အခန်း (၁၅၀၇-၁၅၀၉)

အခန်း (၁၅၀၇) ငြိမ်ဝပ်ပိပြားစေခြင်း

ဟွားယင်သည် ယခုအချိန်၌ မွေးဖွားဇယားချပ် မရှိတော့သည့် လျိုကျန်းကို သူတို့ဆရာ၏ ခြေထောက်အောက်သို့ ပစ်ချလိုက်သည်။ အစ၌ သူသည် ရင်နာခဲ့ပေ၏။ သို့သော်ငြား လျိုကျန်း၏ မျက်နှာထက်ရှိ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော အမူအရာကို မြင်တွေ့လိုက်ရသောအခါ စာနာမှုများက ချက်ချင်း ပျောက်ကွယ်သွားတော့သည်။

တပည့်ကြီးတစ်ယောက်အနေဖြင့် သူသည် ဆရာတူတပည့်များကို သေသည်အထိ မတိုက်ခိုက်ချင်ပေ။ သို့သော်ငြား အဆုံးကျ ဘေးရန်က ပြင်းထန်လာသေး၏။ တကယ်တော့ အပေါ်ယံတွင် သူတို့က သဟဇာတဖြစ်ပုံပေါ်သော်ငြား ပြန်လှည့်မရသည့် ပဋိပက္ခက ရှိနေခဲ့ပြီးတာ ကြာပြီဖြစ်ကြောင်း သူ သိနေသည်။ သူတို့ဆရာ၏ သေဆုံးသည်နှင့် ပဋိပက္ခက စတင်လာမှာ ဖြစ်သည်။ ချန်ဖု၏ ဆုံးဖြတ်ချက် ပြတ်သားမှုနှင့် လုကျိုး၏ ရောက်ရှိလာမှုသည် ပဋိပက္ခကို စောစီးစွာ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့၏။

ထိုစဉ် လျန်ယွီဖုန်းနှင့် ယွင်ထုံရှောင်တို့က ဘာမှမပြောတော့ဘဲ သူတို့၏ မွေးဖွားဇယားချပ်များကို လျင်လျင်မြန်မြန် ဖျက်ဆီးလိုက်ကြသည်။ မြေပြင်ပေါ်တွင် ဒူးထောက်ပြီး မလှုပ်နိုင်တော့သည့် ကျန်းရှောင်ရော့က မြေပြင်ပေါ်၌ လှုပ်ရှားဖို့ ခက်ခဲစွာ လဲနေသော လျိုကျန်းကို ကြည့်ကာ မေးလိုက်သည်။

“မင်း... မင်းရဲ့ စစ်ကူတွေ ဘယ်မှာလဲ”

လျိုကျန်းက တုန်လှုပ်သွားတော့သည်။ သူ သွေးတစ်ပွက် အန်လိုက်ရပြီး တစ်ကိုယ်လုံး နာကျင်နေ၏။ ဆောင်းဦးနှင်းစက်တောင်၏ တပည့်များသည် ဤရုတ်တရက် အပြောင်းအလဲကို လက်သင့်ခံရန် ခက်ခဲနေတော့၏။ အရာအားလုံး အဆင်ပြေနေပါသော်ငြား အဘယ်ကြောင့် ဤသို့ ဖြစ်သွားရသနည်း။ ဆောင်းဦးနှင်းစက်တောင်၏ တပည့်ဆယ်ယောက်သည် သူတို့ အလေးစားရဆုံးလူများ ဖြစ်သည်။

ဟွားယင်က ချန်ဖုရှေ့၌ ဒူးထောက်လိုက်ပြီး ပြောလိုက်၏။

“ကျွန်တော်က တပည့်ကြီးတစ်ယောက် ဖြစ်ပေမဲ့ တာဝန်ကို မကျေပွန်ခဲ့ဘူး။ သူတို့ရဲ့ အစ်ကိုကြီးအနေနဲ့ သူတို့အမှားရဲ့ နောက်ဆက်တွဲကို လက်ခံပါ့မယ်။ ကျေးဇူးပြုပြီး အပြစ်ပေးပါ ဆရာ”

“ဗန်း...”

ဟွားယင်က ဒူးထောက်ကန်တော့လိုက်၏။ သူသည် အပေါ်ယံတွင် ပဋိပက္ခကို သတိပြုမိသော်ငြား မျက်ကွယ်ပြုထားပြီး သူ့ဆရာတူညီအစ်ကိုများ တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက် သည်းခံဖို့ မျှော်လင့်ခဲ့သည်။ တစ်နေ့ကျ သူတို့၏ ဆရာ ကွယ်လွန်သွားခဲ့လျှင်တောင် သူတို့၏ အစ်ကိုကြီးအနေဖြင့် သူတို့က သူ့ကို လေးစားနေကြပြီး ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ရန်လိုခြင်း မပြုကြဟု မျှော်လင့်ခဲ့မိသည်။

ချန်ဖုက သက်ပြင်းချလိုက်သည်။ ဟွားယင်ကို အပြစ်မတင်ရက်သော်ငြား သူသည် ဟွားယင်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် အပြစ်လည်း မပေးနိုင်ပေ။ ဆိုရလျှင် ဟွားယင်က သူနှင့် အမြင်တူပေ၏။ ဟွားယင်က ဆုံးဖြတ်ချက် မပြတ်သားဘဲ တွေ့ဝေတတ်လွန်းသောကြောင့်သာ ဖြစ်၏။ သူသာ ဟွားယင်ကို အပြစ်ပေးခဲ့လျှင် ဆောင်းဦးနှင်းစက်တောင်၌ အသုံးဝင်သူတစ်ယောက်မှ ကျန်တော့မှာ မဟုတ်ပေ။

ချန်ဖု မပြောရသေးခင် ဟွားယင်က သူ၏ မွေးဖွားနန်းဆောင်ကို ထုတ်လိုက်၏။ သူ၏ လက်များက ချိတ်ကောက်ပုံပမာ ကွေးထားလျက် မွေးဖွားနန်းဆောင်ထဲမှ အသက်ဓာတ် နှလုံးသားတစ်ခုကို ဆွဲထုတ်လိုက်၏။

“မင်း... မင်း...”

ချန်ဖုက မျက်မှောင်ကြုတ်မိသွားသည်။ ဟွားယင်သည် အသက်ဓာတ် နှလုံးသားတစ်ခုကို ခေါင်းမာစွာ ဆွဲထုတ်ပြီးနောက် သူ၏ သွေးကြောနှစ်ခုကို ပိတ်လိုက်ပြီး စွမ်းအားဗဟိုချက် ချီပင်လယ်ကို ချိပ်ပိတ်လိုက်၏။ သူက နာကျင်မှုကို သည်းခံကာ ပြုံးလိုက်တော့သည်။

ချန်ဖုက သက်ပြင်းချပြီး ခေါင်းခါလိုက်လေ၏။

“မင်းတို့အားလုံးက အံ့ဩဖို့ကောင်းတဲ့ တပည့်တွေပဲ... ငါ့စကားကို မကြားသလို ပြုမူနေကြတယ်”

“မလုပ်ရဲပါဘူး”

ချန်ဖု၏ ကျန်သည့်တပည့်များ တစ်ယောက်ပြီးတစ်ယောက် ဒူးထောက်လာကြ၏။ ချန်ဖုသည် အသက်ပြင်းပြင်းရှူပြီးနောက် အင်္ကျီလက်ကို ဝှေ့ယမ်းကာ ပြောလိုက်တော့သည်။

“ဖယ်ကြ...”

