အခန်း ၁၄၅
Vol. 15 Ch. 145
အခန်း (၁၄၅)
ငွေစုဘဏ် အကြပ်အတည်းကြောင့် ဒုက္ခရောက်နေရတဲ့ ပြည်သူတွေအတွက် လှူဒါန်းမှုတွေမှာ စီးပွားရေးလောကနဲ့ ဖျော်ဖြေရေးလောကကပါ တဖြည်းဖြည်း ပူးပေါင်းပါဝင်လာခဲ့ကြတယ်။
ပြည်သူတွေရဲ့ အလှူငွေတွေပါ ထပ်တိုးလာတာကြောင့် စုစုပေါင်း ရန်ပုံငွေ ဝမ် သန်း ၅၄၃၀၀အထိ ကောက်ခံရရှိခဲ့တယ်။ တိုတောင်းတဲ့ ရန်ပုံငွေရှာဖွေရေး ကာလနဲ့စာရင် ဒါက များပြားတဲ့ ပမာဏဖြစ်ပေမဲ့ ဆုံးရှုံးသွားတဲ့ ငွေကြေး စုစုပေါင်းရဲ့ အပုံနှစ်ဆယ်ပုံ တစ်ပုံ (ငါးရာခိုင်နှုန်း) ကိုတောင် မမှီပါဘူး။
ဒါက ဘယ်လောက်အထိ အထောက်အကူပြုမလဲဆိုတာ ကျွန်တော် သေချာမသိပေမဲ့ ဒုက္ခသည်တွေအတွက်တော့ အနည်းငယ်ဖြစ်စေ စိတ်သက်သာရာရစေဖို့ မျှော်လင့်မိပါတယ်။
"ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဟန်ချန်ယောင်း ဒီနေ့ပဲ ထွက်ခွာသွားပြီ"
စီနီယာ ပတ်ဆန်းယော့ရဲ့ စကားကို ကျွန်တော် ခေါင်းညိတ်ပြလိုက်တယ်။
"ဥက္ကဋ္ဌ လင်ဂျင်ယုံဆီကနေ ကျွန်တော် ကြားပြီးသားပါ"
သူက ဂျပန်နဲ့ ဂျာမနီနိုင်ငံတွေမှာရှိတဲ့ မော်တော်ကား ထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီတွေဆီကို တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် သွားရောက်လည်ပတ်ဖို့ စီစဉ်ထားတာပါ။
"သူတို့က အဲဒီထုတ်လုပ်သူတွေနဲ့ မိတ်ဖက်အဖြစ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့ လုပ်နေတာ။ ပြီးတော့ အွန်ဆောင်း မော်တာက ပိုင်ဆိုင်ထားတဲ့ မူပိုင်ခွင့်တွေကိုပါ ချပြပေးဖို့ ရည်ရွယ်ထားတယ်"
အွန်ဆောင်း မော်တာရဲ့ အရည်အသွေးက ပိုကောင်းလာတယ်ဆိုပေမဲ့ ဂျာမနီ ဒါမှမဟုတ် ဂျပန်ကားတွေနဲ့တော့ အခုထိ နှိုင်းယှဉ်လို့ မရသေးပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဟိုက်ဒရိုဂျင်သုံး မော်တော်ကား ကဏ္ဍမှာတော့ ပြိုင်ဘက်တွေထဲမှာ သူက သိသိသာသာ ထိုးထွက်နေတာပါ။
သူက ကမ္ဘာပေါ်မှာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ထုတ်လုပ်မှုစနစ်ကို တည်ဆောက်နိုင်တဲ့ တစ်ခုထဲသော ကုမ္ပဏီဖြစ်ပြီး မူပိုင်ခွင့် အမြောက်အမြားကိုလည်း ရယူထားနိုင်ခဲ့တယ်။ အထူးသဖြင့် ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကားတွေရဲ့ အသက်သွေးကြောဖြစ်တဲ့ Fuel cell stack နည်းပညာမှာဆိုရင် ပြိုင်ဘက်မရှိတဲ့ အဆင့်မှာ ရှိနေတာပါ။
"သူတို့က ဈေးကွက်ကို တစ်ယောက်ထဲ လက်ဝါးကြီးအုပ်ဖို့ထက် ဈေးကွက်အရွယ်အစား ပိုကြီးလာအောင် လုပ်ဖို့ အာရုံစိုက်နေကြတာလား"
" Nikola လုပ်ခဲ့တဲ့ ပုံစံမျိုးနဲ့ ဆင်တူတာပေါ့"
ဒီလို ချဉ်းကပ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်းက ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကားတွေအပေါ် အစိုးရရဲ့ ထောက်ပံ့မှုက မျှော်လင့်ထားသလို ဖြစ်မလာနိုင်တော့လို့ပါပဲ။
လျှပ်စစ်ကားနဲ့ ဟိုက်ဒရိုဂျင်ကားကြားမှာ ချိန်ဆနေတဲ့ မော်တော်ကား ထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီတွေကို ဆွဲဆောင်နိုင်ဖို့ဆိုရင် လုံလောက်တဲ့ မက်လုံးတွေ ပေးဖို့ လိုအပ်ပါလိမ့်မယ်။
အွန်ဆောင်း မော်တာရော တခြား မော်တော်ကား ထုတ်လုပ်သူတွေပါ အနာဂတ် မော်တော်ကားတွေကို တီထွင်ဖို့အတွက် တက်တက်ကြွကြွ လှုပ်ရှားနေကြပါပြီ။
"တချို့ အနာဂတ်တွေက ငါတို့ ထင်ထားတာထက် ပိုပြီး မြန်မြန်ရောက်လာနိုင်တယ်"
အနာဂတ်ဆီကို ဘယ်သူ အရင်ဆုံး ရောက်ရှိသွားမလဲဆိုတာ တကယ် သိချင်မိပါတယ်။
