အခြေအနေများ ပြောင်းလဲသွားခြင်း (၂)

ကမ္ဘာ့ပြည်နယ် ၁၃ ခုကို ယွင်လန်ရှေးဟောင်းမြစ်ဖြင့် မြောက်နှင့်တောင် အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် ပိုင်းခြားနိုင်ပြီး မြစ်၏မြောက်ဘက်တွင် ပြည်နယ်ရှစ်ခု ရှိသည်။ အနောက်မှ အရှေ့သို့ ဤပြည်နယ်များမှာ ဘင်ကျိုး၊ ယူကျိုး၊ ဖန်ကျိုး၊ ယုံကျိုး၊ ယွီကျိုး၊ လျန်ကျိုး၊ ကျုံကျိုးနှင့် ကျိကျိုးတို့ဖြစ်သည်။

မြစ်၏တောင်ဘက်တွင် ရှုကျိုး၊ ကွင်ကျိုး၊ ယန်ကျိုး၊ ယန်ကျိုးနှင့် ကျောက်ကျိုးဟူ၍ ပြည်နယ်ငါးခု ရှိသည်။

ရှေးဟောင်းမြစ်သည် ယူကျိုးမှ စတင်စီးဆင်းပြီး ဘင်ကျိုးကို ဖြတ်ကာ အနောက်မှ အရှေ့သို့ ယုံကျိုး၏ တောင်ဘက်၊ ရှုကျိုး၏ မြောက်ဘက်ကို ဖြတ်ကာ ယန်ကျိုး၊ ကျောက်ကျိုးနှင့် ကျိကျိုးတို့၏ နယ်နိမိတ်အဖြစ် အရှေ့ဘက်သို့ စီးဆင်းပြီး နောက်ဆုံးတွင် ကျောက်ကျိုး၏ နယ်မြေမှ ကျယ်ပြောလှသော အရှေ့ပင်လယ်သို့ စီးဝင်သည်။

ပြည်နယ်ခြောက်ခုကို ဖြတ်သန်းကာ ကမ္ဘာကို မြောက်နှင့်တောင် ပိုင်းခြားထားသော ဤမြစ်သည် ၎င်း၏ကမ်းပါးတစ်လျှောက်ရှိ လယ်ယာများကို ရေသွင်းခြင်းနှင့် သန်းပေါင်းများစွာသော သက်ရှိသတ္တဝါများကို အကျိုးပြုခြင်း၏ အခန်းကဏ္ဍကိုပင် မထည့်သွင်းစဉ်းစားဘဲ တိတ်ဆိတ်စွာ ထိုနေရာတွင် တည်ရှိနေလျှင်ပင် သာမန်ဖြစ်ရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။

နတ်ဘုံမင်းဆက်ခေတ်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း ဆက်သွယ်မှု အတားအဆီးမရှိခဲ့ဘဲ ယနေ့ခေတ်၏ သီးခြားခွဲထွက်မှုနှင့် မတူပေ။ ကမ်းပါးတစ်လျှောက်ရှိ ပြည်နယ်များစွာကြား ကုန်သွယ်မှု လဲလှယ်ခြင်း၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် မဟာယုမင်းဆက်၏ အနောက်နယ်စပ်ထက်ကျော်လွန်သော နိုင်ငံများအပေါ် ထိန်းချုပ်မှုတို့သည် ဤမြစ်၏ တည်ရှိမှုကြောင့်သာ ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ ရွှေရောင်ရေလမ်းအဖြစ် ဂုဏ်သတင်းသည် အမှန်တကယ်ပင် ထိုက်တန်သည်။

ယခုပင်လျှင် ကမ္ဘာ့ပြည်နယ်များသည် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး သတိထားကာ ပိတ်ဆို့ပြီး သီးခြားခွဲထွက်နေကြပြီး သန့်ရှင်းသောနယ်မြေအားလုံးသည် အရပ်သားအပြန်အလှန်ဆက်ဆံရေးကို ဖြတ်တောက်ထားကြသော်လည်း အရာရှိများသည် ရှေးဟောင်းမြစ်အပေါ် ပိတ်ဆို့မှုသဘောထားကို ထိန်းသိမ်းထားကြသည်။ သို့သော် အမှန်တကယ်တွင် ၎င်းသည် တောက်ပစွာ တောက်ပနေဆဲဖြစ်သည်။

