အရူးလား

"ဝမ်ချွမ်းလမ်းမြို့ဆိုတာ လီတစ်ရာ စတုရန်းပတ်လည်ပဲရှိတာ။ အရင် မဟာယွီရဲ့ စနစ်နဲ့ဆို ပြည်နယ်မြို့အောက် အဆင့်လောက်ပဲရှိတာပေါ့။ သူက ခရိုင်သုံးခုနဲ့ မြို့နယ်ဆယ့်လေးခုကို အုပ်ချုပ်တယ်။ ဂျိဟွာတောင်နဲ့ လင်ကျန်းလမ်းကြားမှာ ရှိတာ။"

"သူတို့ရဲ့ အင်အားကြီးဆုံးအဖွဲ့က မြင့်မြတ်သော ကောင်းကင်လက်သီးဂိုဏ်းတဲ့။ ဂျန်ဘေအဖွဲ့ရဲ့ အင်အားကြီးလေးခုထဲမှာ ကောင်းကင်အဆင့် ချူမျိုးနွယ်ပြီးရင် ဒုတိယပဲ။ မြင့်မြတ်သော ကောင်းကင်လက်သီးဂိုဏ်းရဲ့ ဂိုဏ်းချုပ် ကျွမ်းဖေချန်ဆိုတဲ့လူက သဘာဝတရားရဲ့ မြင့်မြတ်သူလို့ နာမည်ကြီးတယ်။ သူက ချူကွမ်းရင်ထက် မညံ့ဘူးလို့တောင် ပြောနေကြတယ်။ သူက သူ့နေရာကို ဝင်ယူပြီး ဂျန်ဘေအဖွဲ့ရဲ့ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ချင်နေတာ ကြာပြီ။ ဒါပေမဲ့ ကံမကောင်းစွာနဲ့ ချူမျိုးနွယ်က အင်အားကြီးပြီး နာမည်ကောင်းလည်းရှိတယ်။ ပြီးတော့ မြင့်မြတ်သော ဓားတောင်ဗီလာနဲ့ ဧရာမနက်နဲသော ဂိုဏ်းတို့က အမြဲ ထောက်ခံနေတော့ ကျွမ်းဖေချန်က ဘယ်လိုမှ မအောင်မြင်ခဲ့ဘူး။"

"ကျွမ်းဖေချန်က ဂျန်ဘေအဖွဲ့ကို အမြဲ ခွဲထုတ်ချင်နေတာ။ ဒါပေမဲ့ စိတ်ကူးတော့ ကြီးပေမဲ့ နည်းလမ်းမကောင်းတော့ မြင့်မြတ်သော ဓားတောင်ဗီလာနဲ့ ဧရာမနက်နဲသော ဂိုဏ်းကို ဆွဲဆောင်လို့မရလို့ ချူကွမ်းရင်ရဲ့ ဖိနှိပ်တာကို ခံနေရတာက သာမန်ကိစ္စပဲ။ မကြာသေးခင်က သူက ဂျိဟွာတောင်ကို တိုက်ဖို့ မဟာဂျင်နဲ့တောင် ပူးပေါင်းခဲ့သေးလို့ ဂျန်ဘေအဖွဲ့ကနေ ထုတ်ပယ်ခံရလုနီးပါး ဖြစ်သွားတယ်။ အခု ကြားရတာတော့ ဧရာမနက်နဲသော ဂိုဏ်းက စစ်တပ်ကို စုစည်းနေပြီး တိုက်ဖို့ အဆင်သင့်ဖြစ်နေပြီ။"

"ဂျိဟွာတောင်ကို တိုက်ခိုက်ဖို့ မဟာဂျင်နဲ့ ပူးပေါင်းတာ... ဒါဆို ကျွမ်းဖေချန်က အခုမြို့ထဲမှာ မရှိဘူးလို့ ဆိုလိုတာလား"