ဟွားယင်က ခေါင်းညိတ်ပြီး ဘေးသို့ ဆုတ်ခွာသွားလေ၏။ ယခုအချိန်၌ ချန်ဖု မမြင်တွေ့လိုဆုံးလူက ဟွားယင်ဖြစ်သည်။ ဟွားယင်က သူ အယုံကြည်ရဆုံး တပည့်ဖြစ်၏။ သို့သော် ယခုအချိန်၌ ဟွားယင်၏ ဆောင်ရွက်ချက်က စိတ်ပျက်စရာ ကောင်းလွန်းသည်။ ခဏအကြာ၌ သူက ပြောလိုက်လေ၏။

“ကျန်းရှောင်ရော့နဲ့ လျိုကျန်းကို ဆောင်းဦးနှင်းစက်တောင်ကနေ နှင်ထုတ်လိုက်တော့။ အခုကစပြီး သူတို့ကို ဂိုဏ်းကနေ ထုတ်ပယ်လိုက်ပြီ။ သူတို့ ဆောင်းဦးနှင်းစက်တောင်ပေါ် ခြေချခွင့် မရှိတော့ဘူး”

ယခုအချိန်တွင်မူ သက်ညှာပေးရန် မည်သူမှ မတောင်းဆိုရဲတော့ချေ။ ဆိုရလျှင် လျိုကျန်းက မဟာလေဟာနယ်နှင့် တိတ်တဆိတ် ပူးပေါင်းထားကြောင်း ယခုလေးတင် သူတို့ သိလိုက်ရ၏။ ၎င်းက သူတို့၏ ဆရာ ခွင့်လွှတ်ပေးနိုင်မည့်ကိစ္စ မဟုတ်ပေ။ သူတို့၏ ဆရာနှင့် မဟာလေဟာနယ်သည် အစတည်းက ရန်သူများ ဖြစ်၏။ ထို့အပြင် သူတို့ဆရာ၏ လက်ရှိဒဏ်ရာများသည် မဟာလေဟာနယ်ကြောင့် ဖြစ်ခဲ့တာပင်။

လျိုကျန်းက ချန်ဖုကို မုန်းတီးစွာ ကြည့်နေမိသည်။ ပြီးနောက် သူက ရုန်းပြီး ထရပ်ကာ ပြောလိုက်တော့သည်။

“ဖယ်စမ်း... ငါ့ဘာသာ လျှောက်နိုင်တယ်”

လူတိုင်း ဆုတ်ခွာသွားတော့သည်။ လျိုကျန်း၌ မွေးဖွားဇယားချပ် မရှိတော့ပေ။ ယခုအချိန်၌ သူ လမ်းလျှောက်နိုင်လျှင်တောင် သာမန်လူနှင့် မခြားပေ။ သူ့အဖို့ တောင်အောက်ဆင်းရန် ခက်ခဲပေလိမ့်မည်။ သူ တောင်ပေါ်မှ လိမ့်ကျပြီး သေသွားတာ ဖြစ်နိုင်ပေ၏။

ဆောင်းဦးနှင်းစက်တောင်သည် အနောက်ဘက် မြို့တော်နှင့် သိပ်မဝေးသော်ငြား ဤမြင့်မြတ်သော နယ်မြေတွင်ကား လှပသော တောင်တန်းများနှင့် မြစ်များ ပြည့်နေပြီး တောင်က မတ်စောက်ကာ ကြမ်းတမ်းခက်ထန် သားရဲများစွာ ရှိ၏။ လျိုကျန်းက အကူအညီ မပါဘဲ မည်သို့သွားမည်နည်း။

ထိုစဉ် ကျန်းရှောင်ရော့က ရင်ဘတ်ကို ဖိကိုင်ကာ လှောင်ရယ်လိုက်သည်။ သူတို့က တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက် တွဲကူလိုက်၏။ သူတို့ အဝင်ဝနား ရောက်သောအခါ ရပ်တန့်သွားပြီး ပြန်လှည့်လာ၏။ ပြီးနောက် သူတို့က ချန်ဖုကို သုံးကြိမ်သုံးခါ တိုင်တိုင် ကန်တော့ခဲ့သည်။ ပြီးနောက် လျိုကျန်းက ပြောလိုက်၏။

“သူတော်စင်ချန်... သင်ကြားပြသပေးမှုအတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ကျုပ်ရဲ့ ကျင့်ကြံမှုတွေကို ခင်ဗျားပေးခဲ့တာ။ အခု ကျုပ်ရဲ့ ကျင့်ကြံမှု မရှိတော့ဘူးဆိုတော့ ဆောင်းဦးနှင်းစက်တောင်ဆီ ပြန်ပေးလိုက်ပြီလို့ သတ်မှတ်လို့ရပြီ။ အခုကစပြီး ကျုပ်က ဆောင်းဦးနှင်းစက်တောင်နဲ့ ဘာမှမသက်ဆိုင်တော့ဘူး”

ကျန်းရှောင်ရော့က လျိုကျန်းကို စိတ်ရှုပ်ထွေးသော အမူအရာဖြင့် ကြည့်လိုက်၏။ သူက ထိုစကားများကို မပြောနိုင်သောကြောင့် ဤသို့သာ ပြောလိုက်သည်။

“နှုတ်ဆက်ပါတယ်”

ထိုစဉ် လုကျိုးက ပြောလိုက်၏။

“သိပ်ကောင်းတယ်... တာ့ဟန်ရဲ့ ဧကရာဇ်က သူတော်စင်ချန်နဲ့ ဘာဆက်နွယ်မှုမှ မရှိတော့ဘူးဆိုတော့ ကျုပ် မြို့တော်ကို ယူချင်တယ်။ ဘယ်သူ ကန့်ကွက်စရာ ရှိလဲ”

လုကျိုး၏ အကြည့်က လူတိုင်းဆီ သိမ်းကျုံး ဖြတ်တိုက်သွားပြီးနောက် ဝေ့ချန်းနှင့် စုပျယ်ဆီ ရောက်သွားတော့သည်။ သူတို့နှစ်ယောက်က တာ့ဟန်ကို ကိုယ်စားပြုသော ဆရာသခင်များ ဖြစ်သည်။

ထိုစကားများကို ကြားသောအခါ လျိုကျန်းနှင့် ကျန်းရှောင်ရော့တို့က ပြန်လှည့်လာပြီး သူတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်က တောင့်တင်းလာကာ မြေပြင်ပေါ်လဲကျသွားသည်။ ဝေ့ချန်းနှင့် စုပျယ်က လုကျိုးကို မျက်လုံးအပြူးသားဖြင့် ကြည့်နေပြီး ဘာပြောရမှန်း မသိတော့ပေ။

လုကျိုးက ထပ်မေးလိုက်၏။

“ခင်ဗျားတို့ ကန့်ကွက်စရာ ရှိလား”

“မ... မ... မရှိပါဘူး”

ဝေ့ချန်းက စကားထစ်နေလေ၏။ ပြီးနောက် ဝေ့ချန်းနှင့် စုပျယ်တို့သည် ကောင်းကင်ကို မော့ကြည့်လိုက်သည်။ ရထားလုံးပျံများ၊ ကျင့်ကြံသူများ၊ စစ်သည်များ မရှိတော့ပေ။ ပြန်ရောက်လာပြီး ကျန်သည့်သူများဘေး၌ ရပ်နေသော မင်ရှစ်ရင်နှင့် ရှောင်ယွမ်အာတို့သည် အရှုပ်အထွေးများ ရှင်းလင်းလိုက်ပြီဖြစ်သည်။ စစ်သည်များနှင့် ကျင့်ကြံသူများ မည်သည့်နေရာသို့ ထွက်ပြေးသွားမှန်း မသိပေ။ လူမည်မျှ သေဆုံးသွားကြောင်းနှင့် မည်သည့်နေရာသို့ ထွက်ပြေးသွားကြောင်း သူတို့ မသိ။

ထိုစဉ် မင်ရှစ်ရင်က ပြုံးလျက်သား ပြောလိုက်၏။

“ရှစ်စွင်း... ဒီအလုပ်က စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းလိုက်တာ။ ကျွန်တော့်ဆီ အပ်ထားလိုက်ပါလား။ ကျွန်တော် တာ့ဟန်ကို တတ်နိုင်သမျှ မြန်မြန် ယူမယ်လို့ ကတိပေးတယ်”

“မင်း ယုံကြည်ချက် ရှိလား”

လုကျိုးက မေးလိုက်၏။

“ပြောရရင် ဒီတာ့ဟန်က မဟာလေဟာနယ်ရဲ့ ထောက်ပံ့မှု ရှိနေပုံပဲ”

မင်ရှစ်ရင်က ပြန်ပြောလိုက်သည်။

“မဟာလေဟာနယ်က ဘာမှမဟုတ်ဘူး။ သူတို့ကို ကျွန်တော် ဂရုမစိုက်ဘူး။ ကျွန်တော် သိတာက တာ့ဟန်ကို အရင်ဆုံး ယူသင့်တယ်။ သူတို့ရဲ့ ကံကြမ္မာကို လက်မခံတဲ့သူတွေကို သတ်လိုက်ရုံပေါ့”

လျိုကျန်း...