ကမ္ဘာ့သန့်ရှင်းသောနယ်မြေကြီးဆယ်ခုအပြင် ကောင်းကင်အဆင့် အင်အားစု ၂၂ ခုရှိသည်။ ၎င်းတို့အနက် သုံးခုသည် ရေကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းတွင် ပါဝင်သည်။ အထက်ပိုင်းကို ထိန်းချုပ်ပြီး ရေကြောင်းပေါ်တွင် အကြီးဆုံးသော သင်္ဘောလုပ်ငန်းစုဖြစ်သော ကျောက်ဂန်း၊ အလယ်ပိုင်းကို ထိန်းချုပ်သော ကွင်-ယန်နယ်စပ်တွင် တည်ရှိသော လုမိသားစုနှင့် ယန်ကျိုးမှ ပင်လယ်အထိ အောက်ပိုင်းဒေသများကို ထိန်းချုပ်သော အရှေ့ပင်လယ်မဟာမိတ်အဖွဲ့တို့ဖြစ်သည်။

ရေကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုတည်းပင် ကျောက်ဂန်း၊ လုမိသားစုနှင့် အရှေ့ပင်လယ်မဟာမိတ်အဖွဲ့တို့ကို ကောင်းကင်အဆင့် အင်အားစုသုံးခုအဖြစ် ပြုစုပျိုးထောင်ရန် လုံလောက်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ ကြီးမားသော အမြတ်အစွန်းများကို ညွှန်ပြနေသည်။ ၎င်းတို့အနက် ကျောက်ဂန်းနှင့် အရှေ့ပင်လယ်မဟာမိတ်အဖွဲ့တို့သည် စစ်သင်္ဘောတစ်ရာကျော်ကို ပိုင်ဆိုင်ကာ ကောင်းကင်အဆင့် အင်အားစုအားလုံးအနက် လေယင်ကျောင်း၏ အောက်တွင်သာ အဆင့်သတ်မှတ်ခံရသည်။ အားအနည်းဆုံးဖြစ်သော လုမိသားစုပင်လျှင် ၎င်း၏ထိန်းချုပ်ထားသော အလယ်ပိုင်းဒေသများတွင် မြစ်၏အငြင်းပွားဖွယ်မရှိသော အရှင်သခင်ဖြစ်ပြီး မြစ်ကမ်းပါးတစ်လျှောက်ရှိ သန့်ရှင်းသောနယ်မြေများပင် ၎င်းတို့ကို အနည်းငယ် လေးစားမှုပြရမည်ဖြစ်သည်။

၎င်းတို့သုံးဦးစလုံးသည် ရေကြောင်းပေါ်တွင် အင်အားကြီးမားသော မိသားစုများဖြစ်ပြီး ယွင်လန်ရှေးဟောင်းမြစ်မှ မွေးဖွားလာသောကြောင့် ကမ္ဘာ့လူများသည် ၎င်းတို့ကို စုပေါင်း၍ ယွင်လန်၏ သူရဲကောင်းသုံးဦးဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။

ကုန်းမြေတွင် သန့်ရှင်းသောနယ်မြေကြီးဆယ်ခုက အာဏာရှိသော်လည်း မြစ်ပေါ်တွင် ယွင်လန်၏ သူရဲကောင်းသုံးဦးက တာဝန်ယူသည်။

နှစ်ပေါင်းတစ်ထောင်ကျော်ကြာ နှုတ်တိုက်ဆင့်ကမ်းလာခဲ့သော ဤစကားပုံသည် မိုင်တစ်သန်းရှည်လျားသော ယွင်လန်ရှေးဟောင်းမြစ်တစ်လျှောက် ဤမိသားစုသုံးစု၏ ကြီးမားသော လွှမ်းမိုးမှုကို သက်သေပြရန် လုံလောက်သည်။

......

နယူးယုခေတ် ၁၃၂၂ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ပထမနေ့၊ ညရောက်ချိန်

ယွင်လန်ရှေးဟောင်းမြစ်ပေါ်ရှိ ရှုကျိုးနယ်နိမိတ်အတွင်း အောက်ပိုင်းတွင် မြစ်မျက်နှာပြင်သည် မှောင်မိုက်နေပြီး အနောက်မှ အရှေ့သို့ တောက်ပသော မီးအိမ်တစ်ခု ဖြည်းဖြည်းချင်း မျောပါလာကာ ရေပေါ်တွင် လျှောကျနေသော သရဲကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။

၎င်းသည် နီးကပ်လာမှသာ မြစ်အောက်သို့ လျှောကျနေသော မီးအိမ်သည် အမှန်တကယ်တွင် အရှည် ၆၀ ကျန်ခန့်ရှိသော သင်္ဘောကြီးတစ်စင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ၎င်း၏ကုန်းပတ်ကို အလင်းရောင်ပေးသော မီးရှူးတိုင်ရာပေါင်းများစွာ ဝန်းရံထားပြီး လေထဲတွင် တုန်ခါနေကာ ရေပေါ်တွင် မျောနေသော မီးအိမ်၏ အထင်အမြင်ကို ပေးနေကြောင်း တွေ့မြင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။

