အခန်း (၁၈၄၇-၁၈၄၈)
Vol. 185 Ch. 1847-1848
အခန်း (၁၈၄၇) - သူတော်စင်မျှော်စင်တိုက်ပွဲ
"သူတော်စင်မျှော်စင်တိုက်ပွဲဆိုတာ ကြည့်ရတာ အရည်အချင်းရှိသူတွေကို ရွေးချယ်တဲ့ စာမေးပွဲတစ်ခုနဲ့ တူနေတယ်၊ ရိုးရိုးရှင်းရှင်း တိုက်ပွဲမျိုးတော့ မဟုတ်လောက်ဘူး"
ဖန့်ချန်က စိတ်ထဲမှ ရေရွတ်လိုက်ပြီးနောက် ပြုံးလျက် မေးလိုက်သည်။
"ဖန့်ဟန်... ဒီသူတော်စင်မျှော်စင်တိုက်ပွဲအကြောင်း အသေးစိတ်လေး ပြောပြပါဦး။ လူတိုင်းရဲ့ ကျင့်စဉ်အဆင့်တွေက မတူကြဘူးလေ၊ မျှော်စင်ထဲ ရောက်သွားရင် တန်းပြီးတော့ အကုန်လုံး ရောထွေးတိုက်ခိုက်ကြတာလား အဲဒီလိုဆိုရင် အကယ်၍ သူတော်စင်လောင်းလျာ တွေသာ ပါဝင်ဆင်နွှဲမယ်ဆိုရင် သူတို့အောက်က လူတွေက အလကားနေရင်း အားကျမယောင် ကြည့်နေရုံပဲ ရှိမှာပေါ့"
ဖန့်ဟန်က ရယ်မောလျက် ပြန်ပြောသည်
"သူတော်စင်လောင်းလျာတွေက ပါဝင်ဆင်နွှဲလို့ မရပါဘူးဗျ။ သူတော်စင်မျှော်စင်တိုက်ပွဲမှာ ပါဝင်ဖို့ဆိုရင် တင်းကျပ်တဲ့ စံနှုန်းတွေ ရှိပါတယ်။ အဲဒီအထဲက တစ်ခုကတော့ အတွင်းအပြင်အဆင် နယ်မြေကို မဖွဲ့စည်းရသေးတဲ့သူ ဖြစ်ရပါမယ်။ ဒါကြောင့် ပါဝင်နိုင်တဲ့ အမြင့်ဆုံး ကျင့်စဉ်ဟာ ကန့်သတ်ချက်ကျော်လွန်သူ အဆင့် ၃ အထိပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါ့အပြင် မျှော်စင်ထဲကို ဝင်လိုက်တာနဲ့ မိမိနဲ့ ကျင့်စဉ်အဆင့်အတန်း တူညီတဲ့ ပြိုင်ဘက်တွေနဲ့ပဲ ရင်ဆိုင်ရမှာပါ။ သူတော်စင်မျှော်စင်တိုက်ပွဲမှာ အနိုင်ရရှိသူက တစ်ယောက်တည်း မဟုတ်ပါဘူး။
ကျင့်စဉ်အဆင့် တစ်ခုချင်းစီအလိုက် အစွမ်းထက်ဆုံး တစ်ယောက်ကို ရွေးချယ်ပြီး ဆုလာဘ်တွေ ချီးမြှင့်တာပါ။
ကျွန်တော်တို့ ဖန့်မျိုးနွယ်စုရဲ့ သူတော်စင်မျှော်စင်ဆိုတာကလည်း တကယ်တော့ မျိုးနွယ်ဝင်တွေကို တိုက်ခိုက်ရေးစွမ်းရည် တိုးတက်အောင် လေ့ကျင့်ပေးပြီး ဒီနှစ်ပေါင်း ၅၀၀ တစ်ကြိမ် ကျင်းပတဲ့ တိုက်ပွဲမှာ ပါဝင်နိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်ထားတာပါ။
အကယ်၍ တစ်စုံတစ်ယောက်က ဒီတိုက်ပွဲမှာ (၃) ကြိမ်ဆက်တိုက် တောက်ပတဲ့ ရလဒ်တွေ ရရှိခဲ့မယ်ဆိုရင် ဟင်းလင်ပြင် အဆင့်မြင့်မဟာမိတ် ရဲ့ ရွေးချယ်ပျိုးထောင်မှုကို ခံရမယ့် အခွင့်အရေး ရနိုင်ပါတယ်"
ဤသို့ပြောရင်း ဖန့်ဟန်၏ မျက်လုံးများထဲတွင် အားကျတောင့်တမှုနှင့်အတူ သက်ပြင်းချသံ တစ်ခု ပါဝင်နေသည်။
"ဒါကပဲ နတ်ဘုရားနယ်မြေအတွင်းရှိ မျိုးနွယ်စုအားလုံးက တိုက်ပွဲတိုင်းမှာ အလုအယက် ပါဝင်ချင်နေကြတဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းပေါ့။ ကျွန်တော်တို့ လူသားမျိုးနွယ်ဟာ ကျေးကျွန်စစ်သား ဘဝကနေ လွတ်မြောက်လာခဲ့တာ နှစ်ပေါင်းမရေမတွက်နိုင်တော့ဘူး။
အခုဆိုရင် သူတော်စင် (၁၀) ပါးတောင် အုပ်ချုပ်နေပြီ ဖြစ်ပေမဲ့၊ ဟင်းလင်ပြင် အဆင့်မြင့်မဟာမိတ်ရဲ့ ရွေးချယ်မှုကို ခံရတဲ့သူ တစ်ယောက်မှ မရှိသေးဘူးဗျ"
ဖန့်ဟန်၏ စကားများက ဖန့်ချန်၏ ခန့်မှန်းချက်ကို အတည်ပြုပေးလိုက်သည်။ သူတော်စင်မျှော်စင်တိုက်ပွဲသည် အမှန်တကယ်ပင် ဟင်းလင်ပြင် အဆင့်မြင့်မဟာမိတ်က ပါရမီရှင်များကို ရွေးချယ်သည့် နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်နေသည်။ သို့သော် နှစ်ပေါင်း ၅၀၀ လျှင် တစ်ကြိမ်သာ ကျင်းပပြီး၊ (၃) ကြိမ်ဆက်တိုက် တောက်ပသော ရလဒ်ထွက်မှသာ ရွေးချယ်ခံရရန် အရည်အချင်း ပြည့်မီမည် ဖြစ်သည်။
'ကျယ်ပြောလှတဲ့ နတ်ဘုရားနယ်မြေ တစ်ခုလုံးမှာ လုံရှန်းမြို့တော်လို မြို့မျိုး (၁၀) မြို့ပဲ ရှိတာ။ ဆိုလိုတာက နှစ်ပေါင်း ၅၀၀ တိုင်းမှာ လူပေါင်း (၁၅၀) ပဲ ဒီလို ဂုဏ်ထူးဆောင်ဆုကို ရရှိနိုင်မယ်။ (၃) ကြိမ်ဆက်တိုက်ဆိုရင်တော့ အရေအတွက်က ပိုပြီး နည်းသွားလိမ့်မယ်။ နှစ်ပေါင်း ၁,၅၀၀ အတွင်းမှာ ထူးချွန်ထက်မြက်သူ (၁၀၀) တောင် ပြည့်ပါ့မလားပဲ။
ဟင်းလင်ပြင် အဆင့်မြင့်မဟာမိတ်က လူသားအရင်းအမြစ် လိုအပ်ချက် အလွန်နည်းပြီး စံနှုန်းက အလွန်မြင့်မားတာ ဖြစ်နိုင်သလို... ဒါမှမဟုတ်ရင်လည်း သူတို့ လက်အောက်မှာ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ နတ်ဘုရားနယ်မြေ အရေအတွက်က စိတ်ကူးယဉ်လို့တောင် မရနိုင်လောက်အောင် များပြားနေတာ ဖြစ်နိုင်တယ်...'