ထိုစဉ် လျိုကျန်းက နောက်ဆုံး၌ သတိလစ်သွားလေ၏။ ယင်းကို မြင်သောအခါ ကျန်းရှောင်ရော့က အော်လိုက်သည်။

“အရှင်မင်းကြီး... အရှင်မင်းကြီး...”

လျိုကျန်းက မနိုးလာသောအခါ ခေါ်ပုံကို ပြောင်းလိုက်၏။

“လောင်ချီ... ထတော့...”

ထိုစဉ် ဝေ့ချန်းနှင့် စုပျယ်တို့က သက်ညှာပေးရန် တောင်းပန်ကြတော့သည်။ ဝေ့ချန်းက ပြောလိုက်၏။

“ဘာလို့ ဒီလောက် ရက်စက်နေဖို့ လိုမှာလဲ။ တာ့ဟန်ရဲ့ အုပ်စိုးသူ ပြောင်းသွားခဲ့ရင် လူတွေ ဘယ်လိုလုပ် ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်း နေနိုင် လုပ်ကိုင်နိုင်မှာလဲ”

“ဘန်း...”

ဝေ့ချန်းနှင့် စုပျယ်တို့ နောက်သို့ လွင့်ထွက်သွားပြန်သည်။ လုကျိုးက လစ်ခနဲပင် သူတို့နှစ်ယောက်ရှေ့၌ ပေါ်လာ၏။

“ဒီကိစ္စတွေကို မင်းတို့ ငါ့ကို သင်ပြပေးဖို့ လိုလို့လား။ ဒီလိုပုံစံနဲ့ ရဲရဲတင်းတင်း ပြောရဲတယ်ပေါ့။ မိုက်မဲလိုက်တာ”

လုကျိုး၏ ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်၌ အလင်းဖျော့ဖျော့ ပေါ်လာ၏။ ၎င်းက တောက်ပလှပေသည်။

“သူတော်စင်အလင်း...”

ဆောင်းဦးနှင်းစက်တောင်၏ အဖွဲ့သားများသည် လုကျိုး၏ သူတော်စင်အလင်းကို မြင်သောအခါ သံသယများ ပေါ်လာတော့သည်။

“သူက သူတော်စင်တစ်ပါးပဲ”

ဝေ့ချန်းနှင့် စုပျယ်တို့သည် သူတော်စင်ရောင်ဝါ တောက်ပနေသော လုကျိုးကို မော့ကြည့်မိချိန် ပြင်းထန်သော နာကျင်မှုကို သည်းခံနေရလေ၏။ ယခုအချိန်၌ သူတို့သည် သူတို့က မမျှမတ ရှုံးနိမ့်တာ မဟုတ်မှန်း သဘောပေါက်သွားလေ၏။ သူတို့ပြိုင်ဘက်က သူတော်စင်နှစ်ပါးဖြစ်ပြီး သေခါနီး သူတော်စင် ချန်ဖု မဟုတ်ပေ။

သူတော်စင်အလင်းသည် ဤနေရာရှိ လူတိုင်းကို ဖိနှိပ်လိုက်၏။ ထိုစဉ် ချန်ဖုက ပြောလိုက်၏။

“အစ်ကိုလု... ကျေးဇူးပြုပြီး မျက်နှာသာတချို့ ပေးပါဦး”

လုကျိုးက ချန်ဖုကို လှည့်ကြည့်ပြီးနောက် သက်ပြင်းချကာ သူတော်စင်အလင်းကို ဖယ်ရှားလိုက်သည်။ ပြီးနောက် သူက ပြောလိုက်၏။

“ခင်ဗျားကြောင့် ကျုပ် သူတို့အဆင့်ထိ မနှိမ့်ချတော့ဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဒီလူတွေမှာ မကောင်းတဲ့ ရည်ရွယ်ချက် ရှိနေတာ ခင်ဗျား နားလည်ထားရမယ်။ ခင်ဗျား သေတောင် မသေသေးဘူး။ ဒါပေမဲ့ သူတို့က ခင်ဗျားကို မလေးစားတော့ဘူး”

မင်ရှစ်ရင်က ခေါင်းကုတ်လိုက်၏။ သူ့၏ ရှစ်စွင်းနှင့် ချန်ဖုတို့သည် ရဲကောင်းနှင့် ရဲဆိုး ပုံစံ လုပ်နေကြသည်ဟု သူ အလိုလို ခံစားမိသွားသည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ အကျိုးသက်ရောက်မှုက အတော်လေး ကောင်းပေ၏။

ချန်ဖုသည် သူတော်စင်တစ်ပါး ဖြစ်သည့် မိတ်ဆွေတစ်ယောက် ရှိထားပြီး ချန်ဖု မရှိတော့လျှင်တောင် တာ့ဟန်ကို အလွယ်တကူ ဖိနှိပ်ထားနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြသနေသည်။ ထို့ပြင် ယခုပုံစံကို ကြည့်လျှင် ချန်ဖုနှင့် လုကျိုးတို့က ဆက်ဆံရေးကောင်းရှိပုံ ပေါ်၏။

ချန်ဖုက ပြောလိုက်၏။

“ကျုပ် ဒီလောက် အလွယ်တကူ မသေပါဘူး”

“အင်း... ကျုပ်လည်း မျှော်လင့်တယ်”

ဒူးထောက်နေသေးသော ဆောင်းဦးနှင်းစက်တောင်၏ ကျန်သည့်တပည့်များက ကန်တော့လိုက်သည်။

“အဲ့လိုဆို ပိုကောင်းတာပေါ့။ ဆရာ ကောင်းကင်တမျှ အသက်ရှည်ကျန်းမာပါစေ”

ချန်ဖုက ပြောလိုက်၏။

“ဆောင်းဦးနှင်းစက်တောင်ရဲ့ စည်းမျဉ်းအတိုင်း သူတို့ကို ခေါ်သွားပြီး အပြစ်ပေးလိုက်။ သူတို့ရဲ့ ပြစ်မှုကို လောကကြီးသိအောင် ပြောပြီး ဆယ်နှစ် ချုပ်နှောင်ထားလိုက်”

“နားလည်ပါပြီ”

ကျန်သည့် ဆောင်းဦးနှင်းစက်တောင် တပည့်များကလည်း ဒူးထောက်ပြီး ကန်တော့လိုက်သည်။

“ဆရာ ကောင်းကင်တည်သရွေ့ ရှင်သန်နေမှာပါ”

…

အခန်း (၁၅၀၈) ရွှမ်းယီနန်းတော်၏ လီချွင်း (၁)

ဆောင်းဦးနှင်းစက်တောင်၏ တပည့်များက လျိုကျန်း၊ ကျန်းရှောင်ရော့နှင့် ကျန်သည့်သူများကို ခေါ်ဆောင်သွားကြသည်။

ချန်ဖုက ပြောလိုက်လေ၏။

“ဝေ့ချန်းနဲ့ စုပျယ်... ဒီနေ့ဖြစ်ရပ်က မင်းတို့အတွက် သင်ခန်းစာလို့ သတ်မှတ်ထားလိုက်။ ပြန်သွားပြီး မင်းတို့အမှားကို သုံးသပ်ကြ”

ထိုစကားကို ကြားသောအခါ သူတို့နှစ်ယောက်က အပျော်လွန်သွားလေ၏။ သူတို့က ချန်ဖုကို ချက်ချင်း ဦးညွှတ်လျက် ပြောလိုက်သည်။

“ဟုတ်ကဲ့... ကျေးဇူးတင်ပါတယ် သူတော်စင်ချန်”

သူတို့နှစ်ယောက်က သူ့ကို ကျေးဇူးတင်တာ မလုံလောက်သေးပေ။ စုပျယ်သည် အစ၌ ဘာမှထပ်မပြောချင်သော်ငြား သူက ရှင်းပြလိုက်သေး၏။

