အခန်း ၂၈၃

အခန်း (၂၈၃)

စူပါဟာရီကိန်း ရက်ကေက မြောက်ပင်လယ်ကို ဖြတ်ကျော်ပြီး မြောက်ဘက်ကို ဆက်လက်ရွေ့လျားသွားရင်း အရှိန်လျော့ကာ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့တယ်။

ကံကောင်းထောက်မစွာပဲ ဒဏ်ရာရသူ အနည်းငယ်ကလွဲလို့ လူအသေအပျောက် မရှိခဲ့ပေမဲ့ ကြီးမားတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုတွေကိုတော့ ချန်ထားရစ်ခဲ့တယ်။ မြောက်ပင်လယ် ရေနံတွင်း တူးဖော်ရေး အဆောက်အဦးတွေ ပျက်စီးသွားတာက ပြဿနာ ဖြစ်ပေမဲ့ ရေနံယိုစိမ့်မှုကတော့ ပိုပြီးကြီးမားတဲ့ ပြဿနာ ဖြစ်ခဲ့တယ်။

ပျက်စီးသွားတဲ့ ပိုက်လိုင်းတွေထဲကနေ ရေနံစိမ်းတွေက ဆက်တိုက် ယိုစိမ့်နေခဲ့တယ်။ ပင်လယ်ပြင်တစ်ခုလုံး ရေနံကွက်တွေ ဖုံးလွှမ်းနေတာကို မြင်ရတဲ့ လူတွေက ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်တုန်းက ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ Deepwater Horizon ရေနံတွင်း ပေါက်ကွဲမှုကို ပြန်ပြီး သတိရမိကြတယ်။

အဲဒီတုန်းက မက္ကဆီကို ပင်လယ်ကွေ့ထဲကို ရေနံစိမ်း လီတာ သန်း ၇၇၀ ကျော် ယိုစိမ့်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး၊ ဒါကို ရှင်းလင်းဖို့နဲ့ နောက်ထပ် ဘေးအန္တရာယ်တွေကို တားဆီးဖို့အတွက်တင် လပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ခဲ့ရတယ်။

အခုကိစ္စက အဲဒီပမာဏလောက်အထိ မကြီးမားပေမဲ့ ဥရောပမှာတော့ အဆိုးရွားဆုံး ရေနံယိုစိမ့်မှု မတော်တဆမှု ဖြစ်ခဲ့ရတယ်။

အဲဒီရေနံတူးဖော်ရေး အဆောက်အဦးတွေကို လည်ပတ်နေတဲ့ Royal Dutch Shell က တာဝန်ရှိသူတွေက ရာသီဥတုကို သေသေချာချာ ကြိုတင် မခန့်မှန်းနိုင်ခဲ့တဲ့ အစိုးရရဲ့ မစွမ်းဆောင်နိုင်မှုကို အပြစ်တင်ခဲ့ကြပြီး၊ အစိုးရဘက်ကလည်း ကုမ္ပဏီရဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှု ညံ့ဖျင်းတာကို ပြန်ပြီး အပြစ်တင်ခဲ့တယ်။

ဟာရီကိန်းက ဥရောပကို မတိုက်ခတ်ခင် အချိန်အထိ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပညာရှင်တွေနဲ့ ရန်ပုံငွေအဖွဲ့တွေက ရေနံဈေးနှုန်း ကျဆင်းလိမ့်မယ်လို့ ခန့်မှန်းခဲ့ကြတာပါ။ ဒါပေမဲ့ မြောက်ပင်လယ် ရေနံတွင်း ပျက်စီးမှုရဲ့ နောက်ဆက်တွဲကြောင့် ရေနံဈေးနှုန်းတွေ ထိုးတက်သွားတဲ့ အခါမှာတော့ အားလုံး ဆွံ့အသွားခဲ့ကြရတယ်။

ဒီလို အခြေအနေမျိုးမှာ OTK ကုမ္ပဏီက ရေနံစိမ်း Futures နဲ့ Spot စာချုပ်တွေကို ကြိုတင်ပြီး အများကြီး ချုပ်ဆိုထားခဲ့မှန်း သိလိုက်ရတဲ့အခါ လူတွေက မအံ့ဩဘဲ မနေနိုင်ခဲ့ကြဘူး။

– သူတို့က မြောက်ပင်လယ် ရေနံတွင်းတွေ ပျက်စီးတော့မယ်ဆိုတာကို တကယ်ပဲ ကြိုသိနေခဲ့ကြတာလား။

– ဟာရီကိန်းရဲ့ လမ်းကြောင်းကိုပါ ကြိုပြီး သိနေခဲ့ကြတာလား။ အဲဒါက ဖြစ်နိုင်ပါ့မလား။ ထိပ်တန်း မိုးလေဝသ ပညာရှင်တွေတောင် မသိခဲ့ကြတာကို။

– ရာသီဥတုကို ခန့်မှန်းဖို့အတွက် AIတွေဘာတွေကို တီထွင်ထားတာလား။

– တကယ်လို့ ကြိုသိနေခဲ့ရင် The Big One တုန်းကလိုမျိုး ကြိုတင်ပြီး သတိပေးချက် ထုတ်ပြန်ပေးခဲ့ရမှာပေါ့။

– သူတို့က အီရန်အပေါ် အမေရိကန်ရဲ့ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုတွေနဲ့ OPEC ရဲ့ ထုတ်လုပ်မှု လျှော့ချရေးအပေါ်မှာ လောင်းကြေးထပ်ထားရင်းနဲ့ ကံကောင်းသွားတာနေမှာပါ။

– ကံကောင်းတာကတော့ တကယ့်ကို အံ့ဩစရာပဲ။ ကောင်းကင်ဘုံက ပေးတဲ့ ကံတရားကို ရထားတဲ့လူတွေ ဖြစ်ရမယ်။