ဖန့်ချန်၏ စိတ်ထဲတွင် အတွေးများစွာဖြင့် သက်ပြင်းချလိုက်မိသည်။
ဖန့်ချန်က တိတ်ဆိတ်စွာ စဉ်းစားနေသည်ကို မြင်သောအခါ ဖန့်ဟန်က ဆက်ပြောသည်။
"ပုံမှန်အားဖြင့်တော့ သူတော်စင်မျှော်စင်တိုက်ပွဲကို မျိုးဆက်သစ်လူငယ်တွေပဲ သွားလေ့ရှိကြပါတယ်။ အဆင့်မရခဲ့ရင်တောင်မှ အတွေ့အကြုံသစ်တွေ ရရှိပြီး နောင်ကျင့်စဉ်လမ်းကြောင်းအတွက် အခြေခံကောင်းတွေ ရနိုင်လို့ပါ။
ဖန့်ချန်ဘိုးဘေးကြီးက တတိယမျိုးဆက် ဘိုးဘေးတစ်ယောက် ဖြစ်တာကြောင့် ဖန့်ချန်းယူ ဘိုးဘေးက ကျွန်တော့်ကို လွှတ်ပြီး အဖိုးကြီးရဲ့ သဘောထားကို လာမေးခိုင်းတာပါ။
ဒီတိုက်ပွဲမှာ အသက်ဆုံးရှုံးနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်လည်း ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ မျိုးနွယ်စုရဲ့ ကန့်သတ်ချက်ကျော်လွန်သူ အဆင့် ၃ တွေထဲမှာတောင် ဖန့်ချန်းရွှယ် ဘိုးဘေး တစ်ယောက်ပဲ ပါဝင်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားတာပါ။
အဆင့် ၁ နဲ့ အဆင့် ၂ ဘိုးဘေးတွေကတော့ ဒီအခွင့်အရေးကို လက်လွှတ်လိုက်ပြီး ပိုပြီး စိတ်ချရတဲ့ လမ်းစဉ်ကိုပဲ ရွေးချယ်လိုက်ကြတယ်"
"ငါတို့ ဖန့်မျိုးနွယ်စုကနေ ဘယ်နှစ်ယောက်လောက် သွားဖို့ ပြင်ထားကြလဲ "
ဖန့်ချန်က စိတ်ဝင်တစား မေးလိုက်သည်။
"လောလောဆယ် အတည်ပြုထားတာကတော့ နှစ်ယောက်တည်းပါ၊ ဖန့်ချန်းရွှယ် ဘိုးဘေးနဲ့ ကျွန်တော်နဲ့ပဲ"
ဖန့်ဟန်က ရှက်ကိုးရှက်ကန်း ပြုံးပြလိုက်သည်။
'ဒါဆိုရင် အသက်အန္တရာယ်က သာမန်ထက် ပိုကြီးမားနေတာ သိသာတယ်။ မဟုတ်ရင် ဒီလောက်ကြီးမားတဲ့ ဖန့်မျိုးနွယ်စုကြီးမှာ၊ သူတော်စင်တစ်ပါးတောင် အုပ်ချုပ်နေတာတောင်မှ ဒီတိုက်ပွဲကို သွားဖို့ လူနှစ်ယောက်ပဲ ရှိစရာ အကြောင်းမရှိဘူး။
ဒါလည်း ဟုတ်တာပဲလေ... နတ်ဘုရားနယ်မြေထဲက မျိုးနွယ်စု အသီးသီးက ထိပ်တန်း တန်ခိုးရှင်တွေကို လွှတ်ကြမှာ။
ဖန့်မျိုးနွယ်စုက ကိုယ့်လူသားမျိုးနွယ်ထဲက သူတွေနဲ့တင် ယှဉ်ပြိုင်ရမှာ မဟုတ်ဘဲ ပြင်ပမျိုးနွယ်စုက တန်ခိုးရှင်တွေနဲ့ပါ ယှဉ်ရမှာ။ အဲဒီ ပြင်ပမျိုးနွယ်စုတွေရဲ့ အခြေခံအင်အားက လူသားမျိုးနွယ်ထက် အများကြီး သာလွန်နေတာကိုး...'