"ကျွမ်းဖေချန်ဟာ မြင့်မြတ်တဲ့ ကောင်းကင်လက်သီးဂိုဏ်းက တပ်မတော် တစ်သန်းကို ဦးဆောင်ပြီး ဂျိဟွာတောင်ရဲ့ တောင်ဘက်မှာ တပ်စွဲထားတယ်။ ချူကွမ်းရင် ဝင်ပါနှောင့်ယှက်တာ မဟုတ်ရင်၊ ဧရာမနက်နဲတဲ့ ဂိုဏ်းက သူ့အခြေစိုက်စခန်းကို တိုက်ခိုက်ဖို့ အခွင့်အရေးယူမှာကို စိုးရိမ်လို့ သူဟာ မဟာဂျင်နဲ့ ပူးပေါင်းပြီး ဝင်တိုက်နေလောက်ပြီ။ မြို့ထဲက သုံးယောက်က ကောင်းကင်လက်သီးအကြီးအကဲတွေ ဖြစ်ရမယ်။ သူတို့ရဲ့ စုပေါင်းအင်အားက အလွန်အားကောင်းပြီး အပိုင်းပိုင်းပြိုကွဲသွားတဲ့ နယ်မြေအင်အားနဲ့ မခြားဘူး။ ဒီသုံးယောက် စောင့်ကြည့်နေတာနဲ့ ကျွမ်းဖေချန်က တပ်မတော်ကို ဦးဆောင်ပြီး ထွက်သွားရဲတယ်။"

ဝမ်ချွမ်းလမ်းမြို့၏ မြောက်ဘက် ဆယ်မိုင်အကွာတွင် အနက်ရောင်ဝတ်စုံနှင့် ရှစ်ဦးသည် လေထဲတွင် မြောက်တက်နေပြီး ခေါင်းဆောင်မှာ ယခင်က ကျန်ထိုင်ချင်းနှင့် စကားပြောခဲ့သော အဘိုးအိုပင်ဖြစ်သည်။ ထူးခြားသည်မှာ သူ့အနီးဆုံးရှိသူသည် ကျန်ခြောက်ဦး ချင်ယန်နယ်မြေမှ ကျွမ်းကျင်သူများ မဟုတ်ဘဲ ဒေါသထွက်နေသော မျက်နှာဖုံးစွပ်ထားသည့် ကျောက်ဖိုနူဖြစ်သည်။

အားလုံး၏ ဆွေးနွေးမှုကို ကြားသောအခါ ကျောက်ဖိုနူက အေးစက်စွာ ပြောလိုက်သည် "အဲဒါဆိုရင် ဝင်ရှာလိုက်ရအောင်၊ အဲဒီအဘိုးကြီးသုံးယောက်ကို ပူးပေါင်းခိုင်းလိုက်၊ သုံးပေအထိ တူးရရင်တောင် တူးရမယ်၊ ဒါပေမယ့် အဲဒီကောင်ကို ရှာရမယ်။ ဝမ်ချွမ်းလမ်းမြို့ကို အခု ပိတ်ဆို့ထားပြီး သူတို့လည်း ဒဏ်ရာရထားတယ်၊ သူတို့ ထွက်ပြေးလို့ မရဘူး"

ထိုစကားကို ကြားသောအခါ ခြောက်ဦးသည် စကားမပြောဘဲ ရှေ့မှ အဘိုးအိုဆီသို့ အကြည့်များ လှည့်လိုက်ပြီး သူတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ကျောက်ဖိုနူက ဦးဆောင်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ အကြီးအကဲက ဆုံးဖြတ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ညွှန်ပြနေသည်။

အဘိုးအိုသည် လှည့်ကြည့်ကာ ကျောက်ဖိုနူကို လှမ်းကြည့်လိုက်ပြီး သူ၏ ထက်မြက်သော မျက်လုံးများဖြင့် သူ၏ လက်ရှိဒေါသကို မြင်နိုင်သည်။ စဉ်းစားပြီးနောက် သူသည် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ပြောလိုက်သည် "မြင့်မြတ်တဲ့ နယ်မြေ ခုနစ်ခုထဲက လေးခုကို သွားရောက်ခဲ့ပြီးပြီ၊ စီကုန်းရှင်ကျိုးက ယုံကြည်သွားပေမယ့် ကျန်ထိုင်ချင်းက ရက္ခိုသမြင့်မြတ်ဂိုဏ်းမှာ အရေးပါတဲ့ သြဇာရှိတယ်၊ ဟွမ်ဖူရှင်နဲ့ တွမ်းမူဟုန်နှစ်ယောက်စလုံးက သူမရဲ့ သစ္စာခံတွေပဲ။"

"မင်းပြောသလိုပဲ၊ အဲဒီဟိုယုရှောင်က ခန္ဓာကိုယ်ဖွင့်လှစ်တဲ့ နယ်မြေကနေ စတုတ္ထနယ်မြေ ဂရန်းမာစတာအထိ ငါးနှစ်အတွင်း တိုးတက်လာတာ တကယ်ကို ထူးချွန်တဲ့ ပါရမီပဲ။ စောစောစီးစီး သူ့ကို မဖယ်ရှားရင် သူဟာ သေချာပေါက် ဘေးအန္တရာယ် ဖြစ်လာလိမ့်မယ်။ ဒီနေ့ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် သူ လွတ်မြောက်လို့ မရဘူး။"