– ကျေးဇူးပြုပြီး ထီပေါက်မယ့် ဂဏန်းတွေကိုပါ ပြောပြပေးကြပါဦး။

လူအများစုက ဒါကို တိုက်ဆိုင်မှုတစ်ခုလို့ပဲ သတ်မှတ်ခဲ့ကြပေမဲ့ တချို့သော လူတွေကတော့ ဒါကို အလေးအနက် ထားခဲ့ကြတယ်။

သူတို့က ဒီတစ်ကြိမ်တင်မကဘဲ အခုအချိန်အထိ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ OTK ကုမ္ပဏီရဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကိစ္စရပ်တွေအားလုံးကို သေသေချာချာ ပြန်ပြီး သုံးသပ်ကြည့်ခဲ့ကြတယ်။

ရေနံယိုစိမ့်မှုကြောင့် ငါးတွေ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သေဆုံးပြီး ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းတွေ ရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့ရတာကြောင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး အဖွဲ့တွေက ဥရောပတစ်ခွင်မှာ ဆန္ဒပြမှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ကြတယ်။

သူတို့က ပင်လယ်ပြင်ကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် မြောက်ပင်လယ် ရေနံတွင်းတွေအားလုံးကို ချက်ချင်း ပိတ်ပစ်ရမှာဖြစ်ပြီး၊ EU အနေနဲ့လည်း ပင်လယ်ရေအောက် ရေနံတူးဖော်မှုကို ပိတ်ပင်ရမယ်လို့ အခိုင်အမာ ပြောခဲ့ကြတယ်။

သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ကာကွယ်မယ့် ကိစ္စအပေါ် ဘယ်သူက ငြင်းပယ်ချင်မှာလဲ။ အားလုံးက ရည်ရွယ်ချက်ကို သဘောတူကြပေမဲ့ ပြဿနာက အစားထိုးစရာ အရာ မရှိသေးတာပါ။

သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေး အဖွဲ့တွေက နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်နဲ့ လေစွမ်းအင်လိုမျိုး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ လိုက်လျောညီထွေရှိတဲ့ စွမ်းအင်တွေဘက်ကို ပြောင်းလဲဖို့ ပြောကြပေမဲ့ ဒါတွေကနေ ထုတ်လုပ်နိုင်တဲ့ လျှပ်စစ်ပမာဏက ကန့်သတ်ချက် ရှိနေတာပါ။

သေသေချာချာ စဉ်းစားကြည့်ရင် ဒါတွေကလည်း လုံးဝကြီး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်နေတာမျိုးတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

တက်ဂယူက လက်ပိုက်လိုက်ရင်း ပြောတယ်။

"ဟင်း... ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် လူသားတွေရဲ့ လူမှုအဖွဲ့အစည်းကတော့ ရေနံမရှိရင် လည်ပတ်လို့ မရဘူးလေ"

သူပြောတာ မှန်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မလို့ ရေနံက ရွှေနဲ့အတူ တကယ့် ပိုင်ဆိုင်မှုတွေထဲမှာ ဘုရင်တစ်ပါး ဖြစ်လာခဲ့တာပေါ့။

စီနီယာ ပတ်ဆန်းယော့ကတော့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေကို ပြန်ပြီး မထုတ်သေးဘဲ အခြေအနေကို စောင့်ကြည့်နေခဲ့တယ်။ သူက မော်နီတာ မျက်နှာပြင် အများကြီးကို ကြည့်ရင်း ဖုန်းတွေလည်း ဆက်တိုက် ပြောနေခဲ့တယ်။

"နိုင်ငံတကာ ကစားကွက်ဆင်တဲ့ အရင်းအနှီးတွေ လှုပ်ရှားနေပြီ။ ရေနံဈေးနှုန်းတွေက အခုထက် ပိုပြီး အများကြီး တက်လာလိမ့်မယ်"

ရေက အမြင့်ကနေ အနိမ့်ကို စီးဆင်းသလိုမျိုး၊ ငွေကလည်း အကျိုးအမြတ် နည်းတဲ့နေရာကနေ အကျိုးအမြတ် များတဲ့နေရာဆီကို စီးဆင်းတတ်ကြတာပါပဲ။ ထောက်ပံ့မှုနဲ့ လိုအပ်ချက် အခြေအနေက လောလောဆယ် တိုးတက်လာဖို့ မလွယ်ကူဘူးဆိုတဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေ တိုးပွားလာတာနဲ့အမျှ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေက ရေနံတွေကို အလုအယက် ဝယ်ယူခဲ့ကြတာကြောင့် WTIရဲ့ ပညာရှင်တွေ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အတားအဆီး ဖြစ်တဲ့ တစ်စည်ကို ဒေါ်လာ ၁၀၀ ကျော်အထိ ကျော်လွန်သွားခဲ့တယ်။

ရေနံဈေးနှုန်း မြင့်တက်လာတာက ငွေကြေးဖောင်းပွမှုကို ထပ်ပြီး တွန်းအားပေးခဲ့ပြန်တယ်။ ကုန်စုံဆိုင်တွေက ပစ္စည်းဈေးနှုန်းတွေ တက်လာရုံတင်မကဘဲ ဓါတ်ဆီဆိုင်တွေက ဆီဈေးနှုန်းတွေပါ ချက်ချင်း ထိုးတက်သွားခဲ့တယ်။

တကယ့် ပိုင်ဆိုင်မှုတွေက ဘဏ္ဍာရေးလောကကို လှုပ်ခတ်ပြီး၊ ဘဏ္ဍာရေးလောကက တကယ့် ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို ပြန်ပြီး လှုပ်ခတ်တဲ့ အခြေအနေမျိုးက ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်ပေါ်နေခဲ့တယ်။