သင်္ဘောကုန်းပတ်၏ ရှေ့ပိုင်းတွင် အမြင့်ပေ ၅၀ ခန့်ရှိသော ရွက်တိုင်တစ်ခုရှိပြီး အပေါ်ဆုံးတွင် လေထဲတွင် ရွှေရောင်အလံတစ်ခု တလွင့်လွင့်လူးလွန့်နေသည်။ တခါတရံ ယိမ်းယိုင်နေသော အလင်းရောင်ကို ကြည့်ရှုခြင်းဖြင့် အလံ၏အပေါ်ပိုင်းတွင် “လု” ဟူသော စာလုံးကြီးကို အနည်းငယ်သာ ခွဲခြားသိမြင်နိုင်ပြီး အောက်ပိုင်းတွင် ရေစက်သုံးစက်၏ သင်္ကေတကို ပုံဖော်ထားသည်။

အလံအောက်တွင် အဘိုးအိုတစ်ဦးနှင့် လူငယ်ငါးဦးရှိပြီး ၎င်းတို့အားလုံးသည် နောက်ကျောတွင် ရေစက်သုံးစက်ပုံပါ အဖြူရောင်ဝတ်စုံများကို ဝတ်ဆင်ထားသည်။ ကွာခြားမှုတစ်ခုတည်းမှာ ရေစက်များ၏ အရောင်ဖြစ်သည်။ အဘိုးအို၏ ရေစက်သည် ခရမ်းရောင်ဖြစ်ပြီး လူငယ်များ၏ ရေစက်များမှာ ရွှေရောင်ဖြစ်သည်။

အဘိုးအိုသည် အရှေ့ဘက်သို့ စိုက်ကြည့်နေပြီး မျက်မှောင်ကြုတ်ကာ လူငယ်ငါးဦးမှာ အမျိုးမျိုးသော အမူအရာများဖြင့် ရှိနေသည်။ နှစ်ဦးမှာ အဘိုးအို၏ အကြည့်ကို မြစ်တစ်ဖက်သို့ လိုက်ကြည့်နေပြီး သူမြင်သောအရာကို မြင်ရန် ကြိုးစားနေပုံရသည်။ နှစ်ဦးမှာ တဲကို တလှည့်စီ လှည့်ကြည့်နေပြီး အာရုံပျံ့လွင့်နေသည်မှာ ထင်ရှားသည်။ ဘယ်ဘက်အစွန်ဆုံးမှ တစ်ဦးတည်းသာ ခေါင်းငုံ့ကာ အဘိုးအိုကဲ့သို့ အတွေးနယ်ချဲ့နေပုံရသည်။

အချိန်မည်မျှ ကြာမြင့်သည် မသိရဘဲ အဘိုးအို၏ မျက်မှောင်ကြုတ်မှု လျော့သွားပြီး သူသည် ခေါင်းကို လှည့်ကာ နောက်မှ လူငယ်ငါးဦးကို ကြည့်လိုက်သည်။ ရှေ့မှ လေးဦး၏ အမူအရာများကို သတိပြုမိသောအခါ သူသည် အကူအညီမဲ့စွာ ခေါင်းကို ခါယမ်းလိုက်သည်။ သို့သော် ဘယ်ဘက်မှ တစ်ဦးကို မြင်သောအခါ သူ၏မျက်လုံးများ တောက်ပလာသည်။ ခဏတာ စဉ်းစားပြီးနောက် သူသည် ငါးဦးကို နိုးကြားစေရန် တိုးတိုးလေး နှစ်ချက် ချောင်းဟန့်ကာ ဖြည်းဖြည်းချင်း စကားပြောလိုက်သည်။

“ယန်ကျိုးကို ရောက်ဖို့ ဘယ်လောက်ကြာဦးမလဲ”

“လေးယောက်မြောက်သခင်လေးကို ပြန်ကြားရရင် နှစ်နာရီလောက် ကျန်ပါသေးတယ်”

လူငါးဦး၏ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ပြန်ကြားမှုသည် တစ်သံတည်းနီးပါး ဖြစ်သည်။

သူတို့ အလွန်လျင်မြန်စွာ ပြန်ကြားသည်ကို မြင်သောအခါ အဘိုးအို၏ မျက်နှာတွင် အပြုံးတစ်ခု ပေါ်လာသည်။

