ပင်ပန်းသော်လည်း သူ အလွန်ပျော်မွေ့သည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဤအလုပ်သည် အချင်းချင်း တိုက်ခိုက်စရာမလိုဘဲ ကျောင်းသားများကို ကောင်းမွန်စွာ သင်ကြားပေးရန်သာ လိုအပ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကျောင်းသားများကို တစ်ခုခု ကောင်းကောင်းသင်ပေးနိုင်တိုင်း သူသည် ကြီးမားသော အောင်မြင်မှုတစ်ခုကို ရသကဲ့သို့ ခံစားရသည်။
ထိုအချိန်တွင် သူသည် ကလောင်ကို ခေတ္တရပ်ကာ ရယ်မောလိုက်ပြီး “ငါ စာမေးပွဲ ဘယ်တော့မှ မအောင်ရင်တောင်မှ ဒီမှာ ဆရာလုပ်ရတာလည်း မဆိုးပါဘူး။ အကယ်၍ ငါကနေပြီး ထူးချွန်တဲ့ ပညာရှင်အချို့ကို မွေးထုတ်ပေးနိုင်မယ်ဆိုရင် ဒါဟာ ငါ့ဘိုးဘွားတွေအတွက် ဂုဏ်ယူစရာပဲ၊ ဟားဟား...”
စာစစ်ပြီးနောက် ညစာ အနည်းငယ်စားကာ သင်ခန်းစာများကို ချက်ချင်း ပြင်ဆင်တော့သည်။ ကလေးများ ပိုမိုနားလည်လွယ်မည့် သင်ကြားနည်းများကို သူ စဉ်းစားနေသည်။ ညဉ့်နက်မှသာ သူ၏ အခန်းသို့ဝင်ကာ အနားယူတော့သည်။
တိတ်တဆိတ် စောင့်ကြည့်နေသော လင်းပိုင်ဖန်မှာ အလွန်ကျေနပ်သွားပြီး “ဒါမှ ဆရာကောင်းတစ်ယောက်လို့ ခေါ်ရမယ်” ဟု ဆိုကာ ကျောက်ကယ်၏ နာမည်ဘေးတွင် အမှတ်အသားတစ်ခု ပြုလုပ်လိုက်သည်။
ထို့နောက် သူသည် စံပြဆရာဖြစ်ရန် လျှောက်ထားသူ အခြားသူများကိုလည်း ဆက်လက်လေ့လာခဲ့သည်။ ခြုံငုံကြည့်ရလျှင် ဆရာအများစုမှာ ကောင်းမွန်ကြသော်လည်း ပြည့်စုံသူမှာ များစွာမရှိပေ။ လင်းပိုင်ဖန်သည် တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ဆရာများအတွက် စံပြဖြစ်စေရန် ပထမဆုံးအသုတ် စံပြဆရာများကို တင်းကျပ်သော စည်းကမ်းချက်များဖြင့် ရွေးချယ်ရာတွင် ၁၀ ဦးသာ အရည်အချင်း ပြည့်မီခဲ့သည်။
ထို့နောက် သူသည် လီလင်းဖူကို ခေါ်လိုက်ပြီး “ဒါတွေက ပထမဆုံးအသုတ် စံပြဆရာတွေရဲ့ စာရင်းပဲ။ သူတို့ကို တော်ဝင်စာမေးပွဲ အောင်မြင်တဲ့ ပညာရှင်တွေလိုပဲ အဆင့်အတန်းတူ သတ်မှတ်ပြီး ဆောင်ရွက်ပေးလိုက်”
“မှန်လှပါ အရှင်မင်းကြီး”