OPEC အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတွေအပါအဝင် ရေနံထုတ်လုပ်တဲ့ နိုင်ငံတွေကတော့ မျှော်လင့်မထားတဲ့ အကျိုးအမြတ်ကြောင့် ဝမ်းသာနေခဲ့ကြတယ်။ ဆော်ဒီအာရေဗျ တော်ဝင်မိသားစုဝင် တစ်ယောက်က မြောက်ပင်လယ် ရေနံတွင်း ပျက်စီးမှုက အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်ရဲ့ ကောင်းချီးပေးမှုပဲလို့ ပြောခဲ့မိတာကြောင့် ယူကေနဲ့ နော်ဝေတို့ဆီက ပြင်းထန်တဲ့ ကန့်ကွက်မှုတွေ ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး နောက်ပိုင်းမှာ ပြန်ပြီး တောင်းပန်ခဲ့ရတယ်။

ငွေမှာ ကောင်းတာ၊ ဆိုးတာ မရှိဘူးဆိုတဲ့ စကားလိုမျိုးပဲ၊ ငွေအရှေ့မှာတော့ တခြားလူတွေရဲ့ ကံဆိုးမှုက မကြာခဏဆိုသလို ပေါ့ပေါ့တန်တန် သတ်မှတ်ခံရတတ်ပါတယ်။

ကျွန်တော့်အနေနဲ့လည်း ထူးပြီး ပြောစရာတော့ မရှိပါဘူး။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဒီကိစ္စကနေ အကျိုးအမြတ် အများဆုံး ရရှိခဲ့တဲ့လူက ကျွန်တော် ဖြစ်နေလို့ပါပဲ။

အခြေအနေက ဒီလိုမျိုး ဖြစ်သွားခဲ့ရတဲ့ အကြောင်းရင်းကတော့ ဟာရီကိန်းရဲ့ လမ်းကြောင်းနဲ့ အရှိန်က အစိုးရရဲ့ ခန့်မှန်းချက်တွေနဲ့ လုံးဝ ကွဲပြားသွားခဲ့လို့ပါ။

တကယ်လို့ သူတို့သာ ရက်အနည်းငယ်လောက် ကြိုပြီး သိခဲ့ကြရင် ပြင်ဆင်ဖို့အတွက် အချိန်လုံလောက်ခဲ့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

တကယ်လို့ ကျွန်တော်က သတိပေးခဲ့ရင် တားဆီးနိုင်ခဲ့မလား။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်လည်း ရေနံတူးဖော်ရေး အဆောက်အဦးတွေ ပျက်စီးမယ့်အရာကိုပဲ မြင်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး၊ ရေနံတွေ ဒီလောက်အထိ ယိုစိမ့်မယ့်အရာကိုတော့ မသိခဲ့ဘူးလေ။

မြောက်ပင်လယ်ကို ဖုံးလွှမ်းနေတဲ့ ရေနံကွက်တွေကို ကြည့်ရင်း ကျွန်တော် သက်ပြင်းချလိုက်မိတယ်။

"ပြန်လည် ထူထောင်ရေး လုပ်ငန်းတွေအတွက် ငွေတချို့ သွားပြီး လှူဒါန်းကြရအောင်"

ကျွန်တော် မျက်လုံးဖွင့်လိုက်တဲ့ အခါမှာတော့ အယ်လီက စောင်ကို ခြုံပြီး ဘေးနားမှာ အိပ်ပျော်နေခဲ့တယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်အနည်းငယ်အတွင်းမှာ ပင်ပန်းမှုတွေ စုပြုံနေခဲ့လို့ ထင်ပါတယ်၊ သူဟာ အိပ်မောကျနေတာပါ။

နာရီကို ကြည့်လိုက်တော့ မနက် ၂ နာရီ ရှိနေပါပြီ။ အပြင်ဘက်မှာတော့ မှောင်နေတုန်းပဲ။

ကျွန်တော် အိပ်ခန်းထဲကနေ ထွက်ပြီး ပထမထပ်ကို ဆင်းလာခဲ့တယ်။ ဘီယာတစ်ဗူးကို ထုတ်ယူပြီး ဥယျာဉ်ထဲကို ထွက်လာခဲ့တယ်။ တိတ်ဆိတ်နေတဲ့ ဥယျာဉ်ထဲမှာ နူးညံ့တဲ့ မီးလင်းရောင်တွေက လင်းထိန်နေခဲ့တယ်။

ညဘက်မှာတောင် အပူလှိုင်းက ဆက်ပြီး ပြင်းထန်နေတုန်းပဲ။ အပူလှိုင်းထန်နေတဲ့ညက မြို့တစ်ခုလုံးကို ဝါးမြိုထားသလိုမျိုး ဖြစ်နေခဲ့တယ်။ အပြင်ကို ခဏလေးပဲ ထွက်လာခဲ့ရသေးပေမဲ့ နဖူးပေါ်ကနေ ချွေးတွေ စီးကျလာခဲ့တယ်။

ကျွန်တော် စားပွဲမှာ တစ်ယောက်ထဲ ထိုင်ပြီး ဘီယာသောက်နေခဲ့တယ်။ ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခုလုံးက တိတ်ဆိတ်နေခဲ့ပြီး၊ ဝေးလံတဲ့ နေရာကနေ ကားတွေ ရံဖန်ရံခါ ဖြတ်မောင်းသွားတဲ့ အသံကိုပဲ ကြားနေရတယ်။

အဲဒီအချိန်မှာပဲ အနောက်ဘက်ကနေ အသံတစ်ခု ထွက်လာခဲ့တယ်။

"တစ်ယောက်ထဲ ဘာလုပ်နေတာလဲ"

"အိပ်မပျော်လို့ ဘီယာသောက်နေတာ"

ကျွန်တော် ခေါင်းလှည့်ကြည့်လိုက်တော့ တက်ဂယူ ဖြစ်နေခဲ့တယ်။

"တူတူ သောက်ကြရအောင်"