“သူတော်စင်ချန်... ဒီကိစ္စမှာ ကျုပ်တို့ရဲ့ အမှားကို သဘောပေါက်သွားပါပြီ။ ကျုပ်တို့နှစ်ယောက်က ရုံးတော်ကို ပံ့ပိုးပေးနေတာက လောကကြီးရဲ့ လူသားတွေအတွက် တစ်ခုခု လုပ်ပေးချင်လို့ပါ။ ကျုပ်တို့တွေက အာဏာနဲ့ အဆင့်အတန်းရဖို့ ကြိုးစားနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သူက မဟာလေဟာနယ်နဲ့ ပူးပေါင်းနေတာ ကျုပ်သိခဲ့ရင် သူ့ကို ဘယ်တော့မှ ကူညီပေးမှာ မဟုတ်ဘူး။ သူတော်စင်ချန်... ကျုပ်တို့နှစ်ယောက် သေသင့်တဲ့အပြစ် ကျူးလွန်ခဲ့မိတာ သိပါတယ်။ ဒီတစ်ခေါက် ပြန်သွားပြီးရင် ငြိမ်းချမ်းစွာနေပြီး ကျင့်ကြံမှုကိုပဲ အာရုံစိုက်ပါတော့မယ်။ လောကီရေးရာကို ဂရုမစိုက်တော့ဘူး”

သူတော်စင်ချန်က ခေါင်းညိတ်ပြီး ပြောလိုက်၏။

“ဒီလောက်ထိ ပြင်းထန်ဖို့ မလိုဘူး။ လောကကြီးရဲ့ တည်ငြိမ်မှုက ပြည်သူပြည်သားတွေအပေါ် မူတည်နေသေးတယ်”

စုပျယ်က ပြောလိုက်၏။

“ဟုတ်ကဲ့ပါ”

ထိုသို့ပြောပြီးနောက် သူသည် သူ့နောက်တွင် ရပ်နေသော လုကျိုးကို ကြည့်ကာ လေးစားမှု အရိပ်အယောင်ဖြင့် ပြောလိုက်၏။

“ဒီဘဝမှာ ဒုတိယမြောက် သူတော်စင်တစ်ယောက် တွေ့ရလိမ့်မယ်လို့ တစ်ခါမှ မထင်ထားဘူး”

သူတို့က လုကျိုးကို ဦးညွှတ်ပြီးနောက် လှည့်ထွက်သွားတော့သည်။ လုကျိုးသည် သူတို့ကို တားရမှာ ပျင်းရိလွန်းနေ၏။

ဆောင်းဦးနှင်းစက်တောင်ရှိ ထိုပုပ်သိုးသော ကိစ္စများက တဖြည်းဖြည်း အဆုံးသတ်သွားပေလိမ့်မည်။ ၎င်းတို့က အသေးအမွှားများသာ ဖြစ်၏။

ချန်ဖုသည် ဆောင်းဦးနှင်းစက်တောင်၏ တပည့်များကို သန့်ရှင်းရေးလုပ်ခိုင်းလိုက်၏။ သူတို့ ပြန်လည်သုံးသပ်သင့်သည့် ကိစ္စများကို သုံးသပ်ရမည်ဖြစ်သည်။ ပြီးနောက် သူသည် လုကျိုးနှင့် မိစ္ဆာဝေဟင်မျှော်နန်းမှ တပည့်များကို လေ့ကျင့်ရေးခန်းမသို့ ဖိတ်ကြားလိုက်၏။ ချန်ဖု၏ လေ့ကျင့်ရေးကွင်းက အတော်လေး ဆိတ်ငြိမ်သည်။

များမကြာမီ ဆောင်းဦးနှင်းစက်တောင်ကလည်း တိတ်ဆိတ်သွားတော့သည်။

အကူလေးက မိစ္ဆာဝေဟင်မျှော်နန်း၌ အနှစ် ၂၀ ကြာ စောင့်ကြပ်နေခဲ့ရကြောင်း ချန်ဖုကို ပြောပြချိန်၌ သူက အလွန်အံ့ဩသွားတော့သည်။

“အစ်ကိုလု... ဒီနှစ် ၂၀ အတွင်း ဘယ်သွားနေတာလဲ”

ချန်ဖုက သံသယဖြင့် မေးလိုက်၏။ လုကျိုးက ပြောလိုက်သည်။

“တိတိကျကျ ပြောရရင် နှစ်ပေါင်းတစ်ရာကျော်တယ်။ ကျုပ်တပည့်ကိုးယောက်လုံးက အတော်လေး ပါရမီထူးပြီး လေ့ကျင့်ဖို့ လိုအပ်တယ်လေ။ ဒါကြောင့် အမည်မသိကုန်းမြေမှာ နှစ်ပေါင်းတစ်ရာကြာနေခဲ့တယ်။”

ချန်ဖုက အနည်းငယ် အံ့ဩသွားလေ၏။

“အမည်မသိကုန်းမြေမှာ နှစ်ပေါင်းတစ်ရာလား... မဟာလေဟာနယ် ဧကရာဇ်က ပျက်စီးခြင်းတိုင်လုံးကို မသွားဖို့ သတိပေးခဲ့ဖူးတယ်။ အဲ့ဒီနေရာမှာ ရုတ်ရုတ်သဲသဲ အားလုံးဖြစ်စေခဲ့တဲ့သူက ခင်ဗျားလား”

လုကျိုးက ဘာကိုမှ ဖုံးကွယ်မထားဘဲ ခေါင်းညိတ်လိုက်၏။

“ချန်ဖု...”

သူသည် ဆုံးရှုံးမှုကြီးတစ်ခု ခံစားလိုက်ရသလိုပင် ရုတ်တရက် ခံစားလိုက်ရ၏။ လုကျိုးသည် သူ၏ ထူးဆန်းသော အမူအရာကို မြင်သောအခါ ပြောလိုက်သည်။

“ကျုပ်ကြောင့် မဟာလေဟာနယ် ဧကရာဇ်က ခင်ဗျားကို အပြစ်ပေးတာ။ ဒီကိစ္စကို ခင်ဗျားအတွက် တရားမျှတမှု ရှာပေးမယ်”

“အဟွတ်... အဟွတ်...”

ချန်ဖုသည် ချောင်းနှစ်ချက်ခန့် ဆိုးပြီး သက်ပြင်းချလိုက်လေ၏။

သူသည် လုကျိုး ပြောတာကိုပဲ ကြားဖူးသည်။ မဟာလေဟာနယ် ဧကရာဇ်သည် ကြာနယ်မြေကိုးခုလုံး၌ လေးစားခံရသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်၏။ သို့သော်ငြား သူသည် မဟာလေဟာနယ်နှင့် အလှမ်းဝေးနေသေးသည်။

လုကျိုးက ပြောလိုက်၏။

“သူ ကျုပ်ဆီ မလာရင်တောင် ကျုပ် ခင်ဗျားဆီ လာမလို့ပါ”

“အော်...”

“ပါရမီအရာမှာ ဒီလောကထဲမှာ ကျုပ်တပည့်တွေနဲ့ ဘယ်သူမှ မယှဉ်နိုင်ဘူး”

လုကျိုးက ထိုအချက်ကို ထုတ်ပြလိုက်၏။ သို့သော် ထိုအချက်သည် ချန်ဖုကို မျက်မှောင်ကြုတ်မိသွားစေသည်။ ဆိုရလျှင် သူသည်လည်း ထိပ်တန်းဆရာတစ်ဆူ ဖြစ်သည်။ သူ့တပည့်များက ရှုံးနိမ့်ခဲ့သော်လည်း သူ့ရှေ့တွင် ကြွားလုံးထုတ်ခြင်းက မသင့်တော်သည် မဟုတ်ပါလော။

ချန်ဖုက ခေါင်းညိတ်လိုက်၏။

“ခင်ဗျားရဲ့ တပည့်တွေက တကယ်မဆိုးဘူးပဲ”

လုကျိုးက ဆက်ပြောပြီး သူ၏လေသံက အလွန်တည်ငြိမ်နေသည်။

“သူတို့တွေက အထွတ်အထိပ် သက်ရှိလောင်းလျာတွေပဲ။ ဒါကြောင့်...”

“အဟွတ်... အဟွတ်... အဟွတ်... အဟွတ်... အဟွတ်...”