နောက်တစ်နေ့ နံနက်ပိုင်း စာသင်ချိန်တွင် လူတစ်စုသည် မောင်းနှင့် ဗုံများ တီးခတ်လျက် ကျောက်ကယ်၏ စာသင်ခန်းထဲသို့ အလုအယက် ဝင်ရောက်လာကြသည်။
“ဆရာကျောက်... ဂုဏ်ယူပါတယ်ဗျာ”
“ဆရာကျောက်... ဆရာ အောင်မြင်ပြီဗျို့”
ကျောက်ကယ်မှာ အလွန်ပင် မိန်းမောတွေဝေသွားပြီး “ဘာတွေဖြစ်ကုန်တာလဲ... ဒါ ဘာတွေလဲ”
“ဆရာကျောက်... ဆရာ့ရဲ့ အောင်မြင်မှုအတွက် ကျွန်တော်တို့ ဂုဏ်ပြုဖို့ လာကြတာပါ”
“အောင်မြင်မှု ဟုတ်လား”
ကျောက်ကယ်က လက်ကို အကြိမ်ကြိမ် ခါယမ်းရင်း ခါးသက်သက် ပြုံးလိုက်ကာ “အားလုံးပဲ... နောက်မနေကြပါနဲ့။ ကျွန်တော် အောင်စာရင်း သွားကြည့်ပြီးပါပြီ၊ ကျွန်တော့်နာမည် မပါပါဘူး”
“ဟာ... ကျွန်တော်တို့ ပြောနေတာက တော်ဝင်စာမေးပွဲ မဟုတ်ဘူး၊ စံပြဆရာ အကြောင်းကို ပြောနေတာ”
“စံပြဆရာ ဟုတ်လား” ကျောက်ကယ်မှာ နားမလည်နိုင်သေးပေ။
“ဆရာကျောက်... ခုနတင် နန်းတော်ကနေ ပထမဆုံးအသုတ် စံပြဆရာ ရွေးချယ်မှု ရလဒ်တွေကို ထုတ်ပြန်လိုက်ပြီ။ တစ်နိုင်ငံလုံးမှာရှိတဲ့ ဆရာတွေထဲကမှ အတော်ဆုံး အယောက် ၁၀ ယောက်ပဲ ရွေးတာ၊ အဲဒီထဲမှာ ဆရာ့နာမည် ပါလာပြီ။ ဆရာက အခုဆိုရင် စံပြဆရာတစ်ယောက် ဖြစ်သွားပြီ”
“ငါ... ငါက စံပြဆရာ ဖြစ်သွားပြီလား” ကျောက်ကယ်မှာ ကြောင်တောင်တောင် ဖြစ်သွားပြီး မယုံနိုင်အောင် ဖြစ်နေသည်။
သူ အိပ်မက်မက်ခဲ့ဖူးသော်လည်း တကယ်ဖြစ်လာလိမ့်မည်ဟု ဘယ်တုန်းကမှ မမျှော်လင့်ခဲ့ပေ။ ၎င်းသည် တော်ဝင်စာမေးပွဲတွင် ပထမရသကဲ့သို့ပင် ခံစားလိုက်ရသည်။
“ဆရာကျောက်... စံပြဆရာဖြစ်ရင် ဘာခံစားခွင့်တွေ ရလဲဆိုတာ သိလား” တစ်ယောက်က မေးလိုက်သည်။
ကျောက်ကယ်က ခေါင်းလှည့်ကာ “ဘာခံစားခွင့်တွေလဲ” ဟု ငေးကြောင်ကာ ပြန်မေးသည်။
“စံပြဆရာဖြစ်တာဟာ နန်းတွင်းမှာ အဆင့် ၇ အရာရှိ တစ်ယောက်နဲ့ အဆင့်အတန်းတူသွားပြီ။ အခုကစပြီး ဆရာက ခရိုင်ဝန်တစ်ယောက်လိုပဲ တစ်နှစ်ကို ငွေတေး ၅၀ ကနေ ၆၀ ဝန်းကျင်အထိ လစာ ရတော့မှာ”
