တွေဝေခြင်းနှင့် ရှုပ်ထွေးခြင်း

မဟာကျင်းကို စစ်ရေးအင်အားဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ တည်ထောင်သူ မင်းဆက်ဖြစ်သော ယွီဝမ်ဟုန်ကျန်းသည် မူလက ယခင် မဟာယွီမင်းဆက်၏ ဧကရာဇ်မင်းရှေ့တော်မှောက်တွင် အမှုထမ်းသော နတ်ဘုရားဗိုလ်ချုပ်လေးဦးအနက်မှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ အခြားသော နတ်ဘုရားဗိုလ်ချုပ်သုံးဦးဖြစ်သော ဝမ်ယန်ပန်၊ ဟဲလျန်ယွီနှင့် ထိုပါချန်တို့ကို စည်းရုံးပြီးနောက် နတ်ဘုရားနိုင်ငံတော်ကို ဆန့်ကျင်ရန် အခြေခံအုတ်မြစ်ချခဲ့သည်။ သူတည်ထောင်ချိန်မှ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံဖြစ်လာသည်အထိ၊ ကမ္ဘာပေါ်တွင် နံပါတ်တစ် သန့်ရှင်းသောနယ်မြေအဖြစ်သို့ နောက်ဆုံးတွင် ပြောင်းလဲသွားသည်အထိ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုလုံးသည် ဤပုဂ္ဂိုလ်သုံးဦးအပေါ် အလွန်အမင်း မှီခိုခဲ့သည်။

မဟာကျင်းကို ကမ္ဘာ့အထွတ်အမြတ်ဆုံး သန့်ရှင်းသောနယ်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော်လည်း မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသောကြောင့် မဟာကျင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ပြင်ပကမ္ဘာ၏ နားလည်မှုမှာ အမှန်တကယ်ပင် အလွန်နည်းပါးသည်။ သို့သော် အထင်ရှားဆုံးအချက်မှာ "ဧကရာဇ်တစ်ပါး၊ ဧကရာဇ်သုံးပါး၊ ဘုရင်ခုနစ်ပါးနှင့် တပ်မှူးနှစ်ဆယ့်ရှစ်ပါး" ဟူသော ပုံပြင်ဖြစ်သည်။

ဆိုလိုရင်းမှာ ဧကရာဇ်တစ်ပါးသည် ယခု ဂျင်ဧကရာဇ် ယွီဝမ်တုံဒူကို ရည်ညွှန်းသည်။

ဧကရာဇ်သုံးပါးမှာ ဖန်လင်ဧကရာဇ် ဟဲလျန်ပါ၊ ယွီယဲဧကရာဇ် ထိုပါဇွန်နှင့် ဧကရာဇ် ယွီလျန် ဝမ်ယန်ချန်တို့ဖြစ်သည်။ ဤဧကရာဇ်တစ်ပါးစီသည် မဟာကျင်း၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်ရှိ ယွီ၊ ယွီနှင့် ဖန်ပြည်နယ်တစ်ခုစီကို အုပ်ချုပ်သည်။ သူ၏ဖခင် ယွီဝမ်ဟုန်ကျန်းထံမှ ရာဇပလ္လင်ကို ဆက်ခံခဲ့သော ယွီဝမ်တုံဒူကဲ့သို့ပင် ဧကရာဇ်သုံးပါးသည်လည်း သူတို့၏ဖခင်များထံမှ ဒုတိယမျိုးဆက် ဧကရာဇ်များအဖြစ် ဆက်ခံခဲ့သည်။

ဘုရင်ခုနစ်ပါးမှာ နန်ရှန်ဘုရင် ထိုပါယုံ၊ လင်ယွမ်ဘုရင် ထိုပါရှုံ၊ ပင်ချန်ဘုရင် ဝမ်ယန်ကျွင်း၊ ယွင်ထင်ဘုရင် ဝမ်ယန်ခိုင်၊ ယွီကျောက်ဘုရင် ဟဲလျန်ထင်၊ ရှီကန်းဘုရင် ဟဲလျန်ချန်နှင့် ဤခြောက်ပါးအပြင် သတ္တမမြောက်ဘုရင်မှာ ဝူဝေဘုရင် ဟိုကျင်းဖြစ်သည်။