အတန်ကြာ စဉ်းစားပြီးနောက် ဖန့်ချန်က ထပ်မံမေးမြန်းလိုက်သည်။
"ဆုလာဘ်တွေကို ဘယ်လို သတ်မှတ်ထားတာလဲ တစ်ကြိမ်မှာ ကျင့်စဉ်အဆင့်အလိုက် ပထမရသူ (၁၅) ယောက် ရှိမှာဆိုတော့၊ ငါလိုချင်တဲ့ သွေးသားနဂါးဂျင်ဆင်း ကို တခြားသူက ယူသွားမယ်ဆိုရင် ငါသွားတာ အချည်းနှီး ဖြစ်မသွားဘူးလား "
"အဲဒါအတွက် ဖန့်ချန်ဘိုးဘေးကြီး စိုးရိမ်စရာ မလိုပါဘူး။ လုံရှန်းမြို့တော်ရဲ့ ဒီတစ်ကြိမ် ဆုလာဘ်စာရင်းထဲက ဘယ်ဆုကိုမဆို အနည်းဆုံး အခု (၁၅) ခုစီ ပြင်ဆင်ထားပါတယ်။ အကယ်၍ မိမိနဲ့ ကျင့်စဉ်တူတဲ့ အဆင့်ထဲမှာ မျိုးနွယ်စုအားလုံးကို နှိမ်နင်းပြီး ပထမ ရခဲ့မယ်ဆိုရင်တော့ မိမိနှစ်သက်ရာ ဆုကို ရွေးချယ်ပိုင်ခွင့် ရှိပါတယ်"
ဟု ဖန့်ဟန်က ဆိုသည်။
သူသည် ခေတ္တမျှ တုံ့ဆိုင်းနေပြီးမှ သတိပေးစကား ဆိုလိုက်သည်။
"ဒါပေမဲ့ ဖန့်ချန်ဘိုးဘေးကြီး... ကျွန်တော်တို့ လူသားမျိုးနွယ်ဟာ တစ်ခါမှ ပထမ ရခဲ့တဲ့ သာဓက မရှိဖူးသေးပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဘိုးဘေး အနေနဲ့ သေချာစဉ်းစားပြီးမှ သွားဖို့ ဆုံးဖြတ်ပါ။ ကျွန်တော့်အမြင်ကတော့... သွေးသားနဂါးဂျင်ဆင်းကို ရသွားတဲ့သူဆီကနေ ပစ္စည်းတစ်ခုခုနဲ့ ပြန်လဲယူတာက ပိုကောင်းမလားလို့ပါ"
"သူတော်စင်မျှော်စင်တိုက်ပွဲမှာ ပြင်ပအင်အား (ဥပမာ- ရတနာများ) ကို အသုံးချလို့ ရသလား"
ဖန့်ချန်က မိမိဘာသာ ရေရွတ်သလို မေးလိုက်သည်။
"သေချာပေါက် မရပါဘူးဗျာ။ သူတော်စင်မျှော်စင်တိုက်ပွဲဟာ ပညာရပ် အချင်းချင်း ယှဉ်ပြိုင်တာပါ။ ပြင်ပအင်အားမှန်သမျှဟာ အထဲမှာ အလုပ်မလုပ်ပါဘူး။ မျှော်စင်ပိုင်ရှင်ရဲ့ အစွမ်းထက် ပိုပြီး အားကြီးတဲ့သူမှပဲ အဲဒီစည်းကမ်းကို ဖောက်ဖျက်နိုင်မှာပါ..."
"နောက်ဆုံး မေးခွန်းတစ်ခု... ရွှေလော့မျိုးနွယ်စု ထဲကနေ ဟင်းလင်ပြင် အဆင့်မြင့်မဟာမိတ်ရဲ့ ရွေးချယ်မှုကို ခံရတဲ့သူ ရှိဖူးသလား"
ဖန့်ချန်က မေးလိုက်သည်။
လူသားမျိုးနွယ်၏ အင်အားမှာ အကန့်အသတ်ရှိသော်လည်း၊ သူလက်ရှိ သိထားသမျှ မျိုးနွယ်စုများထဲတွင် ရွှေလော့မျိုးနွယ်မှာ အင်အားအကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ မီးနတ်ဘုရားမျိုးနွယ် ကိုမူ မေးနေစရာပင် မလိုပေ။ သူတို့သည် လူသားမျိုးနွယ်ကဲ့သို့ပင် ရွေးချယ်ခံရရန် မဖြစ်နိုင်ချေ။
"ကျွန်တော်တို့ ရထားတဲ့ သတင်းတွေအရဆိုရင်တော့... ရွှေလော့မျိုးနွယ်စုမှာ တစ်ခါက ပါရမီရှင်တစ်ယောက် ပေါ်ဖူးတယ်။ သူက နှစ်ကြိမ်ဆက်တိုက် သူတော်စင်မျှော်စင်မှာ ပထမ ရခဲ့ဖူးတယ်။ ပထမတစ်ကြိမ်က သူ အခြေခံအဆင့် ၃ မှာတုန်းက ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယတစ်ကြိမ်ကတော့ အဆင့် ၉ မသေမျိုး အဆင့်မှာပါ။
တတိယအကြိမ် သူဝင်ပြိုင်တဲ့အချိန်မှာတော့ သူက ကန့်သတ်ချက်ကျော်လွန်သူ အဆင့် ၃ ဖြစ်နေပြီ။ အဲဒီတစ်ကြိမ်မှာတော့ သူရှုံးနိမ့်သွားခဲ့ပြီး အဆင့် ၁၀၀ ထဲတောင် မဝင်ခဲ့ဘူးဗျ"
ဖန့်ဟန်က ပြုံးလျက် ဆိုသည်
"ဒီလူကို ဘိုးဘေးကြီးလည်း တွေ့ဖူးပါတယ်... အရင်က လာခဲ့တဲ့ ဖာထျန်းသူတော်စင် ပါပဲ"
'ဒါပဲပေါ့... ရွှေလော့မျိုးနွယ်တောင်မှ (၃) ကြိမ်ဆက်တိုက် ပထမရတဲ့ ပါရမီရှင်မျိုး မထွက်ပေါ်နိုင်ခဲ့ဘူး။