“ဆရာ့ရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကလည်း အလွန်မြင့်မားသွားပြီ။ အရာရှိတွေနဲ့ တွေ့ရင်တောင် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် နှိမ့်ချစရာ မလိုတော့ဘူး။ ဘယ်လောက် အဆင့်မြင့်တဲ့ အရာရှိဖြစ်ဖြစ် ဒူးထောက်စရာ မလိုတော့ဘူး။ အာဏာကလွဲရင် ကျန်တဲ့ အခွင့်အရေးအားလုံး ရပြီ။ ဒါ့အပြင် ဆရာက ပထမဆုံးအသုတ် စံပြဆရာဖြစ်တဲ့အတွက် ပိုပြီးတော့တောင် လေးစားခံရဦးမှာ”
ထိုသူက အားကျစွာဖြင့် “ဆရာကျောက်... အဲ မဟုတ်ဘူး၊ စံပြဆရာကြီး ကျောက်... ဆရာတော့ အောင်မြင်ပြီဗျာ။ ဂုဏ်ယူပါတယ်”
“ဂုဏ်ယူပါတယ်... ဂုဏ်ယူပါတယ်...” တခြားဆရာများကလည်း လာရောက် ဂုဏ်ပြုကြသည်။
ကျောက်ကယ်မှာ စိတ်လှုပ်ရှားမှုတို့ကြောင့် မျက်ရည်ဝဲကာ “ကျေးဇူးတင်ပါတယ်... ကျေးဇူးတင်ပါတယ်...” ဟု ထပ်ခါတလဲလဲ ပြောနေမိသည်။
သူ တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပင်ပင်ပန်းပန်း ကြိုးစားခဲ့သမျှသည် ယခုအချိန်တွင် အရာထင်သွားပြီဟု သူ ခံစားလိုက်ရသည်။ ကျောက်ကယ်သည် နန်းတော်ရှိရာဘက်သို့ ဦးတည်ကာ ဒူးထောက်လိုက်ပြီး အော်ဟစ်လိုက်တော့သည်။
“အရှင်မင်းကြီးရဲ့ ကျေးဇူးတော်က အတိုင်းအဆမရှိ ကြီးမားလှပါတယ်။ အရှင်မင်းကြီး... အခုလို ချီးမြှင့်တဲ့အတွက် ကျေးဇူးအထူးတင်ရှိပါတယ်…”
အပိုင်း (၄၀၈)
ထိုစဉ်မှာပင် အပြင်ဘက်မှ အော်ဟစ်သံတစ်သံ ထွက်ပေါ်လာသည်။
“ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီး မင်းကြီးလီလင်းဖူ ကြွရောက်လာပါပြီ”
လူတိုင်းမှာ အံ့အားသင့်သွားကြသည်။
“ဝန်ကြီးလီ ရောက်လာတာလား”
အားလုံးက တံခါးဝသို့ လှမ်းကြည့်လိုက်ကြရာ အမတ်ဝတ်စုံ အပြည့်အစုံဖြင့် လီလင်းဖူသည် လူအုပ်ကို ဦးဆောင်ကာ ကျောင်းထဲသို့ လျှောက်လှမ်းဝင်လာသည်ကို မြင်လိုက်ရသည်။ ကျောက်ကယ်ကို မြင်သည်နှင့် လီလင်းဖူ၏ မျက်လုံးများမှာ ဝင်းလက်သွားပြီး ပြုံးရွှင်စွာဖြင့် ချဉ်းကပ်လာကာ နှုတ်ဆက်လိုက်သည့ -
“စံပြဆရာ ကျောက်... ကျွန်ုပ် ဂုဏ်ပြုဖို့ လာတာပါ။ မဟာရှနိုင်ငံရဲ့ ပထမဆုံးအသုတ် စံပြဆရာတစ်ဦး ဖြစ်လာတဲ့အတွက် ဂုဏ်ယူပါတယ်၊ ဟားဟား...”