တက်ဂယူက အထဲကို ပြန်ဝင်ပြီး ဘီယာတစ်ဗူး သယ်လာခဲ့ကာ ဘေးနားမှာ ဝင်ထိုင်လိုက်တယ်။ အရင်တုန်းကတော့ ကုန်စုံဆိုင် အမိုးအောက်မှာ ထိုင်ပြီး ဘီယာသောက်ခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပေမဲ့ အခုတော့ မျက်နှာက လူသိများလွန်းလို့ အဲဒီလိုမျိုး လုပ်ဖို့ မလွယ်ကူတော့ပါဘူး။

ကျွန်တော် အဲဒီအချိန်တုန်းက အကြောင်းကို ပြန်တွေးမိပြီး ပြောလိုက်တယ်။

"ငါတို့ ပထမဆုံး စပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံတုန်းက ဒီလောက်အထိ ရောက်လာလိမ့်မယ်လို့ မထင်ခဲ့ဘူး"

အရင်းရှင် လူမှုအဖွဲ့အစည်းမှာတော့ ငွေက အာဏာပါပဲ။ ငွေတွေ အများကြီး ရှိလာတဲ့အခါ အာဏာကလည်း သဘာဝအတိုင်း တိုးပွားလာတတ်တယ်။ မသိသာတဲ့ အချိန်အတွင်းမှာတင် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု ပမာဏက ကုမ္ပဏီကြီးတစ်ခုရဲ့ အဆင့်အထိ ကြီးထွားလာခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာမှာပါ ကျော်ကြားမှုကို ရရှိခဲ့ပါပြီ။

တက်ဂယူက ခေါင်းညိတ်လိုက်တယ်။

"ငွေတွေ အများကြီး ရှာနိုင်ခဲ့တာပဲ"

အနာဂတ်မှာ အလိုအလျောက် မောင်းနှင်တဲ့ ကားခေတ်ကို အပြည့်အဝ ရောက်လာတဲ့အခါ Caros ရဲ့ တန်ဖိုးက ဒေါ်လာ သိန်းပေါင်း ၁ ကုဋေအထိ ရောက်လာလိမ့်မယ်လို့ ခန့်မှန်းချက်တွေ ရှိနေကြတယ်။ ဈေးကွက် ပမာဏနဲ့ ကုမ္ပဏီရဲ့ တန်ဖိုးက အဲဒီလောက်အထိ မြန်မြန်ဆန်ဆန် ကြီးထွားနေခဲ့တာပါ။

ဒါတွေအပြင် အပြာကားလောကနဲ့ ပီဇာလုပ်ငန်းတွေကလည်း အဆင်ပြေနေခဲ့တယ်။

ကမ္ဘာပေါ်မှာ ကျွန်တော်တို့ထက် ပိုပြီး ငွေကြေးအမြောက်အမြားကို စီမံခန့်ခွဲနေတဲ့ နေရာတွေကတော့ အများကြီး ရှိပါသေးတယ်။

ပင်စင် ရန်ပုံငွေအဖွဲ့တွေ၊ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် ရန်ပုံငွေအဖွဲ့တွေ၊ ပုဂ္ဂလိက ရှယ်ယာ ရန်ပုံငွေအဖွဲ့တွေ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဘဏ်တွေ၊ ဘဏ္ဍာရေး ကုမ္ပဏီတွေ စတာတွေက စီမံခန့်ခွဲနေတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေက ဝမ် သန်းပေါင်း ရာနဲ့ချီပြီး ရှိကြတာလေ။ ဒါပေမဲ့လည်း ကျွန်တော်တို့က အခုအချိန်မှာ လျစ်လျူရှုလို့ မရတဲ့ အဆင့်တစ်ခုကို ရောက်ရှိလာခဲ့ပါပြီ။

ကမ္ဘာ့ဘဏ္ဍာရေး ဈေးကွက်က ကျယ်ပြောတဲ့ ပင်လယ်ပြင်ကြီးနဲ့ တူပါတယ်။

ငွေတွေ အများကြီး ရှိတာက ကောင်းလည်းကောင်း၊ ကြီးလည်းကြီးတဲ့ သင်္ဘောကို စီးထားရသလိုမျိုးပါပဲ။ မြစ်ထဲမှာ သင်္ဘော ပိုကြီးတာကို ကြွားဝါနေတဲ့လူက ပင်လယ်ပြင်ကြီးထဲကို ထွက်လာတဲ့အခါမှာတော့ ရှိသမျှ သင်္ဘောတွေထဲက တစ်စင်းအဖြစ်ပဲ ရှိနေတော့တာပါ။

တက်ဂယူက ကျွန်တော့် စကားကို ကြားပြီး ပြောတယ်။

"ဒါပေမဲ့ ဖောင်ထက်စာရင်တော့ လေယာဉ်တင်သင်္ဘောက ပိုပြီး ကောင်းတာပေါ့၊ ဟုတ်တယ်မလား"

"ဒါကတော့ ဟုတ်ပါတယ်"

သင်္ဘောက ပိုပြီး ကြီးလေလေ၊ နစ်မြုပ်ဖို့ အခွင့်အလမ်းက ပိုပြီး နည်းလေလေပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ သင်္ဘောက ပိုပြီး ကြီးလာလေလေ၊ ထိန်းကျောင်းဖို့က ပိုပြီး ခက်ခဲလာလေလေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။

Titanic သင်္ဘောလိုမျိုးပဲ၊ အရှေ့မှာ ရေခဲတောင် ရှိနေတာကို မြင်လိုက်ရရင်တောင် မရှောင်လွှဲနိုင်ဘဲ နစ်မြုပ်သွားနိုင်သလိုမျိုး၊ တခြားသင်္ဘောကနေ ပစ်ခတ်လိုက်တဲ့ တော်ပီဒိုဒုံးကျည် ဒါမှမဟုတ် ကမ်းခြေ ကာကွယ်ရေး အမြောက်တွေကြောင့်လည်း နစ်မြုပ်သွားနိုင်တာပဲလေ။

