အခန်း ၁၆၄

အခန်း (၁၆၄) ရှန်ကွမ်းအား နှိမ်နင်းသတ်ဖြတ်ခြင်း

"တုပတယ် ဟုတ်လား... ဟက်ဟက်ဟက်... မင်းက ရင်မဆိုင်ရဲလို့ လက်သီးတစ်ချက်တည်းနဲ့ စိတ်ကူးယဉ်ကမ္ဘာကို ရိုက်ခွဲပစ်လိုက်တာပဲ... စိတ်ကူးယဉ်ကမ္ဘာဆိုတာ ခွန်အားသက်သက်နဲ့ ဖျက်ဆီးပစ်လို့ ရတဲ့အရာများ မှတ်နေလား..."

ဆရာတော်ချန်မေက တည်ငြိမ်စွာ ပြုံးလျက် ပြောလိုက်သည်။

ယခင်က ရိခုန်းဖြစ်ခဲ့သကဲ့သို့ပင် ကျန်းချဲ့၏ ရင်အောက်ခြေနက်ရှိုင်းရာမှ ဟာကွက်ကို ရှာတွေ့သွားပြီဟု သူက ထင်မှတ်နေခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူ၏စိတ်အာရုံကို လှုပ်ရှားလိုက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် စောစောက ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သော ချီဟွမ်... ကန်တာပြောင် နှင့် အခြားသူများ အားလုံးက ထပ်မံ၍ ထွက်ပေါ်လာကြပြန်သည်။ သူတို့အားလုံးက ကျန်းချဲ့ကို ဒေါသတကြီးဖြင့် စိုက်ကြည့်နေကြလေသည်။

ဤမြင်ကွင်းကို မြင်လိုက်ရသောအခါ ကျန်းချဲ့က ရှေ့သို့ တစ်လှမ်းတိုးလိုက်ပြီး ချီဟွမ်ကို တည့်တည့်စိုက်ကြည့်ကာ အေးအေးဆေးဆေးပင် ပြောလိုက်သည်။

"မင်းနဲ့ငါ စသိခဲ့ကြတာက... အချင်းချင်း အသုံးချစရာ တန်ဖိုးတွေ ရှိနေကြလို့ပဲ... ငါကသာ ငွေလျန်သောင်းချီပြီး မဆက်သခဲ့ဘူးဆိုရင် မင်းက ငါ့ကို အထင်ကြီးပါ့မလား... ငါကသာ ထူးချွန်တဲ့ သိုင်းပါရမီတွေကို မပြသနိုင်ခဲ့ဘူးဆိုရင် မင်းက မင်းအဖေနဲ့ ငါ့ကို မိတ်ဆက်ပေးပါ့မလား... ဒီလောကကြီးမှာ ထာဝရ မိတ်ဆွေဆိုတာ မရှိဘူး... ထာဝရ အကျိုးအမြတ်ပဲ ရှိတာ... ဒါပေမဲ့ မင်းနဲ့ငါ့ကြားမှာတော့ အပြန်အလှန် လေးစားမှုတွေ ရှိခဲ့ကြတယ်... သိကျွမ်းတာ မကြာသေးပေမဲ့ ရေစက်ဆုံပြီး အချင်းချင်း မိတ်ဆွေတွေအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ကြတာလေ... ဘယ်မှာများ အသုံးချတယ်ဆိုတာ ရှိလို့လဲ..."

'ဖျန်း'

ပုံဖော်ထားသော ချီဟွမ်၏ ပုံရိပ်ယောင်မှာ နေရာမှာတင် ပေါက်ကွဲပျက်စီးသွားခဲ့တော့သည်။

ဤအရာများ အားလုံးက ဆရာတော်ချန်မေက သူ၏ စိတ်နှလုံးအတွင်းမှနေ၍ ဆွဲထုတ်ဖန်တီးထားသော စိတ်ကူးယဉ်ကမ္ဘာ သက်သက်သာ ဖြစ်ပြီး ကိုယ်ပိုင် တွေးခေါ်နိုင်စွမ်း လုံးဝ မရှိပေ။ သူက မိမိကိုယ်ကိုယ်သာ ယုံကြည်အောင် ဖျောင်းဖျနိုင်မည်ဆိုပါက ပုံရိပ်ယောင်များက အလိုအလျောက် ပျက်စီးသွားမည်သာ ဖြစ်သည်။

ထို့နောက် သူက ကန်တာပြောင်ဆီသို့ နောက်ထပ် တစ်လှမ်း တိုးသွားလိုက်ပြန်သည်။

"မင်းက ငါ့နောက်ကို အရင်ဆုံး လိုက်ခဲ့တာက... အရန်စစ်သည်တပ်ဖွဲ့ကနေ ထွက်သွားနိုင်အောင် ငါက ကူညီပေးနိုင်လို့ပဲ... အဲဒီတုန်းက မင်းရဲ့ သွေးကြွေးကို ဆပ်ပေးမယ်လို့ ငါ ကတိပေးခဲ့တယ်... အခု ငါ လုပ်ပေးနိုင်ခဲ့ပြီလေ... မင်းက ဒီတစ်သက် ငါ့နောက်ကို လိုက်ပြီး မြင်းဇက်ကြိုးကိုင်ပေးမယ်လို့ ပြောခဲ့တယ်လေ... တကယ် လုပ်နိုင်ရဲ့လား..."

"တပ်မှူးရဲ့ ကျေးဇူးကို... တစ်သက်လုံး ဆပ်လို့ ကုန်မှာ မဟုတ်ပါဘူး..."

ကန်တာပြောင်က ပြောပြီးသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် ခါးကိုကိုင်းညွတ်၍ အရိုအသေပေးလိုက်ပြီးနောက် ဖြည်းညင်းစွာ လွင့်ပျောက်သွားလေသည်။

ကျန်းချဲ့က ဟွမ်ရှန်းရှန်းကို ဆက်လက် ရင်ဆိုင်လိုက်သည်။

"မင်းနဲ့ငါ သိခဲ့တာ လအနည်းငယ်ပဲ ရှိသေးတယ်... မြင်မြင်ချင်း ချစ်သွားတယ် ဆိုတာမျိုးကို ငါ ဘယ်တော့မှ မယုံကြည်ဘူး... အဲဒါက ရုပ်ရည်ကိုကြည့်ပြီး သဘောကျသွားတာ သက်သက်ပဲ... မင်းက လုမိသားစုရဲ့ ချုပ်ကိုင်မှုအောက်မှာ လုဖျင်ကျိုးကို မတတ်သာဘဲ လက်ထပ်ခဲ့ရတာ... မင်္ဂလာဆောင်တဲ့နေ့မှာ မင်းကို ဒုက္ခတွင်းထဲကနေ ငါ ကယ်တင်ခဲ့တယ်... နာမည်ဆိုး အတပ်ခံရရင်တောင်မှ ဂရုမစိုက်ခဲ့ဘူး... အခုအချိန်မှာ တကယ့်အချစ်စစ် မရှိသေးတာ မှန်ကောင်းမှန်နိုင်ပေမဲ့... နောင်တစ်ချိန်ကျရင် ဘယ်သူက သိနိုင်မှာလဲ... ရှန်းရှန်း... မင်းရော အဲဒီလို မထင်ဘူးလား..."