ကျောက်ကယ်မှာ အလွန်ပင် အားနာသွားပြီး “ဝန်ကြီးလီ... ဒီလိုကိစ္စလေးအတွက်နဲ့ ဘာလို့ အပင်ပန်းခံပြီး ကိုယ်တိုင်ကြွလာရတာလဲခင်ဗျာ”
အမှန်စင်စစ် သူသည် စံပြဆရာ ဖြစ်လာခဲ့သော်လည်း ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးနှင့်ယှဉ်လျှင် ကွာခြားချက်မှာ ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးကဲ့သို့ပင်။ ဝန်ကြီးကိုယ်တိုင် လာရောက်ဂုဏ်ပြုခြင်းမှာ သူ့အတွက် အလွန်ကြီးမားသော ဂုဏ်ဒြပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။
လီလင်းဖူမှာ မကျေနပ်သလို ဟန်ဆောင်ကာ “ဒါက ဘယ်မှာ ကိစ္စအသေးအမွှား ဖြစ်ရမှာလဲ။ ပညာရေးမှာ အသေးအမွှားဆိုတာ မရှိဘူး၊ ပညာရေးဟာ တိုင်းပြည်ရဲ့ အုတ်မြစ်ပဲ။ ဆရာကျောက်ကယ်က မဟာရှနိုင်ငံရဲ့ ပထမဆုံးအသုတ် စံပြဆရာတစ်ဦးအနေနဲ့ သမိုင်းမှာ လမ်းပြကြယ်တစ်ပွင့်ပဲ၊ ဒါကြောင့် ကျွန်ုပ်အနေနဲ့ ဒီကိစ္စကို အလေးအနက်ထားရတာပေါ့”
အမှန်တော့ ထိုသို့မဟုတ်ပေ။
အရှင်မင်းကြီးက အလေးထားခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
အရှင်မင်းကြီးက အလေးထားလျှင် သူကဲ့သို့သော လက်အောက်ခံအမတ်မှာ သာ၍ပင် အလေးထားရပေမည် ဖြစ်သည်။
သို့သော် ကျောက်ကယ်မှာ ထိုအချက်ကို မသိရှာပေ။
သူသည် အလွန်အမင်း စိတ်လှုပ်ရှားသွားပြီး “ကျွန်တော့်ကို အခုလို အလေးထားပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ် ဝန်ကြီးလီ။ ကျွန်တော်... ကျွန်တော် ဘယ်လိုပြောရမှန်းတောင် မသိတော့ပါဘူး”
သူ ဘေးဘီကို အနည်းငယ် ကြည့်လိုက်ရာ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လူအားလုံးက အားကျမနာလိုသည့် အကြည့်များဖြင့် ကြည့်နေကြသည်ကို မြင်လိုက်ရသည်။
လက်ရှိခေတ်၏ ပထမရသော စာဆိုတော်ကြီးပင်လျှင် ဤမျှသော ဂုဏ်ပြုခံရခြင်းမျိုးကို မရရှိဖူးခဲ့ချေ။ ကျောက်ကယ်မှာ ပျော်လွန်းသဖြင့် မေ့လဲမတတ်ပင် ဖြစ်နေတော့သည်။
“ယူခဲ့ကြစမ်း” လီလင်းဖူက အမိန့်ပေးလိုက်သည်။
ချက်ချင်းပင် လူနှစ်ဦးသည် ကောင်းကင်ပြာရောင် ဝတ်စုံတစ်ထည်နှင့် အနက်ရောင် အရာရှိဦးထုပ်တစ်လုံးကို ယူဆောင်လာကြသည်။
“ဝန်ကြီးလီ... ဒါတွေက ဘာတွေလဲ” ကျောက်ကယ်မှာ နားမလည်နိုင်စွာ မေးလိုက်သည်။