ကျင့်စဉ်တူ တိုက်ပွဲတွေမှာ ငါတစ်ခါမှ မရှုံးဖူးသေးပေမဲ့၊ ငါ့ရဲ့ ပြိုင်ဘက်တွေက မျိုးနွယ်စု အနည်းငယ်ထဲမှာပဲ ရှိခဲ့တာ။ မင်ရွှီခေတ်ကာလရဲ့ နတ်ဘုရားနယ်မြေက အင်အားကြီး မျိုးနွယ်စုတွေနဲ့ မယှဉ်ရသေးဘူး။
သွားမယ်ဆိုရင်တော့ အန္တရာယ်ရှိတာ အမှန်ပဲ။ ဒါပေမဲ့ မသွားဘူးဆိုရင်လည်း ရေတွင်းထဲက ဖားတစ်ကောင်လိုပဲ ဖြစ်နေလိမ့်မယ်'
"ဖန့်ချန်ဘိုးဘေးကြီး... ဘယ်လို ဆုံးဖြတ်လိုက်ပြီလဲ"
ဖန့်ဟန်က မေးလိုက်သည်။
"သွားကြတာပေါ့... လောကကြီးကို အတွေ့အကြုံ သွားယူတာပေါ့"
ဖန့်ချန်က ပြုံးလျက် ဆိုလိုက်သည်။
ဖန့်ဟန်လည်း ပြုံး၍ ခေါင်းညိတ်လိုက်သည် -
"ကျွန်တော်လည်း အဲဒီလိုပဲ စဉ်းစားထားတာပါ။ အဓိကကတော့ ကိုယ့်အသက်ဘေးကင်းဖို့ပဲ၊ အဲဒီနောက်မှ တခြားမျိုးနွယ်စုက ပြိုင်ဘက်တွေနဲ့ လက်ရည်စမ်းကြည့်ပြီး ငါတို့နဲ့ သူတို့ကြားက ကွာခြားချက်ကို သိအောင် လုပ်ရမှာ"
"ဘယ်တော့ ထွက်ကြမှာလဲ"
"နောက်ထပ် ရက်အနည်းငယ်ကြာရင် ဖန့်ချန်းရွှယ် ဘိုးဘေးက အကြောင်းကြားပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီအခါကျရင် ကျွန်တော်တို့တွေ ဝမ်သောက်မဟာမိတ် က တန်ခိုးရှင်တွေနဲ့အတူ သွားကြမှာပါ"
ဖန့်ချန်က ခေါင်းကို ညင်သာစွာ ညိတ်ပြလိုက်သည်။
ရက်အနည်းငယ် ကြာပြီးနောက်...
ဖန့်ဟန် ရောက်မလာခဲ့သော်လည်း၊ ဖန့်တိန်သည် ကန့်သတ်ချက်ကို အောင်မြင်စွာ ကျော်ဖြတ်နိုင်ခဲ့ပြီး ကန့်သတ်ချက်ကျော်လွန်သူ အဆင့် ၁ သို့ တက်လှမ်းသွားခဲ့သည်။
ဖန့်ချန်သည်လည်း သူတော်စင်မျှော်စင်အပြင်ဘက်သို့ သွားကာ လူအုပ်ကြီးနှင့်အတူ ပျော်ပွဲရွှင်ပွဲကို ကြည့်နေခဲ့သည်။ လူအမြောက်အမြားက ဖန့်တိန်ကို ဂုဏ်ပြုနေကြပြီး၊ ယခင်က သူနှင့်အတူ အဆင့် ၉ တွင် ရှိနေခဲ့ကြသူများ၏ မျက်လုံးများတွင်မူ အားကျတောင့်တမှုများ ပြည့်နှက်နေသည်။
လောကကြီးတွင် အဆင့် ၉ များစွာ ရှိသော်လည်း၊ ကန့်သတ်ချက်ကျော်လွန်သူ လမ်းစဉ်ကို အမှန်တကယ် လျှောက်လှမ်းနိုင်သူမှာ အလွန်ပင် နည်းပါးလှသည်။
"ဖန့်တိန်ဦးလေး နောက်ဆုံးတော့ ဒီလမ်းစဉ်ပေါ်ကို ရောက်သွားပြီပဲ"
ဖန့်ဟန်သည် ဘယ်အချိန်ကတည်းက ရောက်နေသည်မသိ၊ ဖန့်ချန်၏ ဘေးနားသို့ ရောက်လာကာ လူအုပ်အလယ်တွင် ဝိုင်းရံခံထားရသော ဖန့်တိန်ကို ကြည့်ရင်း အားကျသော အကြည့်များဖြင့် ဆိုလိုက်သည်။
"မင်းလည်း တစ်နေ့ကျရင် ဒီလမ်းပေါ်ကို ရောက်မှာပါ"
ဖန့်ချန်က ပြုံးလျက် ဆိုလိုက်သည်။
ဖန့်ဟန်၏ မျက်နှာတွင်မူ လုံလောက်သော ယုံကြည်ချက် ရှိပုံမရပေ။ သူ၏ ပါရမီမှာ ဤမျိုးဆက်ရှိ ဖန့်မျိုးနွယ်ဝင်များထဲတွင် ထိပ်တန်းဖြစ်သော်လည်း၊ အမှန်တကယ် ထိုအချိန်သို့ ရောက်လာသောအခါ ထိုခြေလှမ်းကို လှမ်းနိုင်ပါ့မလားဆိုသည်ကို သူကိုယ်တိုင်ပင် မသေချာပေ။
"ဖန့်ချန်ဘိုးဘေးကြီး... သွားကြစို့၊ ဖန့်ချန်းရွှယ် ဘိုးဘေးက ကျွန်တော်တို့ကို စောင့်နေပြီ"
ဖန့်ဟန်က ပြုံး၍ ဆိုသည်။
ဖန့်ချန် လှည့်ကြည့်လိုက်သောအခါ၊ မလှမ်းမကမ်းတွင် ဖန့်ချန်းရွှယ် ရပ်နေသည်ကို တွေ့လိုက်ရသည်။ သူမသည် ဖန့်တိန်ကို ကြည်နူးနှစ်သိမ့်သော အကြည့်များဖြင့် ကြည့်နေပြီး၊ ဖန့်ချန် လှည့်ကြည့်လိုက်သည်ကို မြင်သောအခါ သူမက ဖန့်ချန်ကို ကြည့်ကာ ခေါင်းကို ညင်သာစွာ ညိတ်ပြလိုက်သည်။