Bear Stearns ဒါမှမဟုတ် Lehman Brothers လိုမျိုး သမိုင်းကြောင်း ရှိခဲ့တဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဘဏ်ကြီးတွေ ဒေဝါလီခံရလိမ့်မယ်လို့ ဘယ်သူမှ ထင်ခဲ့ကြတာမဟုတ်ပါဘူး။

ပင်လယ်ပြင်က သင်္ဘောအမြောက်အမြားကို ဝါးမြိုခဲ့သလိုမျိုးပဲ၊ ဈေးကွက်ကလည်း ကုမ္ပဏီအမြောက်အမြားနဲ့ ငွေတွေကို ဝါးမြိုခဲ့တာပဲလေ။

ဘယ်ကုမ္ပဏီက တိုးတက်ပြီး၊ ဘယ်ကုမ္ပဏီက ပျက်စီးသွားပါစေ၊ ဘယ်သူက ငွေတွေ ဆုံးရှုံးပြီး၊ ဘယ်သူက ငွေတွေ ရရှိသွားပါစေ၊ ဈေးကွက်ကတော့ ပင်လယ်ပြင်ကြီးလိုမျိုး ဆက်ပြီး ရှိနေမှာပါ။

ကျွန်တော် တက်ဂယူကို ကြည့်ပြီး မေးတယ်။

"ငါတို့ နောက်ဆိုရင် ဘာလုပ်နေတာကောင်းမလဲ"

"ဟမ်... ကျွန်း တစ်ခုခုမှာ ငါးဖမ်းနေကြမလား"

"မင်းက ငါးဖမ်းတတ်လို့လား"

"တတ်တာပေါ့၊ ဂိမ်းထဲမှာ လုပ်ဖူးတယ်"

"……."

ပြန်ပြီး စဉ်းစားကြည့်ရင် သူက ငွေတွေ အများကြီး ရှိလာတာ၊ မရှိတာနဲ့ မဆိုင်ဘဲ သိပ်ပြီး ပြောင်းလဲမသွားခဲ့ပါဘူး။ ကွာခြားချက်ကတော့ ငွေမရှိတဲ့ အိုတာကူဘဝကနေ ငွေရှိတဲ့ အိုတာကူ ဘဝကို ပြောင်းလဲသွားတာလို့ပဲ ပြောရမယ်ထင်တယ်။

ဟိုးအရင်တုန်းက ဝါရင် ဘတ်ဖတ် ဆီကနေ ကြားခဲ့ရတဲ့ စကားတွေကို ကျွန်တော် ပြန်ပြီး သတိရမိသွားတယ်။ သူက ကျွန်တော့်ကို ဘာကြောင့် ငွေရှာနေတာလဲဆိုတာကို စဉ်းစားကြည့်ဖို့ ပြောခဲ့ဖူးတယ်။

ငွေရှာဖို့အတွက် တကယ်ပဲ အကြောင်းပြချက် လိုအပ်လို့လား။

ကျွန်တော်တို့တွေ အစ်မ အိုဟျွန်းဂျူးရဲ့ အိမ်မှာ တူတူ ညစာစားဖို့ စုဝေးခဲ့ကြတယ်။

ကျွန်တော် အမေ့ကိုလည်း ပြောခဲ့ပေမဲ့ အမေကတော့ ဂေါက်ရိုက်ဖို့ ချိန်းထားတာ ရှိလို့ မလာနိုင်ဘူးလို့ ပြောတယ်။ အမေက အခုတလော စီအီးအို လင်ဆိုမီ ဆီကနေ ဂေါက်ရိုက်တာကို သင်ယူနေတာ ဖြစ်ပြီး၊ ပျော်နေတဲ့ ပုံပါပဲ။

တက်ဂယူ လက်ဆောင်ပေးထားတဲ့ အိမ်က မန်ဟက်တန်က Penthouse လောက် မလှပပေမဲ့ သန့်ရှင်းပြီး သက်တောင့်သက်သာ ရှိလှပါတယ်။ ဥယျာဉ်လည်း ရှိတာမလို့ နောက်ပိုင်း ကလေးတွေ ဆော့ကစားဖို့အတွက်လည်း ကောင်းမွန်ပါတယ်။

ဟင်နရီကတော့ အတိုင်းထက်အလွန် ပျော်ရွှင်နေတဲ့ ပုံစံနဲ့ ပြုံးဖြဲဖြဲ ဖြစ်နေခဲ့တယ်။ ကျွန်တော် သူ့ကို ပထမဆုံး တွေ့တုန်းကတော့ သူက တော်ဝင်မျိုးနွယ် ဒါမှမဟုတ် ဘဏ္ဍာရေးလောကရဲ့ ထိပ်သီးပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်လို ဖြစ်ခဲ့ပေမဲ့ အခုတော့ အချစ်ရူးတစ်ယောက်လိုပဲ မြင်နေရတယ်။

သူက အစကတည်းက ဒီလိုမျိုးလား၊ ဒါမှမဟုတ် ကျွန်တော်တို့နဲ့ အတူတူ နေလာခဲ့လို့ ဒီလို ဖြစ်သွားတာလား။

ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် အခုပုံစံက ပိုပြီး ကြည့်လို့ကောင်းပါတယ်။ လူတစ်ယောက်အတွက် ပျော်ရွှင်နေဖို့က အရေးအကြီးဆုံးပဲလေ။

"ကြိုဆိုပါတယ်"