တပ်မှူးနှစ်ဆယ့်ရှစ်ပါးသည် ချင်းယန်တပ်မှူး တူပါးဟောင်နှင့် ဇီကွမ်းတပ်မှူး ဝမ်ယန်လီတို့ကဲ့သို့ လူများကို ရည်ညွှန်းသည်။ ချင်းယန်တပ်မှူးနှင့် ဇီကွမ်းတပ်မှူးတို့၏ မျိုးရိုးအမည်များမှ မဟာကျင်း၏ တပ်မှူးနှစ်ဆယ့်ရှစ်ပါးအနက် အများစုသည် ထိုပါ၊ ဝမ်ယန်နှင့် ဟဲလျန်မျိုးနွယ်များမှ ဆင်းသက်လာကြောင်း ထင်ရှားသည်။

အထက်ပိုင်းအဆင့်ဆင့်၏ မျိုးရိုးအမည်များကို ကြည့်လျှင် မဟာကျင်းသည် မျိုးနွယ်သုံးခုမှ လွှမ်းမိုးထားပုံရပြီး နန်းတော်၏ ယွီဝမ်မျိုးနွယ်ပင် ပြောစရာမရှိသလောက် ဖြစ်နေပုံရသည်။ သို့သော် အမှန်တကယ်တွင် ထိုသို့မဟုတ်ပေ။

မဟာကျင်းတွင် တပ်မှူးများ၏ စစ်ရေးအင်အားအတွက် ရှင်းလင်းသော စည်းမျဉ်းများရှိသည်- တပ်မှူးတစ်ဦးသည် စစ်သည်တစ်သိန်းထက် ပိုမပိုင်ဆိုင်ရ၊ မင်းသားတစ်ပါးသည် စစ်သည်ငါးသိန်းထက် ပိုမပိုင်ဆိုင်ရ၊ ဧကရာဇ်တစ်ပါး၏ စစ်သည်အင်အားသည် တစ်သန်းထက် မကျော်လွန်ရပေ။

အမှန်စင်စစ် ဧကရာဇ်သုံးပါးအောက်ရှိ မဟာကျင်း၏ တပ်မှူးရှစ်ဆယ်ရာခိုင်နှုန်းသည် ထိုမျိုးနွယ်သုံးခုမှ ဆင်းသက်လာသော်လည်း သူသည် စစ်ရေးဌာန၏ ရှုထောင့်တစ်ခုသာဖြစ်သည်။ မဟာကျင်းသည် လူဦးရေ ဘီလီယံလေးဆယ်ရှိသော ပြည်နယ်သုံးခုကို အုပ်ချုပ်ပြီး တပ်မှူးနှစ်ဆယ့်ရှစ်ပါး၏ စုစုပေါင်းအင်အားသည် သုံးသန်းအောက်သာရှိပြီး ဘုရင်ခုနစ်ပါးနှင့် ဧကရာဇ်သုံးပါး၏ အင်အားအားလုံးကို ပေါင်းထည့်လိုက်လျှင်ပင် မဟာကျင်း၏ ကျယ်ပြောသော နယ်မြေများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အရေးမပါပေ။

ထို့ပြင် မဟာကျင်းကို နှစ်ပေါင်းတစ်ထောင်ကျော် လုံခြုံစွာ အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ယွီဝမ်ဧကရာဇ်မျိုးနွယ်သည် သာမန်မဟုတ်ပေ။

ယွီဝမ်ဧကရာဇ်မျိုးနွယ်သည် ယွီကျိုးတွင် နေထိုင်ပြီး လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ သိန်းနှင့်ချီ၍ ပိုင်ဆိုင်ကာ ကျွမ်းကျင်သူများ ပြည့်နှက်နေသော လေတိမ်တောင်ဆောင်၊ ပေထင်ဆီနှင့် ချုံလုံအစောင့်အရှောက်ဟူသော ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော အဖွဲ့အစည်းသုံးခုကို တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ဂျင်ဧကရာဇ်၏ အမိန့်တော်တစ်စောင်ဖြင့် မြောက်ပိုင်းပြည်နယ်သုံးခုသည် ငြင်းဆန်ရန် မရဲဝံ့ပေ။

အကယ်၍ မဟာကျင်းမင်းဆက်ကို အဆင့်အလိုက် တကယ်ခွဲခြားရမည်ဆိုလျှင် ယွီဝမ်မျိုးနွယ်သည် အမြင့်ဆုံး ပထမအဆင့်ဖြစ်သည်။ ထိုပါ၊ ဟဲလျန်နှင့် ဝမ်ယန်မျိုးနွယ်များသည် ဒုတိယအဆင့်ဖြစ်ပြီး ပြည်နယ်အစိုးရများ၏ ဩဇာရှိသော အင်အားစုများက တတိယအဆင့်ဖြစ်သည်။

အမြင်ကို ချဲ့ထွင်လိုက်လျှင် ဂျင်ပြည်နယ်သုံးခုသည် ယွီဝမ်၊ ဟဲလျန်၊ ဝမ်ယန်နှင့် ထိုပါဟူသော မျိုးနွယ်လေးခုမှ အဓိက လွှမ်းမိုးထားသည်။