ကျောက်ဖိုနူသည် စကားမပြောဘဲ မျက်နှာဖုံးအောက်ရှိ သူ၏ မျက်နှာသည် သွေးများ စီးကျတော့မည့်အလား မှောင်မိုက်နေသည်။ ယခင်က တိုက်ပွဲအတွင်း သူသည် ဟိုယုရှောင်ကို မမှတ်မိခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်း လိုက်ဖမ်းစဉ်တွင် တဖြည်းဖြည်း သဘောပေါက်လာခဲ့သည်။

ဟဲတုံမှ ကျန်ထိုင်ချင်းနောက် လိုက်ပါလာခြင်း၊ လှံတံကို ကိုင်ဆောင်ခြင်း၊ သူ့အပေါ် ထိုသို့သော ရန်ငြိုးထားခြင်း၊ ထိုလူတစ်ဦးတည်းသာရှိသည်၊ ထိုသူမှာ ဟိုယုရှောင်ဖြစ်သည်။ ဤအရာကို ဟိုယုရှောင်၏ အမည်ပြောင်ဖြစ်သော မျက်နှာထောင်ချီသော ချောမောသောလူနှင့် ဆက်စပ်လိုက်သောအခါ သူသည် ချက်ချင်း သဘောပေါက်သွားသည်။

ထိုအဘိုးအိုက ဟိုယုရှောင် အသွင်ယူထားခြင်း သေချာသည်။

"ဟဲတုံမှာ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်က ထင်ရှားခဲ့တဲ့ မျက်နှာထောင်ချီတဲ့ ချောမောတဲ့လူ ဟိုယုရှောင်က သူ့ပဲ မဟုတ်လား။ အခု သူရဲ့ အထွတ်အထိပ်မှာ၊ အသက်သုံးဆယ် မပြည့်သေးဘဲ စတုတ္ထနယ်မြေ ဂရန်းမာစတာရဲ့ လေ့ကျင့်မှုအဆင့်နဲ့ လေယင်ကျောင်းက ဆရာယွမ်ကုံရဲ့ တပည့်၊ ကောင်းကင်အဆင့် ဂရန်းမာစတာ တင်ဘူဟိုင်ကို ကိုယ်တိုင် သတ်ခဲ့တယ်။ မဟာဂျင်ရဲ့ ဖန်ယွင်တဲက မကြာခင် သူ့ကို ကြယ်ပွင့်သစ် အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ရဲ့ ထိပ်ဆုံးဆယ်ယောက်မှာ ထည့်သွင်းတော့မယ်လို့ ကြားတယ်။"

"ဟဲရှီရဲ့ ဟိုမျိုးနွယ်ဟာ အရင်က သာမန်မိသားစုလေးပဲ၊ အခု ခရိုင်လေးခုကို ပိုင်ဆိုင်ထားတာ ဒီဟိုယုရှောင်နဲ့ သူ့အစ်ကို ဟိုယုတွမ်ကြောင့်လို့လည်း ကြားတယ်။ အဲဒီဟိုယုတွမ်မှာလည်း နာမည်ပြောင်တစ်ခုရှိပုံရတယ်၊ ကြယ်ပွင့်သစ် အဆင့်သတ်မှတ်ချက်မှာ သူ့အနီးအနားမှာ ရှိနေတာ..."

"ကျောက်ယန်စုန်း"

"ဟုတ်တယ်၊ ဟုတ်တယ်။"

သူ့နောက်မှ ခြောက်ဦး၏ ဆွေးနွေးသံကို ကြားသောအခါ ကျောက်ဖိုနူ၏ စိတ်ထဲတွင် လွန်ခဲ့သော ငါးနှစ်မှ အမှတ်တရများ ပေါ်လာပြီး ထိုစဉ်က သူ့ရှေ့တွင် ပုရွက်ဆိတ်တစ်ကောင်ကဲ့သို့ ရှိသော ဟိုယုရှောင်သည် ယခု အလွန်အားကောင်းသော အင်အားကို ရုတ်တရက် ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့ပြီး သူ၏ မျက်လုံးများက ပို၍ပင် အေးစက်သွားသည်။

"ကောင်းကင်လက်သီးအကြီးအကဲတွေကို အရင်သွားတွေ့ကြရအောင်၊ ငါတို့ရဲ့ အထောက်အထားတွေကို ဖော်ထုတ်လိုက်မယ်၊ သူတို့ ငြင်းဆန်ရဲမှာ မဟုတ်ဘူး"