အစ်မ အိုဟျွန်းဂျူးကတော့ ကိုယ်ဝန်က တော်တော်လေး ရင့်နေခဲ့ပါပြီ။ ဗိုက်ထဲက ကလေးက ကျန်းမာသန်စွမ်းစွာ ကြီးထွားနေခဲ့ပေမဲ့ မမျှော်လင့်တဲ့ အခြေအနေတွေအတွက် ပြင်ဆင်နိုင်ဖို့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ဝန်ထမ်းတွေကို အိမ်နဲ့ ကုမ္ပဏီမှာ အမြဲတမ်း အသင့်ချထားခဲ့ရတယ်။

အစ်မ အိုဟျွန်းဂျူးက ခဏလောက် သွားပြီး လှဲနေဦးမယ်လို့ ပြောပြီး အခန်းထဲကို ဝင်သွားတဲ့ အချိန်မှာ ကျွန်တော် ဟင်နရီကို မေးလိုက်တယ်။

"မေးစရာ တစ်ခု ရှိလို့"

"ဘာမေးမှာလဲ"

ကျွန်တော် ဟင်နရီကို မေးလိုက်တယ်။

"မင်း ရော့ချိုင်းလ် မိသားစု အကြောင်းကို သိလား"

သူက သိတာပေါ့ဆိုတဲ့ ပုံစံနဲ့ ခေါင်းညိတ်ပြတယ်။

"သိတာပေါ့။ သူတို့အကြောင်းကို မသိတဲ့လူ ရှိလို့လား"

"လူတိုင်းသိတဲ့ အကြောင်းအရာမျိုး မဟုတ်ဘဲ သူတို့ရဲ့ တကယ့် အခြေအနေမှန်ကို ပြောတာ"

ဟင်နရီက စဉ်းစားမရတဲ့ ပုံစံ ဖြစ်သွားခဲ့တယ်။

"ဘာဖြစ်လို့ ရုတ်တရက်ကြီး အဲဒါကို မေးတာလဲ"

"ဂျူးလူမျိုးတွေရဲ့ အရင်းအနှီးမတည်ငွေအကြောင်းကို စိတ်ဝင်စားလာလို့ပါ"

Golden Gate ရဲ့ တည်ထောင်သူက ဂျာမန်ဂျူးလူမျိုး ဖြစ်တဲ့ အဲရစ် ဂိုးမန်း ပါ။ အစောပိုင်း ကာလတွေတုန်းကတော့ ဂျူးမိသားစုက လည်ပတ်တဲ့ မိသားစု လုပ်ငန်းတစ်ခုအဖြစ် စတင်ခဲ့တာပါ။

"မင်း သိတဲ့အတိုင်းပဲ၊ ငါတို့က တိုက်ရိုက်မျိုးနွယ် ဖြစ်ဖြစ်၊ သွေးသားတော်စပ်တာပဲဖြစ်ဖြစ် အရည်အချင်းအပေါ်မှာ မူတည်ပြီး မိသားစု လုပ်ငန်းကို ဆက်ခံခဲ့ကြတာ။ ဂျူးမိသားစုအချင်းချင်းပဲ လက်ထပ်ခဲ့ကြတာမျိုးလည်း မဟုတ်တော့ အခုကတော့ ဂျူးလူမျိုးတွေရဲ့ အရင်းအနှီးတွေနဲ့ သိပ်ပြီး ဆက်စပ်မှု မရှိတော့ဘူး"

တကယ်တမ်းကျတော့ စီမံခန့်ခွဲမှု အဖွဲ့ကို ကြည့်ရင်တောင် လူမျိုးပေါင်းစုံ ရောနှောနေပြီး၊ ခွဲဝေထားတဲ့ လုပ်ငန်းခွဲတစ်ခုချင်းစီကိုလည်း လွတ်လပ်စွာ စီမံခန့်ခွဲပိုင်ခွင့် ပေးထားတာပါ။

ဒါပေမဲ့ ရော့ချိုင်းလ် မိသားစုကတော့ ဂျူးလူမျိုးတွေနဲ့ပဲ ဆက်ပြီး လည်ပတ်နေတာ ဖြစ်မှာပဲလေ။ ဟုတ်တယ်မလား။

ကျွန်တော် နယူးယောက်မှာ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ကိစ္စကို ပြောပြလိုက်တယ်။

"ငါ JP Morgan ရဲ့ ရုံးချုပ်မှာ ဂရေ့စ် ရော့ချိုင်းလ် လို့ ခေါ်တဲ့ အမျိုးသမီးတစ်ယောက်နဲ့ တွေ့ခဲ့တယ်"

"အမှတ်မထင်ဆုံခဲ့တာလား"

"ဟုတ်မယ်လို့ထင်တာပဲ"

ကျွန်တော် အဲဒီကို သွားခဲ့တာက လုံးဝ ကြိုတင် စီစဉ်ထားတာမျိုး မဟုတ်လို့ပါ။

"ရော့ချိုင်းလ်နဲ့ JP Morgan က နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ဆက်စပ်မှု ရှိကြတာလေ။ ရော့ချိုင်းလ်က ဖောင်ဒေးရှင်းတွေ ဒါမှမဟုတ် တခြားနာမည်တွေ သုံးပြီး ရှယ်ယာအမြောက်အမြားကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြတာ ဖြစ်နိုင်တယ်"

ဒါကလည်း အရင်ကတည်းက သိထားပြီးသား အချက်အလက်တွေပါ။

"ရော့ချိုင်းလ် မိသားစုရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုက ဒေါ်လာ သိန်းပေါင်း ၅၀ ကုဋေ ရှိတယ်လို့ ပြောသံတွေ ကြားရတယ်"

ဟင်နရီက မယုံနိုင်စရာ စကားကို ကြားလိုက်ရသလိုမျိုး အော်ဟစ်ပြီး ရယ်မောတော့တယ်။

"အဲဒီလောက် ပမာဏဆိုရင် အမေရိကန်ရဲ့ တစ်နှစ်စာ GDP ထက်တောင် ပိုပြီး ကြီးမားနေပြီလေ။ မင်းက ဒါကို တကယ်ပဲ ယုံနေတာလား"

စကားဝိုင်းကို နားထောင်နေတဲ့ တက်ဂယူကလည်း လန့်သွားတဲ့ ပုံစံ ဖြစ်သွားခဲ့တယ်။

"ဟား... ဟား... ကောလာဟလတွေထဲမှာ ပါတဲ့ လူတွေရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုက ကောလဟာလအတိုင်းမဟုတ်ဘဲ ဒေါ်လာ သိန်းပေါင်း ၅၀ ကုဋေထက် နည်းနေတာပေါ့နော်"

"……."