ချန်ဖုသည် အဆက်မပြတ် ချောင်းဆိုးတော့သည်။ ယင်းကို မြင်သောအခါ သူ၏ အစေခံက အမြန်ရှေ့တိုးလာ၏။ လုကျိုးသည် ကုသခြင်းစွမ်းအားကို သုံးလိုက်၏။ အသက်စွမ်းအားက သူ့ကို အနည်းငယ် ပိုသက်သာလာစေသည်။

ချန်ဖုက ပြောလိုက်၏။

“အထွတ်အထိပ် သက်ရှိလောင်းလျာတွေလား...”

“ဒါကြောင့် သူတို့ တံခါးပိတ် ကျင့်ကြံဖို့အတွက် ဒီနေရာကို ခေါ်လာတာ။ ပြီးတော့ သူတော်စင်တွေလည်း အသက်ခြိမ်းခြောက်တဲ့ အန္တရာယ်ကို ဖြေရှင်းဖို့အတွက် နည်းလမ်းရှိတယ်။ အထူးသဖြင့် သူတော်စင်တွေမှာလည်း အသက်ခြိမ်းခြောက်ခံရတဲ့ အခြေအနေမျိုးမှာပေါ့”

လုကျိုးက တည်ကြည်စွာ ပြောလိုက်၏။

အစိမ်းရောင်ကြာနယ်မြေတွင် ကောင်းကင်ကြိုးတန်း ရှိသည်။ သူတို့က သွားလိုက်ပြန်လိုက် လုပ်နေစရာ မလိုအပ်ပေ။ သို့သော် လက်ရှိအခြေအနေက သိပ်မကောင်း။ မဟာလေဟာနယ်က အချိန်မရွေး လူလွှတ်နိုင်၏။

ချန်ဖုသည် လုကျိုးကို ဂရုတစိုက် လေ့လာလိုက်သည်။ သူ၏ အမူအရာက လေးနက်တည်ကြည်နေပြီး စနောက်နေပုံမပေါ်ပေ။ သူ၏ သိမြင်နားလည်မှု စွမ်းအားကို သုံးကာ မိစ္ဆာဝေဟင်မျှော်နန်း၏ လူများကို လွှမ်းခြုံပေးလိုက်ပြီး တပည့်ကိုးယောက်လုံးကို အာရုံစိုက်လိုက်၏။

သူ့ကိုယ်သူ ဖုံးကွယ်ရာ၌ အလွန်တော်သောကြောင့် ဖြစ်ဟန်တူပြီး ချန်ဖုက ဒဏ်ရာရထားသဖြင့် ဘာကိုမှ အာရုံမခံမိပေ။ သူတို့၏ ကျင့်ကြံမှု မဆိုးရွားကြောင်းသာ သိ၏။ တချို့ကဆို သူမှန်းဆနိုင်သည်ထက်တောင် ကျော်လွန်နေသည်။ ဥပမာအနေဖြင့် မျက်နှာထက်တွင် အပြုံးတစ်ပွင့်ဖြင့် တိုင်ကို မှီရပ်နေသော လူငယ်၊ ဓားနှင့်တူသောငြား ဓားမဟုတ်၊ ချိတ်ကောက်နှင့်တူသော်ငြားချိတ်ကောက်မဟုတ်သည့် လက်နက်နှင့် ဆော့ကစားလေ့ရှိသော လူငယ်။ ဓားသခင်တစ်ယောက်လည်း ရှိသည်။ အငယ်ဆုံးနှင့် အပြစ်ကင်းပုံပေါ်သည့် မိန်းမငယ်လေးလည်း ရှိနေသေး၏။

လုကျိုးသည် ယင်းကို မြင်သောအခါ ပြောလိုက်၏။

“စစ်ဆေးကြည့်ဖို့ မလိုတော့ဘူး။ သူတို့တွေအားလုံးက ဖျက်ဆီးခြင်းတိုင်လုံးရဲ့ အသိအမှတ်ပြုမှု ရယူပြီးပြီ”

မဟာလေဟာနယ်မှ မျိုးစေ့ဆယ်စေ့ ပျောက်သွားသည့် ကိစ္စကို မျှော်နန်းမှ လူများ သိထားသရွေ့ အဆင်ပြေ၏။ ချန်ဖုက အားကိုးရသော်ငြား ဤကိစ္စကို ထပ်ပြော၍မရပေ။

ချန်ဖုက တအံ့တဩ ပြောလိုက်တော့သည်။

“သူတို့တွေက ဖျက်ဆီးခြင်းတိုင်လုံးရဲ့ အသိအမှတ်ပြုမှု ရယူပြီးပြီတဲ့လား”

သူသည် မိစ္ဆာဝေဟင်မျှော်နန်းမှ လူများကို ကြည့်လိုက်၏။ တပည့်ကိုးယောက်၊ အကြီးအကဲများ၊ လက်ဝဲတမန်တော်၊ လက်ယာတမန်တော်နှင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူများ။

ဒီလူတွေကလည်း အသိအမှတ်ပြုမှု ရအောင်ယူနိုင်တယ်တဲ့လား။

ချန်ဖုက မျက်မှောင်ကြုတ်မိသွား၏။ လုကျိုးက သူ့ကို အမှန်ပြင်ပေးလိုက်သည်။

“ခင်ဗျား နားလည်မှုလွဲနေပြီ။ ကျုပ်ရဲ့ တပည့်တွေအကြောင်း ပြောတာ”

“အော်...”

ချန်ဖုက ခေါင်းညိတ်ပြီးနောက် သက်ပြင်းချလိုက်ပြန်၏။

“အစ်ကိုလု... ခင်ဗျားက တပည့်ကောင်းတွေကို သင်ပြပေးထားတာပဲ”

သူ၏ ဆိုးရွားလှသော တပည့်များအကြောင်း တွေ့မိသောအခါ ဝမ်းနည်းလာပြီး ချောင်းဆိုးတော့၏။ ချောင်းဆိုးသံတချို့ ထွက်လာပြီးနောက် ချန်ဖုက တည်ငြိမ်သွားကာ ပြောလိုက်၏။

“ခင်ဗျား တံခါးပိတ် ကျင့်ကြံဖို့ နေရာရှာချင်တယ်ဆို မခက်ခဲပါဘူး။ ဆောင်းဦးနှင်းစက်တောင်မှာ အံ့မခန်းနေရာတစ်ခု ရှိတယ်”

…

အခန်း (၁၅၀၉) ရွှမ်းယီနန်းတော်၏ လီချွင်း (၂)

လုကျိုးက ပြောလိုက်လေ၏။

“ပြောရရင် ဒါက ခင်ဗျားရဲ့ နယ်မြေပဲလေ”

“အဆင်ပြေပါတယ်။ ဆောင်းဦးနှင်းစက်တောင်မှာ လူများများစားစား မရှိဘူး။ ဒီနေရာရဲ့ မြောက်ဘက်မိုင်တစ်ရာအကွာလောက်မှာ သင်းပျံ့တောင်ကြား လို့ခေါ်တဲ့ နေရာတစ်ခု ရှိတယ်။ အဲ့ဒါက ဆောင်းဦးနှင်းစက်တောင်ရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းပဲ။ ခင်ဗျား အဲ့ဒီမှာ သွားကျင့်ကြံနေရင် ဘယ်သူမှ လာမှာမဟုတ်ဘူး”