"တပ်မှူး..."

ဟွမ်ရှန်းရှန်းက တီးတိုးရေရွတ်လိုက်ပြီး လေနှင့်အတူ လွင့်ပါပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။

ဆက်လက်၍ ကျန်းချဲ့က တပ်မှူးချုပ်ချီထံသို့ လျှောက်သွားလိုက်သည်။

"တပ်မှူးချုပ်... ကျွန်တော့်ကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောခွင့်ပြုပါ... ထိုက်အန်းမြို့ရဲ့ ရှုပ်ထွေးမှုတွေက ကျွန်တော် မရှိဘူးဆိုရင်တောင်မှ... တစ်နေ့နေ့ကျရင် ပေါက်ကွဲထွက်လာမှာပဲ... အဲဒီ ပုန်ကန်သောင်းကျန်းနေတဲ့ အင်အားစုတွေကို မရှင်းလင်းပစ်သရွေ့... ဒီနေရာက ဘယ်တော့မှ အေးချမ်းမှာ မဟုတ်ဘူး... ကျွန်တော် လုပ်နိုင်တာက... ကျွန်တော့်စွမ်းအား ရှိသလောက်နဲ့ ဒီပြည်သူတွေကို အသက်ရှင်ဖို့ လမ်းကြောင်းတစ်ခု ပေးဖို့ပဲ... ကျွန်တော်က ဂိုဏ်းအသီးသီးကို ပုန်ကန်အောင် သွေးထိုးပေးခဲ့တာ မှန်ပါတယ်... ဒါပေမဲ့ ဒီလိုဆိုးရွားတဲ့ မြင်ကွင်းမျိုးတွေ... ဘယ်တော့မှ ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်ဘူး... ကျွန်တော် အာမခံတယ်..."

"ဟက်ဟက်ဟက်..."

တပ်မှူးချုပ်ချီက ခေါင်းကို ခပ်ဖွဖွ ညိတ်ပြလိုက်ပြီး ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးကြားတွင် ပျောက်ကွယ်သွားတော့သည်။

"ကျူးရှန်း... ခင်ဗျားက ကျွန်တော့်အပေါ် ကျေးဇူးရှိတယ်လို့ ပါးစပ်ကနေ အမြဲပြောနေတယ်... ကျွန်တော့်ကိုယ်ပေါ်က မွေးရာပါ ဝိညာဉ်စွမ်းအင်ကို မက်မောခဲ့တာကို ခင်ဗျား မေ့သွားပြီလား... ကျွန်တော့်ကို တမင်သက်သက် ဖိနှိပ်ထိန်းချုပ်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့တာတွေကိုရော ခင်ဗျား မေ့သွားပြီလား... ကျွန်တော်က ကျေးဇူးကန်းတယ် ဟုတ်လား... တပ်မှူးလျိုက အခုဆိုရင် အဆင့်ရှစ် ခရိုင်ဒုဝန်ထောက် နေရာမှာ ရောက်နေပြီ... နောင်တစ်ချိန်ကျရင် ဒီထက်ပိုမြင့်တဲ့ နေရာကိုတောင် ရောက်လာဦးမှာ... ကျွန်တော် ရှိနေသရွေ့... သူက တိမ်တိုက်တွေကို ကျော်လွှားပြီး တက်လှမ်းနိုင်လိမ့်မယ်... သူကမှ ကျွန်တော့်အပေါ် တောင်တန်းကြီးလို ကျေးဇူးကြီးမားပြီး... ဘယ်တော့မှ စွန့်ပစ်မသွားခဲ့တဲ့သူပဲ... ခင်ဗျား လုပ်နိုင်ခဲ့လို့လား... ဘိုးဘေးတွေကို စော်ကားတယ်... လူ့ကျင့်ဝတ်တွေကို ချိုးဖောက်တယ်... ခင်ဗျားက တကယ့်ကို ကြီးမားတဲ့ အပြစ်တွေကို တပ်ပေးလိုက်တာပဲ... မသိတဲ့သူတွေဆိုရင် ကျွန်တော်က အကြီးအကျယ် မကောင်းမှုတွေ လုပ်ထားတယ်လို့တောင် ထင်သွားနိုင်တယ်... တကယ်တမ်း လက်တွေ့မှာကျတော့ရော... ကျွန်တော်က ရေကြောင်းကုန်သွယ်ရေးဂိုဏ်းကို အရင်ဆုံး ရှင်းလင်းခဲ့တယ်... ပြီးတော့ တောင်ပေါ်ဓားပြတွေကို သတ်ဖြတ်ခဲ့တယ်... ယန်ဂူခရိုင်က ပြည်သူတွေအတွက် အေးချမ်းတဲ့ ကောင်းကင်ယံတစ်ခုကို ဖန်တီးပေးခဲ့တယ်... ပြီးတော့ ခင်ဗျားရဲ့ မိသားစုဝင်တွေကိုတောင် အတိတ်က ကိစ္စတွေအတွက် အပြစ်မယူဘဲ... သေချာ ဂရုစိုက် ပံ့ပိုးပေးခဲ့တယ်... ခင်ဗျားက ဘယ်လို အခွင့်အရေးမျိုးနဲ့ ကျွန်တော့်ကို အပြစ်လာတင်ရဲတာလဲ..."

"မင်း..."