နိုင်ငံရေးလောကက ငွေစုဘဏ် အကြပ်အတည်းရဲ့ နောက်ဆက်တွဲတွေကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းဖို့ အလုပ်ရှုပ်နေတုန်းမှာပဲ နွေဦးရာသီက တိတ်တဆိတ် ရောက်ရှိလို့လာခဲ့ပြီ။ ဘူဆန်နဲ့ ဂျင်ဟဲမြို့တွေမှာဆိုရင် ချယ်ရီပန်းတွေက အစွမ်းကုန် ပွင့်ကားနေကြပြီဖြစ်ပြီး ချယ်ရီပန်းပွင့်တဲ့ လမ်းကြောင်းက ဆိုးလ်မြို့ဆီကို မြောက်ဘက်အတိုင်း တရွေ့ရွေ့ တက်လာနေခဲ့တယ်။
ရာသီဥတုက နွေးလာလို့လားမသိဘူး။ နေ့လယ်စာ စားပြီးတော့ အလုပ်လုပ်ဖို့ ကြိုးစားရင်း ကျွန်တော် ငိုက်မြည်းလာခဲ့ရတယ်။
မကြာသေးခင်က ကျွန်တော်တို့ဆီမှာ အလုပ် သိပ်မရှိတာကြောင့် ကုမ္ပဏီက နေ့လယ်စာစားချိန်ကို နှစ်နာရီအထိ တိုးမြှင့်ပေးထားပြီး တစ်ရေးတစ်မော အိပ်စက်ဖို့ကိုပါ အားပေးထားတယ်။ နေ့လယ်စာ စားပြီးတာနဲ့ ဝန်ထမ်းတွေက အိပ်ခန်းထဲမှာ တစ်ရေးမှေးကြသလို တချို့ကလည်း အပြင်ထွက်ပြီး ကော်ဖီ သောက်ကြတယ်။
ကုမ္ပဏီအတွင်းမှာလည်း အမျိုးမျိုးသော လေ့ကျင့်ရေး အစီအစဉ်တွေကို ပြုလုပ်ပေးထားပါတယ်။
အလုပ်ချိန်အတွင်းမှာတောင် အလုပ်မရှိရင် ဝန်ထမ်းတွေအနေနဲ့ အားကစားလုပ်နိုင်သလို နိုင်ငံခြားဘာသာစကား သို့မဟုတ် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ သင်တန်းတွေကိုလည်း ဘာအထစ်အငေါ့မှမရှိဘဲ တက်ရောက်နိုင်ကြတယ်။
ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ စိတ်ကျေနပ်မှုက တအားကို မြင့်မားပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ ကုမ္ပဏီက တကယ်ပဲ အလုပ်လုပ်ရတာ ကောင်းတဲ့ နေရာတစ်ခုပါ။
ကျွန်တော် ဆိုဖာပေါ်မှာ ခဏလောက် လှဲနေဖို့ စဉ်းစားနေတုန်း အယ်လီက စီအီးအိုရုံးခန်းထဲကို ဝင်လာခဲ့တယ်။
"ဟေ့… ဂျင်ဟူ၊ ဘာလုပ်နေတာလဲ"
ကျွန်တော်က ဘာအကြောင်းမှမရှိဘဲ အလုပ် ကြိုးစားနေတဲ့ ပုံစံ ဖမ်းလိုက်တယ်။
"ရောက်လာပြီလား"
"ငါ ကော်ဖီနဲ့ မုန့်တချို့ ယူလာခဲ့တယ်"
"အလုပ်မလုပ်ဘဲ ဒီမှာ ရှိနေတာ အဆင်ပြေရဲ့လား"
"ဒီနေ့ ဥပဒေရေးရာအဖွဲ့မှာ အလုပ် သိပ်မရှိဘူး။ တရားဝင်အောင် ပြောရရင်တော့ အပြင်ကို လုပ်ငန်းကိစ္စနဲ့ ထွက်လာတာပေါ့။ OTK ကုမ္ပဏီက Golden Gate ရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ Client တစ်ဦးပဲလေ"
အလုပ်ချိန်အတွင်းမှာ အေးဆေး နားနားနေနေ နေနိုင်တာက တကယ်ကို ကောင်းပါတယ်။ Golden Gateက တကယ်ပဲ ကောင်းတဲ့ ကုမ္ပဏီတစ်ခုပါ။
ကျွန်တော်တို့ တွဲနေကြတာကို သိတဲ့သူ နည်းနည်းပဲ ရှိတယ်။ တခြားလူတွေ အမြင်မှာတော့ ကျွန်တော်တို့က လုပ်ငန်းကိစ္စအတွက် တွေ့ဆုံနေကြတာလို့ပဲ ထင်ကြမှာပါ။
ကျွန်တော် ဆိုဖာပေါ်မှာ ဝင်ထိုင်လိုက်တော့ အယ်လီက မျက်နှာချင်းဆိုင်မှာ မထိုင်ဘဲ ကျွန်တော့်ဘေးမှာ သဘာဝကျကျ ဝင်ထိုင်တယ်။ ကျွန်တော်တို့က ဘေးချင်းယှဉ် ထိုင်နိုင်တဲ့အထိ ရင်းနှီးသွားကြပြီလေ။
"ငါ ဝင်လာတုန်းက ကုမ္ပဏီအရှေ့မှာ ပန်းတွေ အများကြီး ပွင့်နေတာ သတိထားမိတယ်"
"နွေဦး ရောက်လာပြီလေ"
"ဂျက်စီကာလည်း ရုံးခန်းထဲမှာပဲ ပိတ်မိမနေဘဲ အပြင်ထွက်ပြီး လေကောင်းလေသန့် ရှူသင့်တယ်"
အယ်လီက လက်ခုပ်တီးပြီး ပြောလိုက်တယ်။
"ငါတို့ အားလုံး အတူတူ ချယ်ရီပန်း သွားကြည့်ရင် ဘယ်လိုလဲ"
ကျွန်တော် ခေါင်းညိတ်ပြလိုက်တယ်။
"ဒါ ကောင်းတဲ့ အကြံဉာဏ်ပဲ"
အစ်မ ဟျွန်းဂျူးအကြောင်း တွေးမိတဲ့အခါ အကြောင်းအရာတစ်ခုက စိတ်ထဲ ပေါ်လာတယ်။ ဒီကိစ္စကို စကားစရမလား၊ မပြောဘဲ နေရမလား ချိန်ဆနေခဲ့ပေမဲ့ မေးကြည့်တာက ပိုကောင်းမယ်လို့ ထင်ပါတယ်။
ကျွန်တော် သတိထားပြီး စကားစလိုက်တယ်။
"ဒီရက်ပိုင်း ဟင်နရီမှာ သဘောကျနေတဲ့သူ ရှိနေပုံပဲ..."