လီလင်းဖူက ပြုံးလျက် “ဆရာကျောက်... ဒါက နန်းတော်ကနေ အထူးစီစဉ်ပေးထားတဲ့ စံပြဆရာ ဝတ်စုံနဲ့ ဦးထုပ်ပဲ။ ဒါဟာ ပုံမှန် အရာရှိဝတ်စုံတွေနဲ့ အဆင့်အတန်း တူညီတယ်”
ကျောက်ကယ်မှာ အလွန်အံ့အားသင့်သွားကာ “ဗျာ... ဒါမျိုးတောင် ရှိတာလား”
“ကဲ... အမြန်ဝတ်ကြည့်စမ်းပါဦး၊ စံပြဆရာတစ်ယောက်ရဲ့ အရှိန်အဝါကို မြင်ချင်လှပြီ”
“ဟုတ်ကဲ့... ခဏလေး စောင့်ပေးပါဦး”
ကျောက်ကယ် ဝတ်စုံလဲပြီး ပြန်ထွက်လာသောအခါ တစ်ကိုယ်လုံး အသွင်ပြောင်းသွားသကဲ့သို့ပင် ခံစားလိုက်ရသည်။ သူသည် တက်ကြွလန်းဆန်းနေပြီး အနည်းဆုံး အသက် ၁၀ နှစ်ခန့် ပိုငယ်သွားပုံရသည်။
အပြင်ဘက်မှ ခိုးကြည့်နေကြသော အဒေါ်ကြီးတချို့မှာ ကျောက်ကယ်၏ ခန့်ညားသော အသွင်ကို မြင်သောအခါ အားကျမနာလိုစိတ်ဖြင့် မျက်လုံးများပင် စိမ်းသွားကြတော့သည်။
လီလင်းဖူက ကျေနပ်စွာ ခေါင်းညိတ်ပြီး “ကောင်းတယ်... တကယ်ကောင်းတယ်။ ဒီဝတ်စုံကို ဝတ်လိုက်တော့မှ ပိုပြီးတော့ ဟန်ကျသွားတယ်။ အခုမှ တကယ့် စံပြဆရာနဲ့ တူတော့တယ်၊ ဟားဟား...”
ကျောက်ကယ်ကလည်း အူကြောင်ကြောင်ဖြင့် လိုက်ရယ်နေမိသည်။
ဤအခိုက်အတန့်သည် သူ ဘဝ၏ အမြင့်ဆုံး အောင်မြင်မှုဟု သူ ခံစားနေရသည်။
ထို့နောက် လီလင်းဖူက နောက်ထပ်ကိစ္စတစ်ခုကို ရှင်းပြသည်။ ၎င်းမှာ နောက်ထပ် သုံးရက်အကြာတွင် အရှင်မင်းကြီးကို ဖူးမြော်ရန် နန်းတော်သို့ ဝင်ရမည်ဟူသောအချက် ဖြစ်သည်။
“ကျွန်တော်... ကျွန်တော် အရှင်မင်းကြီးကို ဖူးမြော်ခွင့်ရမှာလား” ကျောက်ကယ်မှာ မယုံနိုင်အောင် ဖြစ်သွားသည်။
“ဒါပေါ့”
လီလင်းဖူက ပြုံးလျက် “ပထမဆုံးအသုတ် စံပြဆရာတွေအနေနဲ့ အရှင်မင်းကြီးက ကိုယ်တိုင် တွေ့ဆုံချင်နေသလို ဆုတံဆိပ်ချီးမြှင့်ပွဲကိုလည်း ပြုလုပ်ပေးဖို့ စီစဉ်ထားတယ်”
“အရှင်မင်းကြီးရဲ့ ကျေးဇူးတော်က ကြီးမားလှပါတယ်။ အခုလို ချီးမြှင့်တဲ့အတွက် ကျေးဇူးအထူးတင်ရှိပါတယ်” ကျောက်ကယ်မှာ စိတ်လှုပ်ရှားလွန်းသဖြင့် စကားလုံးများပင် ထစ်ငေါ့နေတော့သည်။
အပြန်အလှန် နှုတ်ဆက်စကားအချို့ ပြောကြားပြီးနောက် လီလင်းဖူ ထွက်ခွာသွားသည်။
သို့သော် ကျောက်ကယ်၏ ဂုဏ်ကျက်သရေရှိမည့် အချိန်များမှာ အစပျိုးရုံသာ ရှိပါသေးသည်။
သုံးရက်အကြာတွင် တစ်နိုင်ငံလုံးမှ စံပြဆရာများသည် မြို့တော်သို့ စုရုံးရောက်ရှိလာကြသည်။ ၎င်းတို့သည် အရည်အသွေးမြင့် စံပြဆရာ ဝတ်စုံများကို ဝတ်ဆင်ကာ စိတ်လှုပ်ရှားစွာဖြင့် နန်းတော်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့ကြသည်။