၎င်းသည် သူ၏ လုမိသားစု၏ ကျွမ်းကျင်မှုဖြစ်ပြီး မြစ်နှင့်ပတ်သက်၍ အခြားသူများထက် အလွန်သာလွန်ကာ မှောင်မိုက်နေလျှင်ပင် အထူးကျွမ်းကျင်မှုအချို့ကို အသုံးပြု၍ ၎င်းတို့၏ တည်နေရာကို ဆုံးဖြတ်နိုင်ပြီး သင်္ဘော၏ အရှိန်အဟုန်ပေါ်မူတည်၍ ၎င်းတို့၏ ဦးတည်ရာသို့ အကွာအဝေးကို တွက်ချက်နိုင်သည်။

အဘိုးအိုသည် ဦးစွာ တဲကို တစ်ချက်ကြည့်ကာ ထို့နောက် သူ၏အာရုံကို လူငါးဦးဆီသို့ လှည့်လိုက်သည်။ ရှေ့မှ လေးဦး၏ အမူအရာများကို သတိပြုမိသောအခါ သူသည် အကူအညီမဲ့စွာ ခေါင်းကို ခါယမ်းလိုက်သည်။ သို့သော် ဘယ်ဘက်မှ တစ်ဦးကို မြင်သောအခါ သူ၏မျက်လုံးများ တောက်ပလာသည်။ ခဏတာ စဉ်းစားပြီးနောက် သူသည် ငါးဦးကို နိုးကြားစေရန် တိုးတိုးလေး နှစ်ချက် ချောင်းဟန့်ကာ ဖြည်းဖြည်းချင်း စကားပြောလိုက်သည်။

“ဒီနေ့ ရှုကျိုးက သခင်လေးထျန်နဲ့ စကားပြောခဲ့တယ် မဟုတ်လား။ သူ့ကို ဘယ်လိုထင်လဲ”

ငါးဦးသည် အချင်းချင်း မျက်လုံးချင်း ဆုံကြည့်ကြပြီး နောက်ဆုံးတွင် ညာဘက်မှ လူငယ်သည် ရှေ့သို့ တိုးလာကာ ခဏတာ စဉ်းစားပြီး ဦးညွှတ်ကာ “သန့်ရှင်းသောနယ်မြေက အမွေခံတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ သခင်လေးထျန်ဟာ ကမ္ဘာ့ပြည်နယ်အသီးသီးရဲ့ ဓလေ့ထုံးစံတွေနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတွေကို တကယ်ကို ကျွမ်းကျင်တာပဲ။ သူ့ရဲ့ စကားပြောဆိုပုံနဲ့ အမြင်တွေက ကျွန်တော်တို့ထက် အများကြီး သာလွန်တယ်။ သူ့ဆရာ သေဆုံးသွားလို့ စိတ်မကောင်းဖြစ်နေပုံရတယ်။ မဟုတ်ရင် ကျွန်တော် သူ့နဲ့ လက်ဝှေ့ထိုးပြီး ဘိုင်လူအကယ်ဒမီရဲ့ ကြီးမားတဲ့ ဖြောင့်မတ်တဲ့ချီရဲ့ အင်အားကို ဘယ်လောက်ရှိလဲ တိုင်းတာကြည့်ချင်မိတာ အမှန်ပဲ”ဟု ပြန်ပြောလိုက်သည်။

“ငါလည်း အဲဒီလို ခံစားရတယ်”

“ငါ့အတွေးတွေက အစ်ကိုကြီးရဲ့အတွေးတွေနဲ့ သိပ်မကွာဘူး”

“သခင်လေးထျန်က တကယ်ကို လူကောင်းတစ်ယောက်ပဲ”

ညာဘက်မှ လူငယ်ပြောသောအခါ အခြားသုံးဦးလည်း ခေါင်းညိတ်ထောက်ခံကြပြီး အားလုံးသည် ခေါင်းဆောင်၏ ခံစားချက်ကို မျှဝေကြသည်။

သူတို့၏ အဖြေများကို ကြားသောအခါ အဘိုးအို၏ မျက်မှောင်ကြုတ်သွားပြီး တိုးတိုးလေး “သူ့နဲ့ လက်ဝှေ့ထိုးမလို့လား။ သခင်လေးထျန်က ဖြောင့်မတ်သောနှလုံးသား တတိယအဆင့်၏ ပညာရှင်စစ်စစ်ဖြစ်ပြီး အသက်စွမ်းအင် သုံးဆင့်၏ ဆရာကြီးနှင့် အတူတူပဲ။ မင်းတို့ငါးယောက်ထဲမှာ ယွမ်တုန်နဲ့ ယွမ်ဖူက အမြင့်ဆုံး ကျင့်ကြံမှုရှိပြီး ဒုတိယအဆင့် ဆရာကြီးအဆင့်မှာပဲ ရှိသေးတယ်။ မင်းတို့ သူ့ကို အနိုင်ယူနိုင်မယ်လို့ ထင်သလား” ဟု ပြောလိုက်သည်။