နှစ်ယောက်သား ဖန့်ချန်းရွှယ်၏ နောက်သို့ လိုက်ပါသွားပြီး အဝေးသို့ ထွက်လာခဲ့ကြသည်။
ထိုစဉ် ရုတ်တရက်ဆိုသလို ဖန့်ချန်သည် သူတို့နှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်မှ လျှောက်လာနေသော တက်ကြွ လန်းဆန်းနေသည့် ဖန့်မျိုးနွယ်ဝင် လူငယ်တစ်စုကို မြင်လိုက်ရသည်။
ထိုအထဲမှ ပုံရိပ် (၃) ခုကို မြင်လိုက်ရချိန်တွင် ဖန့်ချန်သည် အလွန်ပင် အံ့အားသင့်သွားတော့သည်။
အခန်း (၁၈၄၈) - တတ်နိုင်သမျှသာ ကြိုးစားပါ
"ဘိုးဘေးကြီး ဖန့်လဲ့ သူတော်စင်ဖြစ်လာပြီးကတည်းက၊ သာမန်လောကက ဖန့်မျိုးနွယ်ဝင်တွေဟာ အခြေခံအဆင့်ကို ပိုပြီးအောင်မြင်လာကြတယ်။ သူတို့အားလုံးကို လူသားမျိုးနွယ်နဲ့ မီးနတ်ဘုရားမျိုးနွယ်ကြားက စစ်ပွဲတွေရှိတဲ့ စစ်ဒေသအသီးသီးဆီ ခေါ်ဆောင်ပြီး လေ့ကျင့်ပေးခဲ့ကြတာ"
"အဲဒီလို လေ့ကျင့်ပေးလို့ ထူးချွန်တဲ့သူတွေ ထွက်ပေါ်လာရင်တော့ ဒီနေရာကို ခေါ်ယူပြီး ထပ်မံပျိုးထောင်ပေးတာပေါ့"
မျက်နှာချင်းဆိုင်မှ လျှောက်လာနေသော လူငယ်မျိုးနွယ်ဝင်များကို ကြည့်ကာ ဖန့်ဟန်က သက်ပြင်းချရင်း ဆိုလိုက်သည်။
ထိုလူငယ်များသည် စစ်ဒေသအသီးသီးမှ လာကြသူများဖြစ်ရာ ရှဲ့ကျစ်သို့ ပထမဆုံးအကြိမ် ရောက်ရှိလာခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤနေရာရှိ အရာရာကို စိတ်ဝင်တစားဖြင့် ဟိုကြည့်ဒီကြည့် လုပ်နေကြသည်။ သူတို့သည် ဖန့်ဟန်နှင့် ဖန့်ချန်းရွှယ်တို့ကိုလည်း မသိကြသဖြင့် မျက်လုံးချင်းဆုံလျှင်ပင် ထူးထူးခြားခြား တုံ့ပြန်မှု မရှိကြပေ။ သူတို့နှင့် တန်းတူ လူငယ်တန်ခိုးရှင်များဟုသာ ထင်မှတ်နေကြသည်။
ထိုစဉ် လူအုပ်ထဲမှ ဖန့်ကူးယွဲ့ ၊ ဖန့်ဟိုင် နှင့် ဖန့်လင် တို့ သုံးယောက်မှာ ဖန့်ချန်ကို မြင်လိုက်ရသောအခါ မျက်နှာတွင် ဝမ်းသာအားရ ဖြစ်သွားကြသည်။ သူတို့သည် မယုံနိုင်သလိုမျိုး ဖန့်ချန်ကို ကြည့်ရင်း အမြန် လျှောက်လာကြတော့သည်။
"မင်းတို့ သိကြတာလား"
ဖန့်ချန်းရွှယ်က စိတ်ဝင်တစားဖြင့် အေးစက်တည်ငြိမ်စွာ မေးလိုက်သည်။
"သာမန်လောကက နောက်မျိုးဆက်တွေပါ"
ဖန့်ချန်က ပြုံးလျက် ဆိုလိုက်သည်။
"ဒါဆိုရင်လည်း မင်းတို့ အလွမ်းသယ်ကြဦးလေ"
ဖန့်ချန်းရွှယ်က ခေါင်းညိတ်ပြပြီး ဖန့်ဟန်ကို ခေါ်ကာ ဘေးနားသို့ ခေတ္တ ဖယ်ပေးလိုက်သည်။
ဖန့်ချန်၏ အကြည့်က ထိုသုံးယောက်အပေါ်သို့ ကျရောက်သွားသည်။ တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် မတွေ့ရသည်မှာ နှစ်ပေါင်း (၃၀၀) ကျော်ခဲ့ပြီ ဖြစ်၏။
ဖန့်ဟိုင်နှင့် ဖန့်လင်တို့မှာ ယခင်ကကဲ့သို့ နုနယ်ပျိုမြစ်သော ပုံစံမျိုး မဟုတ်တော့ဘဲ သူတို့၏ အရှိန်အဝါများမှာ အလွန်ပင် ခိုင်မာ တည်ငြိမ်နေသည်။ သူတို့သည် အခြေခံအဆင့် ၂ အဆင့်သို့ ရောက်ရှိနေကြပြီ ဖြစ်သည်။ ဖန့်ကူးယွဲ့ ၏ ကျင့်စဉ်မှာ သူတို့ထက် အနည်းငယ် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော်လည်း အခြေခံအဆင့် ၃ သို့မူ မရောက်သေးပေ။