သူက ကောလဟာလထွက်နေတဲ့ပိုင်ဆိုင်မှုပမာဏကို တကယ်ပဲ ယုံနေခဲ့တာလား။

"OTK ကုမ္ပဏီက ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံးရဲ့ အာရုံစိုက်မှုကို ခံနေရတာဆိုတော့ သူတို့ဘက်ကလည်း စိတ်ဝင်စားလာတာက သဘာဝကျပါတယ်"

"ငါ့မှာ ရှိတဲ့ ငွေတွေကြောင့်လား"

ဟင်နရီက ခေါင်းညိတ်ပြတယ်။

"ငွေက ငွေပဲ ဖြစ်ပေမဲ့ မင်းရဲ့ ငယ်ရွယ်တဲ့ အသက်အရွယ်ကလည်း အကြောင်းရင်းတစ်ခုပဲ"

တကယ်လို့ လူတစ်ယောက် ဈေးကွက်ရဲ့ ပျမ်းမျှထက် ပိုပြီး မြင့်မားတဲ့ အကျိုးအမြတ်တွေကို ဆက်ပြီး ရရှိနိုင်မယ်ဆိုရင် အချိန်နဲ့ ပေါင်းစပ်လိုက်တဲ့အခါ ကြီးမားတဲ့ အင်အားကို ရရှိလာမှာပါ။

"မင်းရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုက နှစ်တိုင်း ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းပဲ တိုးတက်လာမယ်ဆိုရင်တောင် ၇ နှစ်လောက်ဆိုရင် နှစ်ဆ ဖြစ်လာလိမ့်မယ်။ ၁၄ နှစ်ဆိုရင် လေးဆ၊ ၂၁ နှစ်ဆိုရင် ရှစ်ဆ ဖြစ်လာမှာ။ တကယ်လို့ ရရှိမယ့် အကျိုးအမြတ်က အဲဒီထက် ပိုပြီး မြင့်မားမယ်ဆိုရင်တော့ တွက်ထားတဲ့ အချိန်ထက်တောင် ပိုမြန်မြန် အကျိုးအမြတ်တွေရလာလိမ့်မယ်"

"ဒါက ကြားထဲမှာ တစ်ကြိမ်မှ မရှုံးဘူးဆိုတဲ့ အခြေအနေပေါ်မှာ မူတည်တာပေါ့"

တကယ်လို့ ဈေးကွက်ရဲ့ ပျမ်းမျှ အကျိုးအမြတ်ကိုပဲ ရည်မှန်းမယ်ဆိုရင်တော့ ကြီးမားတဲ့ စွန့်စားမှုတွေကို လုပ်စရာ မလိုပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီထက် ပိုတဲ့ အကျိုးအမြတ်ကို လိုချင်ရင်တော့ စွန့်စားမှုက မရှောင်လွှဲနိုင်ဘူးလေ။

နှစ်စဉ် အကျိုးအမြတ် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းဆိုတာကတော့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အနည်းငယ် တတ်ကျွမ်းတဲ့လူဆိုရင် လွယ်လွယ်ကူကူ ရရှိနိုင်တဲ့ ပမာဏ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘယ်နှစ်ယောက်က အဲဒီလိုမျိုး အကျိုးအမြတ်ကို နှစ်တိုင်းမပျက် ရရှိနိုင်မှာမလို့လဲ။

ပြီးတော့ အရင်းအနှီး ပမာဏက ကြီးမားလာလေလေ၊ ရရှိမယ့် အကျိုးအမြတ် နှုန်းကလည်း လျော့နည်းသွားရလေလေပါပဲ။ ဝမ် ၁ သန်းကို ဝမ် ၁၀ သန်း ဖြစ်အောင် လုပ်တာနဲ့ ဝမ် သန်း ၁သောင်းကို ဝမ် သန်းပေါင်း ၁သိန်း ဖြစ်အောင် လုပ်တာက လုံးဝ အခြေအနေချင်း ကွဲပြားပါတယ်။

"တကယ်တမ်းကျတော့ အဲဒီလိုမျိုး လုပ်နိုင်တဲ့လူ ရှိခဲ့ဖူးတယ် မဟုတ်ဘူးလား"

"ဝါရင် ဘတ်ဖတ် လား"

အဲဒီအဖိုးကြီးက မထင်မှတ်ရလောက်အောင် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ နှစ်တိုင်း ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း အကျိုးအမြတ် ရအောင် လုပ်နိုင်ခဲ့တာပါ။ ပြီးတော့ အထည်အလိပ် ကုမ္ပဏီအသေးလေး ဖြစ်ခဲ့တဲ့ Berkshire Hathaway ကိုလည်း ဈေးကွက်တန်ဖိုး ဒေါ်လာ သန်းပေါင်း ၆သိန်းကျော်ရှိတဲ့ ကုမ္ပဏီကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာအောင် ကြီးထွားစေခဲ့တယ်။