အယ်လီက တောက်ပစွာ ပြုံးလိုက်တယ်။
"အခုမှ သိတာလား၊ သူက ဂျက်စီကာအပေါ် တအားကို ရူးသွပ်နေတာလေ"
သူ့စကားကြောင့် ကျွန်တော် အံ့ဩသွားရတယ်။
"ဟမ်... နင် သိနေတာလား"
"ဒါပေါ့။ သူက အဲဒီလောက်အထိ သဘောကျနေတာကို နင် သတိမထားမိတာကမှ ပိုပြီး အံ့ဩစရာကောင်းတာ"
"အဲဒါ... အဲဒါလည်း ဟုတ်တာပါပဲ"
ကျွန်တော်လည်း သတိထားမိခဲ့ပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော့်ဘက်က လူလွဲပြီး တွေးမိသွားခဲ့တာ။
"အဲဒီကိစ္စကို အစ်မ ဟျွန်းဂျူးရော သိလား"
"ဂျက်စီကာကတော့ သိမှာမဟုတ်ဘူး။ သူက အလုပ်ကလွဲလို့ တခြားအရာတွေကို စိတ်မဝင်စားတတ်ဘူးလေ"
"အာ... အင်းပါ"
ဟင်နရီ့ရဲ့ လမ်းခရီးကတော့ ကြမ်းတမ်းဦးမှာပဲ။
အယ်လီက ကျွန်တော့်ကို ကြည့်ပြီး ချိုသာစွာ ပြုံးပြတယ်။
"ဒီမှာ အတူတူ ရှိနေရတာ တကယ် ကောင်းတာပဲ"
"ငါလည်း အဲဒီလိုပဲ ခံစားရတယ်"
သူက ပုံမှန်ဆိုရင်လည်း လှပပေမဲ့ ဒီနေ့မှာတော့ ပိုပြီး ဆွဲဆောင်မှုရှိနေသလိုပဲ။ ကော်ဖီ သောက်နေတဲ့ သူ့ပုံစံက ထူးဆန်းစွာ ညှို့ယူနေပြီး နှုတ်ခမ်းတွေကလည်း ပိုပြီး တောက်ပနေသလို ခံစားရတယ်။
ကျွန်တော် စိတ်ထဲကနေ ခေါင်းခါလိုက်တယ်။
အလုပ်လုပ်တဲ့ နေရာမှာ ဒါမျိုး မလုပ်သင့်ဘူး။
...ဒါပေမဲ့ ပြန်စဉ်းစားကြည့်တော့လည်း ဒါက ကျွန်တော့်ကုမ္ပဏီပဲလေ။ ဒါကြောင့် အဆင်ပြေနိုင်တာပဲ မဟုတ်လား။
ကျွန်တော် အယ်လီ့လက်ကို ညင်သာစွာ ဆုပ်ကိုင်ဖို့ ကြိုးစားလိုက်တဲ့ အချိန်မှာပဲ ရုတ်တရက် ရုံးတွင်းဖုန်း မြည်လာခဲ့တယ်။
ဘာလို့ ဒီလို အချိန်ကိုမှ ရွေးမြည်ရတာလဲ။
ကျွန်တော် ဖုန်းကို အရင်ဆုံး ကောက်ကိုင်လိုက်တယ်။ စီနီယာ ပတ်ဆန်းယော့ဆီက ဖြစ်နေတာပါ။
"ဘာကိစ္စရှိလို့လဲ"
[အစည်းအဝေးခန်းထဲမှာ Startup founders တချို့နဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့အတွက် တွေ့ဆုံနေကြတာ။ မင်းကိုယ်တိုင် လာရောက်တွေ့ဆုံရင် ကောင်းမယ်လို့ တွေးမိလို့]
ကျွန်တော်တို့က Startup ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေကနေတစ်ဆင့် ကြီးမားတဲ့ အောင်မြင်မှုတွေ ရရှိခဲ့တာပါ။ ဒါကြောင့် K ကုမ္ပဏီက အသစ်အသစ်သော Startup တွေကို ဆက်တိုက် ရှာဖွေပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေ လုပ်နေခဲ့တာလေ။
ပုံမှန်ဆိုရင်တော့ K ကုမ္ပဏီရဲ့ ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်တဲ့ စီနီယာ ပတ်ဆန်းယော့ကပဲ ဆုံးဖြတ်ချက် ချလေ့ရှိတာမလို့ သူကိုယ်တိုင် လူချင်းတွေ့ဖို့ အကြံပြုတယ်ဆိုရင် ဒါက တော်တော်လေး ကောင်းမွန်တဲ့ ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။
"ကျွန်တော် အခုချက်ချင်း ဆင်းလာခဲ့မယ်"
အယ်လီက "ဘာဖြစ်လို့လဲ" လို့ မေးတယ်။
ကျွန်တော် ရှင်းပြပြီးတဲ့နောက် အယ်လီက ခေါင်းညိတ်ပြတယ်။
"ငါတို့ ဟိုတယ်အစည်းအဝေးခန်းထဲမှာ ပထမဆုံး တွေ့ဆုံပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လုပ်ခဲ့ကြတုန်းက အကြောင်းကို သတိတောင်ရသွားပြီ"
ပြန်စဉ်းစားကြည့်ရင် အဲဒါက အယ်လီနဲ့ ကျွန်တော် ပထမဆုံး ဆုံတွေ့ခဲ့တဲ့ အချိန်ပါပဲ။
"ငါလည်း လိုက်ခဲ့လို့ ရမလား"
"ဒါပေါ့၊ ရတာပေါ့"