“အရှင်မင်းကြီး သက်တော်ရာကျော် ရှည်ပါစေ”
လင်းပိုင်ဖန်သည် နဂါးပလ္လင်ပေါ်တွင် ထိုင်လျက် သူကိုယ်တိုင် ရွေးချယ်ထားသော ဆရာများကို ကြည့်ကာ ကျေနပ်စွာ ခေါင်းညိတ်လိုက်ပြီး -
“စံပြဆရာတို့... ထကြပါ။ သင်တို့ဟာ ပညာရေးလောကအတွက် စိတ်ရောကိုယ်ပါ မြှုပ်နှံပြီး တပည့်တွေကို မနားမနေ သင်ကြားပေးခဲ့ကြတယ်။ သင်တို့ဟာ ဆရာကောင်းတစ်ဦးရဲ့ စံနမူနာကို တကယ်ပဲ ပြသနိုင်ခဲ့ကြပါတယ်”
“အရှင်မင်းကြီးက ချီးမွမ်းလွန်းလှပါတယ်။ ကျွန်တော်မျိုးတို့ ဒီလိုချီးမွမ်းမှုမျိုးကို မခံယူရဲပါဘူး” ဟု စံပြဆရာများကလည်း နှိမ့်ချစွာ လျှောက်တင်လိုက်ကြသည်။
လင်းပိုင်ဖန်က ပြုံးလျက် ခေါင်းခါယမ်းကာ “သင်တို့က အရမ်းကို နှိမ့်ချလွန်းနေပြီ။ ငါကိုယ်တော်က သင်တို့နဲ့ ထိုက်တန်တယ်လို့ ဆိုရင် ထိုက်တန်တာပဲ”
ထိုစဉ်မှာပင် မိန်းမစိုး လျူက ကျယ်လောင်စွာ ကြေညာလိုက်သည်။
“ဆုတံဆိပ် ချီးမြှင့်ခြင်း အခမ်းအနား စတင်ပါပြီ”
လင်းပိုင်ဖန်သည်လည်း နဂါးပလ္လင်ပေါ်မှ ဆင်းသက်လာခဲ့ပြီး မိန်းမစိုးများက သူ၏နောက်မှ လိုက်ပါလာကြသည်။
၎င်းတို့၏ လက်ထဲတွင် ဆုတံဆိပ်နှင့် ခါးချိတ်တံဆိပ်ပြားများ တင်ထားသည့် လင်ဗန်းများကို ကိုင်ဆောင်ထားကြသည်။ ဆုတံဆိပ်ပေါ်တွင် “丙” (တတိယအဆင့်) ဟူသော စာလုံးကို ရေးထိုးထားပြီး ၎င်းမှာ အဆင့် (ဂ) ရှိသော စံပြဆရာကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ခါးချိတ်တံဆိပ်ပြားပေါ်တွင်မူ ထိုစာလုံးအပြင် ၎င်းတို့၏ အမည်များကိုလည်း ရေးထိုးထားသည်။
လင်းပိုင်ဖန်သည် ကျောက်ကယ်အနားသို့ ပထမဆုံး ချဉ်းကပ်သွားပြီး ပြုံးလျက် -
“ကျောက်ကယ်... မောင်မင်းကို ငါကိုယ်တော် သိတာကြာပြီ။ မောင်မင်းဟာ စာသင်ပြရတာကို ဝါသနာပါတဲ့ ဆရာကောင်းတစ်ယောက်ပဲ၊ တပည့်တွေကလည်း မောင်မင်းကို သဘောကျကြတယ်။ ပြီးတော့ မောင်မင်းရဲ့ သင်ခန်းစာ ပြင်ဆင်မှုတွေကလည်း အတော်လေး အသေးစိတ်တယ်၊ ငါကိုယ်တော် အဲဒါကို သဘောကျတယ်”
အရှင်မင်းကြီးက သူ့အကြောင်းကို ဤမျှအသေးစိတ် သိနေသည့်အတွက် ကျောက်ကယ်မှာ ဝမ်းသာလွန်းသဖြင့် မေ့လဲမတတ်ပင် ဖြစ်သွားသည်။
“အခုလို ချီးမြှင့်တဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ် အရှင်မင်းကြီး။ ကျွန်တော်မျိုး လုပ်သင့်လုပ်ထိုက်တာကို လုပ်ခဲ့တာပါ”