ချန်ဖုက ပြောလိုက်၏။

လုကျိုးက ခေါင်းညိတ်လိုက်လေသည်။ ချန်ဖုက ဆက်ပြောလိုက်လေ၏။

“သင်းပျံ့တောင်ကြား က သူ့ရဲ့နာမည်အတိုင်းပဲ မွှေးရနံ့တွေ သင်းပျံ့နေတာ။ ပန်းပေါင်းတစ်ရာကျော်က အဲ့ဒီမှာ ဖူးပွင့်နေကြတယ်။ တချို့က အဆိပ်ရှိပြီး တချို့က မရှိဘူး။ သင်းပျံ့တောင်ကြားရဲ့ အနက်ဆုံးအပိုင်းမှာ မိုးနဲ့မြေ၊ နေနဲ့လရဲ့ အဆီအနှစ်ကို စုပ်ယူတဲ့ ထူးဆန်းတဲ့ပန်းတစ်မျိုး ရှိတယ်။ သူက လူတွေကို ယစ်မူးစေပြီး အင်မတန် ပြင်းထန်တဲ့ နာကျင်မှုကို ဆောင်ယူလာပေးနိုင်တဲ့ သင်းရနံ့တစ်ခု ထုတ်လွှင့်တယ်။ အဲ့ဒီပန်းနားမှာ မွေးဖွားစမ်းသပ်မှု ကို ကျော်ဖြတ်ရင် ကောင်းလိမ့်မယ်။ စိတ်စွမ်းအား အားနည်းတဲ့သူတွေက အဲ့ဒီမှာ မွေးဖွားစမ်းသပ်မှု ကျော်ဖြတ်ဖို့ ခက်ခဲလိမ့်မယ်”

“လျှို့ဝှက်နေရာလား”

လုကျိုးက မေးလိုက်၏။ ချန်ဖုက ရယ်မောပြီး ပြောလိုက်လေ၏။

“အဲ့ဒီနေရာကို ကာကွယ်ထားတဲ့ ရှေးဟောင်းအစီအရင်တစ်ခု ရှိတယ်။ ကုန်းမြေကွဲအက်တုန်းက ဖန်တီးခဲ့တာ။ တာအိုသူတော်စင်တွေတောင် အစီအရင်ကို မဖြိုခွင်းနိုင်ဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဧကရာဇ်တွေထဲက တစ်ပါးဆိုရင်...”

မင်ရှစ်ရင်က အပြုံးတစ်ပွင့်ဖြင့် ဝင်ပြောလိုက်လေ၏။

“ဧကရာဇ်တွေက ဒီလောက်အားနေတာလား။ ဒါ့အပြင် ခင်ဗျားမပြော၊ ကျုပ်မပြောရင် အဲ့ဒီမှာ ကျုပ်တို့ ကျင့်ကြံနေတာ ဘယ်သူက သိမှာလဲ”

ချန်ဖုသည် မင်ရှစ်ရင်၏ စကားကို ကြားသောအခါ တစ်စုံတစ်ခု မှားနေသလို ခံစားလိုက်ရ၏။ သူက လုကျိုးကို ကြည့်ပြီး မေးလိုက်သည်။

“အမည်မသိ ကုန်းမြေမှာ ခင်ဗျား ဘယ်လောက်တောင် ကြီးမားတဲ့ အရှုပ်အထွေးတွေ ဖန်တီးခဲ့တာလဲ”

“အရေးမကြီးပါဘူး၊ ပြောဖို့မလိုဘူး”

လုကျိုးက ပြောလိုက်၏။

ချန်ဖုသည် လုကျိုး၏ လက်ကို ညင်သာစွာ ဖိလျက် ပြောလိုက်လေ၏။

“သိပ်အရေးကြီးတယ်။ ခင်ဗျား ကျုပ်ကို မီးပုံထဲ တွန်းလိုက်တာ”

လုကျိုးက လေသံ အတက်အကျမရှိ ပြောလိုက်လေ၏။

“ချန်ဖု... မင်းဆီ ငါ့ဘာကြောင့် လာလဲ သိလား”

“ဘာလို့လဲ...”

“ပထမအချက်က ခင်ဗျားက မဟာလေဟာနယ်ကို စိန်ခေါ်ရဲလို့ပဲ။ သူတို့ကို ခြိမ်းခြောက်ဖို့ ဒီနယ်မြေကို အသုံးချပြီး ခင်ဗျားနဲ့ သဘောတူညီချက် ရယူဖို့ သူတို့ကို ဖိအားပေးနိုင်ခဲ့တယ်။ ဒုတိယအချက်က ခင်ဗျားဒဏ်ရာ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရထားတယ်။ ဒါကြောင့် လောကကြီး ပြောင်းလဲသွားဖို့ ခင်ဗျား မျှော်လင့်သင့်တယ်။ တတိယအချက်က ခင်ဗျား ကျုပ်ကို ဖျက်ဆီးခြင်းတိုင်လုံးတွေဆီ ခေါ်သွားပေးဖူးတာ”

လုကျိုးက ပြောလိုက်လေ၏။

“ခင်ဗျားသာ သူတို့အဆင့်ရောက်ရင် မြင့်မြင့်ရပ်နိုင်မယ်ဆိုတာ သိသာနေရဲသားနဲ့ ခင်ဗျား မလုပ်ခဲ့ဘူး။ ခင်ဗျားလိုပဲ ကျုပ်လည်း သူတို့ဆီ မသွားချင်ဘူး။ ကျုပ်ရဲ့ တပည့်တွေရောပဲ”

ပြီးနောက် လုကျိုး၏ တပည့်များအားလုံး တညီတညွတ်တည်း ပြောလိုက်လေ၏။

“ရှစ်စွင်း နောက် သေသည်အထိ လိုက်မယ်လို့ ကျိန်ဆိုပါတယ်”

ချန်ဖု...

ချန်ဖုသည် သူတို့မျက်နှာထက်ရှိ ဆုံးဖြတ်ချက်ပြတ်သားသော အမူအရာကို မြင်သောအခါ သက်ပြင်းချလိုက်၏။

“မဟာလေဟာနယ် ဘယ်လောက်အစွမ်းထက်လဲဆိုတာ ခင်ဗျားသိသင့်တယ်။ ဒီလိုလုပ်တာက သစ်ပင်ကို လှုပ်ခါနေတဲ့ ပုရွက်ဆိတ်တစ်ကောင်နဲ့ မခြားဘူး”

“ခင်ဗျားလည်း အဲ့လိုပဲ လုပ်ခဲ့တာ မဟုတ်လား”

ချန်ဖုသည် တိတ်ဆိတ်သွားလေ၏။ အတိတ်အကြောင်းကို စဉ်းစားမိချိန်၌ သူက ငေးမောကာ မှိုင်တွေနေမိသွား၏။ သူ ငယ်ရွယ်စဉ်က စိတ်လိုက်မာန်ပါ ရှိခဲ့ပြီး ခွဲခွာမှုများစွာ တွေ့ကြုံခဲ့ရသည်။ သူတော်စင်တစ်ပါး ဖြစ်လာချိန်၌ ကျင့်ကြံမှု၏ အခက်အခဲနှင့် သူ၏ ရည်မှန်းချက်များကို တွေးခဲ့မိသည်။ အချိန်ကာလ လွန်လာသည်နှင့် သူ မည်ကဲ့သို့ ဤပုံစံဖြင့် အဆုံးသတ်သွားမှန်း မသိလိုက်ရပေ။

ချန်ဖုက ထိုအကြောင်းကို စဉ်းစားနေပုံပေါ်ပြီး ပြောလိုက်၏။

“ကောင်းပြီ... ခင်ဗျားကို အဖော်ပြုပေးဖို့ ကျုပ်အသက်ကို စွန့်စားမယ်။ ကျုပ် ပေါ့ပေါ့တန်တန်နဲ့ စိတ်လိုက်မာန်ပါ ထပ်လုပ်ကြည့်တာပေါ့”

လူတိုင်းက ခေါင်းညိတ်လိုက်ကြပြီး ထိုစကားများကြောင့် ဝမ်းသာသွားလေ၏။

မင်ရှစ်ရင်က ပြောလိုက်၏။

“ဒီကိစ္စက ပေါ့ပေါ့တန်တန်တော့ မဟုတ်ပါဘူး။ သူတော်စင်ချန်... မဟာလေဟာနယ်က ဘယ်လောက်သန်မာလဲဆိုတာ မေးလို့ရမလား”

ယခင်က သူတို့သည် တွမ့်မူရှန်း၏ ဘိုးဘေး တွမ့်မူထျန်း ကို တွေ့ခဲ့စဉ်က ထိုအကြောင်း မေးရန် အချိန်မရှိခဲ့ပေ။ သူတို့ ချန်ဖုနှင့် ရှိနေပြီဖြစ်သောကြောင့် မဟာလေဟာနယ်အကြောင်း ပိုမိုရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန် အခွင့်အရေးကောင်း ရှိလာပြီဖြစ်သည်။