အစည်းအဝေးခန်းထဲမှာတော့ စီနီယာ ပတ်ဆန်းယော့နဲ့အတူ အသက် နှစ်ဆယ်ကျော်အရွယ် လူငယ်သုံးယောက် ထိုင်နေကြတယ်။ ကျွန်တော် ဝင်လာတာနဲ့ သူတို့အားလုံး ထိုင်နေရာကနေ ချက်ချင်း ထရပ်ကြတယ်။
သူတို့က ကျွန်တော့်မျက်နှာကို မှတ်မိကြပုံပါပဲ။ တီဗီမှာ အနည်းဆုံး တစ်ကြိမ်တော့ မြင်ဖူးကြမှာပါ။ ကျွန်တော့်နောက်ကနေ အယ်လီပါ ဝင်လာတဲ့အခါ သူတို့ရဲ့ မျက်လုံးတွေက အံ့ဩမှုကြောင့် ဝိုင်းစက်သွားကြတယ်။
ကျွန်တော် အရင်ဆုံး နှုတ်ဆက်လိုက်တယ်။
"တွေ့ရတာ ဝမ်းသာပါတယ်။ ကျွန်တော်က ကန်ဂျင်ဟူပါ"
လူငယ်တွေကလည်း သူတို့ကိုယ်သူတို့ မိတ်ဆက်ကြတယ်။
ဒီကာလအတွင်းမှာ ကျွန်တော် Startup တည်ထောင်သူ အများကြီးနဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့ဖူးပြီး အများစုက အသက် နှစ်ဆယ်ကျော်တွေ ဖြစ်ကြပေမဲ့ ကျွန်တော့်ထက် ငယ်တဲ့သူတော့ မရှိခဲ့ပါဘူး။
ဒါပေမဲ့ ဒီအဖွဲ့ရဲ့ ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်တဲ့ ယန်ဒိုဆော့က ကျွန်တော်နဲ့ အသက်တူတူပဲဖြစ်ပြီး ကင်ဟျွန်ကျူနဲ့ ချိုဘတ်ဟျွန်တို့ကတော့ ကျွန်တော့်ထက် ငယ်ကြတယ်။
ပတ်ဆန်းယော့က ယန်ဒိုဆော့ကို ညွှန်ပြပြီး ပြောတယ်။
"သူတို့ သုံးယောက်စလုံးက ကိုရီးယား တက္ကသိုလ်က လက်ရှိ ကျောင်းသားတွေပဲ။ ဒီသူငယ်ချင်းက သင်္ချာဌာနကဖြစ်ပြီး ကျောင်းသားကတ် နံပါတ်ကလည်း မင်းနဲ့ တူတူပဲ"
"ဌာနတူ ဂျူနီယာတစ်ယောက်နဲ့ တွေ့ရတာပဲ"
"ငါ သူ့ကို ကလပ်အခန်းဆီကို အရင်က တစ်ခါနှစ်ခါ ခေါ်လာဖူးတာမလို့ မင်း မှတ်မိနိုင်လောက်မယ်ထင်တယ်"
"အိုး... အခုမှပဲ မှတ်မိတော့တယ်"
ကင်ဟျွန်ကျူက ကွန်ပျူတာ အင်ဂျင်နီယာဌာနကဖြစ်ပြီး ချိုဘတ်ဟျွန်ကတော့ Visual Design ကို သင်ယူနေတာပါ။ သူတို့က ကျောင်းရဲ့ Startup ကလပ်မှာ ရင်းနှီးခဲ့ကြတာဖြစ်ပြီး အခုဆိုရင် ယန်ဒိုဆော့ရဲ့ လူပျိုဆောင် အခန်းလေးထဲမှာ စုပေါင်းပြီး အချိန်တွေကို ကုန်လွန်စေရင်း လုပ်ငန်းအတွက် ကြိုးပမ်းနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ချိုဘတ်ဟျွန်က အနည်းငယ် စိတ်လှုပ်ရှားနေတဲ့ လေသံနဲ့ ပြောတယ်။
"ကျောင်းမှာ စီနီယာတို့အကြောင်းကို ခဏခဏ ကြားဖူးပါတယ်။ အခုလို လူချင်း တွေ့ခွင့်ရတာ တကယ်ကို ဂုဏ်ယူမိပါတယ်"
မိတ်ဆက်ပြီးတဲ့နောက် ယန်ဒိုဆော့က လုပ်ငန်းအကြောင်းကို စတင်ပြောတော့တယ်။
"ကျွန်တော် အခု 'Fly Riding' လို့ ခေါ်တဲ့ App တစ်ခုကို တီထွင်နေတာဖြစ်ပြီး စမ်းသပ်မှုအဆင့်ကို ရောက်နေပါပြီ"
"ဘယ်လို Appမျိုးလဲ"
"ဒီAppက လိုအပ်ချက်အရ မော်တော်ကား စီးနင်းတဲ့ ဝန်ဆောင်မှုပါ။ Uber နဲ့ ဆင်တူတယ်လို့ တွေးလို့ ရပါတယ်"
Uberက ကမ္ဘာပေါ်မှာ အကြီးမားဆုံးနဲ့ အကျော်ကြားဆုံး မော်တော်ကား အငှား ဝန်ဆောင်မှုပေးတဲ့ လုပ်ငန်းအဖြစ် လူသိများပြီး ပုဂ္ဂလိက ကုမ္ပဏီတစ်ခု ဖြစ်နေရင်တာတောင်မှ တန်ဖိုးအားဖြင့် ဝမ် သန်း ၈သောင်း ခန့်အထိ ရှိတာပါ။
ဒီပလက်ဖောင်းက ခရီးသည်တွေနဲ့ သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ကားကို မှတ်ပုံတင်ထားတဲ့ ယာဉ်မောင်းတွေကို ချိတ်ဆက်ပေးတာဖြစ်ပြီး စားသုံးသူတွေအနေနဲ့ တက္ကစီ ဝန်ဆောင်မှုလိုပဲ လွယ်လွယ်ကူကူ အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ အခြေခံအားဖြင့်တော့ လူတစ်ယောက်မှာ ကားတစ်စီး ရှိနေရင် တက္ကစီမောင်းသူအဖြစ် လုပ်ကိုင်နိုင်တာပါ။