နှစ်ပေါင်း (၃၀၀) ကျော်အတွင်း၊ သူတော်စင်မျှော်စင်နှင့် အခြားအရင်းအမြစ်များ၏ ပံ့ပိုးမှု မရှိဘဲ၊ မီးနတ်ဘုရားမျိုးနွယ်နှင့် အဆက်မပြတ် တိုက်ခိုက်ပြီး ကိုယ်တိုင်လေ့ကျင့်မှုသက်သက်ဖြင့် ဤအဆင့်သို့ ရောက်ရှိလာခြင်းမှာ သာမန် ဖန့်မျိုးနွယ်ဝင်များအတွက် မသေးလှသော အောင်မြင်မှု ဖြစ်သည်။
"ဘကြီးဖန့်"
ဖန့်ကူးယွဲ့က ပြုံးလျက် ဆိုသည်
"ဖန့်ဟိုင်တို့ဆိုရင် ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းကတင် ဘကြီးကို သတိရကြောင်း ပြောနေကြတာ။ ရှဲ့ကျစ်မှာ ဘကြီးနဲ့ တွေ့ရလိမ့်မယ်လို့ မထင်ထားဘူး၊ တကယ်တော့ ကျွန်မတို့ ကြိုပြီး စဉ်းစားထားသင့်တာပါ"
"ဘကြီး"
ဖန့်ဟိုင်တို့ နှစ်ယောက်လည်း အမြန်ပင် လက်အုပ်ချီ ဂါရဝပြုကြသည်။
ဖန့်ချန်က ညင်သာစွာ ခေါင်းညိတ်ပြပြီး သူတို့၏ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော အတွေ့အကြုံများကို စကားစမြည် ပြောဆိုခဲ့သည်။ ဖန့်လုံရှန်း နှင့် ဖန့်ကူးယွဲ့ ၏ ဖခင် ဖန့်ယွဲ့ တို့မှာ တစ်ယောက်ပြီးတစ်ယောက် အိုမင်းပြီး ကွယ်လွန်သွားကြပြီဖြစ်ကြောင်း သိလိုက်ရသည်။
နောက်ဆုံးတွင် ဤသုံးယောက်မှာ ဖန့်မိသားစု၏ ဝါရင့်အကျဆုံး ဘိုးဘေးများ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း တစ်ရာကျော်က ခေါ်ယူခြင်း ခံရပြီး နတ်ဘုရားနယ်မြေရှိ စစ်ဒေသအသီးသီးတွင် ပညာရပ်များကို သွားရောက်လေ့ကျင့်ရင်း ကျင့်စဉ်တိုးတက်လာခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ထူးချွန်သော စွမ်းဆောင်ရည်ကြောင့်သာ ရှဲ့ကျစ်သို့ လာခွင့်ရခဲ့ကြခြင်းပင်။
"ဒီနေရာက ဖန့်မျိုးနွယ်စုရဲ့ ဗဟိုချက်ပဲ။ ငါတို့မျိုးနွယ်ရဲ့ သူတော်စင်အပါအဝင် ဘိုးဘေးတွေအားလုံး ဒီမှာ နေကြတာ။ ပညာရပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မရှင်းတာရှိရင်လည်း ဒီမှာ အဖြေရှာလို့ ရတယ်။ အကယ်၍ တစ်စုံတစ်ရာ အခက်အခဲရှိရင် ဖန့်တိန်ကို သွားရှာလိုက်ပါ။ ငါ့နာမည်ပြောရင် သူ တစ်ဖက်တစ်လမ်းက ကူညီပေးပါလိမ့်မယ်"
ဖန့်ချန်က ပြုံးလျက် ဆိုလိုက်သည်။
ဖန့်ကူးယွဲ့မှာ ခေတ္တ မှင်တက်သွားပြီးမှ သတိဝင်လာကာ
"ဘကြီးဖန့်... ဘကြီးက အပြင်သွားမလို့လား"
"အင်း... ခရီးဝေး တစ်ခု သွားစရာ ရှိလို့ပါ"
ဖန့်ချန်က ပြုံးလျက် လက်ဝေ့ယမ်းလိုက်ပြီး ဖန့်ချန်းရွှယ်တို့ ရှိရာသို့ လျှောက်သွားတော့သည်။
ဖန့်ကူးယွဲ့တို့ သုံးယောက်မှာ ထိုနေရာမှာပင် ရပ်နေပြီး ဝေးရာသို့ ထွက်ခွာသွားသော ဖန့်ချန်တို့ သုံးယောက်ကို ကြည့်ကာ သက်ပြင်းချလိုက်မိသည်။
"ဘကြီးဖန့်နဲ့ တွေ့ရတာ ဝမ်းသာစရာပဲ၊ ဒါပေမဲ့ အချိန်က မကိုက်ဘူးဖြစ်သွားတယ်။ ဘကြီးက ခရီးထွက်ခါနီးမှ ဆုံတာကိုး"
ဖန့်ဟိုင်က တိုးညှင်းစွာ ရေရွတ်လိုက်သည်။
"ဘာမှမဖြစ်ပါဘူး... ငါတို့ရဲ့ အသက်တမ်းက ရှည်လျားနေပြီပဲ။ ဘကြီးဖန့် ပြန်လာတဲ့အထိ စောင့်နေလို့ ရတာပဲလေ"
ဖန့်လင်၏ မျက်လုံးများထဲတွင် လောကဒဏ်ကို ဖြတ်သန်းခဲ့ရသော အငွေ့အသက်များ ပါဝင်နေသည်။
အသက် ရာဂဏန်းအထိ နေထိုင်ခဲ့ကြသဖြင့် တန်ခိုးရှင်များ၏ အသက်တမ်းမှာ မည်မျှ ရှည်လျားကြောင်း သူတို့ ကောင်းကောင်း ခံစားမိနေပြီ ဖြစ်သည်။ သာမန်လောကရှိ သာမန်လူသားများနှင့် ယှဉ်လျှင် လုံးဝ ခြားနားသော ဖြစ်တည်မှုများ ဖြစ်ကြသည်။
...
...