ကျူးရှန်းက မျက်လုံးများကို ပြူးကျယ်ထားသော်လည်း စကားတစ်ခွန်းမျှ ထွက်မလာတော့ဘဲ ကျန်းချဲ့၏ လက်သီးတစ်ချက်အောက်တွင် ပေါက်ကွဲ ကြေမွသွားခဲ့လေသည်။

နောက်ဆုံးတွင် ကျန်းချဲ့က မူလခန္ဓာကိုယ်ပိုင်ရှင်၏ မိဘများရှေ့သို့ ရောက်ရှိသွားသည်။ အမှန်တကယ်တော့ ထိုလူနှစ်ယောက်အပေါ် သူ၏ မှတ်မှတ်ရရရှိမှုက အလွန်ဝေဝါးလှပြီး မှတ်ဉာဏ်ထဲတွင်သာ တည်ရှိနေခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် သူက လေးနက်သော အသံဖြင့် ပြောလိုက်ဆဲပင်။

"အေးအေးဆေးဆေး ငါးဖမ်းပြီး... တစ်သက်လုံး ဘေးကင်းလုံခြုံဖို့ဆိုတာ... မျှော်လင့်ချက် အလကား သက်သက်ပါပဲ... အခုဆိုရင် လောကကြီးမှာ ရှုပ်ထွေးမှုတွေ ပေါ်ပေါက်နေပြီ... အနှေးနဲ့အမြန် တစ်နေ့နေ့ကျရင် တစ်ကမ္ဘာလုံး ကသောင်းကနင်း ဖြစ်လာမှာပဲ... ကျွန်တော်က သိုင်းပညာရှင်တွေရဲ့ လက်ထဲမှာ အလွယ်တကူ အသတ်ခံရမယ့် ပုရွက်ဆိတ်လေး တစ်ကောင် မဖြစ်ချင်ဘူး... ကျွန်တော်က လူတိုင်းရဲ့ ခေါင်းပေါ်မှာ ရပ်တည်ပြီး... ဒီကမ္ဘာကြီးရဲ့ နတ်ဘုရား တစ်ပါး ဖြစ်ချင်တာ... ကျွန်တော့်ရဲ့ လမ်းစဉ်ကို တားဆီးသူ မှန်သမျှ... အကုန်လုံးက သေရာပါ ရန်သူတွေပဲ... ဒီလောကကြီးမှာ... ကျွန်တော့်ကို ကယ်တင်နိုင်မယ့်သူ ဘယ်သူမှ မရှိဘူး... အပေါ်ယံ ဟန်ဆောင်ကောင်းနေတဲ့ ဘုန်းကြီးအို တစ်စုကို... ကျွန်တော်က ယုံကြည်ကိုးကွယ်ရမှာလား... တစ်နေ့နေ့ကျရင်... ဗုဒ္ဓဘာသာကိုရော တာအိုဘာသာကိုပါ ကျွန်တော် အမြစ်ပြတ် ရှင်းလင်းပြီး... လောကကြီး တစ်ခုလုံးကို အုပ်စိုးရမယ်... ကျွန်တော့်ရဲ့ ဓားအောက်မှာ သေရတာက... အဲဒီလူတွေအတွက် ဂုဏ်ယူစရာပဲ... အပြစ်တွေ ဆိုတာကတော့... ဟားဟားဟား... ကျွန်တော် သတ်ခဲ့တဲ့ လူတွေထဲမှာ... ဘယ်သူကများ အပြစ်တွေနဲ့ မကင်းရှင်းတဲ့သူ မရှိလို့လဲ... သာမန် ပြည်သူတစ်ယောက်ကို ကျွန်တော် အနိုင်ကျင့်ခဲ့ဖူးလို့လား... သူတို့ကို သတ်လိုက်တာက အပြစ်လုပ်တာ မဟုတ်ဘူး... ကုသိုလ်ရတာပဲ..."

ကျန်းချဲ့၏ စကားလုံးတိုင်းက ပုလဲလုံးများကဲ့သို့ ထိမိလှပေသည်။ သူ၏ စကားတစ်ခွန်း ထွက်ပေါ်လာတိုင်း မိဘများ၏ ပုံရိပ်က တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် ပိုမို ဝေဝါးသွားပြီး နောက်ဆုံးတွင် လုံးဝ ပျောက်ကွယ်သွားတော့သည်။

သူ၏ အရှေ့ရှိ ပုံရိပ်ယောင်များ အားလုံး ပျောက်ကွယ်သွားသည့် အချိန်တွင် ကျန်းချဲ့က သူ၏ တစ်ကိုယ်လုံး အလွန်အမင်း ပေါ့ပါးလွတ်လပ်သွားသကဲ့သို့ ခံစားလိုက်ရသည်။ သူ၏ ပတ်လည်ရှိ သွေးပင်လယ်ကလည်း ပိုမို ပြင်းထန် တောက်ပလာပြီး သိုင်းစိတ်ဆန္ဒ၏ စွမ်းအားကလည်း နောက်တစ်ဆင့်သို့ တက်လှမ်းသွားခဲ့လေပြီ။ အရှေ့ရှိ ဆရာတော်ချန်မေကို ကြည့်ရင်း အပြုံးလေးတစ်ခု ဖြင့် ပြောလိုက်သည်။

"ဘုန်းကြီးအို... ခင်ဗျားကို ကျေးဇူးတင်ရဦးမယ်... ကျွန်တော့်ရဲ့ သိုင်းစိတ်ဆန္ဒကို ပိုပြီး ခိုင်မာသွားအောင် လုပ်ပေးလိုက်လို့လေ..."

ဤမြင်ကွင်းကို မြင်လိုက်ရသောအခါ ဆရာတော်ချန်မေ၏ ရင်ထဲတွင် လေးလံသွားပြီး ဖော်ပြ၍မရနိုင်သော ကြောက်ရွံ့မှုတစ်ခုပင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။

သူ ကြောက်ရွံ့နေသည်မှာ ကျန်းချဲ့၏ စွမ်းအားကို မဟုတ်ပေ။ ထို့ထက်ပို၍ သူ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော နည်းလမ်းများကိုလည်း မဟုတ်ပေ။ သူ၏ စိတ်နေစိတ်ထားကို ကြောက်ရွံ့နေခြင်း ဖြစ်သည်။ သူ၏ အမြင်တွင် လူမည်မျှပင် သတ်ဖြတ်ပါစေ ကျန်းချဲ့၏ စိတ်နှလုံးကို လုံးဝ တုန်လှုပ်သွားစေနိုင်မည် မဟုတ်ပေ။

အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဤအရာက မှန်ကန်သည်ဟု ကျန်းချဲ့က ရင်ထဲမှ အမှန်တကယ် ယုံကြည်ထားသောကြောင့်ပင်။

သူကိုယ်တိုင်က... အမြဲတမ်း မှန်ကန်သော ဘက်တွင် ရပ်တည်နေခြင်း ဖြစ်သည်။

ငါ တစ်ယောက်တည်းသာ အကြီးမြတ်ဆုံးပဲ...