အဘိုးအို၏ အသံဆုံးသည်နှင့် သူသည် ခုနစ်ဦးကို မြို့သို့ ဦးဆောင်သွားခဲ့သည်။

ရှစ်ဦးသည် မြို့၏ ကောင်းကင်ယံသို့ ချဉ်းကပ်လာသောအခါ သူတို့နှင့် အလားတူ အရှိန်အဝါ သုံးခုသည် မြို့လယ်မှ တဟုန်ထိုး ထွက်ပေါ်လာပြီး သူတို့ဆီသို့ ဦးတည်သွားသည်။ ထင်ရှားစွာပင် ကောင်းကင်လက်သီးအကြီးအကဲများက သူတို့ကိုလည်း ခံစားမိခဲ့သည်။

...…

ယွီခေတ် ၁၃၂၄၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက် အစောပိုင်း

ဝမ်ချွမ်းလမ်းမြို့၊ မြောက်ပိုင်းမြို့နယ်။

ယွင်တင်ဂိုဏ်း၏ ဌာနချုပ်၊ လူအချို့ စကားပြောနေကြသည်။

"တစ်လခွဲရှိပြီ၊ လက်သီးဂိုဏ်းက ဘယ်လောက်ကြာကြာ ပိတ်ဆို့ထားဖို့ စီစဉ်ထားလဲ။ မြို့တော်လမ်းမှာ တိုက်ပွဲကြီးအတွင်း သူလျှိုတွေ စိုးရိမ်လို့ဆိုပြီး သူတို့ပြောခဲ့တယ်။ အဲဒီတုန်းကတည်းက တစ်ပိုင်းပိတ်ထားပြီးသား။ အခု ဘာအကြောင်းပြချက်မှ မရှိဘဲ မြို့တစ်ခုလုံးကို ပိတ်ထားတာ ဘယ်လောက်ကြာမလဲ။ လူထုဒေါသထွက်မှာကို သူတို့ မကြောက်ဘူးလား"

"ဟဲဟဲ၊ အဲဒီစကားတွေက ဒီမှာပြောလို့ရတယ်၊ လက်သီးဂိုဏ်းရဲ့ တပည့်တွေ ကြားမသွားဖို့ပဲ သေချာပါစေ။ လူထုဒေါသဆိုတာ ဘာလဲ။ ကမ္ဘာကြီးက ပရမ်းပတာဖြစ်နေပြီး နေရာတိုင်းမှာ အိုးမဲ့အိမ်မဲ့တွေ အများကြီးရှိတယ်။ လက်သီးဂိုဏ်းရဲ့ အကာအကွယ်မရှိရင် ငါတို့လိုလူတွေက ခဏလေးနဲ့ အမြောက်စာဖြစ်သွားမှာ"

"အဲဒါမှန်တယ်၊ မြို့ရဲ့ မြောက်ဘက်က ဒုက္ခသည်တွေကို မြင်တိုင်း အရင်က စိတ်မသက်မသာဖြစ်ခဲ့တယ်။ အခု မြို့တံခါးတွေ ပိတ်ထားပြီး ဒုက္ခသည်တွေကို မမြင်ရတော့တဲ့အတွက် ရယ်စရာကောင်းလောက်အောင် စိတ်သက်သာရာရတယ်"

"ငါ လက်သီးဂိုဏ်းကို မကောင်းပြောတာမဟုတ်ဘူး၊ ဒါပေမယ့် အကြောင်းပြချက်တစ်ခုတော့ ရှိသင့်တာပေါ့။ ဘာအကြောင်းပြချက်မှ မရှိဘဲ အိမ်တိုင်းကို စရှာဖွေနေတာ၊ ရှာဖွေတာလည်း တစ်လခွဲကျော်သွားပြီ။ ငါတို့နေရာတွေ အကုန်လုံး ပြောင်းပြန်ဖြစ်ကုန်ပြီ။ ရှာဖွေနေတဲ့ လက်သီးဂိုဏ်းတပည့်တွေက ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ပုံပေါ်တယ်။ ငွေသား သိန်းနဲ့ချီ မပေးဘဲ သူတို့ကို လွှတ်လို့မရဘူး။ တစ်ယောက်ယောက်ကို ရှာဖွေတဲ့ ဟန်ဆောင်မှုအောက်မှာ ချမ်းသာကြွယ်ဝဖို့ အခွင့်အရေးမဟုတ်ရင် ဒါဘာလဲ"