ရှဲ့ကျစ်၊ သူတော်စင်နန်းတော် ရှေ့။
ဖန့်ချန်တို့ ရောက်ရှိလာချိန်တွင်မှ ဤတစ်ကြိမ် သူတော်စင်တိုက်ပွဲသို့ သွားရောက်မည့်သူ အရေအတွက်မှာ သူထင်ထားသည်ထက် ပိုများနေသည်ကို တွေ့လိုက်ရသည်။ ပြီးခဲ့သည့် ရက်ပိုင်းအတွင်းမှ အတည်ပြုလိုက်သော စာရင်း ဖြစ်ဟန်တူသည်။
ထိုအထဲတွင် အခြေခံအဆင့် ၃ တစ်အုပ်စု ပါဝင်သလို၊ အဆင့် ၉ မသေမျိုးများမှာလည်း အဆင့်အလိုက် အသီးသီး ပါဝင်ကြသည်။ ကန့်သတ်ချက်ကျော်လွန်သူ အနေဖြင့်မူ ဖန့်ဟန် ပြောခဲ့သည့်အတိုင်း ဖန့်ချန်းရွှယ် တစ်ယောက်တည်းသာ ပါဝင်သည်။
လူပေါင်း တစ်ရာ၊ နှစ်ရာခန့်ရှိသော စစ်ကြောင်းကြီးမှာ အလွန်ပင် ခန့်ညားလှသည်။ လူအများက ဖန့်ချန်းရွှယ် ရောက်လာသည်ကို မြင်သောအခါ ရိုရိုသေသေ ဂါရဝပြုပြီး "ဘိုးဘေး" ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
ထို့နောက် ဖန့်ချန်ကိုလည်း တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဂါရဝပြုကြသည်။ အကြောင်းမှာ ဖန့်ချန်၏ လက်ရှိ အဆင့်အတန်းမှာ တတိယမျိုးဆက် ဘိုးဘေးဖြစ်သဖြင့် ဝါစဉ်အလွန် မြင့်မားနေသောကြောင့် ဖြစ်၏။
အဆင့် ၉ မသေမျိုး အချို့မှာ ဂါရဝပြုနေစဉ် မျက်နှာတွင် ထူးဆန်းသော အရိပ်အယောင်များ ပေါ်နေသည်။ သူတို့၏ အမြင်တွင် ဖန့်ချန်မှာ ဝါစဉ်မြင့်သော်လည်း ထူးခြားသော စွမ်းဆောင်ရည်မျိုး မပြသနိုင်သေးပေ။ ထို့အပြင် တတိယမျိုးဆက် ဘိုးဘေးဖြစ်ပါလျက်နှင့် ကျင့်စဉ်မှာ အဆင့် ၆ တွင်သာ ရှိနေခြင်းမှာ အလွန်ပင် နိမ့်ကျလွန်းလှပြီး သူတော်စင်မျှော်စင်တိုက်ပွဲသို့ မသွားသင့်ဟု ထင်နေကြခြင်း ဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း ဖန့်ချန်းရွှယ်နှင့် ဖန့်ချန်တို့၏ အဆင့်အတန်းမှာ မြင့်မားလွန်းလှသဖြင့် သူတို့ မမေးမြန်းရဲကြဘဲ ထိုသံသယများကို စိတ်ထဲမှာပင် ဝှက်ထားကြရသည်။
"သူတော်စင်မျှော်စင်တိုက်ပွဲဟာ နှစ်ပေါင်း ၅၀၀ မှာ တစ်ကြိမ် ကျင်းပတာ။ မင်းတို့ထဲမှာ ပထမဆုံးအကြိမ် တိုက်ပွဲဝင်ဖူးတဲ့သူတွေ ရှေ့ထွက်ခဲ့စမ်း"
ဖန့်ချန်းရွှယ်က လူအုပ်ကို ကြည့်ကာ အေးစက်စွာ ဆိုလိုက်သည်။
လူအများ တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် ကြည့်နေကြပြီးနောက် ခဏအကြာတွင် လူပုံရိပ် (၄) ခု ရှေ့ထွက်လာကြသည်။ ထိုလေးယောက်လုံးမှာ အဆင့် ၉ အမြင့်ဆုံးအဆင့် များ ဖြစ်ကြသည်။
"မင်းတို့ရဲ့ အဲဒီတုန်းက အဆင့်သတ်မှတ်ချက် ကို ပြောပြပါဦး"
ဟု ဖန့်ချန်းရွှယ်က ဆိုသည်။
လူတိုင်း၏ မျက်လုံးထဲတွင် သိလိုစိတ်များ ပေါ်လာသည်။
ပထမတစ်ယောက်မှာ ရှက်ကိုးရှက်ကန်း ဖြစ်သွားပြီး အသံတိုးတက်ဖြင့် လျှောက်တင်သည်။
"ဘိုးဘေးကို လျှောက်တင်ပါတယ်... အဲဒီတုန်းက တပည့်ဟာ အဆင့် ၆ မှာပဲ ရှိပါသေးတယ်။ သူတော်စင်တိုက်ပွဲမှာ ပါဝင်ခဲ့တုန်းက အဆင့်သတ်မှတ်ချက်က တစ်သိန်းကျော်မှာပါ..."