ဤကဲ့သို့သော စိတ်နေစိတ်ထားမျိုးကို... သူ တစ်ခါမှပင် မကြားဖူးခဲ့ပေ။

"မွေးရာပါ မိစ္ဆာမျိုးစေ့ပဲ..."

ဆရာတော်ချန်မေ၏ မျက်နှာပေါ်တွင် စိတ်ပျက်အားငယ်သည့် အမူအရာများ ပေါ်လာပြီး စကားလုံး အနည်းငယ်ကို ဖြည်းညင်းစွာ ဖွင့်ဟပြောဆိုလိုက်သည်။

"အခု... ငါ့အလှည့် ရောက်ပြီ..."

ကျန်းချဲ့က ရှေ့သို့ တစ်လှမ်း တိုးလိုက်ရာ သွေးပင်လယ်ကြီးက ကောင်းကင် တစ်ခုလုံးကို ဖုံးလွှမ်းသွားတော့သည်။

"ဘာလဲ... မင်းကလည်း ဒီလို စိတ်ကူးယဉ်ကမ္ဘာမျိုး သုံးပြီး ငါ့ကို ပြန်တိုက်ခိုက်မလို့လား..."

ဆရာတော်ချန်မေက ခေါင်းမော့ကာ မျက်မှောင်ကြုတ်လိုက်သည်။

သူ၏ စိတ်နေသဘောထား အရဆိုလျှင် မည်သည့် သက်ရောက်မှုမျှ ရှိမည် မဟုတ်ပေ။

"မဟုတ်ဘူး... ငါက စကားတစ်ခွန်းလောက်ပဲ မေးချင်တာ... ဒီလောကကြီးကို ဗုဒ္ဓဘာသာက အုပ်ချုပ်တာ ပိုကောင်းမယ် ထင်လား... ဒါမှမဟုတ် အစိုးရက အုပ်ချုပ်တာ ပိုကောင်းမယ် ထင်လား..."

"ဗုဒ္ဓတရားတော်တွေက လောကသားတွေကို ဆုံးမသွန်သင်ပြီး... ကောင်းတဲ့လမ်းကို ရောက်အောင် လမ်းပြပေးတယ်... သဘာဝကျကျ အစိုးရထက်တော့ အများကြီး ပိုကောင်းတာပေါ့..."

ကျန်းချဲ့၏ နှုတ်ခမ်းထောင့်များက အနည်းငယ် ကွေးတက်သွားပြီး အပြုံးတစ်ခု ပေါ်လာခဲ့သည်။ စိတ်အာရုံကို လှုပ်ရှားလိုက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် အသက် ဆယ်နှစ်ကျော် အရွယ် ကလေးငယ် သုံးယောက် ချက်ချင်း ထွက်ပေါ်လာပြီး ဆရာတော်ချန်မေ၏ အရှေ့တွင် အလျင်အမြန် ဒူးထောက်ကာ အဆက်မပြတ် တောင်းပန်နေကြတော့သည်။

ဆရာတော်ချန်မေက မျက်မှောင်ကြုတ်သွားပြီး အဓိပ္ပာယ်ကို နားမလည်နိုင်အောင် ဖြစ်သွားသည်။

ကျန်းချဲ့ ဘာလုပ်နေသလဲ ဆိုသည်ကို သူ သေချာ စဉ်းစား၍ မရသေးပေ။

ကျန်းချဲ့က မြေကြီးပေါ်ရှိ ကလေးငယ် သုံးယောက်ကို လက်ညှိုးထိုးကာ ပြောလိုက်သည်။

"သူတို့သုံးယောက်လုံးက အသက် ဆယ့်နှစ်နှစ် ဆယ့်သုံးနှစ် အရွယ်လေးတွေပဲ ရှိသေးတယ်... ဒါပေမဲ့ ငယ်ငယ်ကတည်းက စည်းကမ်းမဲ့ပြီး လူ့အသက်ကို မြက်ပင်လေးတွေလို သဘောထားခဲ့ကြတယ်... နှစ်ပေါင်းများစွာ အတန်းဖော်တွေကို အနိုင်ကျင့်ခဲ့ပြီး မိစ္ဆာစိတ်တွေကလည်း ထိန်းချုပ်လို့ မရနိုင်အောင် ဖြစ်နေခဲ့တယ်... နောက်ဆုံးမှာတော့ စိတ်ထဲကနေ အဆိုးရွားဆုံး အကြံအစည်တွေ ပေါ်လာခဲ့တယ်..."

"အတန်းဖော် ကလေးငယ်ရဲ့ ခေါင်းကို သံတူနဲ့ အရှင်လတ်လတ် ရိုက်ခွဲပစ်ခဲ့ပြီး... အသက်ငွေ့လေး နည်းနည်း ကျန်နေသေးတဲ့ ကလေးကို မြေကြီးထဲမှာ အရှင်လတ်လတ် မြှုပ်ပစ်ခဲ့တယ်... တကယ့်ကို အကြီးမားဆုံး အပြစ်တွေကို ကျူးလွန်ခဲ့တာပဲ... ငါ မေးမယ်... အခု သူတို့က လူသတ်လက်နက်ကို ချလိုက်ပြီ ဆိုပါတော့... မင်းက ဗုဒ္ဓတရားတော်တွေနဲ့ သူတို့ကို ကောင်းတဲ့လမ်းကို ရောက်အောင် လမ်းပြပေးမှာလား... ဒါမှမဟုတ် အစိုးရရဲ့ ဥပဒေအတိုင်း... သူတို့ကို သေဒဏ်ပေးမှာလား..."

"ဆရာတော်... တပည့်တော် မှားသွားပါပြီ... တစ်ခဏတာ အမှားလုပ်မိသွားတာပါ... ဆရာတော် ခွင့်လွှတ်ပေးပါ..."

"ဆရာတော်... တပည့်တော်က မတော်တဆ လက်လွန်သွားတာပါ... အထက်မှာ မိဘတွေ ရှိပါသေးတယ်... တပည့်တော်ကို အသက်ချမ်းသာ ပေးပါ..."