"သူ့ရဲ့ ကိုးရာစုနှစ်ကျော် အုပ်ချုပ်မှုအတွင်း ယခင်ဧကရာဇ် ယွီဝမ်ဟုန်ကျန်းဟာ မျိုးနွယ်သုံးခုရဲ့ အဆက်အနွယ်တွေဖြစ်တဲ့ ဧကရာဇ်သုံးပါး၊ ဘုရင်ခြောက်ပါးနဲ့ တပ်မှူးဆယ့်ရှစ်ပါးကိုပဲ ဘွဲ့ပေးခဲ့တယ်။ ဂျင်မြို့တော်စာချုပ်အပြီး ယွီဝမ်တုံဒူရဲ့ နောက်ဆက်တွဲ နှစ်ပေါင်းလေးရာအတွင်းမှာ နောက်ထပ် တပ်မှူးဆယ်ပါးကို ဘွဲ့ပေးခဲ့တယ်။ နောက်ပြီး နှစ်ဆယ်အလိုက ဟိုကျင်းကို မင်းသားအဆင့်နဲ့ ဝူဝေဘွဲ့ကို ပေးအပ်ခဲ့တာကြောင့် သူဟာ မဟာကျင်းရဲ့ နာမည်မတူတဲ့ ပထမဆုံး ဘုရင်ဖြစ်လာခဲ့တယ်"

ယွီခေတ် ၁၃၂၂ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၆ ရက်။

ပြည်နယ်မြို့ပြင်တွင် ဟိုဖေးသည် လောင်ကွမ်းပြည်နယ်ရှိ နတ်ဆိုးတပ်မတော်အတွင်း သူစုဆောင်းရရှိခဲ့သော သတင်းအချက်အလက်များကို ဟိုယုရှောင်အား မမောနိုင်မပန်းနိုင် ပြန်လည်ပြောပြပြီး မဟာကျင်း၏ အခြေအနေနှင့် ဟိုကျင်းသည် မည်ကဲ့သို့ နာမည်မတူသော ပထမဆုံးဘုရင်အဖြစ် လူသိများလာပုံကို သူ့အား အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။

"ဒါဆို မင်းပြောနေတာက ဒီလိုခေါ်တဲ့ နာမည်မတူတဲ့ ပထမဆုံးဘုရင်ဆိုတာ သူ့ရဲ့မျိုးရိုးနာမည်က ဟိုဖြစ်ပြီး သူက ထိုပါ၊ ဝမ်ယန် ဒါမှမဟုတ် ဟဲလျန်မျိုးနွယ်ရဲ့ အဆက်အနွယ် မဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုလိုတာလား"

ဟိုဖေးသည် ခေါင်းညိတ်ကာ လေးလေးနက်နက် ပြောလိုက်သည် "မိသားစုခေါင်းဆောင်၊ မဟာကျင်းရဲ့ ဒီမျိုးနွယ်သုံးခုကို လျှော့မတွက်ပါနဲ့။ ကျွန်တော် လောင်ကွမ်းပြည်နယ်မှာ ရှိတုန်းက မဟာကျင်းရဲ့ စစ်သားတွေနဲ့ အထူးစကားပြောခဲ့တယ်။ မျိုးနွယ်သုံးခုရဲ့ အဆက်အနွယ် မဟုတ်တဲ့ သိုင်းသမားတွေအတွက် ဂျင်စစ်တပ်မှာ နာမည်ရဖို့ဆိုတာ ကောင်းကင်ကို လှမ်းကိုင်ရသလောက် ခက်ခဲတယ်။ ဟိုကျင်းက ဒီနှစ် အသက်ငါးရာကျော်ပဲ ရှိသေးပြီး သူဟာ ဘုရင်အဖြစ် ချီးမြှောက်ခံရရုံတင်မကဘူး၊ ဧကရာဇ် ယွီဝမ်တုံဒူ နောက်ပိုင်း ချီးမြှောက်ခဲ့တဲ့ တပ်မှူးဆယ်ယောက်ထဲက ရှစ်ယောက်ဟာ သူ့နဲ့ နီးနီးကပ်ကပ် ဆက်နွယ်နေတယ်လို့ ကြားတယ်။ မဟာကျင်းရဲ့ ဘုရင်ခုနစ်ပါးထဲမှာ သူက အကြီးဆုံးဩဇာအာဏာကို ပိုင်ဆိုင်ထားပြီး..."