"တစ်သိန်းကျော်သွားရင်တော့ အသေးစိတ် အဆင့်သတ်မှတ်ချက် မရှိတော့ဘူး"
ဖန့်ချန်းရွှယ်က ညင်သာစွာ ခေါင်းညိတ်သည်။
ထိုနေရာရှိ ဖန့်မျိုးနွယ်ဝင်များမှာ အံ့အားသင့်သွားကြသည်။ ရှေ့မှ လူသည် ရှဲ့ကျစ်ရှိ အဆင့် ၉ များထဲတွင် ထိပ်တန်းစာရင်းဝင် ဖြစ်ပြီး စစ်ဒေသများတွင်လည်း ပြိုင်ဘက်ရှားသူ ဖြစ်သည်။ ဤမျှ ပါရမီရှိသူပင်လျှင် သူတော်စင်တိုက်ပွဲတွင် အဆင့်တစ်သိန်းနောက်ရောက်သည် ဆိုပါက...။
ဒုတိယတစ်ယောက်ကလည်း အရှက်ရစွာဖြင့်
"တပည့်လည်း တစ်သိန်းကျော်မှာပါ" ဟု ဆိုသည်။
တတိယနှင့် စတုတ္ထမြောက်သူများလည်း အလားတူပင် တစ်သိန်းကျော် အဆင့်များသာ ဖြစ်ကြသည်။
စိတ်လှုပ်ရှားနေသော လူငယ်များမှာ ရုတ်တရက် ဖိအားတစ်ခုကို ခံစားလိုက်ရပြီး မျက်နှာများမှာ လေးနက်သွားကြသည်။
"တစ်သိန်းကျော်မှာ ရှိနေတာဟာ အရှက်ရစရာ မဟုတ်ပါဘူး။ သူတော်စင်တိုက်ပွဲဆိုတာ နတ်ဘုရားနယ်မြေ တစ်ခုလုံးက ထိပ်တန်း ပါရမီရှင်တွေ စုဝေးရာနေရာလေ"
ဖန့်ချန်းရွှယ်က အေးစက်စွာ ဆက်ပြောသည်
"ငါတို့ လူသားမျိုးနွယ်ဟာ ပြင်ပမျိုးနွယ်စုတွေရဲ့ အမြင်မှာတော့ အရမ်းနုနယ်သေးတဲ့ လမ်းလျှောက်သင်စ ကလေးငယ်တွေလိုပါပဲ။ သူတော်စင်တိုက်ပွဲမှာ ပါဝင်ခွင့်ရတာတင်ပဲ မဆိုးလှဘူးလို့ ပြောရမယ်။ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ကိုတော့ မျှော်လင့်လို့ ရပေမဲ့၊ မိမိကိုယ်မိမိ သိပြီး တတ်နိုင်သမျှသာ ကြိုးစားပါ "
"တစ်သိန်းကျော်မှာ အဆင့်ချိတ်တယ်ဆိုတာ အနည်းဆုံးတော့ မင်းတို့ အထဲမှာ အသက်ရှင်လျက် ပြန်ထွက်လာနိုင်ခဲ့တယ်ဆိုတာကို ပြနေတာပဲ။ ဒါဟာ အများကြီးထက် သာလွန်နေပြီ"
အသက်ရှင်လျက် ပြန်လာဖို့
လူတိုင်းသည် ဖန့်ချန်းရွှယ် ပြောလိုသော အဓိပ္ပာယ်ကို တဖြည်းဖြည်း နားလည်လာကြသည်။
"ဘိုးဘေး... ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ပန်းတိုင်က အသက်ရှင်ဖို့ပဲလား"
ဖန့်ဟန်က တိုးညှင်းစွာ မေးလိုက်သည်။
ဖန့်ချန်းရွှယ်က ခေါင်းညိတ်ပြပြီး ဖန့်ချန်ကို တစ်ချက် ဝေ့ကြည့်လိုက်သည်။
"ဟုတ်တယ်... မင်းတို့ရဲ့ ပန်းတိုင်က အသက်ရှင်ဖို့ပဲ။ သူတော်စင်တိုက်ပွဲကို စဝင်တဲ့အချိန်မှာ နယ်မြေက အလွန်ကျယ်ဝန်းတယ်။ ဆယ်ရက်၊ တစ်လလောက်အထိ ရန်သူနဲ့ မဆုံတာမျိုးလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါပေမဲ့ အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ၊ နယ်မြေဟာ တဖြည်းဖြည်း ကျဉ်းမြောင်းလာလိမ့်မယ်။ အဲဒီအခါ ရန်သူနဲ့ ဆုံနိုင်ခြေက ပိုများလာမယ်။ ငါတို့ ရှဲ့ကျစ်က သူတော်စင်မျှော်စင်ကိုလည်း မင်းတို့ ခဏခဏ သွားဖူးကြတယ်မလား... အထဲမှာ ကြာကြာနေလေ၊ ထူးဆန်းတဲ့ သတ္တဝါတွေ ပိုများလာလေပဲ မဟုတ်လား"
"ဟုတ်ကဲ့ပါ..."
"နယ်မြေ ကျဉ်းမြောင်းလာတိုင်းမှာ မင်းတို့ အရှုံးပေးမလားဆိုတာကို မေးမြန်းတဲ့ အခွင့်အရေး တစ်ကြိမ် ရလိမ့်မယ်။ အဲဒါဟာ မင်းတို့ အသက်ရှင်လျက် မျှော်စင်ကနေ ထွက်ခွာနိုင်မယ့် တစ်ခုတည်းသော အခွင့်အရေးပဲ။
အကယ်၍ အဲဒီအခွင့်အရေးကို လက်လွှတ်လိုက်မယ်ဆိုရင် နောက်တစ်ကြိမ် မေးမယ့်အချိန်အထိ စောင့်ရမယ်။ အဲဒီကြားထဲမှာတော့ အရှုံးပေးခွင့် မရှိဘူး။ လူအများစုဟာ ကိုယ့်အစွမ်းကို ကိုယ်မသိဘဲ ဇွတ်တိုးရင်း သေသွားကြတာ၊ အဲဒါဟာ တကယ်ကို တန်ဖိုးမရှိတဲ့ အလုပ်ပဲ"
ဖန့်ချန်းရွှယ်က လေးနက်စွာ သတိပေးလိုက်သည်
"ဒီတစ်ကြိမ်မှာ မင်းတို့ဟာ မိမိနဲ့ ကျင့်စဉ်တူပေမဲ့ မိမိထက် အများကြီး ပိုအစွမ်းထက်တဲ့ ပြိုင်ဘက်တွေကို တွေ့ရလိမ့်မယ်။ သူတို့ဟာ အလွန် ငယ်ရွယ်တဲ့သူတွေလည်း ဖြစ်နေနိုင်တယ်။
အဲဒီတော့ မင်းတို့ ဒီနှစ်တွေမှာ မွေးမြူထားတဲ့ မာန်မာနတွေကို ရုပ်သိမ်းလိုက်ပါ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သာမန်လူသားတစ်ယောက်လိုပဲ သဘောထားပြီး၊ အခြေခံကျင့်စဉ်တွေကို စလေ့ကျင့်တုန်းက ခံစားချက်မျိုးနဲ့ ပြိုင်ဘက်ကို လျှော့မတွက်ကြပါနဲ့။
အကယ်၍ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အထင်ကြီးလွန်းလို့ သေသွားမယ်ဆိုရင် ကိုယ့်အတွက် ရယ်စရာဖြစ်ရုံတင်မကဘဲ ဖန့်မျိုးနွယ်စုနဲ့ လူသားမျိုးနွယ် တစ်ခုလုံးကိုပါ အရှက်ရစေလိမ့်မယ်။ အကုန်လုံး သဘောပေါက်ရဲ့လား"