"ဆရာတော်... တပည့်တော်က ကလေးလေးပဲ ရှိပါသေးတယ်... ဒီနှစ်မှ အသက် ဆယ့်နှစ်နှစ် ပြည့်တာပါ... လူသတ်လက်နက်ကို ချလိုက်ရင် ချက်ချင်း ဗုဒ္ဓ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ပြောကြတယ် မဟုတ်လား... တပည့်တော် အခု နောင်တရနေပါပြီ... တပည့်တော်ကို ကယ်ပါဦး..."

ကလေးငယ် အချို့က သူ၏ ဘေးတွင် ဒူးထောက်ကာ အဆက်မပြတ် တောင်းပန်နေကြပြီး သူ၏ ခြေထောက်ပေါ်တွင် မှောက်လျက်သား ငိုယိုကာ သူတို့၏ အပြစ်များအတွက် နောင်တရကြောင်း ပြောဆိုနေကြသည်။

ဆရာတော်ချန်မေက မျက်မှောင်ကြုတ်သွားပြီး မြေကြီးပေါ်ရှိ ကလေးငယ်များကို ကြည့်လိုက်၊ အရှေ့ရှိ ကျန်းချဲ့ကို ကြည့်လိုက်ဖြင့် အချိန်တိုအတွင်း ဆုံးဖြတ်ချက်ချရန် ခက်ခဲနေလေသည်။

"ချန်မေ... ရွေးချယ်မှု လုပ်လိုက်လေ... မင်းက ဗုဒ္ဓတရားတော်ကို လိုက်နာမှာလား... ဒါမှမဟုတ် အစိုးရ ဥပဒေအတိုင်း ပြင်းပြင်းထန်ထန် အပြစ်ပေးမှာလား..."

ကျန်းချဲ့က မေးခွန်းထုတ်လိုက်သည်။

"သူတို့က မင်း ဖန်တီးထားတဲ့ ပုံရိပ်ယောင်တွေ သက်သက်ပဲလေ... ဒီလို ဆိုးရွားတဲ့ လူယုတ်မာတွေ တကယ် ရှိနေမယ်လို့ ဘယ်လိုလုပ် ဖြစ်နိုင်မှာလဲ..."

ဆရာတော်ချန်မေက မျက်မှောင်များကို တင်းကျပ်စွာ ကြုတ်ကာ ပြန်လည် ချေပလိုက်သည်။

"လောကကြီးမှာ မဖြစ်နိုင်တဲ့ ကိစ္စဆိုတာ မရှိဘူး... ငါ မင်းကို ပြောပြနိုင်တာက... ဒါ တကယ်ပဲ ဆိုတာကိုပဲ... အခု မင်း ရွေးချယ်ရမယ့် အချိန် ရောက်ပြီ... မင်းကိုယ်မင်း မယုံကြည်ဘူးလို့ ဟန်ဆောင် လှည့်စားလို့ ရပါတယ်... ဒါပေမဲ့ နောက်ပိုင်းကျရင် ဗုဒ္ဓတရားတော် တွေကို ပါးစပ်ဖျားမှာ လာမတင်ထားနဲ့တော့..."

"လူသတ်လက်နက်ကိုချလိုက်ရင် ချက်ချင်း ဗုဒ္ဓဖြစ်နိုင်တယ်... ဘုန်းဘုန်းကတော့ သူတို့ကို ဆုံးမသွန်သင်ပြီး... ကောင်းတဲ့လမ်းကို ရောက်အောင် လမ်းပြပေးဖို့ ရွေးချယ်မယ်..."

ဆရာတော်ချန်မေက အချိန်အတော်ကြာ တိတ်ဆိတ်နေပြီးနောက် လေးနက်သော အသံဖြင့် ပြောလိုက်သည်။

"မင်းက ဒီခွေးကောင် သုံးကောင်ကို ကယ်တင်ဖို့ ရွေးချယ်လိုက်တယ်... ဒါပေမဲ့ အနိုင်ကျင့်ခံရပြီး... ခေါင်းရိုက်ခွဲခံရတာ... နားရွက် အဖြတ်ခံရတာ... နှိပ်စက်ခံရပြီး သေဆုံးသွားရတဲ့ ကလေးလေး အတွက်ရော တရားမျှတမှု ရှိရဲ့လား... ဒါက ဗုဒ္ဓဘာသာ ပဲလား..."

ကျန်းချဲ့က အေးစက်စွာ ပြောလိုက်သည်။

ဆရာတော်ချန်မေက ခေါင်းကို ငုံ့ထားပြီး လက်တစ်ဖက်ကို ပူးကပ်ကာ တိုးညှင်းစွာ ပြောလိုက်သည်။

"အဲဒီ ကလေးလေးက ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် သေဆုံးသွားခဲ့ပြီလေ... သူတို့ကိုပါ ဘယ်လိုလုပ်ပြီး ထပ်သတ်လို့ ရမှာလဲ... သူတို့က ကလေးတွေပဲ ရှိပါသေးတယ်... မှားယွင်းတဲ့ လမ်းညွှန်မှုတွေကို ခံခဲ့ရလို့ပါ... ဘုန်းဘုန်း ယုံကြည်ပါတယ်... ဘုန်းဘုန်းရဲ့ သွန်သင်ဆုံးမမှု အောက်မှာ... သူတို့တွေ ဒီနေ့ကစပြီး ကောင်းမှုကုသိုလ်တွေ လုပ်ကြလိမ့်မယ်လို့..."

"ငါ မင်းကို မေးတာက... အဲဒီ ကလေးလေး အတွက် တရားမျှတမှု ရှိရဲ့လား လို့... အသက်တစ်ချောင်းက... ဗုဒ္ဓစာ တစ်ကြောင်းလောက်တောင် တန်ဖိုး မရှိဘူးလား..."

ကျန်းချဲ့က ဆက်လက်၍ အတင်းအကျပ် မေးမြန်းလိုက်သည်။

"ဘုန်းဘုန်းက အဲဒီ ကလေးလေး အတွက် ဆုတောင်း မေတ္တာ ပို့ပေးပါ့မယ်... နောင်ဘဝမှာ သူ သေချာပေါက် ချမ်းသာတဲ့ မိသားစုမှာ လူလာဖြစ်ပါလိမ့်မယ်..."

"သေတောင် သေသွားပြီကို... မင်း အဲဒီလို ပြောနေတာတွေက အသုံးဝင်လို့လား..."

"ဘုန်းဘုန်းက အဲဒီ သုံးယောက်ကိုလည်း နောင်လာမယ့် ရက်တွေမှာ... ကုသိုလ်ကောင်းမှုတွေ အများကြီး လုပ်ပြီး အပြစ်တွေကို ဆေးကြောခိုင်းပါ့မယ်..."