ချန်ဖုက ပြောလိုက်၏။

“ကျုပ် မဟာလေဟာနယ်ကို တစ်ခါမှ မရောက်ဖူးဘူး။ ကျုပ်သိထားတာက မဟာလေဟာနယ်ရဲ့ သံတမန်တွေဆီကပဲ... အထွတ်အမြတ်ခန်းမ ၁၀ ခုအထက်မှာ အထွတ်အမြတ်ဘုရားကျောင်း ရှိတယ်။ ခန်းမ ၁၀ ခုရဲ့ ခန်းမသခင်တွေ အားလုံးက အထွတ်အထိပ်သက်ရှိတွေပဲ။ ဘယ်လို အထွတ်အထိပ်သက်ရှိလဲဆိုတာတော့ ငါလည်း သေချာမသိဘူး။ အထွတ်အမြတ်ခန်းမရဲ့ ခန်းမသခင်က မဟာဧကရာဇ်တွေထဲက တစ်ပါး။ အဲ့ဒါအပြင် မဟူရာဧကရာဇ် ကျိကွမ်းကျီ၊ မိုးပြာဧကရာဇ် လင်းဝေ့ယန်၊ ကြက်သွေးဧကရာဇ် ချီပျောင်နူ၊ အဖြူရောင်ဧကရာဇ် ပိုင်ကျောက်ကျွမ်း တို့ရှိတယ်”

လုကျိုးက အခွင့်အရေးကို အမိဖမ်းကာ မေးလိုက်တော့သည်။

“ခင်ဗျား အဖြူရောင်ဧကရာဇ်ကို သိလား”

ချန်ဖုက ခေါင်းခါလိုက်၏။

“သူတို့တွေ အားလုံးက ရှေးကျင့်ကြံသူတွေပဲ။ ကုန်းမြေမကွဲအက်ခင်က သူတို့ ပျောက်ကွယ်သွားတယ်။ တစ်ချိန်လုံး မဟာလေဟာနယ်မှာ ရှိနေတာ ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သလို သူတို့သေသွားတာလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်”

“ဒီအဖြူရောင်ဧကရာဇ်က အသက်ရှင်နေလောက်သေးတယ်။ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် ဒါ အရေးမကြီးဘူး။ ကျေးဇူးပြုပြီး ဆက်ပြောပါဦး”

လုကျိုးက ပြောလိုက်၏။

“ဘယ်သူမှ ထာဝရအသက်မရှင်နိုင်ဘူး။ သူတို့ရှင်သန်နိုင်ခြေက အင်မတန်နည်းပါးတယ်”

ချန်ဖုက ပြောလိုက်၏။

လုကျိုးက ဘာမှမပြောခဲ့ပေ။ သို့သော် ချန်ဖုပြောတာ မှန်နေခဲ့လျှင် အဖြူရောင်ဧကရာဇ်၏ တံဆိပ်ပြားနှင့် ဝတ်ရုံဖြူ ကျင့်ကြံသူများက မည်သူနည်း။

ကုန်းမြေကွဲအက်ပြီး နှစ်ပေါင်းတစ်သိန်း ကုန်လွန်သွားပြီဖြစ်သည်။ အထွတ်အထိပ်သက်ရှိတို့၏ သက်တမ်းက နှစ်ပေါင်းတစ်သိန်းကျော်၏။ မဟာဧကရာဇ်များက အတိအကျ အသက်မည်မျှ ရှိနေပြီနည်း။

ချန်ဖုက ဆက်ပြောလိုက်၏။

“မဟာလေဟာနယ်က အချိန်တစ်ခုကြာတိုင်း နယ်မြေကိုးခုက ပါရမီရှင်တွေကို ခေါ်ယူပြီး မဟာလေဟာနယ်ဆီ ခေါ်သွားတတ်တယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်းတစ်သိန်းတုန်းက သူတို့က ပညာရှင်အမြောက်အမြားကို စုစည်းနိုင်ခဲ့တယ်။ ခန်းမ ၁၀ ခုနဲ့ အထွတ်အမြတ်ခန်းမအပြင် မဟာတာအိုသူတော်စင်အပါအဝင် သူတော်စင် ၁၂ ပါးလည်း ရှိတယ်”

လူတိုင်း ထိတ်လန့်သွားလေ၏။ မဟာလေဟာနယ်၏ ခွန်အားက တကယ်ကြောက်မက်ဖွယ် ကောင်းလှသည်။

“သူတို့က လူသားတွေပဲ ရှိသေးတာ။ မဟာလေဟာနယ်က ကြမ်းတမ်းခက်ထန် သားရဲတွေ အများအပြားကို ထိန်းချုပ်ထားတယ်။ အံ့ဖွယ်သားရဲတွေထဲမှာ ရှေးအံ့ဖွယ်သားရဲနဲ့ ရှေးသူတော်စင်သတ်ဖြတ်သူတွေ ရှိတယ်”

ချန်ဖုက လေးစားသော ပုံစံဖြင့် ပြောလိုက်၏။ ပြီးနောက် သူက လုကျိုးဘက် လှည့်ပြောလိုက်သည်။

“ခင်ဗျား မဟာအသူရာမြေကို ရောက်ခဲ့တယ်မလား။ ကျုပ် အဲ့ဒီကို ရောက်ခဲ့ဖူးတယ်”

လုကျိုးက ခေါင်းညိတ်လိုက်၏။

“မဟာအသူရာမြေရဲ့ လက်ရှိအုပ်စိုးသူက တောင်ပံမျိုးနွယ်ရဲ့ ဧကရာဇ်ယွီပဲ။ အဲ့ဒီမှာ အစွမ်းထက်တဲ့ ကြမ်းတမ်းခက်ထန် သားရဲတွေ အများကြီးရှိပြီး သူက အမည်မသိကုန်းမြေထဲမှာ နေရောင်ရတဲ့ တစ်ခုတည်းသောနေရာပဲ”

ချန်ဖုသည် လုကျိုး၏ စကားကြောင့် အံ့ဩသွားခြင်းမရှိပေ။ ပြတင်းပေါက်ကို ကြည့်ကာ ရေရွတ်ပြောလိုက်၏။

“နေရောင်ရှိတဲ့ တစ်ခုတည်းသောနေရာ...”

နှစ်မြွှာကြာနယ်မြေသည် နေရောင်မမြင်တွေ့ခဲ့ရတာ ကြာလှပြီဖြစ်၏။ မည်သည့်အချိန်ကျမှ အလင်းရောင်ထပ်မံ ပေါ်လာမည်နည်း။

ချန်ဖုက သိချင်စိတ်ဖြင့် မေးလိုက်သည်။

“အဲဒီနေရာက ဘယ်လိုမျိုးလဲ”

“ကျွန်မ ပြောပြမယ်”

ရှောင်ယွမ်အာက ထိုသို့ပြောပြီးနောက် သူမမြင်တွေ့ခဲ့သမျှကို စိတ်အားထက်သန်စွာ ပြောပြလိုက်၏။ နေရောင်ခြည် ငှက်တို့၏ တကျီကျီအော်မြည်သံ၊ မွှေးရနံ့သင်းပျံ့သော ပန်းပွင့်များ စသဖြင့် သူမ ဘာကိုမှ မချန်ခဲ့ပေ။ ပြီးနောက် သူမက တောင်ပံမျိုးနွယ်အကြောင်း ပြောပြပြီး ဧရာမကြမ်းတမ်းခက်ထန် သားရဲနှင့် ခေါင်းသုံးလုံးမျိုးနွယ်အကြောင်း ပြောပြခဲ့၏။

ချန်ဖုသည် ရှောင်ယွမ်အာ ပြောတာကို နားထောင်ပြီး အံ့ဩသွားတော့သည်။ သူက

“မဟာအသူရာမြေမှာ အကြီးဆုံး ဖျက်ဆီးခြင်းတိုင်လုံး ရှိတယ်ဆိုတာ ကြားဖူးတာကြာပြီ။ အဲ့လောက်ကြီးမယ်လို့ မထင်ထားဘူး။ မိုးနဲ့မြေကို ထောက်ပံ့ပေးတဲ့ အကြီးဆုံး ဖျက်ဆီးခြင်းတိုင်လုံးက ထင်တဲ့အတိုင်းပဲ”