“ကိုယ်လုပ်သင့်တာကို အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် လုပ်တာဟာ တကယ်ကို ချီးကျူးစရာပဲ”
လင်းပိုင်ဖန်က ပြုံးလျက် ဆုတံဆိပ်ကို ယူကာ ကျောက်ကယ်၏ ဘယ်ဘက်လက်မောင်းတွင် တပ်ဆင်ပေးလိုက်သည်။ ထို့နောက် ခါးချိတ်တံဆိပ်ပြားကိုလည်း ကိုယ်တိုင် လက်ကမ်းပေးလိုက်သည်။
“ကျေးဇူးတော်... ကျေးဇူးတော် အနန္တပါ အရှင်မင်းကြီး”
ထို့နောက် လင်းပိုင်ဖန်သည် ဒုတိယမြောက် စံပြဆရာထံသို့ ဆက်သွားသည်။ သူသည် အလားတူ အားပေးစကားများ ပြောကြားကာ ဆုတံဆိပ်များကို ကိုယ်တိုင်တပ်ဆင်ပေးပြီး တံဆိပ်ပြားများကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။
စံပြဆရာအားလုံးမှာ မျက်ရည်ဝဲကာ စိတ်နှလုံးအတွင်းထိ ထိခိုက်လှုပ်ရှားသွားကြသည်။ ဘဝတွင် ဤမျှ ဂုဏ်ယူစရာကောင်းသော အချိန်မျိုး နောက်ထပ် ရှိမည်မဟုတ်တော့ပေ။
အားလုံးပြီးစီးသွားသောအခါ လင်းပိုင်ဖန်သည် နဂါးပလ္လင်ပေါ်သို့ ပြန်တက်ကာ ကျယ်လောင်စွာ ကြေညာလိုက်သည်။
“ငါကိုယ်တော် သိရသလောက်တော့ စံပြဆရာ အများစုဟာ ဆင်းရဲနွမ်းပါးတဲ့ မိသားစုတွေက လာကြပြီး ဘဝမှာ ပင်ပန်းဆင်းရဲခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ စံပြဆရာ တစ်ယောက်အနေနဲ့ ထိုက်တန်တဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာရှိရမယ်။ ဒါကြောင့် စံပြဆရာ တစ်ဦးချင်းစီကို အိမ်တစ်လုံးနဲ့ ငွေတေးတစ်ထောင်စီ ဆုချီးမြှင့်လိုက်တယ်”
စံပြဆရာအားလုံးမှာ မှင်သက်သွားကြတော့သည်။
စံပြဆရာဖြစ်ရုံတင်မကဘဲ အိမ်နှင့် ငွေပါ ရရှိမည်ဟု မည်သူက ထင်ထားမည်နည်း။ ၎င်းမှာ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ဘဝတက်လမ်းကို ရရှိလိုက်သကဲ့သို့ပင် ဖြစ်နေတော့သည်။
၎င်းတို့၏ စိတ်လှုပ်ရှားမှုအားလုံးကို စကားတစ်ခွန်းတည်းဖြင့်သာ ဖော်ပြနိုင်တော့သည်။
“အရှင်မင်းကြီးရဲ့ ကျေးဇူးတော်ကို အထူပဲ ကျေးဇူးတင်ရှိပါတယ်”
လင်းပိုင်ဖန်က ပြုံးလျက် -
“စံပြဆရာအားလုံးပဲ… မိမိတို့ရဲ့ မူလရည်မှန်းချက်ကို မမေ့ဘဲ လူငယ်တွေကို ပညာသင်ကြားပေးတဲ့အလုပ်မှာ ဆက်လက် ကြိုးပမ်းကြလိမ့်မယ်လို့ ငါကိုယ်တော် မျှော်လင့်ပါတယ်။ နောက်တစ်ကြိမ် ဆုချီးမြှင့်ပွဲမှာလည်း သင်တို့အားလုံးကို ပြန်တွေ့ချင်ပါသေးတယ်”