ထိုအချက်တွင် ဟိုဖေးသည် တုံ့ဆိုင်းသွားပြီး နားထောင်သူများကို သတိထားပုံရကာ ဂန်းချီအသံဖြင့် ဆက်ပြောသည် "မြောက်ပိုင်းပြည်နယ်သုံးခုမှာ ဧကရာဇ်က ဟိုကျင်းကို နန်းတော်အဆင့်အထိ တိုးမြှင့်ဖို့ စဉ်းစားနေတယ်ဆိုတဲ့ ကောလာဟလတွေ ထွက်နေတယ်"

ဟိုယုရှောင်၏ မျက်ဆံများသည် အနည်းငယ် ကျုံ့သွားပြီး ဟိုဖေးရရှိခဲ့သော သတင်းအချက်အလက်များဖြင့်ပင် သူသည် အရာများစွာကို ခန့်မှန်းနိုင်ခဲ့သည်။

အာဏာကြီးထွားလာသည့်နေရာတိုင်းတွင် အတွင်းပိုင်းဆက်ဆံရေးများသည် ရှုပ်ထွေးပြီး ရှုပ်ထွေးနေမည်မှာ သေချာသည်။ တစ်ခုတည်းသော လွှမ်းမိုးသော အင်အားကို ထိန်းသိမ်းရန်မှာ မဖြစ်နိုင်သလောက်ပင်။

လက်ရှိ ဟိုမျိုးနွယ်ကဲ့သို့သော သေးငယ်သော အင်အားစုသည် သူတို့၏ ညီအစ်ကိုငါးဦးအပြင် တတိယအဆင့် အင်အားစုလေးခု၊ အိမ်တော်တပ်မတော်မှ စစ်သားအချို့နှင့် မဟာလော်ဂိုဏ်းနှင့် ထျန်တင်ဂိုဏ်းတို့ ပျက်စီးပြီးနောက် လှည့်လည်သွားလာနေသော သိုင်းသမားများစွာကိုလည်း စုစည်းခဲ့သည်။ မိသားစုအတွင်းရှိ အဖွဲ့အစည်းအမျိုးမျိုးကို မျှတစေရန် ဟိုယုရှောင်သည် ဝန်ကြီးအဖွဲ့စနစ်ကိုပင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။

အကယ်၍ ဟိုမျိုးနွယ်သည် ထိုမျှ ရှုပ်ထွေးပါက ကမ္ဘာ့နံပါတ်တစ် သန့်ရှင်းသောနယ်မြေအဖြစ် လူသိများသော မဟာကျင်းသန့်ရှင်းသောနိုင်ငံတော်မှာ ပြောစရာမလိုပေ။ ယွီဝမ်ဧကရာဇ်မျိုးနွယ်သည် အခြားမျိုးနွယ်သုံးခုကို ဂရုမစိုက်ဘဲ နေနိုင်ပါမည်လား။

ဤသည်မှာ ဟိုယုရှောင် စဉ်းစားခဲ့သော ပထမဖြစ်နိုင်ခြေဖြစ်သည်။ မျိုးနွယ်သုံးခုမှ ဆင်းသက်လာသူမဟုတ်သော ဟိုကျင်းကို အားပါးတရ မြှင့်တင်ခြင်းဖြင့်၊ အခြားမျိုးနွယ်သုံးခု၏ အဓိကအင်အားများနှင့် တန်းတူထိုင်ရန်အတွက် သူ့ကို နန်းတော်အဆင့်အထိ မြှင့်တင်ရန် စဉ်းစားခြင်းဖြင့် မျိုးနွယ်သုံးခု၏ ဩဇာအာဏာကို လျှော့ချရန် ရည်ရွယ်ချက်ရှိကြောင်း ထင်ရှားသည်။

ဒုတိယဖြစ်နိုင်ခြေတစ်ခုလည်း ရှိသေးသည်။

သူမှာ လက်ရှိဧကရာဇ် ယွီဝမ်တုံဒူသည် သူ၏ကိုယ်ပိုင် အာဏာအခြေခံကို တည်ဆောက်နေခြင်းဖြစ်သည်။ နှလုံးသားမဲ့သော နန်းတော်တွင် ယွီဝမ်ဟုန်ကျန်း၏ နှစ်ပေါင်းတစ်ထောင်နီးပါး အုပ်ချုပ်မှုသည် နန်းတော်၏ အာဏာဖွဲ့စည်းပုံကို ခိုင်မာစေပြီးနောက် ယွီဝမ်တုံဒူသည် သူ၏အမှန်တကယ် အာဏာကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် သီးသန့်သစ္စာခံများကို ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်းသည် မဖြစ်နိုင်သော အရာမဟုတ်ပေ။