လုကျိုးက ခေါင်းခါပြီး ပြောလိုက်၏။

“ဖျက်ဆီးခြင်းတိုင်လုံးဆယ်ခုက အက်ကွဲတော့မဲ့ပုံပဲ။ မိုးနဲ့မြေက ဖိအားက သူတို့ကို ပြုပြင်ပေးနေတာ။ လူသားတွေ ဖြေရှင်းနိုင်တဲ့အရာ မဟုတ်ဘူး။ မဟာလေဟာနယ်က ကင်းလှည့်အဖွဲ့တွေ ပို့ပို့ပြီးပဲ ကူညီပေးနိုင်တယ်။ တိုင်လုံးက တစ်နေ့ကျ ပြိုလဲသွားမလားဆိုတာ ဘယ်သူက သိမှာလဲ”

“ကျုပ် သဘောမတူဘူး”

လုကျိုးက ဆက်ပြောလိုက်၏။

“အမည်မသိကုန်းမြေထဲမှာ နေထိုင်တဲ့လူသား များများစားစား မရှိဘူး။ ကြမ်းတမ်းခက်ထန် သားရဲတွေတော့ အများကြီးပဲ။ ဒါပေမဲ့ မျှခြေမညီမျှမှုဖြစ်တိုင်း ကြမ်းတမ်းခက်ထန် သားရဲတွေက ဝင်လာတယ်။ ဒါက သူတို့တွေက လူသားတွေ ထင်နေသလို တုံးအတဲ့သူ မဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုလိုတာပဲ။ ပင်လယ်သားရဲတွေက မိုးပြိုကျရင် သက်ရောက်ခံရမှာ မဟုတ်ဘူး။ ဒါတွေအားလုံး ထည့်စဉ်းစားရင် မိုးပြိုရင်တောင် သိပ်မဆိုးရွားဘူး။ ဒါ့အပြင် အမည်မသိကုန်းမြေက နေအလင်းရောင်ကို ထပ်မံ မြင်တွေ့ရလိမ့်မယ်။ အဲ့ဒီအချိန်ကျရင် လူသားတွေအဖို့ အမည်မသိကုန်းမြေဆီ ပြန်သွားပြီး နေရောင်ကို မြင်တွေ့ရမယ်ဆို ဘယ်လောက်ကောင်းမလဲ”

လုကျိုးက ဆက်ပြောလိုက်၏။

“မဟာလေဟာနယ်က ဖျက်ဆီးခြင်းတိုင်လုံးဆယ်ခုကို ပြိုလဲခွင့် ပေးမှာမဟုတ်ဘူး။ သူတို့တွေက သက်ရှိအားလုံးကို ကာကွယ်ဖို့လို့ ဆိုပေမဲ့ တကယ်တမ်းတော့ သူတို့အဆင့်အတန်းနဲ့ နေရာကို ထိန်းသိမ်းဖို့ပဲ”

ချန်ဖုက သက်ပြင်းချလိုက်လေ၏။ ယင်းကို သူ မည်ကဲ့သို့ မသိဘဲ နေမည်နည်း။ သို့သော် မဟာလေဟာနယ်၏ အစွမ်းထက်မှုကြောင့် သူတို့ကို မည်သူက မေးရဲမည်နည်း။

များမကြာမီ၌ ဆောင်းဦးနှင်းစက်တောင်သည် တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်သွားတော့သည်။ လေ့ကျင့်ရေးခန်းမထဲတွင်မူ အလင်းတချို့သာ အမှောင်ထုထဲ ရံဖန်ရံခါ ပေါ်ထွက်လာသည်။

ထိုစဉ် ငယ်ရွယ်သည့် ကျင့်ကြံသူလေးတစ်ယောက်က အလျင်စလို ပြေးဝင်လာပြီး ဦးညွှတ်ကာ ပြောလိုက်၏။

“သူတော်စင်... နောက်ထပ် ဂုဏ်သရေရှိဧည့်သည်တစ်ယောက် ရောက်နေပါတယ်”

“နောက်ထပ် ဂုဏ်သရေရှိဧည့်သည်လား”

ချန်ဖုက အနည်းငယ် ထိတ်လန့်အံ့အားသင့်သွားသည်။ ချန်ဖု ပြန်မတုံ့ပြန်ရသေးခင် အပြင်ဘက်မှ အသံတစ်သံ ဝင်လာ၏။

“ချန်ဖု... မတွေ့ရတာ ကြာပြီ”

ထိုအသံသည် အသံဩဇာနှင့် ပြည့်စုံပြီး ယုံကြည်ချက်ပြည့်ဝ၏။ လုကျိုးက သူ၏ လက်ကို ဝှေ့ယမ်းလိုက်သည်။

“အားလုံးသွားကြ”

“ဟုတ်ကဲ့”

မိစ္ဆာဝေဟင်မျှော်နန်းမှ လူတိုင်းသည် ချန်ဖု၏ လေ့ကျင့်ရေးခန်းမ အနောက်ဘက်တံခါးကနေ ထွက်သွားသည်။ မကြာမီ၌ အသက် ၆၀ ဝန်းကျင်ခန့် ရှိပုံပေါ်သည့် အဘိုးအိုတစ်ယောက်က ဝတ်ရုံရှည်ဝတ်ထားလျက် လက်နောက်ပစ်ကာ ဖြေးဖြေးချင်း လျှောက်လာသည်။

ထိုအဖိုးအိုသည် သာမန်ပုံပေါ်သော်ငြား သူတော်စင်များဖြစ်သော လုကျိုးနှင့် ချန်ဖုတို့သည် တာအိုစွမ်းအားမှ စွမ်းအင်ကို ခံစားမိနေသည်။ လုကျိုးက မျက်ခုံးတစ်ဖက် ပင့်မိသွား၏။

“ဒီလူက ဘယ်သူလဲ”

ထိုစဉ် ချန်ဖုက ထရပ်လျက် အဘိုးအိုဘက်လှည့်ကာ လက်သီးဆုပ်မိုးလိုက်သည်။

“လက်စသတ်တော့ တာအိုသူတော်စင်လီ ကိုး”

တာအိုသူတော်စင်လီသည် လုကျိုးကို တစ်ချက်ကြည့်ပြီးနောက် ချန်ဖုဘက် လှည့်ကြည့်ပြီး ပြောလိုက်သည်။

“မင်း ဖျော့တော့နေပုံပဲ။ ဒါပေမဲ့ မင်းရဲ့ မိတ်ဆွေနဲ့ ဒီလောက်ပျော်ပျော်ရွှင်ရွှင် စကားပြောဖို့ အချိန်ရှိသေးတယ်ပေါ့”

“ဒါက ကျုပ်တို့ ဆောင်းဦးနှင်းစက်တောင်ရဲ့ မိတ်ဆွေပါ။ သူ့ရဲ့ မျိုးရိုးက လု”

ချန်ဖုက ပြောလိုက်၏။

တာအိုသူတော်စင်လီသည် လုကျိုးကို စူးရှစွာ ကြည့်လိုက်၏။ ပြီးနောက် သူက မျက်မှောင် အနည်းငယ်ကျုံ့ကာ ပြောလိုက်သည်။

“ကြာနယ်မြေကိုးခုထဲမှာ တခြားသူတော်စင်တွေ ရှိမယ်လို့ မထင်ထားဘူး”

“သူက သူတော်စင်အသစ်ပါ”

ချန်ဖုက ပြောလိုက်၏။

“အံ့ဩစရာ မရှိဘူးပဲ”

တာအိုသူတော်စင်လီသည် ခေါင်းညိတ်လျက် သူ့ဘာသာသူ ပြောလိုက်၏။ အမှန်တရား ချိန်ခွင်က သူ့ကို အာရုံမခံနိုင်တာ အံ့ဩစရာ မရှိဘူး။

လုကျိုးက တာအိုသူတော်စင်လီကို တစ်ချက်ကြည့်ပြီး မေးလိုက်သည်။

“ခင်ဗျားက မဟာလေဟာနယ်ကလား”

“မင်းက အတော်လေးလျင်သားပဲ”

တာအိုသူတော်စင်လီက ထိုင်ချပြီးနောက် ပြောလိုက်တော့သည်။