ဒါပေမဲ့...
"တောင်ကိုရီးယားမှာတော့ ကိုယ်ပိုင်ကားကို သုံးပြီး အကျိုးအမြတ်အတွက် ခရီးသည် သယ်ယူပို့ဆောင်တာက တရားမဝင်ဘူးလေ"
တစ်ယောက်ယောက်ကို ကားကြုံတင်ပေးတာက ပြဿနာမရှိပေမဲ့ အခကြေးငွေ ယူလိုက်တာနဲ့ တရားမဝင် ဖြစ်သွားမှာပါ။
အကျိုးအမြတ်အတွက် သယ်ယူပို့ဆောင်မှုကို ပိတ်ပင်ထားရုံတင်မကဘဲ အကျိုးဆောင် ပွဲစားလုပ်တာကိုပါ တားမြစ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအကြောင်းရင်းကြောင့်ပဲ Uberက ဥပဒေကြောင်းအရ အငြင်းပွားမှုတွေ ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး နောက်ပိုင်းမှာ ကိုရီးယားဈေးကွက်ကနေ ထွက်ခွာသွားခဲ့ရတယ်။
ဆန့်ကျင်ဘက်အနေနဲ့ အမေရိကန်နဲ့ ဥရောပ အပါအဝင် နိုင်ငံအများစုမှာတော့ အောင်မြင်စွာ လည်ပတ်နေပါတယ်။
ယန်ဒိုဆော့က အကျိုးဆက်တွေကို နားလည်ထားတဲ့ ပုံစံနဲ့ ခေါင်းညိတ်ပြတယ်။
"ဒါပေမဲ့ ခြွင်းချက်တစ်ခုတော့ ရှိပါတယ်။ အဲဒါက ရုံးတက်ရုံးဆင်းချိန်တွေမှာ ကားကြုံစီးတာပါ"
ရုံးတက်ရုံးဆင်းချိန်တွေမှာ ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုနဲ့ လောင်စာဆီ သုံးစွဲမှုကို လျှော့ချဖို့အတွက် အစိုးရက ရုံးတက်ရုံးဆင်းချိန် ကားကြုံစီးမှုတွေမှာ အခကြေးငွေယူ သယ်ယူပို့ဆောင်တာကို ခြွင်းချက်အနေနဲ့ ခွင့်ပြုပေးခဲ့တာပါ။
"ဒါပေမဲ့ 'ရုံးတက်ရုံးဆင်းချိန်' ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက်က အမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲနိုင်တယ်လေ"
ဥပဒေကို စတင်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့တုန်းက ကုမ္ပဏီတွေမှာ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ရုံးတက်ရုံးဆင်း အချိန်ဇယား ရှိခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိတဲ့ အလုပ်ချိန်တွေနဲ့ လုပ်ငန်းခွင် အခြေအနေတွေကြောင့် တချို့လူတွေက ညနေပိုင်းမှ အလုပ်စကြတာ ဒါမှမဟုတ် နေ့လယ်စာစားချိန်မှာ အလုပ်ပြီးကြတာမျိုးတွေ ရှိလာပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့က 'ရုံးတက်ရုံးဆင်းချိန်' ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုလိုက်မယ်ဆိုရင် ကားကြုံစီးခြင်း ခေါင်းစဉ်အောက်မှာ မော်တော်ကား အငှား ဝန်ဆောင်မှုကို ပေးနိုင်မှာပါ။
ရှင်းပြချက်ကို ကြားပြီးနောက် ကျွန်တော် ခေါင်းညိတ်လိုက်တယ်။
"ဒါ ကောင်းတဲ့ အကြံဉာဏ်ပဲ။ ဘယ်သူက စဉ်းစားမိတာလဲ"
ကင်ဟျွန်ကျူနဲ့ ချိုဘတ်ဟျွန်တို့က ယန်ဒိုဆော့ကို လှမ်းကြည့်လိုက်ကြပေမဲ့ သူ့မျက်နှာမှာတော့ အနေရခက်တဲ့ အမူအရာ ပေါ်နေခဲ့တယ်။
"တကယ်တော့ ကျွန်တော်က ဒီဝန်ဆောင်မှုကို အရင်ဆုံး စဉ်းစားမိခဲ့တာ မဟုတ်ပါဘူး"
"ဪ... တကယ်လား"
"ဆိုဆောင်း မော်တော်ကားက ဒါကို အရင်ဆုံး တီထွင်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး Beta စမ်းသပ်မှု ဝန်ဆောင်မှုကိုတောင် ပြုလုပ်ခဲ့ဖူးပါတယ်"