"အရေးကြီးတာက ကန်ဂျင်ဟူ အနေနဲ့ ဒါကို တကယ်ပဲ လုပ်နိုင်မလား၊ မလုပ်နိုင်ဘူးလားဆိုတာထက် လူတွေက မင်းကို လုပ်နိုင်လိမ့်မယ်လို့ ထင်နေကြတာပဲ"

ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ကျွန်တော့်မှာ အနာဂတ်ကို ကြိုမြင်နိုင်စွမ်း ရှိနေတာဖြစ်လို့ မဖြစ်နိုင်တာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ လက်ရှိ ကျွန်တော့်ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုက ဒေါ်လာ သန်း ၁၅၀,၀၀၀လောက် ရှိနေတာဆိုတော့ နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကြာရင် ဒေါ်လာ သိန်းပေါင်း ၁ ကုဋေထက် ပိုပြီး များပြားလာမလား။

ဆော်ဒီ တော်ဝင်မိသားစုနဲ့ အဘူဒါဘီ တော်ဝင်မိသားစုတွေက အဲဒီထက် ပိုပြီး များပြားတဲ့ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုတွေကို ပိုင်ဆိုင်ထားကြတယ်လို့ ပြောပေမဲ့ သူတို့က မိသားစုအလိုက် ဖြစ်ပြီး၊ ကျွန်တော်ကတော့ တစ်ဦးတစ်ယောက်ထဲ ဖြစ်နေတာပါ။

"သမိုင်းမှာ ဘယ်သူမှ ကန်ဂျင်ဟူ လိုမျိုး အချိန်တိုအတွင်းမှာ ငွေတွေ အများကြီး မရှာနိုင်ခဲ့ဖူးဘူး။ ဒါက ဂျွန် ဒီ ရော့ကဖဲလား နဲ့ အင်ဒရူး ကာနက်ဂီ တို့တောင် မလုပ်နိုင်ခဲ့တဲ့ အရာပဲ"

ဂျွန် ဒီ ရော့ကဖဲလား က Standard Oil ကို တည်ထောင်ခဲ့တဲ့ ရေနံဘုရင် ဖြစ်ပြီး၊ အင်ဒရူး ကာနက်ဂီ ကတော့ Carnegie Steel ကို တည်ထောင်ခဲ့တဲ့ သံမဏိဘုရင် ဖြစ်ပါတယ်။

သူတို့နှစ်ယောက်လုံးဟာ သူတို့ရဲ့ အထွတ်အထိပ် ကာလတုန်းက (လက်ရှိ တန်ဖိုးနဲ့ တွက်ရင်) ဒေါ်လာ သန်းပေါင်း သိန်းနဲ့ချီတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေ ရှိခဲ့ကြတာဖြစ်ပြီး၊ သူတို့ တည်ထောင်ခဲ့တဲ့ ကုမ္ပဏီတွေကတော့ အခုအချိန်အထိ ExxonMobil နဲ့ US Steel အဖြစ် ကျန်ရှိနေဆဲဖြစ်ကာ အမေရိကန် စီးပွားရေးရဲ့ အဓိက မဏ္ဍိုင်တွေအဖြစ် ပါဝင်နေကြတုန်းပါပဲ။

ငွေက စုပုံလာတာနဲ့အမျှ သူ့အလိုလို အင်အား ရှိလာတတ်တယ်။

ဂုဏ်သရေရှိတဲ့ မိသားစုဆိုတာကို စဉ်းစားကြည့်ရင်တောင် အဲဒီမိသားစု ပိုင်ဆိုင်ထားတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေပေါ်မှာ အခြေခံထားတာပါပဲ။ ဘယ်နှစ်ယောက်က ဂုဏ်သိက္ခာတစ်ခုထဲနဲ့တင် ရေရှည် ရပ်တည်နိုင်မှာလဲ။

"သူတို့မှာ ပိုင်ဆိုင်မှု ဘယ်လောက်ရှိလဲ"

"အင်း... ဒေါ်လာ သိန်းပေါင်း ၅၀ ကုဋေအထိတော့ မဟုတ်ရင်တောင် ဒေါ်လာ သိန်းပေါင်း ၁ ကုဋေ ဒါမှမဟုတ် သိန်းပေါင်း ၂ ကုဋေလောက်တော့ ရှိနိုင်တယ်။ အဲဒီထက် ပိုရင်လည်း ပိုနိုင်တာပေါ့"

ရော့ချိုင်းလ် မိသားစုက ရန်ပုံငွေ စီမံခန့်ခွဲမှုနဲ့ အတွင်းပိုင်း ကိစ္စရပ်တွေကို မိသားစုဝင်တွေနဲ့ ဆွေးမျိုးတွေကြားထဲမှာပဲ လုပ်ဆောင်ကြတာပါ။ ဒါကြောင့်မလို့ တိကျတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု ပမာဏ ဒါမှမဟုတ် စီမံခန့်ခွဲမှု နည်းလမ်းတွေကို ပြင်ပလူတွေက သိရဖို့ ခက်ခဲလှပါတယ်။

"ဒါကြောင့်မလို့ ငါတို့ မြင်နေရတဲ့အရာက အားလုံး မဟုတ်နိုင်ဘူး"

"သိသလောက်ပဲ မြင်ရတယ်" ဆိုတဲ့ စကားလိုမျိုးပဲ၊ လူတစ်ယောက်ရဲ့ အမြင်က နောက်ဆုံးမှာတော့ ကိုယ်သိထားတဲ့ အတိုင်းအတာထက် မကျော်လွန်နိုင်ဘူးလေ။

ဖြစ်နိုင်တာကတော့ ကျွန်တော် အခုအချိန်အထိ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ ဘဏ္ဍာရေး ဈေးကွက်ဆိုတာကြီးက တစ်ခုလုံးရဲ့ အစိတ်အပိုင်း အသေးလေးတစ်ခုပဲ ဖြစ်နေလောက်မလား။