ဆရာတော်ချန်မေက ပြန်ဖြေလိုက်သည်။

"ဟုတ်လား..."

ကျန်းချဲ့က အေးစက်စက် နှာမှုတ်လိုက်ပြီး နောက်တစ်ကြိမ် လက်ကို ဝှေ့ယမ်းလိုက်ရာ မြင်ကွင်းအသစ် တစ်ခု ထပ်မံ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ထိုကလေးငယ် သုံးယောက်က တဖြည်းဖြည်း ကြီးပြင်းလာပြီး ပိုမို၍ စည်းကမ်းမဲ့လာကာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ဆိုသော အမည်ခံဖြင့် ပြည်သူများကို အနိုင်ကျင့်ခြင်း၊ အဓမ္မပြုကျင့်ခြင်း၊ လုယက်ခြင်း စသည့် မကောင်းမှု ဒုစရိုက် မှန်သမျှကို ကျူးလွန်ကြလေသည်။

သူတို့ကို ကြည့်မရသော သူများ ရှိလာပြီး လူအများအပြား၏ ဒေါသကို ခံရသောအခါတွင်မူ သူတို့က လက်ထဲမှ လူသတ်လက်နက်ကို ပစ်ချလိုက်ပြီး 'လူသတ်လက်နက်ကို ချလိုက်ရင် ချက်ချင်း ဗုဒ္ဓဖြစ်နိုင်တယ်' ဟု လွယ်လွယ်ကူကူ ပြောဆိုလိုက်ကြသည်။

သူတို့ အားလုံးက နောင်တရနေကြပြီပဲ... နောက်ထပ် ဘာများ လုပ်စေချင်သေးလို့လဲ...

"မြင်ပြီလား... ဒါက မင်း အလိုလိုက်ထားခဲ့တဲ့ နောက်ဆက်တွဲ ရလဒ်ပဲ... သူတို့ ကြီးလာတဲ့အခါ... ပိုပြီးတော့ စည်းကမ်းမဲ့လာမယ်... ပိုပြီးတော့ အပြစ်တွေ၊ မကောင်းမှုတွေ လုပ်ကြလိမ့်မယ်... ဒါက ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ လူသတ်လက်နက်ကို ချလိုက်တာပဲလား..."

"ဒါတွေက မင်းရဲ့ ပုံရိပ်ယောင်တွေ သက်သက်ပါ... သူတို့ကို ဘုန်းဘုန်းက ကောင်းတဲ့လမ်းကို ရောက်အောင် သေချာပေါက် ဆုံးမသွန်သင် ပေးနိုင်မှာပါ..."

ဆရာတော်ချန်မေက ပုံရိပ်ယောင် မြင်ကွင်းများကို ကြည့်ရင်း မကျေမချမ်းဖြင့် ပြန်လည် ချေပလိုက်သည်။

"ဟက်ဟက်ဟက်... ကောင်းပြီ... ဒါဆို မင်း ဒါကို ဆက်ကြည့်လိုက်ဦး..."

ကျန်းချဲ့က လက်ကို ဝှေ့ယမ်းလိုက်ရာ နောက်ထပ် မြင်ကွင်းတစ်ခု ထပ်မံ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ခရိုင်တစ်ခုလုံး အတွင်းရှိ မရေမတွက်နိုင်သော ကလေးငယ်များ အားလုံးက အခြားသူများကို အနိုင်ကျင့်ခြင်းကို ပျော်စရာ အဖြစ် သတ်မှတ်လာကြသည်။ ထိုအထဲတွင် မကောင်းသော အကြံအစည်များ ပေါ်ပေါက်လာပြီး နေရာမှာတင် လူသတ်သူများလည်း မနည်းလှပေ。

မူလက အေးချမ်းနေသော ခရိုင်တစ်ခု... ထိုမှတစ်ဆင့် လောကကြီး တစ်ခုလုံးက မရေမတွက်နိုင်သော ကလေးငယ်များကြောင့် အကြီးအကျယ် ရှုပ်ထွေးသွားခဲ့ရသည်။ သူတို့က အလိုရှိသလို လူသတ်ကြပြီး ကိုယ်တိုင် ပျော်ရွှင်ဖို့ အတွက် တစ်ခုတည်းကိုသာ ဂရုစိုက်ကြသည်။

သူတို့ကို အပြစ်ပေးခံရမှာ မကြောက်ဘူးလားဟု တစ်ယောက်ယောက်က မေးလိုက်သောအခါ...

သူတို့အားလုံးက တစ်သံတည်း ပြန်ဖြေကြလေသည်။

"ငါတို့က ကလေးတွေပဲ ရှိသေးတာလေ... နောက်ဆုံးမှာ နောင်တရလိုက်ရင်... ဘာမှ ဖြစ်မှာ မဟုတ်ဘူး... ဘာလို့ ကြောက်ရမှာလဲ... ဗုဒ္ဓစာအုပ် ထဲမှာတောင် ပြောထားသေးတယ်... လူသတ်လက်နက်ကို ချလိုက်ရင် ချက်ချင်း ဗုဒ္ဓဖြစ်နိုင်တယ် တဲ့... ဗုဒ္ဓဘာသာက ကျောထောက်နောက်ခံ ရှိနေမှတော့... သူတို့ ဘာလုပ်လုပ် မကြောက်ဘူး..."

စကားလုံး တစ်လုံးချင်းစီတိုင်းက... ချွန်ထက်သော မြားတံများကဲ့သို့ ဆရာတော်ချန်မေ၏ ရင်ထဲသို့ စိုက်ဝင်သွားခဲ့ပြီး သူ၏ ခြေလှမ်းများကို အလိုအလျောက် ယိမ်းယိုင်သွားစေကာ အင်္ကျီလက်ထဲရှိ လက်နှစ်ဖက်ပင် တုန်ယင်လာခဲ့သည်။

"ဆရာတော်ချန်မေ မြင်ပြီလား... ဒါက ခင်ဗျား အလိုလိုက်ထားခဲ့တဲ့ နောက်ဆက်တွဲ ရလဒ်ပဲ... ဗုဒ္ဓစာ တစ်ကြောင်းက... သူတို့ကို အကာအကွယ် လက်ဖွဲ့တစ်ခု ပေးလိုက်တာပဲ... သူတို့က ဘာကိုမှ ဂရုမစိုက်ဘဲ... နောက်ကွယ်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာက ကျောထောက်နောက်ခံ ပေးထားတယ် ဆိုပြီး ထင်တိုင်းကျဲတော့တာပဲ..."