“ဟုတ်ကဲ့ပါ အရှင်မင်းကြီး၊ ကျွန်တော်မျိုးတို့ အရှင်မင်းကြီးရဲ့ ကျေးဇူးတော်ကို မမေ့ဘဲ အစွမ်းကုန် ကြိုးစားပါ့မယ်”
ထို့နောက် လင်းပိုင်ဖန်သည် ၎င်းတို့အား မြင်းစီးစေလျက် မြို့ထဲ၌ လှည့်လည်စေပြီး ပြည်သူများအား ကြည့်ရှုစေခဲ့သည်။
ဤသို့ ဂုဏ်ပြုမှုမျိုးသည် အလွန်ထူးခြားကြောင်းကို သင်တို့ နားလည်ထားရပေမည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် တော်ဝင်စာမေးပွဲတွင် ပထမ၊ ဒုတိယနှင့် တတိယ ရရှိသော စာဆိုတော်ကြီးများသာ ဤကဲ့သို့သော ဂုဏ်ပြုမှုကို ရရှိလေ့ရှိသည်။ ယခုအခါတွင်မူ စံပြဆရာများ ဖြစ်လာခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့သည်လည်း ဤအခွင့်အရေးကို ခံစားရရှိပြီ ဖြစ်လေသည်။
“မေမေ... သူတို့ဝတ်ထားတဲ့ ဝတ်စုံတွေက သိပ်လှတာပဲ” ဟု ခြောက်နှစ်အရွယ် ကလေးငယ်တစ်ဦးက ရိုးသားစွာ ပြောလိုက်သည်။
“စာကို ကြိုးစားသင်မှပေါ့ သားရဲ့၊ ဒါမှ တစ်နေ့ကျရင် သားလည်း အဲဒီလိုဝတ်စုံမျိုး ဝတ်နိုင်မှာ” ဟု မိခင်ဖြစ်သူက အခွင့်ကောင်းယူကာ ဆုံးမလိုက်သည်။
“ဟုတ်ကဲ့” ကလေးငယ်က ခေါင်းကို အားပါပါ ညိတ်လိုက်ပြီး သူ၏ ရင်ထဲတွင် ကြီးမားသော အိပ်မက်တစ်ခုက ကိန်းအောင်းသွားတော့သည်။
ထို့နောက် လင်းပိုင်ဖန်သည် အတော်ဆုံး စံပြဆရာ ၁၀ ဦးကို တစ်ကမ္ဘာလုံး သိစေရန် ကြေညာပေးခဲ့သည်။
၎င်းတို့ အဘယ်ကြောင့် စံပြဆရာ ဖြစ်လာရသနည်းနှင့် ဖြစ်လာပြီးနောက် ဘာတွေရရှိသနည်းဆိုသည်ကို လူတိုင်းသိအောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
ယင်း၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုမှာ အံ့မခန်းပင်…။
စာသင်သားအများအပြားမှာ အရာရှိမဖြစ်နိုင်ရင်တောင်မှ စံပြဆရာ ဖြစ်လာခြင်းကလည်း အားကိုးထိုက်သော လမ်းကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း နားလည်သွားခဲ့ကြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် စံပြဆရာ ဖြစ်ရန်မှာ ဗဟုသုတ အလွန်အမင်း ကြွယ်ဝနေစရာ မလိုဘဲ ကိုယ်ကျင့်တရား ကောင်းမွန်ကာ တပည့်များကို ကောင်းမွန်စွာ သင်ကြားပေးနိုင်လျှင် လုံလောက်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုအရည်အချင်းရှိသူ မည်သူမဆို စံပြဆရာ ဖြစ်လာရန် အခွင့်အရေး ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။