မျှဝေသုံးစွဲတဲ့ စီးပွားရေးဆိုတဲ့ အယူအဆက ငွေကြေး အကြပ်အတည်း နောက်ပိုင်းမှာ အရှိန်အဟုန် ရလာခဲ့တာ ဖြစ်တယ်။ ထုတ်ကုန်တစ်ခုရဲ့ တန်ဖိုးက ပိုင်ဆိုင်မှုထက် အသုံးချမှုကနေ ထွက်ပေါ်လာတာပါ။ မော်တော်ကားတွေက လမ်းပေါ်မှာ မောင်းနှင်ဖို့ ဖြစ်ပြီး ကားပါကင် နေရာတွေကိုပဲ ယူထားဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့မှာတော့ ကားတွေကို ၂၄ နာရီမှာ တစ်နာရီအောက်သာ မောင်းနှင်ကြတာပါ။
မျှဝေသုံးစွဲတဲ့ စီးပွားရေးမှာ လူအများအပြားက ထုတ်ကုန်တစ်ခုတည်းကို အတူတူ သုံးစွဲကြတယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆ ပါဝင်နေပါတယ်။
ဒါက လေလွင့်မှုကို လျှော့ချပေးပြီး ဆင်ခြင်တုံတရားရှိတဲ့ သုံးစွဲမှုကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်တဲ့ အားသာချက်တွေ ရှိပေမဲ့ ထုတ်လုပ်သူတွေအတွက်တော့ လုံးဝ အဆင်မပြေပါဘူး။
အတိတ်တုန်းက ထုတ်လုပ်သူတွေက လူအများကြီးကို ကားတွေအများကြီး ရောင်းချခဲ့ရပေမဲ့ အခုတော့ မျှဝေသုံးစွဲတဲ့ စီးပွားရေးစနစ်ကြောင့် ကားတစ်စီးထဲကို လူအများအပြားက မျှဝေသုံးစွဲနေကြတာပါ။
မော်တော်ကား မျှဝေသုံးစွဲမှု ဝန်ဆောင်မှုတွေ ဖွံ့ဖြိုးလာတာနဲ့အမျှ ကားရောင်းအားက တဖြည်းဖြည်း နှေးကွေးလာခဲ့တယ်။ ရောင်းအား ချက်ချင်း ကျဆင်းသွားတာက စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်သလို ပိုပြီး ကြီးမားတဲ့ ပြဿနာက ဒီလမ်းကြောင်းက ဆက်ပြီး ရှိနေဦးမယ့် အလားအလာ ဖြစ်နေတာပါပဲ။
ဒါကြောင့် မော်တော်ကား ထုတ်လုပ်သူတွေက လမ်းစအသစ်ကို ရှာဖွေဖို့ နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးကို စမ်းသပ်နေကြတာလေ။ သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ကားတွေကို သုံးပြီး မျှဝေသုံးစွဲမှု ဝန်ဆောင်မှု ဈေးကွက်ထဲကို ဝင်ရောက်တာက နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဆိုဆောင်း မော်တော်ကားက ကားငှားရမ်းခြင်းနဲ့ ကားမျှဝေခြင်း ကုမ္ပဏီတွေမှာ တက်တက်ကြွကြွ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံနေခဲ့တာပေါ့။
"ဒါပေမဲ့ ဒါကို ဘာလို့ အခုထိ စျေးကွက်ထဲ မထုတ်လုပ်သေးတာလဲ"
"တက္ကစီ လုပ်ငန်းကဏ္ဍက ကန့်ကွက် ဆန္ဒပြခဲ့ကြလို့ပါ"
လုပ်ငန်းအသစ်တွေ တိုးတက်လာတဲ့အခါ ရှိရင်းစွဲ လုပ်ငန်းတွေနဲ့ ပဋိပက္ခဖြစ်လာတာက မလွှဲမရှောင်သာပါပဲ။
မြင်းလှည်းတွေနေရာမှာ မော်တော်ကားတွေ အစားထိုး ဝင်ရောက်လာခဲ့သလို၊ ဖလင်ကင်မရာတွေနေရာမှာ ဒီဂျစ်တယ် ကင်မရာတွေ၊ ဖုန်းရိုးရိုးတွေနေရာမှာ စမတ်ဖုန်းတွေ နေရာယူလာခဲ့ကြတာပါ။
မကြာသေးခင်က ပေါ်ထွက်လာတဲ့ မျှဝေသုံးစွဲမှု စီးပွားရေးကလည်း ဒီပုံစံအတိုင်းပါပဲ။
အိမ်လွတ်တွေကို မျှဝေငှားရမ်းတဲ့ Airbnbက ဟိုတယ်လိုမျိုး ရိုးရာတည်းခိုနေထိုင်မှုတွေနဲ့ ထိပ်တိုက်တွေ့ခဲ့ရသလို၊ Uberလို မော်တော်ကား အငှားဝန်ဆောင်မှုတွေကလည်း တက္ကစီလုပ်ငန်းနဲ့ ပဋိပက္ခ ဖြစ်ခဲ့ရတယ်။ Uberဟာ ကိုရီးယားဈေးကွက်ထဲ ဝင်လာတုန်းက တက္ကစီလုပ်ငန်းက ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ခဲ့ကြတာပါ။