"ဒါက ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ တရားတော်တွေလား... ဒါက အနောက်ဘုံ ကောင်းကင်ဘုံ လို့ ခင်ဗျား ထင်နေတာလား... လူသတ်တာကို ပျော်စရာ အဖြစ် သတ်မှတ်နေတာ... လူသတ်လက်နက်ကို ချလိုက်ရင် ချက်ချင်း ဗုဒ္ဓဖြစ်နိုင်တယ် ဆိုတဲ့ စကား တစ်ခွန်းတည်းကြောင့်ပဲလား..."

ကျန်းချဲ့၏ အသံက လွန်စွာ စူးရှ ပျံ့လွင့်နေပြီး ဆရာတော်ချန်မေ၏ နားထဲသို့ တိကျစွာ ကျရောက်လာခဲ့သည်။ သူက နားကို ပိတ်ထားချင်သော်လည်း လုံးဝ ကာကွယ်၍ မရနိုင်ပေ။ နောက်ဆုံးတွင် ခေါင်းကို မော့ကာ အက်ကွဲနေသော အသံဖြင့် မေးလိုက်ရသည်။

"အကယ်လို့ မင်းသာ ဆိုရင်... မင်း... မင်း ဘယ်လို လုပ်မလဲ..."

"လူသတ်ရင် အသက်ပေးရမယ်... သွေးကြွေးကို သွေးနဲ့ ပြန်ဆပ်ရမယ်..."

ကျန်းချဲ့က လေးနက်စွာ ပြောလိုက်သည်။

"ဒါပေမဲ့ သူတို့က အသိဉာဏ် မရှိသေးတဲ့ ကလေးတွေပဲ ရှိသေးတာလေ..."

"မဟုတ်ဘူး... သူတို့ လူသတ်လိုက်တဲ့ အချိန်ကစပြီး... သူတို့က အသိဉာဏ် ရှိသွားပြီ... ဘယ် မိသားစုက အသိဉာဏ် မရှိတဲ့ ကလေးကများ... လူသတ်တာကို ပျော်စရာ အဖြစ် သတ်မှတ်ရဲမှာလဲ... လူကို အရှင်လတ်လတ် မြှုပ်ရဲမှာလဲ... သူတို့ မသေဘူးဆိုရင်... မရေမတွက်နိုင်တဲ့ လူတွေက သူတို့ရဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို အတုခိုးကြလိမ့်မယ်..."

"လူတစ်ယောက်ကို သတ်ပြီး အများကြီးကို သတိပေးရမယ်... လူသတ်ရင် သေရမယ် ဆိုတာကို လူတိုင်း သိအောင် လုပ်မှသာ... မကောင်းမှု လုပ်ချင်တဲ့ သူတို့ရဲ့ အကြံအစည်တွေကို အမြစ်ဖြတ် နိုင်မှာ..."

"အစိုးရက လောကကြီးကို အုပ်ချုပ်တယ်... ဥပဒေ ဆိုတာက သံကြိုးတွေလိုပဲ... လူတိုင်းရဲ့ မကောင်းတဲ့ အကြံအစည်တွေကို ချည်နှောင်ထားတာ... လူတွေက မွေးစကတည်းက စိတ်သဘောထား ကောင်းမွန်တယ် လို့ ပြောကြတယ်... ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော် ထင်တာကတော့... လူတွေက မွေးစကတည်းက စိတ်သဘောထား ဆိုးယုတ်တယ် လို့ပဲ..."

"မကောင်းမှုကို မကောင်းမှုနဲ့ နှိမ်နင်းရမယ်... အကြမ်းဖက်မှုကို အကြမ်းဖက်မှုနဲ့ နှိမ်နင်းရမယ်..."

ပြောရင်းဆိုရင်း ကျန်းချဲ့က လက်ကို ဝှေ့ယမ်းလိုက်ရာ နောက်ထပ် ပုံရိပ်ယောင်တစ်ခု ထပ်မံ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

လူသတ်ခဲ့သော ကလေးငယ် သုံးယောက်ကို ဈေးထိပ်တွင် ဖမ်းဆီးထားပြီး... အစိုးရ အမှုထမ်းများက သံတူဖြင့် တစ်ချက်ပြီးတစ်ချက် ထုခွဲပစ်လိုက်သည်။ ပြတ်တောက်သွားသော ခြေလက် အင်္ဂါများက မြေကြီးပေါ်တွင် ပြန့်ကျဲနေပြီး မရေမတွက်နိုင်သော လူများကို ကြောက်ရွံ့သွားစေခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ လူသတ်မှု ဆိုသော ကြီးလေးသည့် အပြစ်ကို မည်သူကမျှ မကျူးလွန်ရဲတော့ပေ။

ထိုအချိန်မှစ၍ လောကကြီး အေးချမ်းသာယာ သွားခဲ့လေသည်။

"ဆရာတော်ချန်မေ... ခင်ဗျား ထင်တာက... ကျွန်တော့်ရဲ့ နည်းလမ်းက ပိုကောင်းသလား... ဒါမှမဟုတ် ခင်ဗျားတို့ ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ ဆုံးမသွန်သင်မှုက ပိုကောင်းသလား..."

ကျန်းချဲ့က ဖြူဖွေးသော မျက်ခုံးမွေးများနှင့် ဘုန်းကြီးအိုဆီသို့ တစ်လှမ်းချင်း ချဉ်းကပ်သွားပြီး အပေါ်စီးမှနေ၍ ငုံ့ကြည့်ကာ မေးလိုက်သည်။

ဆရာတော်ချန်မေက ပါးစပ်ကို ဟကာ ပြန်လည် ချေပလိုသော်လည်း မည်သည့် အကြောင်းပြချက်ကိုမျှ ရှာမတွေ့နိုင်အောင် ဖြစ်နေပေသည်။

အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ကျန်းချဲ့ ပြသလိုက်သည်မှာ ပုံရိပ်ယောင် သက်သက် မဟုတ်ဘဲ နောင်တစ်ချိန်တွင် အမှန်တကယ် ဖြစ်လာမည့် အခြေအနေများပင် ဖြစ်သည်။ အမြဲတမ်း ကယ်တင်နေခြင်း၊ အမြဲတမ်း ဖြောင်းဖျနေခြင်းက လုံးဝ အသုံးမဝင်ပေ။ ဆန့်ကျင်ဘက် အနေဖြင့် လူများကို အခွင့်အရေး ရသွားသည်ဟု ထင်မှတ်သွားစေနိုင်သည်။

လူသတ်ရန်ပင် မကြောက်ရွံ့တော့သည့် အခြေအနေသို့ ရောက်သွားနိုင်သည်။

အကြမ်းဖက်မှုကို အကြမ်းဖက်မှုဖြင့် နှိမ်နင်းပြီး မကောင်းမှုကို မကောင်းမှုဖြင့် နှိမ်နင်းမှသာ... ရင်ထဲတွင် မကောင်းသော အကြံအစည်များ ပေါ်ပေါက်လာသူများကို အနိုင်ကျင့်လိုစိတ် လျော့ကျသွားအောင် မျက်မြင်မရသော နည်းလမ်းဖြင့် ဖိနှိပ်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။

"မင်း အနိုင်ရသွားပြီ..."

ဆရာတော်ချန်မေက သက်ပြင်းတစ်ချက် ချလိုက်ပြီး သူ၏ အနောက်ဘက်ရှိ ဗုဒ္ဓအလင်းရောင်များက လျင်မြန်စွာ မှေးမှိန်သွားခဲ့သည်။

တစ်သက်လုံး ဗုဒ္ဓစာပေများကို လေ့လာလိုက်စားခဲ့သော်လည်း ဤလမ်းပိတ်နေသော နေရာမှ သူ ရုန်းမထွက်နိုင်ခဲ့ပေ။ မိမိကိုယ်ကိုယ်ပင် ယုံကြည်အောင် မဖျောင်းဖျနိုင်တော့ပေ။ ယခုအချိန်မှသာ ယခင်က ရိခုန်း မည်ကဲ့သို့ သိုင်းစိတ်ဆန္ဒ ထိခိုက်သွားခဲ့သနည်း ဆိုသည်ကို သူ နားလည်သွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။

ကျန်းချဲ့က... တကယ်ကို ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ကံဆိုးမိုးမှောင်ကျမှုပင် ဖြစ်သည်။

သူ၏ ပါးစပ်မှ ထွက်လာသော စကားများက သူတို့ ခက်ခက်ခဲခဲ လေ့ကျင့်ထားသော ဗုဒ္ဓစာပေများကို ရယ်စရာတစ်ခု ဖြစ်သွားစေခဲ့သည်။

"ကျွန်တော် နိုင်သွားတာ မဟုတ်ဘူး... ခင်ဗျား ရှုံးသွားတာလည်း မဟုတ်ဘူး... ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ တရားတော်တွေ မှားယွင်းနေတာ... နားလည်လား..."

ကျန်းချဲ့က အေးအေးဆေးဆေးပင် ပြောလိုက်သည်။

"မသေခင်မှာ... ဘုန်းဘုန်းက မင်းကို မေးခွန်းတစ်ခုလောက် မေးလို့ ရမလား..."

"ပြောလေ..."

"မင်းက ဘုန်းဘုန်းအကြောင်းကို ဒီလောက်တောင် သိနေတာ... တစ်ယောက်ယောက်က မင်းကို ကြိုပြီး သတင်းပေးထားတာလား..."

ဆရာတော်ချန်မေက ခေါင်းမော့လိုက်ပြီး သူ၏ မျက်လုံးများထဲတွင် သေချာနေသည့် အရိပ်အယောင်များ တောက်ပနေပေသည်။

"ရိခုန်း က ကျွန်တော့်ကို ဘယ်လို ခေါ်ခဲ့လဲ ဆိုတာ... ခင်ဗျား သိလား..."

"ဘာကိုလဲ..."

"ဗုဒ္ဓ အစစ်အမှန် တဲ့..."

"ဗုဒ္ဓ..."

"သူ့အမြင်မှာတော့... ကျွန်တော်က ဗုဒ္ဓပဲ... ဗုဒ္ဓဆိုတာ ပုံသဏ္ဌာန် မရှိဘူး... လောကသားတွေကို ကယ်တင်ဖန်ဆင်းတာက ဗုဒ္ဓပဲ... ခင်ဗျားတို့ ကျင်းယွမ်ကျောင်းတော်နဲ့ ယှဉ်လိုက်ရင်... ကျွန်တော်က ပြည်သူတွေကို တစ်ခါမှ မအနိုင်ကျင့်ခဲ့ဘူး... သတ်ခဲ့တဲ့ လူတွေကလည်း... အပြစ်တွေနဲ့ မကင်းရှင်းတဲ့ သူတွေချည်းပဲ..."

"ကျွန်တော်က... အရာအားလုံးကို ရှင်းလင်းပေးတဲ့ ဗုဒ္ဓ အစစ်အမှန် မဟုတ်ဘူးလား..."

ကျန်းချဲ့က ပြန်လည် မေးခွန်းထုတ်လိုက်သည်။

"ဗုဒ္ဓ အစစ်အမှန်... ဟက်ဟက်ဟက်... ဟားဟားဟား..."

ဆရာတော်ချန်မေက အဆက်မပြတ် ရယ်မောနေပြီး ရူးသွပ်နေသည့်အလား ဖြစ်နေပေသည်။

နောက်တစ်စက္ကန့်တွင် စိတ်ကူးယဉ်ကမ္ဘာက ပေါက်ကွဲပျက်စီးသွားပြီး ဘာမှ မရှိတော့သော အခြေအနေသို့ ပြောင်းလဲသွားတော့သည်။

ဆရာတော်ချန်မေသည် မည်သည့်အချိန်ကတည်းက မြေကြီးပေါ်တွင် တင်ပျဉ်ခွေ ထိုင်နေခဲ့မှန်း မသိသော်လည်း မျက်နှာပေါက် ခုနစ်ပေါက်လုံးမှ သွေးများ ယိုစီးကျနေပြီး တစ်ကိုယ်လုံးတွင်လည်း အသက်ရှူသံ လုံးဝ မရှိတော့ပေ။ ယခုအချိန်တွင် သူ ပျံလွန်တော်မူသွားပြီ ဖြစ်ကြောင်း အလွန် သိသာထင်ရှားလှပေသည်။

ကျန်းချဲ့ကမူ တရားဓမ္မများ ဆွေးနွေးပြီးနောက် ဒဏ်ရာများ အားလုံး ပျောက်ကင်းသွားရုံသာမက သိုင်းစိတ်ဆန္ဒမှာလည်း ယခုအခါ အလွန်အမင်း ခိုင်မာသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။