နိုင်ငံရေးသမားတွေကလည်း လူထုရဲ့ ဆန္ဒကို ငဲ့ကွက်ပြီး တက္ကစီလုပ်ငန်းရဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေကို လက်ခံကာ စည်းမျဉ်းတွေကို တက်တက်ကြွကြွ ချမှတ်ခဲ့ကြတာကြောင့် Uberက ကိုရီးယားဈေးကွက်ကနေ ထွက်ခွာသွားခဲ့ရတယ်။ ဒါက အတင်းအကြပ် ထွက်ခွာခိုင်းလိုက်သလို ဖြစ်သွားတာပါ။
အွန်ဆောင်း မော်တာက ပြည်တွင်းဈေးကွက်ရဲ့ ရာခိုင်နှုန်း ၇၀ ကျော်ကို အပိုင်စီးထားပြီး တက္ကစီဈေးကွက်မှာဆိုရင် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး ရှိတာ ဖြစ်ပါတယ်။ တက္ကစီလုပ်ငန်းက ပြည့်နှက်နေပြီးသား ဈေးကွက်ထဲမှာ ပြိုင်ဘက်အသစ် ဝင်လာမှာကို အပြင်းအထန် ခုခံခဲ့ကြတယ်။ ကားကြုံစီး ဝန်ဆောင်မှုကို ဆက်လုပ်မယ်ဆိုရင် ကားတွေကို သပိတ်မှောက်မယ်လို့ ခြိမ်းခြောက်ပြီး ဖိအားပေးခဲ့ကြတာကြောင့် အွန်ဆောင်း မော်တာက ဝန်ဆောင်မှု မိတ်ဆက်ခါနီးမှာပဲ လုပ်ငန်းကို ဆိုင်းငံ့လိုက်ရတော့တယ်။ ဝန်ဆောင်မှုကနေ ရလာမယ့် အကျိုးအမြတ်က တက္ကစီလုပ်ငန်းရဲ့ သပိတ်မှောက်မှုကြောင့် ကြုံတွေ့ရမယ့် ဆုံးရှုံးမှုတွေကို မကာမိနိုင်လို့ ဖြစ်လောက်မှာပါ။
ဒါပေမဲ့ မော်တော်ကား အတူစီးနင်းမှုက ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လမ်းကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ အမေရိကန်မှာ Uberအပြင် Lyft ရှိသလို၊ တရုတ်မှာ Didi Chuxing နဲ့ အရှေ့တောင်အာရှမှာတော့ Grabတို့က ဈေးကွက်ကို စိုးမိုးထားကြပါတယ်။ နိုင်ငံခြားတွေမှာလည်း ဒီလို တက္ကစီလုပ်ငန်းရဲ့ ကန့်ကွက်မှုတွေနဲ့ ရှုပ်ထွေးမှုတွေ ရှိခဲ့ကြတာပါပဲ။
တခြားနိုင်ငံတွေမှာကော အကျိုးအမြတ်အတွက် ခရီးသည် သယ်ယူပို့ဆောင်တာကို ပိတ်ပင်တဲ့ ဥပဒေ မရှိလို့လား။ အမျိုးမျိုးသော အငြင်းပွားမှုတွေ ရှိနေပေမဲ့ စားသုံးသူတွေအတွက် ပြန်လည်ရရှိမယ့် ကြီးမားတဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေကြောင့် ဝန်ဆောင်မှုတွေက အဟန့်အတားမရှိ ဆက်လက် လည်ပတ်နိုင်ခဲ့ကြတာပါ။
ဆန့်ကျင်ဘက်အနေနဲ့ ကိုရီးယားကတော့ ကိုယ်ပိုင်မော်တော်ကား အငှားဝန်ဆောင်မှုကို တရားမဝင်ဘူးလို့ သတ်မှတ်ပြီး လုံးဝ ပိတ်ပင်ခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ တက္ကစီလုပ်ငန်းကတော့ ပြောင်းလဲလာတဲ့ ခေတ်ကာလနဲ့အညီ တိုးတက်အောင် မလုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပါဘူး။ သူတို့က အရင်အတိုင်းပဲ ဆက်ပြီး လုပ်ကိုင်နေကြတုန်းပဲ။
လမ်းမတွေပေါ်မှာ တက္ကစီတွေ ပြည့်နှက်နေပေမဲ့ ရုံးပိတ်ရက် ညနေခင်းတွေမှာ ဂန်နမ်မှာ ကားတစ်စီး ငှားရဖို့က 'စစ်ပွဲ' တစ်ခုလို ဖြစ်နေတုန်းပါပဲ။ ခရီးဝေး သွားမယ့် ခရီးသည်တွေကို ငြင်းပယ်တဲ့ အလေ့အထတွေကလည်း ဆက်ရှိနေခဲ့တယ်။
စားသုံးသူတွေကတော့ သူတို့ရဲ့ ရွေးချယ်ခွင့်တွေ ပိုများလာဖို့အတွက် Uberကို ခွင့်ပြုပေးစေချင်ကြမှာ ဖြစ်ပေမဲ့ အစိုးရကတော့ တက္ကစီလုပ်ငန်းရဲ့ တောင်းဆိုချက်တွေကိုပဲ အလေးထားနေတုန်းပဲ။ ကော်ပိုရေးရှင်းကြီးတွေက ရှိရင်းစွဲ လုပ်ငန်းတွေနဲ့ ပတ်သက်ဆက်နွှယ်နေတာကြောင့် လှုပ်ရှားဖို့ တွန့်ဆုတ်နေကြပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ကတော့ အဲဒီ ရိုးရာလုပ်ငန်းတွေနဲ့ ဆက်စပ်မှု နည်းတာကြောင့် ပိုပြီး လွတ်လပ်ပါတယ်။
ကျွန်တော် ဒီအကြောင်းကို တွေးတောမိဖူးတယ်။ ကိုယ်ပိုင်ကားနဲ့ ပိုက်ဆံယူပြီး ခရီးသည် သယ်တာက တရားမဝင်ပေမဲ့ ကားငှားရမ်းတာကတော့ တရားဝင်ပါတယ်။ ဒါဆိုရင် အလိုအလျောက် မောင်းနှင်တဲ့ နည်းပညာ တိုးတက်လာပြီး ယာဉ်မောင်းမလိုတဲ့ ကားတွေ လက်တွေ့ဖြစ်လာရင် ဘာဖြစ်လာမလဲ။
အလိုအလျောက် မောင်းနှင်မှုစနစ်က မော်တော်ကား ထုတ်လုပ်သူတွေကိုတင်မကဘဲ တက္ကစီ၊ ကားငှားရမ်းခြင်းနဲ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ကွန်ရက် ဝန်ဆောင်မှုတွေ အပါအဝင် မော်တော်ကားနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ လုပ်ငန်းကဏ္ဍ တစ်ခုလုံးရဲ့ အခင်းအကျင်းကို ပြောင်းလဲပစ်ပါလိမ့်မယ်။
သေချာတာကတော့ တချို့လူတွေက ဒီပြောင်းလဲမှုတွေကို ခုခံကြလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ တိုးတက်မှုရဲ့ စီးဆင်းမှုကိုတော့ ဘယ်သူမှ တားဆီးနိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော် စီနီယာ ပတ်ဆန်းယော့ကို လှမ်းကြည့်လိုက်တယ်။
"ရင်းနှီးမြှုပ်နှံလိုက်ရင် ကောင်းမယ်လို့ ထင်တယ်"
စီနီယာ ပတ်ဆန်းယော့က ဒါကို မျှော်လင့်ထားတဲ့အတိုင်း ပြုံးလိုက်တယ်။
"ငါ မင်းကို အဆင်ပြေမှာပါလို့ ပြောသားပဲ"
ကျွန်တော့်စကားကြောင့် လူငယ် စီးပွားရေးသမားတွေရဲ့ မျက်နှာက တောက်ပသွားခဲ့ရတယ်။
"ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ စီနီယာ။ ကျွန်တော်တို့ အစွမ်းကုန် ကြိုးစားသွားပါမယ်"
ကျွန်တော် စီနီယာ ပတ်ဆန်းယော့ကို ပြောလိုက်တယ်။
"အသေးစိတ် အချက်အလက်တွေကို ဆွေးနွေးပြီးမှ စီနီယာပဲ ဆုံးဖြတ်လိုက်ပါတော့"
"ကောင်းပြီလေ"
"ကျွန်တော် အရင် သွားနှင့်မယ်နော်"
ကျွန်တော် အယ်လီနဲ့အတူ အစည်းအဝေးခန်းထဲကနေ ထွက်လာပြီး ဓာတ်လှေကားထဲ ဝင်လိုက်တယ်။
ကျွန်တော့်မျက်နှာကို ကြည့်ပြီး အယ်လီက မေးတယ်။
"ဘာဖြစ်လို့လဲ"
"ငါ အံ့ဩမိလို့ပါ"
ကျွန်တော် ကျောင်းတက်တုန်းကဆိုရင် အလုပ်ရဖို့ပဲ တွေးနိုင်ခဲ့တာလေ။ အခုတော့ ကျောင်းတူ ဂျူနီယာတွေက သူတို့ကိုယ်ပိုင် လုပ်ငန်းတွေကို စတင်တည်ထောင်ပြီး အောင်မြင်မှုကို အိပ်မက်မက်နေကြပြီ။
ဒါက ခေတ်ကာလတွေ ဘယ်လောက်အထိ ပြောင်းလဲသွားပြီလဲ ဆိုတာကို တကယ်ပဲ ခံစားရစေတယ်။
အောင်မြင်သူအများစုက နေရာကျဉ်းကျဉ်းလေးထဲမှာ စုပြီး စလုပ်ကြတယ်လို့တောင် ပြောကြာတာမျိုးရှိပါတယ်။
အမေရိကန်မှာဆိုရင် ကားဂိုဒေါင်တွေထဲမှာ လုပ်ငန်းစတင်ကြတာက အလေ့အထတစ်ခုလို ဖြစ်နေတာ။ အခုဆို ကမ္ဘာ့ဘီလူးကြီးတွေ ဖြစ်နေတဲ့ Apple နဲ့ Google တို့လို ကုမ္ပဏီတွေကလည်း သေးငယ်တဲ့ ကားဂိုဒေါင်လေးတွေထဲကနေ စတင်ခဲ့ကြတာပါ။
ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံမှာတော့ အများစုက တိုက်ခန်းတွေမှာ နေကြတာကြောင့် ကားဂိုဒေါင်ဆိုတာ မရှိပါဘူး။ အဲဒါကြောင့်ပဲ ကျဉ်းမြောင်းတဲ့ စတူဒီယို အခန်းလေးတွေထဲမှာ အတူတူ ရုန်းကန်နေကြရတာ ထင်ပါတယ်။
ရုတ်တရက် ဓာတ်လှေကားက အပေါ်ဆုံးထပ်ကို ရောက်ခါနီးမှာပဲ ကျွန်တော့်စိတ်ထဲမှာ ကောင်းမွန်တဲ့ အကြံဉာဏ်တစ်ခု ဖျတ်ခနဲ ပေါ်လာခဲ့တော့တယ်။